Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6acd45a229df0bef04403447
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5581/afspelen
datetime	2026-10-12 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Chaos bij de grootste supermarkt van Nederland na een cybersecurity-incident, zoals Albert Heijn het zelf noemt.	66.78
3	Als de vijand zo gek is ons aan te vallen, zullen we hem stoppen, afzwakken en breken.	4.35
4	Zei vandaag de opperbevelhebber van de NAVO in een zeldzame toespraak.	5.71
5	Die komt op het moment dat president Trump deals met diezelfde vijand sluit.	22.39
10	En daarna heb ik echt ervaren Ik had echt even nodig om weer terug te komen in die realiteit.	3.51
12	De NS en ProRail beginnen een campagne om het aantal zelfdodingen terug te dringen.	86.3
13	Direct betrokkenen doen zometeen hun verhaal en dat verhaal maakt indruk.	4.19
14	Maar eerst het laatste nieuws van vanavond, met Jeroen.	3.98
16	De winkelketen is getroffen door, wat ze noemen, een online veiligheidsincident.	33.4
17	Albert Heijn heeft computersystemen uitgezet, nadat er werd geprobeerd om er binnen te dringen.	18.38
18	Daardoor ligt de aanvoer van boodschappen vanuit verschillende distributiecentra ligt stil.	33.33
20	Normaal rijden hier vrachtwagens vol boodschappen af en aan.	15.41
23	Het klopt dat sommige distributiecentra stilliggen omdat we de systemen preventief hebben moeten uitzetten.	7.78
28	Natuurlijk zullen er schappen leeglopen als het langer duurt.	4.01
29	Maar we doen echt alles wat we kunnen om de schappen te vullen.	3.98
30	De bevoorrading gebeurt uit verschillende distributiecentra.	9.14
31	Daardoor zullen lang houdbare producten beter beschikbaar zijn dan bijvoorbeeld groente en fruit.	26.95
32	Dus raken lokaal de eerste producten op, zoals in Zaandam.	8.21
40	De schappen waren wel wat leeg, maar ik kon halen wat ik nodig had.	3.98
51	Ik krijg er geen nieuwe informatie het hoofdkantoor van Albert Heijn.	6.44
56	Picnic verwacht duizenden extra bestellingen te krijgen.	20.94
58	Zijn denk voorzichtig na over wat mee kan doen als deze situatie langer voortduurt.	4.28
60	Maar andere supermarkten kunnen het tot nu toe wel opvangen.	9.57
67	Het verschilt per supermarkt, maar vooral verse producten zijn er niet.	19.36
68	Zodirect bekijkt Eelco met cyber- expert Pieter Takkenberg naar wat er achter zou kunnen zitten.	9.03
69	En in Frankrijk zijn meerdere supermarkten getroffen door een cyberaanval.	86.6
70	Bij ketens als Carrefour en Intermarché stond vanochtend de temperatuur in de diepvries ineens op plus 50 graden.	42.15
73	Waar grote hoeveelheden bevroren producten moesten worden weggegooid.	12.49
74	De supermarkten verwachten dat de producten snel weer in de schappen komen.	77.64
75	Maar landelijk loopt de schade vrijwel zeker in de vele miljoenen.	16.77
77	Hackers wisten de verouderde software binnen te dringen die de koelapparaten aanstuurt.	90.04
78	In plaats van koelen werd de temperatuur op 50 graden gezet.	9.0
80	Volgens het moederbedrijf van Albert Heijn, Ahold is er geen reden om een verband te zien tussen de twee cyberincidenten.	14.83
81	In het zuiden van Frankrijk is een 14-jarige jongen gearresteerd in verband met een schietpartij op een middelbare school.	77.54
83	Vooral veel ongeloof hier in Aubagne, bij Marseille.	4.13
84	De jongen liep vanochtend met een jachtgeweer z'n school in en opende het vuur.	76.93
85	De jongen verstopte het geweer in een gitaarkoffer.	80.21
86	Volgens Franse media was hij geen bekende bij de politie.	17.46
87	Ook zou de schietpartij niets te maken hebben met de massale scholierenprotesten in het land.	11.93
88	Op deze school waren vandaag geen protesten en leerlingen krijgen slachtofferhulp.	18.96
