Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6ae26bb284cff389de72f8de
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5597/afspelen
datetime	2026-10-28 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Met vanavond: Een onverwacht bezoek van president Zelensky aan Den Haag vandaag precies op het moment dat minister Sjoerdsma in Kyiv was om hulp aan te bieden, maar dat ook wat moet opleveren.	17.3
3	Daarnaast zijn we hier natuurlijk om het Nederland bedrijfsleven ook een boost te geven om ervoor te zorgen dat het bedrijfsleven op poleposition staat straks voor het grootste bouwproject in Europa ooit; de wederopbouw van Oekraïne.	50.54
5	De Arabische partijen hebben flink gewonnen bij de Israëlische verkiezingen.	23.15
6	Gaan ze de doorslag geven bij de vorming van een nieuwe regering?	15.44
7	En we volgen de prijswinnende Nigeraans Belgische kunstenaar Otobong Nkanga bij de start van haar eerste tentoonstelling in Nederland.	8.12
9	In Spanje is om acht uur vanavond op meerdere plekken één minuut stilte gehouden voor de slachtoffers van de treinramp vanochtend.	43.53
10	Eerder kondigde premier Sanchez al drie dagen van nationale rouw af.	7.28
11	Hij ging ook in op een ander ongeluk met hogesnelheidstreinen eerder dit jaar.	24.72
12	Bij de treinramp kwamen zeker 68 mensen om het leven.	41.69
14	De trein reed door rood en botste op een stilstaande trein.	13.55
15	Volgens de minister van Transport lijkt het op een menselijke fout.	41.56
16	Er wordt nog altijd een onbekend aantal mensen vermist.	6.28
17	Correspondent Miral Bruijne staat in Urda waar de familie van de slachtoffers zijn opgevangen.	13.28
20	Het laatste nieuws is vooral de discussie tussen een vakbond van treinmedewerkers en de minister van transport.	7.46
21	De minister had gezegd dat het waarschijnlijk ging om een menselijke fout.	38.82
23	Iemand heeft gezegd dat de trein gewoon mocht doorrijden.	21.81
24	De seinen stonden op rood en er stond een trein stil.	6.33
25	Het lijkt erop dat de minister nu een zondebok aan het aanwijzen is.	17.52
26	De vakbond zegt dat er een fout in het systeem zat.	35.83
28	Daardoor moesten de treinen langzamer rijden of stoppen.	22.25
29	Dus zegt de vakbond, gaat die de jullie is gemaakt wordt nu bij een mens neergelegd.	5.75
31	We zagen net een minuut stilte voor de slachtoffers.	3.83
36	Maar ik verwacht dat het morgen ook wel politiek gaat worden.	3.83
38	Verschillende politieke leiders gingen voor de camera staan.	5.86
40	Dat is ook niet gek, want de verkiezingen komen eraan.	4.05
42	Dus morgen zeker tijd voor een rouw, maar ook voor politiek.	3.63
44	Er geldt per direct weer een landelijke ophok- en afschermplicht voor pluimvee.	17.89
45	Volgens staatssecretaris Erkens is dat nodig omdat er in korte tijd drie uitbraken zijn geweest van vogelgriep.	17.31
47	Op dit bedrijf in Grootegast, in Groningen is vandaag vogelgriep geconstateerd.	12.52
49	De afgelopen twee dagen waren er ook al twee andere bedrijven met besmette dieren in het naburige Lutjegast en in het Noord-Hollandse dorp Middelie.	22.88
50	Voor de pluimveehouders komt de maatregel geen dag te vroeg.	11.05
52	Het had wat mij betreft zelfs nog wat eerder gemogen.	3.51
53	We zagen al een aantal besmettingen in België tegen de Nederlandse grens aan.	73.43
56	Dus wat dat betreft prima en ook gelijk zo doortastend dat gelijk die ophokplicht is ingevoerd.	4.88
57	Het lijkt erop dat er dit jaar meer besmette trekvogels zijn.	50.53
