Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6aaafea2154b8915ab845c40
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5546/afspelen
datetime	2026-09-16 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Na een fel en hard debat vandaag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen lijkt er toch een kleine opening op de rechterflank om zaken te doen met het kabinet.	6.09
3	Europa en Canada willen de banden stevig aanhalen nu de relatie met de Verenigde Staten onder druk staat.	6.94
4	En hoe kijken boerenorganisaties naar de gebeurtenissen van gister En hoe kijken boerenorganisaties naar de gebeurtenissen van gister en de aanwijzingen dat mogelijk boerenactivisten achter de sabotage op het spoor zaten?	10.43
5	Maar eerst het laatste nieuws van vanavond en dat komt uit Washington.	3.77
7	De Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, verhoogt de rente.	45.34
9	Het is ook voor het eerst dat de nieuwe Fed-voorzitter de rente verhoogt.	21.95
10	Trump stelde hem juist aan om de rente te verlagen.	44.74
12	Door de rente te verhogen hoopt de Fed de prijsstijgingen in het land te stoppen.	72.36
13	De inflatie wordt op dit moment vooral veroorzaakt door de situatie in het Midden-Oosten.	59.54
14	Door de afgenomen olietoevoer en stijgende olieprijzen.	35.15
15	Dat leidt ook tot hoge benzineprijzen in de Verenigde Staten.	81.59
16	En dat is een groot probleem voor Amerikaanse consumenten.	15.2
17	De verwachting is ook dat de rente dit jaar nog verder gaat stijgen en dat die volgend jaar ook niet verlaagd wordt.	8.94
18	Als je kijkt naar hoe de prognoses verder lopen kun je concluderen dat aan het einde van de regeerperiode van Trump de rente hoger is dan-ie tot gisteren was.	52.41
19	En zo lijkt deze nieuwe centrale bankdirecteur onafhankelijker dan Trump misschien had gehoopt.	7.78
21	Trump had gehoopt op cadeautjes met nog zeven weken te gaan tot de verkiezingen.	10.23
24	De rente vooral te gaan verlagen zodat consumenten minder kwijt zouden zijn.	14.22
25	Bijvoorbeeld aan hun hypotheekbetalingen elke maand.	8.87
27	Daarmee staat de onafhankelijkheid van die centrale bank hier voorlopig nog overeind.	9.77
28	Rijkswaterstaat laat op de westelijke Suurhoffbrug in de A15 bij Rotterdam minder verkeer rijden.	85.45
30	De brug, die tussen deze twee bruggen in ligt stond al onder verscherpt toezicht omdat er recent een paar keer tegenaan gevaren was.	7.43
31	Bij die inspecties waren scheuren geconstateerd en later is geconstateerd dat die scheuren groter werden en ook vertakkingen hadden en dat de zogenaamde hoofdligger, want daar zitten die scheuren in, ook begon te bewegen.	9.86
33	De hoofdligger, dan moet u zien, dat is een hele lange stalen balk die stevigheid geeft aan de brug zelf en vooral aan het dek.	3.87
34	De twee rijstroken in de richting van de Maasvlakte zijn per direct gesloten.	14.68
36	Deze oostelijke Suurhoffbrug wordt nu geschikt gemaakt voor tweerichtingsverkeer.	10.48
38	We nemen die maatregelen natuurlijk liever niet, maar omdat veiligheid altijd voorop staat dus we zorgen altijd voor veilige infrastructuur nemen we het zekere voor het onzekere en moeten we dit soort maatregelen nemen.	7.32
40	Volgens Rijkswaterstaat moeten weggebruikers rekening houden met een extra reistijd van 20 tot 30 minuten.	27.66
41	De voormalig president van Kosovo, Hasjim Thaci is tot 25 jaar cel veroordeeld door het Kosovo-tribunaal in Den Haag.	60.8
42	De uitspraak komt als een grote klap voor zijn aanhang in Kosovo.	9.72
43	Het tribunaal veroordeelt Thaci en 3 medeverdachten wegens oorlogsmisdaden.	22.19
44	Gepleegd tijdens de onafhankelijkheidsstrijd tegen Servië, eind jaren 90.	13.84
46	Demonstranten bekogelen het gebouw van de Europese Unie.	75.89
47	Ook in Den Haag, waar het Tribunaal zit, is de verslagenheid groot.	10.08
51	Thaci heeft aangekondigd dat hij in hoger beroep gaat.	18.16
52	Oud-voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden, Henk Kroes, is overleden.	22.58