90	Terug naar Nederland, want wie wil hamsteren kan dus weleens teleurgesteld worden in de supermarkt morgen, en dus zijn hier: Pim Takkenberg, cybersecurity-deskundige en Dirk Mulder, retaildeskundige bij ING.	9.08
91	Het heet nog een 'cybersecurity-incident' maar er is geen twijfel dat het een hack is?	10.02
92	Als ik op de feiten af dan lijkt het mij duidelijk dat een kwaadwillende in het systeem zat van Albert Heijn.	6.44
94	Dan is de vraag: cybercriminelen of statelijke actor?	18.74
97	Albert Heijn heeft de stekker er zelf uitgetrokken.	9.16
103	Je kunt kennelijk met een hack een supermarktketen platleggen die je toch vooral kent als fysieke winkel.	10.05
108	Als ik een product scan in de kassa.. Wordt het direct aangevuld in de winkel.	5.28
109	Als daar een hacker zit dan blijkt dat een deel van die bevoorrading niet meer verder kan. Er wordt al gewaarschuwd door de overheid.	10.36
114	De staatssecretaris heeft oproepen richten de keten: gaan met de overheid in gesprek.	15.33
122	De topvrouw komt gelijk naar buiten en geeft aan wat er is.	4.52
124	Dat er de komende tijd problemen zijn in de bevoorrading.	4.37
129	In Frankrijk hangen de koelsystemen aan het internet.	84.41
130	Dat was al langer bekend, dat het kwetsbaar zou zijn.	11.37
132	Dit past niet in de lijn van wat er bij Albert Heijn aan de orde is.	6.21
133	In Frankrijk heeft het misschien wel iets met Rusland te maken.	8.71
135	Alle signalen die ik zie, zijn van een andere orde van grootte.	3.89
137	Het lijkt me onwaarschijnlijk dat dit bij een Russische actie wordt.	5.65
143	Maar misschien hebt Albert Heijn het op tijd ontdekt.	4.69
149	Daarnaast heb je enorme kosten om de schade te herstellen.	7.28
151	Met ze gaan ergens anders boodschappen doen en blijven daar misschien wel.	4.54
153	Een vraag allebei: plots zoiets te voorkomen en denk je Een vraag allebei: Valt dit een volkomen?	4.38
154	Niet 100%, maar je kan wel veel doen om schade te voorkomen.	4.63
155	Bedrijven moet zich afvragen: Hoe speel je op zoiets in?	10.79
156	En hoe haal je de schade voor de maatschappij klein.	8.46
157	We gaan kijken wanneer alles weer werkt zoals het moet werken.	4.58
159	Maar dat de optie van een hack in opdracht van Rusland überhaupt niet wordt uitgesloten tekent de alertheid die momenteel in Europa heerst.	37.26
160	In een tijd dat Rusland verdacht wordt van allerlei pogingen tot sabotage en dreigt met erger.	8.59
161	Vandaag verscheen iemand op een podium in Warschau die normaal vooral achter de schermen blijft namelijk de hoogste militaire commandant van de NAVO.	5.93
162	De boodschap: Mocht het ooit tot een échte confrontatie komen, dan zal de NAVO die winnen.	5.43
165	Een confrontatie is niet onvermijdelijk maar mocht het zover komen, dan zal de NAVO die winnen.	4.69
172	Dat klopt, hij kan ook een andere boodschap afgeven.	4.47
173	Hij kan een klein beetje details geven wat er gaat gebeuren.	3.85
175	Hij noemde Rusland niet bij naam, tegelijkertijd is er bij ons een minister van Defensie die Rusland de vijand noemt.	35.08
176	een minister van Defensie die Rusland de vijand noemt.	69.63
179	Als je Rusland bij naam noemt, wordt het concreter.	5.84
186	Maar stel je voor dat Iran eraan denkt om Turkije aan te vallen.	20.56
192	Er zitten Amerikaanse president die nogal wat verwarring zaait.	6.56
194	De Amerikaanse generaal Alexus Grynkowich is de hoogste militair van de NAVO.	20.65
195	Hij gelooft heilig in het bondgenootschap en de loyaliteit van president Trump nota bene zijn president, aan de verdragsorganisatie.	4.29
197	Er is de NAVO nog steeds veel aan gelegen om een verenigd front uit te stralen.	12.67