59	De Europese gasprijs is vandaag door de grens van 100 euro per megawattuur gegaan het hoogst sinds de gascrisis in 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel.	84.75
60	Vooral mensen met een dynamisch contract zullen dit in de portemonnee voelen.	6.07
63	Dat was net voordat Amerika en Israël de oorlog tegen Iran begonnen.	38.28
65	Europa moet actief het Internationaal Strafhof in Den Haag verdedigen tegen pogingen van Trump om het plat te leggen.	30.74
66	Acht Europese burgemeesters, onder wie Van Zanen van Den Haag doen deze oproep in een brief aan Commissievoorzitter Von der Leyen.	9.26
67	De brief is geschreven op initiatief van Jan van Zanen burgemeester van Den Haag, thuisbasis van het strafhof.	6.45
68	Sinds begin deze maand heeft de regering van de Amerikaanse president Trump het hof op een sanctielijst gezet.	27.55
69	En die worden nu gelijkgesteld aan criminelen want die staan op dat soort sanctielijsten.	24.94
72	Ze krijgen de sanctie opgelegd dat als u een betaalrekening heeft en dat hebben we bijna allemaal, die wordt dan afgesloten.	30.52
75	Als je gewoon opkomt voor het internationale recht ja, dat is gewoon niet aanvaardbaar.	8.28
76	Naast Van Zanen hebben onder meer de burgemeesters van Amsterdam, Barcelona en Parijs hun ongenoegen aan Von der Leyen geuit.	10.76
78	We vragen om alternatieven te bedenken om financiering te regelen.	5.19
80	Mensen krijgen misschien geen kans meer op internet.	12.59
83	De burgemeesters vinden dat er op internationaal en Europees niveau samengewerkt moet worden om het strafhof te beschermen.	33.36
84	Als de Amerikaanse overheid toch sancties afkondigt tegen het Strafhof kan de Europese Unie bedrijven verbieden zich aan die sancties te houden.	62.13
85	Hij had maandag zelf gevraagd of hij mocht langskomen.	5.93
86	President Zelensky was vandaag onverwacht op bezoek in Den Haag.	11.57
87	Hij sprak met premier Jetten en heeft vanavond een diner bij de koning.	8.45
88	De Oekraiense president is natuurlijk altijd op zoek naar extra steun en dat kreeg hij vandaag, met het oog op de winter.	7.85
89	Jetten beloofde hem 500 miljoen aan extra winterhulp.	33.14
90	Maar opvallend genoeg was minister Sjoerdsma van Ontwikkelingshulp en Handel op dat moment juist in Kyiv om daar hulp te bieden.	9.14
93	Waarom hij precies vandaag naar Nederland komt wordt niet helemaal duidelijk.	4.24
94	Maar Zelensky gaat in ieder geval niet met lege handen naar huis.	10.24
95	President Zelensky, beste Volodymyr het is een eer u vandaag te mogen ontvangen hier in Den Haag.	5.59
96	De komende drie jaar kan Oekraïne 1,2 miljard euro aan Nederlandse steun verwachten.	70.26
98	Dit pakket is gericht op de meest urgente noden, zoals energie drinkwater, humanitaire hulp, gezondheidszorg en medicijnen.	6.3
99	Jetten belooft vandaag ook nog eens 500 miljoen extra aan militaire steun, voor drones en luchtverdediging.	31.75
100	Zelensky kan de extra luchtverdediging goed gebruiken.	86.12
102	De laatste maanden zijn de aanvallen op de Oekraïnse energie-infrastructuur intensiever.	89.5
103	Van deze energiecentrale bijvoorbeeld is weinig meer over.	6.41
104	Een VN-onderzoekscommissie kwam eerder deze week met een rapport over de Russische aanvallen op energie- en watervoorzieningen.	59.82
105	De VN-commissie ziet dit als misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.	10.73
106	Voor een betere verdediging tegen die ballistische raketten kondigt Zelensky verdere militaire samenwerking met Europa aan.	32.61
107	In het project Bliksem EXO werken Oekraïne en Europa samen om ballistische raketten beter te onderscheppen.	69.96