53	Henk Kroes vergaart op 2 januari 1997 eeuwige roem als hij als voorzitter van de vereniging De Friesche Elf Steden bekendmaakt dat de 15e Elfstedentocht er komt, met gevleugelde woorden.	6.67
55	De Tocht der Tochten verloopt twee dagen later zonder grote problemen.	11.33
56	Henk Angenent wint, na een spannende eindsprint op de Bonkevaart.	6.11
57	Kroes maakt 37 jaar deel uit van het bestuur van de Elfstedentocht en rijdt de tocht ook een keer zelf: In 1963 de barre 12e editie.	6.8
59	Hij wordt, als zovelen, in Franeker van het ijs gehaald.	4.93
60	Later wordt Kroes ijsmeester bij de Friesche Elf Steden.	7.85
63	Het wordt wel het belangrijkste debat van het jaar genoemd.	4.8
65	En dit keer zijn ze extra belangrijk omdat het kabinet-Jetten gister tijdens Prinsjesdag plannen heeft gepresenteerd waar nog geen politieke steun voor is.	23.15
66	Ze hoopten met hun verhaal steun te krijgen van de oppositie maar die reageerde afwijzend.	9.19
67	De hoop was dat er vandaag meer toenadering zou zijn.	3.62
68	De hele dag was dat niet het geval, de toon verharde maar vanavond was daar toch opeens een opening.	3.49
72	Ook vanavond niet, toen Eerdmans van JA21 ineens een draai maakte.	4.8
73	En wegdraaide van de eis van de oppositie dat het kabinet moet kiezen.	23.5
74	Gaan we voor de hele begroting van volgend jaar over links of over rechts?	5.14
77	Hij werd pragmatischer en zei: ik wil best af en toe over links en af en toe over rechts.	3.49
78	Ik vrees, misschien is dat dezelfde vrees die de heer Klaver heeft dat de totaaldeal passé is.	4.34
79	Dus in die zin ga je nu kijken naar wat zijn dan de begrotingen waar je nog wel iets uit kan halen, of niet.	4.18
81	De afgelopen maanden, tot aan de dag van vandaag niks anders gehoord dan dat er gekozen moet worden.	3.58
82	Twee weken geleden was er zelfs een crisis over in het kabinet.	21.98
87	Want in het debat van vandaag zat juist dit, kies je voor links of rechts, de politiek behoorlijk in de weg.	4.8
88	Ik hoop dat het ons lukt om te laten zien dat wij een team zijn als coalitie.	4.36
91	Ik vind het belangrijk om eenheid uit te stralen over wat we willen bereiken.	4.35
92	En wat we willen bereiken is brede samenwerking dat het land vooruitgaat, dat we eindelijk die grote doorbraak krijgen.	4.53
93	Brede samenwerking, dat is waar de coalitiepartijen vanochtend nog op hopen.	4.1
94	Maar tijdens deze Algemene Beschouwingen een dag na Prinsjesdag, vervliegt die hoop al snel.	4.14
95	Jullie hebben gezegd: We willen geen kabinet maken met JA21.	19.23
96	Daardoor hebben we een instabiel minderheidskabinet.	6.61
97	Van twee kanten werd gezegd dat we niet uitkomen hoe we een meerderheidskabinet gaan vormen.	5.21
98	De heer Eerdmans stond klaar en zei: Wij zijn bereid om dit te doen.	5.09
99	En komt u nu tegen mij zeggen: U nu echt samen moet werken vanuit de oppositie met de heer Eerdmans.	4.07
102	Ja, voorzitter De heer Klaver moet JA21 niet groter maken dan ze zijn.	7.65
104	Vrienden maken op links en rechts: Het lukt vandaag niet.	17.26
105	De oppositie wil al weken dat D66, VVD en CDA kiezen voor een danspartner.	24.0
106	Dat zou ook mijn oproep zijn aan u: Probeer die afstand met Klaver niet zo groot mogelijk te maken maar zet een keer die roze bril op.	6.37
110	Er komt geen brug naar rechts en ook niet naar links.	5.39
111	Meneer Brekelmans, oprecht, bent u nou op zoek naar samenwerking in dit parlement of wilt u nou gewoon de VVD-zin doordrammen?	20.3
112	Voorzitter, mij wordt net verweten dat ik sneren uitdeel en de heer Klaver doet op een soort van toontje van de verzoener zegt eerst tegen de VVD dat we alleen maar met veto's strooien.	5.85
113	Vervolgens spreekt hij over arrogantie van de macht.	7.32
115	Ik zou zeggen aan de heer Klaver: De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet.	5.22
116	Het klinkt misschien een beetje flauw, maar vindt u dat het lekker gaat op deze manier?	4.53