199	Alleen het beeld van het verenigd front wordt ondermijnd door de Amerikaanse president, die vrienden is met Poetin en hele andere agendapunten belangrijk vindt dan het afschrikken van Rusland.	13.62
200	Nee, de dieseldeal die Trump onlangs sloot met Rusland Neem de dieseldeal die Trump onlangs sloot met Rusland Amerika koopt per direct 300.000 ton diesel van Rusland.	61.15
202	President Trump heeft nu veel grotere zorgen namelijk de midtermverkiezingen die eraan komen voor het Congres.	49.19
203	Het gaat daarbij onder andere over olie-, benzine- en dieselprijzen.	10.43
204	En hij doet er alles aan om die benzineprijzen omlaag te brengen.	7.5
205	Als dat betekent een deal sluiten met Rusland al is het maar symbolisch, richting de kiezer dan zal hij dat doen.	7.8
209	Zeker ook omdat het verenigd front dat de NAVO wil uitstralen hierdoor wordt ondermijnd.	25.25
214	De vraag blijft wel wat voor vervolg eraan wordt gegeven.	4.39
215	En dan kijk ik weer naar Washington D.C. Of er navolging komt.	3.41
218	Heeft deze generaal de Europese zorgen over Trump vandaag beetje kunnen wegnemen, denkt u?	12.91
221	De Amerikaanse president gaat over de vraag hoe Amerika zal helpen in geval van oorlog, nood.	65.74
224	De toespraak was aangekondigd als 'overwinningstheorie'.	9.94
225	De toespraak was aangekondigd als 'overwinningstheorie'.	9.94
229	We zitten daar nu in en hoe moeten we daar nu mee omgaan.	4.29
230	We moeten meer zeggen wie het heeft gedaan, zegt hij.	5.84
231	Zoals recent in Duitsland gebeurde met de aanslag in Leipzig.	33.46
234	Hij zegt ook: We moeten de strategie meer op elkaar afstemmen.	4.59
236	Het strategische doel van Rusland is dat wij Oekraine niet gaat steunen.	78.98
240	De mededeling is altijd dezelfde, er is een 'aanrijding met een persoon'.	4.4
241	En wie dat hoort en in de trein zit of staat te wachten op het perron, die weet dan wel hoe laat het is.	3.76
242	Zo'n 200 keer per jaar komt het voor, zelfdoding op het spoor en omdat dat aantal maar niet terugloopt, begint de spoorsector vandaag aan een campagne, samen met 113 Zelfmoordpreventie.	68.28
244	En dat doen wij zometeen ook hier aan tafel, met direct betrokkenen over de impact op het spoorpersoneel en waarom deze campagne hopelijk kan helpen.	4.42
245	Het lijkt alsof je over een soort van hobbel heen gaat maar het is geen normale hobbel.	4.67
247	En toen ging mijn portofoon over en toen hoorde ik een piep van de machiniste voorop.	3.79
248	En die zei: Kan je naar voren komen.. want we hebben een aanrijding met een persoon.	5.93
255	En nu moet ik gaan handelen, nu moet ik naar voren.	3.53
256	Er zijn mensen in de trein, ik moet alles gaan regelen.	3.48
261	Na de eerste schok moet hoofdconducteur Rachel zich herpakken.	4.79
262	Ze weet, als een suïcide plaatsvindt op het spoor dan is het niet de machinist maar de hoofdconducteur die de trein uit moet.	38.85
264	Ben ik de trein uitgestapt en toen ben ik naar de persoon toegelopen.	3.63
274	Jaarlijks overlijden bijna 200 mensen door zelfdoding op het spoor.	87.17
275	Dat betekent dat het meer dan eens per twee dagen gebeurt.	6.29
276	In de campagne zien we nabestaanden, spoormedewerkers en overlevenden met elkaar in gesprek gaan.	17.36
280	En daarna heb ik echt ervaren Ik had echt een moment nodig om weer terug te komen in die realiteit van: Is dit nou echt gebeurd?	4.18
282	De spoorsector werkt samen met 113 Zelfmoordpreventie.	24.26
284	Het aantal zelfdodingen onder de jongeren neemt toe.	90.34
286	En als je kijkt naar het spoor, dan een derde van het aantal zelfdodingen op het spoor zijn jonge mensen onder de 30 jaar.	90.87
287	Op een moment van het incident neem je ten alle tijde beide koffertjes mee.	5.34
288	Want je weet niet wat de toestand is van een persoon.	6.25