108	Het Nederlandse defensiebedrijf Destinus heeft de leiding.	9.16
109	En het ging natuurlijk over de aankomende onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de VS, zonder dat Europa aan tafel zit.	13.16
110	Toch zijn de Europese landen, volgens Zelensky, cruciaal mocht het tot een akkoord komen.	20.62
111	Minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking was juist vandaag opvallend genoeg in Kyiv om te praten over de al eerder beloofde 1,2 miljard aan niet-militaire steun om bijvoorbeeld kapotgeschoten energiecentrales te herstellen.	36.95
113	En dus was VNO-NCW-baas Coen van Oostrom met hem mee.	5.69
114	Want de hulp moet als het even kan wel ingekocht worden bij Nederlandse bedrijven.	36.12
115	Ik sprak beiden eerder vanavond en vroeg Sjoerdsma allereerst waarom Zelenky nou net in Nederland was terwijl hij helemaal naar Kyiv is afgereisd.	31.75
116	Ik vond het eigenlijk een hele mooie samenloop van omstandigheden.	4.09
117	Dat gaf ons hier de gelegenheid om te spreken met de premier en de helft van het Oekraïense kabinet terwijl aan onze kant onze premier Rob Jetten kon spreken met president Zelensky.	9.63
118	Het gaf de gelegenheid om twee dingen te doen een groot steunpakket aan te kondigen om Oekraïne de winter door te helpen.	41.32
119	1,2 miljard euro, voornamelijk bedoeld op het gebied van energie en water.	10.43
121	We zagen een kapotgeschoten elektriciteitscentrale en we zagen ook de zorgen van de mensen over hoe Kyiv leefbaar te houden.	64.26
123	Nu kan ik me ook voorstellen dat hier wat mensen zijn die zeggen: Wij hebben ook nog wel wat kapotte bruggen.	3.73
125	Tegelijkertijd, de veiligheid van Oekraïne is de veiligheid van Nederland.	38.58
126	En de wederopbouw van Oekraïne is niet alleen maar goed voor de Oekraïners, maar is ook goed voor Nederlandse bedrijven.	32.23
127	Als je bedenkt wat voor enorme expertise Nederlandse bedrijven op het gebied van havenontwikkeling, ziekenhuizen, landbouw en water met zich meebrengen en de kansen die een eventuele wederopbouw straks hier met zich meebrengt voor het bedrijfsleven is ook dat een win-win.	5.49
129	Misschien ook wel vanuit een soort wanhopige positie want de winter komt eraan en de nood is hoog.	5.15
130	Krijgt u daar iets mee van die urgentie die hij hier overbracht?	6.2
131	Absoluut, die urgentie wordt hier ook zeer nadrukkelijk gevoeld in het gesprek dat wij hier voerden met de premier.	4.73
132	Er werd benadrukt dat Oekraïne natuurlijk enorm strijdbaar is.	52.65
133	Tegelijkertijd hier in Kyiv ook grote zorgen zorgen over de aanvallen op de infrastructuur energie, water, bruggen en wat dat doet met de leefbaarheid van grote steden.	56.4
134	U bent daar dus ook om voor met name met energie, veiligheid en infrastructuur te helpen.	4.09
137	Wij waren vandaag bij een kapotgeschoten elektriciteitscentrale die enkele maanden geleden door vijf interballistische raketten werd geraakt.	25.63
138	Hele grote schade en die schade wordt nu met man en macht door de Oekraïners in een razendsnel tempo verholpen.	5.97
139	Wat ze daar ook voor gebruiken is Nederlands materieel het Nederlandse materieel dat wij vanuit de Nederlandse overheid financieren dat door Nederlandse bedrijven wordt geleverd.	11.88
140	Transformatoren, turbines dat soort zaken die zij hier meteen kunnen inzetten.	5.86
141	Coen van Oostrom, u bent als voorzitter van VNO-NCW voor het eerst in Oekraïne.	8.37
142	Ziet u daar ook de penibele situatie waarin Oekraïne verkeert?	17.51
