Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6ad6827a65ce8a256572d8e0
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5589/afspelen
datetime	2026-10-19 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: 48 uur nadat de vlam in de pan sloeg in Frankrijk is de rust nog lang niet teruggekeerd en vraagt Frankrijk zich af waar het in is beland.	4.06
3	Er geldt in diverse Franse steden vanavond een avondklok.	82.54
4	Premier Jetten maakt vandaag bekend vader te worden via een draagmoeder.	20.69
5	En voor de pleitbezorgers van zogenaamde 'regenbooggezinnen' komt die aankondiging precies op het goede moment.	4.24
6	En: tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er niet alleen kunst geroofd joden konden er zelf hun leven mee redden.	49.18
7	Maar eerst: het laatste nieuws van vanavond, met Albert.	3.74
9	Storm Adam zorgt er voor overstromingen en flinke schade.	89.98
10	De overgelopen straten zijn moeilijk begaanbaar voor de hulpdiensten.	26.59
11	Allemaal veroorzaakt door deze storm van afgelopen nacht.	52.42
12	Door de hevige regenval traden rivieren buiten hun oevers.	13.29
13	En stroomde het water door de straten in plaatsen aan de Middellandse zee.	10.6
14	Honderden mensen zijn met behulp van helikopters naar een veilige plek gebracht.	83.06
15	En inmiddels zijn sommige bewoners al begonnen met opruimen.	22.48
16	De storm trekt naar het noorden en ook daar wordt veel regen verwacht.	11.64
17	Minister Van Weel begrijpt waarom burgemeester Halsema van Amsterdam.. niet ingreep bij een pro-Palestijnse demonstratie.	65.9
18	Eerder deze maand werden daarbij vlaggen getoond van Hamas.	8.96
20	De minister kwam daarom naar Amsterdam om met de burgemeester de politie en de officier van justitie hierover te spreken.	19.14
21	Na afloop toonde hij begrip: Ik heb me laten overtuigen dat dit echt de enige mogelijkheid was die het college zag.	4.67
22	Bent u er dan niet iets te stevig ingegaan in de Tweede Kamer?	8.29
24	Ik heb ook toen gezegd dat er helemaal geen sprake was van ernstig plichtsverzuim.	6.18
25	Ik heb ook op beeld verteld dat ik weet waar burgemeesters tegenaan lopen.	6.55
26	Ik heb juist dit gesprek willen hebben om dat ook gewoon te horen van hen zelf.	3.69
28	En dat is een wetsvoorstel tegen de verheerlijking van terreur.	11.54
29	En dat is een wetsvoorstel tegen de verheerlijking van terreur.	11.54
30	De minister wil dat de Kamer dat voorstel zo snel mogelijk behandelt.	31.93
32	Want de minister was er in de Tweede Kamer behoorlijk stevig ingegaan.	16.75
33	En dat had hier bij de burgemeester in Amsterdam tot flink veel irritatie geleid.	5.63
34	Weer gedoe dus met deze minister, die zich vaker niet zo handig uitspreekt en al vaker ook daardoor politiek in het probleem is gekomen.	10.55
35	De vrouw die vrijdag dood werd gevonden in Amsterdam zat in een koffer die in het water lag.	76.58
40	De politie heeft nog geen verdachte opgepakt en er is nog veel onduidelijk.	10.15
44	Ze werd voor het laatst gezien in de buurt van de RAI in Amsterdam en fietste vanuit daar met een onbekende man verder.	6.79
46	De politie wil graag een tijdlijn maken van hoe haar dag eruit zag en roept omstanders op zich te melden als ze haar die dag nog hebben gezien.	10.66
50	De politie heeft aan bewoners die hier bij het water wonen in de buurtapp gevraagd of zij de afgelopen weken iets verdachts hebben gezien met een koffer.	77.35
56	Gemaskerde relschoppers zochten de confrontatie met de politie.	75.23
58	Winkels in het centrum van Milaan gingen vandaag eerder dicht.	12.1
60	De regering van premier Meloni maakte vandaag bekend dat ze 500 extra militairen in Milaan gaan inzetten.	19.73