289	Dit is een afdekfolie met handschoenen en dit is de verbandtrommel.	8.15
292	Als je de eerste avond gaat slapen en je doet je ogen dicht dan zie je allemaal lichtflitsen van hoe je de persoon zo hebt moeten afdekken.	69.91
294	Niet eerder spraken spoormedewerkers zo open over wat het met ze doet.	7.43
295	Daar is voor gekozen omdat nu blijkt dat bewustzijn over die impact wel degelijk helpt om suïcide op het spoor te voorkomen.	75.49
296	Wat wij weten uit onderzoek is dat de impact die een zelfdoding heeft op een machinist dat dat voor sommige mensen een drempel kan zijn om het daadwerkelijk te doen.	87.56
297	Ik had ook een situatie waar het ook een goede afloop kan hebben.	3.86
299	Als omstanders niet hadden ingegrepen, dan was ik er niet meer geweest.	3.52
300	In de campagne komen ook verhalen voorbij van spoormedewerkers die een suïcide konden voorkomen.	23.8
301	Rachel maakte dat ook mee toen er opeens iemand op het spoor stond.	6.95
305	Je enige doel is om die persoon in de trein te krijgen.	5.2
308	Dan komen de hulptroepen eraan en dan nemen ze de desbetreffende persoon mee.	9.51
310	Maar het voelt aan de andere kant ook wel goed, want je hebt iemands leven gered.	4.15
313	Eelco van Asch, als operationeel directeur NS verantwoordelijk voor beleid rond suïcide.	26.62
316	Je krijgt veel sms'en, maar op zo'n moment staat de wereld stil.	5.69
317	Je moet dan denken aan de Rachel en de andere collega's.	3.68
319	Zo'n berichtje kan elk moment van de dag binnenkomen.	3.7
333	Dan gaan wij daarheen en we krijgen steeds meer informatie.	3.69
334	Ik geef collega's opdrachten mee wat ze moeten doen.	3.63
337	De eerste persoon die ter plaatse is kijkt naar het personeel.	5.09
340	De machinist van de trein moet niet met de beelden geconfronteerd worden.	7.05
341	De passagiers moeten geëvacueerd worden, dat is eerste zorg.	23.39
349	De collega's vragen of ze daartoe in staat zijn, die moeten bergen.	5.42
352	En dan gaan we met de politie het slachtoffer bergen.	5.69
358	We gaan dan een hapje eten en bespreken wat er gebeurd is.	3.75
360	Het gebeurt steeds vaker dat er nabestaanden op afkomen terwijl je nog bezig bent.	81.07
364	We vragen aan collega's van de politie om ze in ieder geval bij ons weg te houden.	6.32
366	Omdat je ze gaat vergelijken met mensen uit je eigen omgeving.	8.81
370	Hoe kunnen ze zo snel ter plekke zijn, die nabestaanden?	28.74
373	Tot nu toe was er een heel andere tactiek: Er werd altijd zo min mogelijk over gepraat om mensen niet op ideeën te brengen.	4.07
381	We voelen nu, ook na onderzoek en kennis, gesterkt om dit te gaan doen.	4.54
384	Het communiceren over de impact die het heeft op anderen dat heeft een werking dat mogelijk met zowel een poging laat afzien.	4.48
391	Ik heb vandaag weer een ervaringsdeskundige gehoord.	4.01
395	Het is een moeilijke stap om een vraag te stellen maar doe dat vooral, het helpt.	4.75
396	Mensen zitten in de tunnel, maar je kan ze er goed uit halen.	4.51
397	Als omstander, moet ik dan 112 bellen of zelf het gesprek aangaan?	5.23
399	Maar kan me voorstellen dat men dat zelf niet durft.	3.92
400	Je kunt via de meldkamer iemand bellen en dan sturen wij iemand.	6.35
405	Ik zeg ergens wie ik ben en dat ik mij zorgen maak.	4.22
406	Dan probeer ik de persoon naar een veilige situatie te brengen, buiten het spoor.	3.62
413	Mensen helpen, reizigers zo snel mogelijk een weg te laten vervolgen.	11.88
414	Het slachtoffer met alle respect van het spoor afhalen.	5.74
417	Je doet een zware klus en je wilt het mooi oplossen.	4.84
418	We hebben veel collega's die er aan bijgedragen hebben.	5.36
424	Denkt u zelf weleens aan zelfdoding of maakt u zich zorgen om iemand?	16.63
426	Via dat telefoonnummer of via de chat, dat kan ook, op 113.nl.	6.89