143	Nou, ja, in de gesprekken die wij vandaag gehad hebben met verschillende ministers, met de minister-president krijg je al snel het beeld dat er heel veel aan de hand is en dat men zich grote zorgen maakt over de winter.	4.21
144	Als je dan later een plek bezoekt waar de raketten ingeslagen zijn en je ziet wat dat wat dat doet en de enorme efforts die gedaan worden om zaken weer te herbouwen, kritische infrastructuur dan merk je wel dat er dat er heel veel gaande is en dat het een hele spannende winter gaat worden.	4.89
145	Kunt u dan ook meteen toezeggingen doen dat er bedrijven zijn die daar daadwerkelijk kunnen helpen of die deals kunnen sluiten?	29.49
146	Er zijn heel veel Nederlandse bedrijven al actief in Oekraïne.	41.18
147	Ik denk dat er een hele grote groep bedrijven is die interesse heeft, maar die ook nog niet precies weet welke rol zou kunnen spelen.	4.16
148	Belangrijke reden voor mij om hier vandaag te zijn is om juist ook te verkennen: Wat is het nou dat sommige bedrijven dat al wel aandurven en anderen nog in de wachtstand staan?	6.94
150	En wat is het nou precies wat Oekraïne het hardst nodig heeft om de winter door te komen en ervoor te zorgen dat die Nederlandse bedrijven ook snel aan de slag kunnen?	39.47
151	Minister Sjoerdsma, er zijn natuurlijk allerlei risico's voor bedrijven om in een land in oorlog zaken te doen.	36.43
152	Kunt u iets betekenen voor die bedrijven als overheid om die risico, die obstakels weg te nemen of te minimaliseren?	9.12
153	Als het gaat over een land in oorlog dan zijn er voor bedrijven ook grote uitdagingen en risico's.	4.66
155	Laat ik er één uitlichten het vergroten van de capaciteit die wij hebben op het gebied van exportkredietverzekeringen.	4.6
156	En dat betekent eigenlijk zoveel als dat de overheid ervoor zorgt dat bepaalde financiële risico's die bedrijven lopen dat wij daar voor een deel garant zullen staan.	7.53
157	En dat verlaagt hopelijk de drempel voor het Nederlandse bedrijfsleven om toch deze kant op te komen.	9.98
158	Dat is cruciaal, want als je dat ziet en je spreekt met Nederlandse bedrijven hier dan hoor je, als je hier eenmaal bent en de eerste opdracht hebt dan volgen er meerdere en dat zijn vaak grotere opdrachten.	4.54
159	Is het ook een voorwaarde voor het geld dat u heeft meegenomen?	8.68
160	Dat dat ook besteed wordt aan Nederlandse bedrijven?	12.86
163	Nederlandse bedrijven hebben enorm veel bij te dragen aan de problemen die Oekraïners dagelijks ondervinden.	72.91
164	Tegelijkertijd vind ik ook dat als Nederland een van de grootste en trouwste donoren is dat wij er ook op moeten kunnen rekenen dat ons bedrijfsleven, als er grote opdracht te zijn, vooraan in de rij staan.	6.51
165	En wat ik vandaag ook van president Zelensky heb gehoord via de videoverbinding is dat het vertrouwen van Oekraïne en het vertrouwen van de Oekraïense president in Nederland heel groot is.	21.42
166	En nog groter in het Nederlandse bedrijfsleven en dat is een belangrijke stap vooruit.	6.91
167	Sjoerd Sjoerdsma en Coen van Oostrom vanuit Kyiv, bedankt.	7.41
169	Dan de verkiezingen in Israël, want daar hebben de Arabische partijen een historische overwinning behaald.	9.47
170	Iets wat gister een beetje ondersneeuwde omdat de aandacht vooral uitgang naar wie de grootste werd: de huidige premier Netayahu of zijn uitdager Eisenkot.	4.75
171	Maar ondertussen boekten de Arabische partijen een flinke winst.	6.85
172	En dus kunnen ze een cruciale rol spelen bij de formatie.	4.22