61	En in meerdere Franse steden geldt vanavond een avondklok.	77.11
62	In sommige delen van Lille, Lyon, Nice en Parijs mogen mensen vanavond en vannacht niet de straat op.	8.3
63	Het moet nieuwe rellen en plunderingen in grote steden voorkomen.	5.59
65	Na een weekend waarbij dit beeld bleef hangen: Een door-en-door Parijs' tafereel, onverstoorbaar op een terras, terwijl de stad brandt.	4.67
68	Volgens de regering namen ongeveer 550.000 demonstranten deel aan de demonstraties.	9.14
71	En in Parijs en in veel andere steden is vanavond dus een avondklok.	56.78
77	In een zeer korte maar veelzeggende opmerking gaf de minister van Justitie toe te hebben gefaald.	9.24
78	De rellen waren aangekondigd, maar mogelijk onderschat.	6.37
79	President Macron riep in zijn toespraak de volgende vragen op.	10.31
80	De minister van Justitie probeerde de vraag te beantwoorden.	21.91
82	Direct nadat de president had gesproken hield ook de rechtsradicale Marine Le Pen een toespraak.	15.23
83	Elders in de stad zijn nog steeds herstelwerkzaamheden.	14.49
85	Ook voor aanstaande zaterdag zijn er nieuwe protesten aangekondigd.	7.61
86	Hoe krijgt de Franse regering de geest weer in de fles?	9.31
88	Werkzaam bij de Groene Amsterdammer en lang correspondent geweest in Frankrijk.	5.27
91	Na die schok van afgelopen zaterdag.. Denk ik niet dat het gaat leiden tot hele grote rellen nu.	3.8
92	Maar voor komende zaterdag kan een nieuw momentum ontstaan.	3.72
94	Jij hebt ook de demonstraties van de gele hesjes meegemaakt.	5.5
95	Ik heb nog niet deze schaal van van agressie eerder meegemaakt.	3.46
97	Het is een verontrustende situatie geweest in Frankrijk.	12.23
98	Er stonden gewelddadige gemaskerde types tegenover de politie.	69.11
100	Overal om me heen waren branden en werden er ruiten ingeslagen.	6.87
106	Je hebt in de eerste plaats een grote groep mensen die hun onvrede uiten.	4.51
123	Die komen op zaterdag naar Parijs om te winkelen en naar bioscoop te gaan.	8.78
124	De politie heeft wel onderschat hoeveel mensen het zouden zijn.	19.49
127	En ook is onderschat hoe georganiseerd die anarchisten zijn.	17.51
131	De minister van Binnenlandse Zaken heeft zijn ontslag ingediend.	29.04
132	Ik heb 18 jaar in Frankrijk gewoond en gewerkt als verslaggever.	7.82
141	Wat vinden de scholieren ervan dat hij anarchisten hun demonstratie hebben gekaapt?	37.89
142	Die jonge anarchisten hebben als een soort stormram gediend.	39.87
148	Bezuinigingen worden gezien als een soort repressieve daad.	10.75
151	Elke politieke stroming is een beetje aan het shoppen met wat er gebeurd is?	6.51
154	Zeker als de camera staat op die ontsporingen, die rellen dan ligt het voor de hand dat Marine Le Pen daar gebruik van maakt.	13.13
155	Zij spreekt zich uit voor de orde, voor meer autoriteit.	3.6
160	Zij zeggen daar: dit krijg je met ongebreidelde migratie.	61.29
162	Een demonstratie begint als een soort verzet tegen achterblijvende maatregelen.	5.36
163	Maar dat wordt een soort uiting van dat het aan migranten ligt.	8.62
166	Straks gaan we het hebben over de kunst van Joodse families, geroofd door nazi's.	16.83
168	Maar veel minder bekend is dat joden die kunst zèlf ook wel eens afstonden om met het geld aan de Holocaust te ontsnappen.	39.32
171	Wij zijn ervan overtuigd dat het gebruikt is voor de onderduik van mijn vader.	5.51
172	Mijn vader was Joods en hij heeft de rest van de oorlog dus ergens ondergedoken gezeten.	7.69
173	Het gaat veel meer over dat het verkocht is doelbewust.	4.43
177	Want het is weliswaar een privézaak, het is wel een privézaak die om alle vragen voor te zijn, vandaag alvast naar buiten werd gebracht door het aanstaande ouderpaar zelf, onder wie de premier van Nederland.	6.63
178	En dat laatste maakt het achterliggende verhaal al gelijk iets minder particulier.	4.06
179	Niet alleen omdat er veel te doen is over het draagmoederschap de Tweede Kamer buigt zich op dit moment over wetgeving.	36.08
180	Maar ook omdat het internationaal een unicum lijkt te zijn: Een LHBTI+-premier die via een draagmoeder vader wordt.	5.08
181	En dus ging misschien wel de vlag uit bij Niels Back.	3.67
182	En dus ging misschien wel de vlag uit bij Niels Back.	3.67
184	U bent bestuurslid van de Stichting Meer dan Gewenst.	7.43
185	Dat is de stichting voor regenboogouderschap in Nederland.	37.65
186	Het is een privézaak, maar wel een die door beide vaders en door D66 vandaag met vrij veel details naar buiten werd gebracht.	8.02
190	Die kan zijn kinderwens nu in vervulling laten gaan.	40.4
191	Van mijn Europese collega's kreeg ik positieve berichten.	4.85
192	En het is een teken dat voor niet traditionele gezins vormen steeds meer aandacht is.	5.64
194	Er steeds meer zichtbaarheid in de media en in de kranten.	9.38
196	Tegen een achtergrond dat uit onderzoeken blijkt dat de homo acceptatie steeds meer afneemt.	88.55
197	Mensen zien steeds vaker op het schoolplein twee moeders of twee vaders.	88.7
199	Steeds mensen kiezen ook vaker voor het ouderschap.	89.17
200	In 2002 liep Nederland voorop met het homohuwelijk.	60.71
202	Toch zegt u ook, en dan komen we bij de wet: 'Hopelijk weten ze wat hen te wachten staat.'	6.62
204	Het is nu niet mogelijk om vooraf te regelen dat je juridisch ouderschap hebt.	24.59
205	Tot het geregeld is is de biologische ouder de juridische ouder.	25.38
206	Opvallend, D66 kwam vandaag met een nogal gedetailleerde uitleg bij dit babynieuws?	21.72
208	We hebben met de Rijksvoorlichtingsdienst gebeld voor informatie.	23.09
209	Maar op de website van D66 stond een uitgebreide vragen en antwoorden.	6.76
210	Premier Jetten is de eerste premier die een kind krijgt.	23.41
212	De Tweede Kamer wil benadrukken commercieel draagmoederschap mag niet in Nederland.	83.65
214	Ze willen laten zien dat ze in Nederland dit traject hebben doorlopen.	9.5
215	En dit komt dus op het moment dat er wetgeving over draagmoederschap in de Kamer ligt.	19.55
218	Want wettelijk is er nog niks geregeld over draagmoederschap.	61.73
222	Want die onderhandelt met het kabinet om misschien steun over rechts te geven ten aanzien van het belastingplan.	43.06
223	Maar de SGP wil de wet over draagmoederschap eigenlijk helemaal van tafel.	58.32
228	Maar een privébericht van de premier kan dus niet los gezien worden van zijn ambt.	12.35
232	Jetten heeft zich ooit uitgelaten in een tv interview dat hij draagmoederschap overweegt.	47.22
234	Twee weken geleden vroegen wij tijdens de persconferentie op de vrijdagmiddag, naar het onderwerp.	4.93
236	U heeft zelf persoonlijk ook wel eens gezegd dat u nadenkt over dit traject.	4.8
237	En heel veel mensen in de queer community wachten hier ook op.	6.13
240	Kijk, het kabinet heeft in het coalitieakkoord hebben we afgesproken dat we het Regenboogstembusakkoord willen uitvoeren.	77.97
243	Maar ik wil ook benadrukken dat een goede draagmoederschapregeling in Nederland juist ook voor heel veel heterostellen relevant is.	10.46
244	Want ik moet het even uit mijn hoofd zeggen maar volgens mij de helft van de draagmoederschappen in Nederland zijn bij heterostellen.	86.82
245	Die om welke reden dan ook zelf geen kind kunnen krijgen.	38.49
252	Wij zullen in ieder geval het wetsvoorstel verdedigen.	4.55
253	Maar ook goed luisteren, naar zorgen die er bij de SGP en bij andere fracties leven.	4.68
254	Jetten benadrukt: Dit betreft niet alleen mensen uit de hij wil het niet persoonlijk maken.	11.91