174	Eerst laatste nieuws: Netanyahu wil onderzoek naar verkiezingswinst van Arabische partijen?	20.26
175	Netanyahu heeft gezegd dat de Arabische partijen de verkiezingen hebben gestolen.	56.18
178	De partij van Netanyahu spreekt van omkoping en fraude.	45.07
179	En ook dat er bepaalde software is ingezet om kiezers te beïnvloeden.	15.28
180	Ze zeggen honderden getuigenissen te hebben, maar er is nog geen bewijs.	8.97
185	De campagne van Netanyahu was ook gericht op het wijzen op fraude.	40.02
186	Het lijkt ook een poging te zijn om de legitimiteit van die Arabische stem in twijfel te trekken.	5.81
187	Juist door die winst kunnen ze ook een cruciale rol spelen.	4.46
189	Het is nog even afwachten hoe groot die invloed gaat zijn.	3.84
192	Samenwerken met Netanyahu zit er denk ik sowieso niet in.	9.91
193	Maar dat hoeft niet uit te maken, want Netanyahu is dan wel volgens de getelde stemmen de grootste partij maar dat betekent niet dat hij de eerste poging krijgt om een coalitie te vormen.	24.45
196	Dus dat kan ook best Eisenkot zijn die de eerste pogingen gaan doen.	4.27
197	En de Joodse coalitie heeft gezegd dat ze niet willen samenwerken met de Arabische partijen.	62.8
198	Het hangt nu dus af van de vraag of ze de verkiezingsbelofte gaan verbreken.	6.32
200	En op die manier zou er dan dus een invloed kunnen komen vanuit de Arabische partijen.	5.1
201	Laten we even kijken wie die twee Arabische winnaars zijn.	4.88
203	De twee Arabisch-Israëlische partijen zelf noemen ze zich liever Palestijns-Israëlisch boeken een historische verkiezingszege.	13.88
207	Hij heeft zich losgewrikt van die islamitische beweging.	5.62
208	Hij presenteert zich als een burgerlijke partij en wil vooral zaken doen.	3.68
210	Hij leidt de Joint List oftewel de gezamenlijke Palestijns-Israëlische lijst.	10.65
211	Een wat wonderlijke combinatie van onder meer socialisten, communisten en nationalisten.	4.7
215	We zijn het met elkaar eens dat er sprake moet zijn van radicale gelijkheid voor de Palestijnen binnen Israël.	41.67
218	En dat is een groot verschil met die andere Palestijnse partij.	7.89
219	Voor de goede orde, de twee Palestijns-Israëlische partijen zijn niet anti-Israël.	23.53
220	Ze richten zich nadrukkelijk op maatschappelijke problemen zoals de georganiseerde misdaad.	21.18
221	Beide partijen hebben zelfs Joodse kandidaten hoog op de lijst staan.	14.43
222	En Ra'am kan je zelfs uitgesproken Israël-vriendelijk noemen.	4.7
223	Abbas gaat daar het meest ver in door te zeggen: Israël en het Joodse karakter van de staat, dat is er gewoon.	11.77
225	En weet je, ik kan daar een grote kwestie van maken en dat doe ik ook.	3.84
226	Maar het is veel belangrijker dat ik gewoon aan tafel ga zitten en het leven zo goed mogelijk probeer te organiseren voor mijn mensen.	3.78
227	Je hebt dus Ra'am van Abbas en de Joint List het wonderlijke samenraapsel van kleine partijtjes dat in 2015 de handen ineensloeg en nu dus een forse zetelwinst behaalt.	5.32
228	En cruciaal is voor het vormen van een meerderheidsregering.	6.01
229	Voor de rechtse Netanyahu zijn ze een totale no-go.	19.75
231	Is daar toch niet een vorm van samenwerking met de Palestijns-Israëlische partijen mogelijk?	37.02
232	Hij heeft samenwerking binnen een coalitie dus binnen kabinet, uitgesloten.	10.01
233	Hij heeft zich nooit expliciet uitgelaten over een gedoogconstructie waarbij deze lijsten hem gaan steunen.	9.46
234	Als je goed naar hem luistert heeft hij de gedoogconstructie toch op een kier gelaten.	4.04