256	Het betreft dus niet alleen maar mensen uit dequeer gemeenschap.	4.21
257	Veel kinderen die worden geboren uit draagmoederschap dat kan ook bij heterostellen.	84.51
261	Die ingewikkelde route dat de draagmoeder de natuurlijke ouder is van een kind.	23.74
266	Het eerste jaar kan je geen medische beslissingen nemen in het leven van een kind.	88.5
267	Want de beslissing ligt altijd bij de draagmoeder, formeel.	4.88
268	Bij een bezoek aan een consultatiebureau, met vaccinaties heeft in het eerste jaar de draagmoeder dan het laatste woord.	27.11
269	Maar je wil als wensouders ook je plichten kunnen vervullen.	14.0
271	Bijvoorbeeld een register zodat een kind afspraken tussen draagmoeder en ouders kan teruglezen.	28.81
272	Maar ook dat je je als draagmoeder kan aanbieden en dat je als stel bekend kan maken dat je een draagmoeder zoekt.	8.52
274	Vaak wordt een draagmoeder gekozen uit de bekende kring.	6.54
275	Het wordt met de nieuwe wet een transparanter proces.	11.03
276	Op een dag als vandaag ziet u zo'n moment als een steun in de rug voor uw stichting?	5.53
279	We werken al heel lang om deze wet op poten te zetten.	8.01
280	Er moet een wet komen om het belang van het kind voorop te zetten.	21.65
285	Want uit onderzoek blijkt dat kinderen net zo gelukkig kunnen worden in deze gezinnen.	82.1
286	Maar als we zo doorgaan met vertragen kunnen we de toekomstige kinderen niet netjes beschermen.	8.5
288	Over kunstobjecten van Joodse families die in de oorlog door de nazi's werd geroofd, zijn al veel verhalen verteld.	23.22
289	En ook over hoe nazaten die kunst na de oorlog, vaak met succes, proberen terug te krijgen.	5.14
290	Maar wat als mensen die kunst zélf hadden verkocht, om te overleven?	16.88
291	Bijvoorbeeld omdat ze geld nodig hadden om onder te duiken, want dat was niet altijd gratis.	14.01
292	Van hun kunst hadden ze 'vrijwillig afstand gedaan' zo heette dat na de oorlog.	12.93
294	Eén van de stukken waarover het gaat is: De Vaandeldrager van de familie Schulein.	9.32
295	Het ligt al tientallen jaren opgeborgen in het Rijksdepot.	10.18
296	Je kunt het schilderij analyseren, je kunt kijken: Wat er staat er op dat tafereel?	5.51
297	Maar ook kijken naar de geschiedenis van een schilderij en de gezinnen die dat schilderij ooit in hun bezit hebben gehad.	4.08
298	In het Rijksdepot in Amersfoort wordt het schilderij klaargemaakt voor bezichtiging.	6.57
303	En als je daar dieper naar kijkt, zie je diepere lagen van 't verhaal.	3.82
304	Het heeft veel meer reliëf, het heeft veel meer diepte, veel meer kleur.	3.85
305	En het geeft toegang tot verhalen die anders verborgen zouden blijven.	4.53
312	Schrijver Diederik Oostdijk schreef een boek over onder meer dit schilderij en het verhaal erachter.	11.76
313	Dat is het verhaal van een familie die het werk lang in bezit had.	3.64
314	Vandaag heeft hij een van de nazaten meegenomen om het werk te bezichtigen: Jan-Willem Elte.	6.45
322	'De Vaandeldrager' was lang geleden eigendom van zijn grootvader We hebben er nooit van geweten, maar als je weet dat het zo is dan is het toch heel speciaal dat dat in familiebezit geweest is, ooit.	5.81
325	Ze weten ook niet precies wanneer het schilderij is geschilderd.	14.85
326	Maar de theorie is dat het tussen 1660 en 1663 was.	9.69
330	Het is dankzij schrijver Oostdijk dat Jan-Willem inmiddels veel nieuwe verhalen heeft gehoord over welke rol het schilderij heeft gespeeld in de geschiedenis van zijn familie.	7.21
331	Zoals het feit dat Jan-Willems moeder Hansje aandrong op de verkoop ervan in 1941.	8.3
335	En wij zijn ervan overtuigd dat dat gebruikt is voor de onderduik van mijn vader.	4.44
336	Mijn vader was Joods en die heeft de rest van de oorlog ergens ondergedoken gezeten.	7.76
337	Ik denk dat het mooi is dat er een nieuw verhaal verteld wordt.	4.6
341	En het is heel belangrijk dat daar heel veel aandacht voor is.	4.04
345	Het gaat veel meer over dat het verkocht is doelbewust, moedwillig.	4.07
350	Zoals dus ook De Vaandeldrager van de familie Schulein.	6.8
351	Het schilderij stond in de kluis op de Herengracht in Amsterdam.	8.49
353	Diederik en Jan-Willem zijn er welkom om te komen kijken waar het schilderij bewaard en vervolgens ook verkocht werd.	5.85
354	Dat was een muur van ongeveer rondom 40 centimeter dik.	9.96
358	Julius Schulijn de grootvader van Jan-Willem, stuurde een brief naar Gustav Kramer, een kunsthandelaar in Den Haag.	7.17
360	Dat ligt in de kluis van de bank waar ik voor werk.	3.91
361	Kramer is toen langsgekomen en dacht gelijk: Dit is een heel mooi stuk.	3.65
362	'Ik denk dat ik een goede koper weet voor dat schilderij.'	4.06
366	De mensen verkochten dus eigenlijk hun kostbare en geliefde bezit aan degene voor wie ze moesten vluchten.	6.53
370	Maar dat zullen zij ongetwijfeld niet geweten hebben.	3.77
371	Tenminste, ik kan me niet voorstellen dat ze dat dan gedaan hadden.	3.5
372	Oostdijk vermoedt inderdaad dat de familie Schulein niet wist dat de tussenhandelaar een schilderij aan Adolf Hitler had verkocht.	46.23
373	Die wilde destijds een groots Führermuseum bouwen en liet opkopers duizenden objecten roven of aanschaffen.	7.48
374	En ook De Vaandeldrager werd dus onderdeel van deze collectie.	8.67
375	Zoals bevestigd wordt als ze het schilderij in het Rijksdepot nader bekijken.	9.52
376	Dit is de sticker van de Linz-collectie, van de collectie van Adolf Hitler.	20.71
377	Zo kun je ook andere schilderijen die in zijn collectie zijn geweest herkennen.	4.7
379	En dan staat daar dat het dat schilderij moet zijn.	4.52
382	Aan het eind van de oorlog werd veel kunst, dat door de nazi's was meegenomen, teruggevonden.	24.67
383	Toen kwam er een situatie dat iedereen moest opgeven hoe die schilderijen in Duitsland beland waren.	7.81
385	En op dat formulier staat dat ze het vrijwillig heeft verkocht.	15.95
386	De vraag is natuurlijk: Wat is vrijwillig en wat is onvrijwillig?	4.55
387	Het was vrijwillig, omdat zij wilde dat er iets gebeurde, met het geld.	6.22
388	Zij hadden het geld nodig om mijn vader te laten onderduiken.	8.65
390	Dus wat dat betreft zit er wel een zekere dwang achter.	3.98
391	De restitutiecommissie beoordeelt verzoeken over kunstobjecten die na de oorlog terug zijn gekomen.	19.65
394	Zij moeten dan beoordelen of de kunst vrijwillig of onvrijwillig was afgestaan.	5.62
395	Het gaat altijd om de link tussen de omstandigheden direct verband houden met het naziregime en het kwijtraken van het object.	5.11
396	En ik sluit niet uit dat bij deze extremen van de onderduik bekostiging of de vlucht naar een ander land.	4.02
397	Dat je uiteindelijk tot de conclusie komt: Dat is onvrijwillig.	3.76
400	Nu Jan-Willem Elten, dankzij het onderzoek van Oostdijk weet welk verhaal de vaandeldrager met zich meedraagt heeft hij een verzoek bij de commissie gedaan om het schilderij terug in familiebezit te krijgen.	17.07
402	Ik herken dat de Joodse families het moeilijk hebben gehad in die oorlog.. en dat ze noodgrepen hebben moeten uitvoeren om te zorgen dat ze ontkwamen aan de akeligheden van die tijd.	6.58
404	Je zou het liever ergens willen hebben hangen waar meer mensen er naar kunnen kijken.	4.27
406	En onderzoek door het NIOD is naar verwachting later dit jaar klaar.	16.54
407	Het boek 'Overlevingskunst' verschijnt overigens morgen.	12.31
410	En morgen zijn wij er weer op NPO 2 22.00 met Nieuwsuur.	5.46