235	Collega Sander van Hoorn ging vandaag voor ons naar een dorp waar zo'n Arabische partij groot is, Abu Gosh iets ten westen van Jeruzalem.	5.01
236	Abu Gosh, een Arabisch stadje tussen Tel Aviv en Jeruzalem.	33.82
238	De meeste mensen laten zich het liefst interviewen in de auto, blijkt.	64.51
239	Men is hier afwachtend optimistisch, blijkt bij de drive-in-interviews.	5.23
241	En een nieuwe regering vormen terwijl de Joodse partijen bijna allemaal samenwerking met de Arabische partijen uitsluiten wordt ingewikkeld.	20.47
242	Het kan niet anders dan dat het goed komt, is de analyse vanuit de auto.	4.22
244	Lennard, wat willen de Arabische partijen met Gaza?	12.22
249	Deze partijen spreken wel van een tweestatenoplossing.	7.07
250	Maar dat leek in de campagne niet het hoofdthema te zijn.	3.94
252	Het ging vooral over hun eigen leefomstandigheden in Israël.	12.64
253	Ze hebben te maken gehad met veel haat onder de regering van Netanyahu.	29.34
254	En de toenemende criminaliteit werd niet aangepakt in hun gemeenschap.	8.85
255	Ze willen vooral dat dat wordt aangepakt en wordt verbeterd.	4.31
259	Een naam die u misschien niet zo veel zegt maar die in de kunstwereld al jaren een begrip is.	4.44
260	Ze is een van de meest gevierde kunstenaars en rijgt de internationale kunstprijzen aaneen.	7.87
261	En deze week komt er weer een prijs bij: De Sikkens Prijs, een prijs voor baanbrekend werk op het gebied van kleur.	6.86
262	Niemand minder dan Gerrit Rietveld en de HEMA gingen haar voor.	6.45
263	De Nigeriaans-Belgische kunstenaar exposeerde al in veel van de grote musea in onder meer New York, Londen en Parijs en nu heeft ze ook in Nederland haar eerste solo-tentoonstelling, in Museum Singer Laren.	8.66
265	Otobobong Nkanga is in Laren vlak voor de tentoonstelling wordt geopend.	6.9
266	Ze ontmoet er Hester Alberdingk Thijm jurylid van de Sikkens Prijs.	7.33
268	Ze neemt je mee in haar wereld in al die verschillende disciplines en brengt kleur terug waar het vandaan komt.	3.85
270	Daarnaast is zij een hele grote internationale kunstenaar op dit moment.	7.59
271	Zij heeft net een tentoonstelling gehad in het MoMA.	10.65
276	Bound by ties Of toxic fluids Nerves inflamed Mood swings high On untamed tide OtoBong werd in Nigeria geboren en verloor haar vader toen ze zeven jaar oud was.	11.02
277	Toen ze op haar 17e, na een verblijf in Parijs terugkwam in Nigeria om aan de kunstacademie te beginnen kwam haar moeder om het leven als gevolg van een auto-ongeluk.	12.46
278	Toch werkt de invloed van haar moeder door tot op de dag van vandaag vertelt ze in haar atelier in Antwerpen.	5.62
279	Terugkerend thema in het werk van Otobong is de uitputting van de aarde.	5.61
280	De meeste indruk maakt Otobong met haar immens grote en kleurrijke wandkleden.	6.27
281	In haar atelier doet ze een poging uit te leggen hoe ze werkt.	6.81
282	Dat doet ze door die 12 basiskleuren met elkaar te mixen.	6.94
283	En dan kun je met verschillende weeftechnieken ook nog verschil in kleur en toon aanbrengen.	6.2
284	Onmisbaar bij het maken van de wandkleden zijn de machines van het TextielLab in Tilburg.	13.72
286	Hij is in Laren om te kijken naar het werk waar hij dus veel aan heeft bijgedragen.	4.19
287	Beiden erkennen dat de kunstenaar soms veel vraagt zo niet het onmogelijke.	4.27
288	Maar zoals altijd gaat Stef het dan toch proberen en blijkt het onmogelijke wel degelijk mogelijk.	5.17
290	Het prijzengeld van de Sikkens Prijs, 75.000 euro schenkt Otobong Nkanga in z'n geheel aan een stichting in Nigeria die zich bezig houdt met ciculaire economie.	8.92