119	Mijn bedoeling is, dat heb ik net ook aangegeven om ervoor te zorgen dat we werken aan de kracht van Nederland.	3.74
120	Maar als de wensen, eisen of hoe je het ook wil noemen van oppositiepartijen heel erg uiteenlopen en ook met de coalitie erbij dan is misschien het enige alternatief, heb ik gezegd, dat je dan toch per begroting gaat kijken.	4.84
121	Het heeft niet mijn voorkeur, want ik snap wel dat het dan nog een ingewikkelder proces wordt.	4.25
122	Per begroting gaan kijken, dat betekent geen grote politieke deal voor de hele begroting.	4.43
123	Dan zal er de komende maanden per ministerie voor elke losse begroting naar een meerderheid moeten worden gezocht.	4.5
125	Ik heb er grote twijfel bij wat de VVD nou eigenlijk wil.	5.73
126	Ook net het hinten op: We gaan het wel even per begroting doen.	5.34
128	Als je dit per begroting gaat proberen te regelen dit wordt één grote chaos als je dat op deze manier probeert te doen.	6.51
132	Ja, al maanden horen we de oppositie roepen dat het kabinet moet kiezen.	34.67
137	Daarmee doorbreekt hij het kordon, de kracht van de oppositie die gezamenlijk het kabinet onder druk zette.	17.21
138	En hij geeft het kabinet meer mogelijkheden om een uitweg te kiezen.	11.8
140	Toen Eerdmans dat zij, leidde dat tot verbijstering bij de rest van de oppositie.	8.78
141	Ik vrees, misschien is dat dezelfde vrees die de heer Klaver heeft dat de totaaldeal passé is.	4.34
143	Wat ons betreft is de route nog steeds naar een totaalpakket.	3.56
146	Dat betekent inderdaad wel dat je op al die begrotingen ja moet zeggen.	4.41
149	Vanmorgen was het verhaal dat zowel de heer Eerdmans als Klaver zeiden dat het kabinet moet kiezen voor links of rechts.	28.86
152	Dan gaat het kabinet shoppen op asiel bij u en voor stikstof bij de heer Klaver.	59.0
157	Dan krijgt u op onderdelen gelijk, maar u houdt het kabinet in stand.	12.6
161	En verder moet het kabinet het maar uitzoeken met de Kamer.	11.2
162	Maar als het kabinet dan bij ons komt aankloppen, de groeten!	7.1
165	Eerdmans zegt dat hij openstaat voor deals met begroting maar dan wil klaver niet meer meedoen?	50.65
166	Dat klopt, hij wil niet de begroting redden waar JA21 op tegen is.	10.26
167	Jesse Klaver wil niet meespelen in dat spel, hij wil alles of niks.	5.67
169	Als het kabinet klimaatplannen neerlegt waar Pro voorlees gaat hij dan tegenstemmen?	41.2
172	En ze zijn het al enige tijd oneens over heel veel.	3.61
181	De een ziet het als een uitweg en een mogelijkheid om nieuwe afspraken te maken.	4.28
183	En dat leidt misschien wel tot een nieuw gevecht de komende periode, in de coalitie.	4.01
186	Hij zal op een dun koord moeten lopen en iedereen bij elkaar houden.	3.76
188	Het kabinet heeft de ambitie om met zoveel mogelijk partijen en zo breed mogelijk akkoord te maken om een stabiel kabinet voor de komende jaren vorm te geven.	10.24
190	Maar achter de schermen hoor je: toch jetski wil het kabinet bij elkaar houden en premier blijven.	14.21
191	Jetten wil het kabinet bij elkaar houden en premier blijven.	48.32
192	En dan zullen ze misschien toch ook serieus moeten kijken naar het aanbod van JA21.	5.08
194	Eerdmans kan hier ook een dwaalspoor hebben neergelegd.	7.95
196	Er zal de komende dagen over worden gesproken of het het kabinet iets oplevert of dat het de coalitie verder onder druk zet.	23.33
198	Een dag na de sabotageacties op het spoor zijn er nog veel vragen.	6.52
200	Minister Van Weel van Justitie, politie en justitie hebben of geven tot nu toe geen nieuwe informatie.	16.78
201	De sabotage is ook niet opgeëist, maar gisteren waren er signalen dat het mogelijk 'wilde acties' waren van boeren activisten.	24.0
202	Hoe kijken de verschillende boerenorganisaties naar de gebeurtenissen van gisteren en de aanwijzigingen dat boerenactivisten mogelijk achter de sabotage zitten.	15.23
203	Wij waren vandaag in Arnhem waar boeren samenkwamen om te protesteren tegen provinciaal stikstofbeleid.	21.43
205	Als we eindelijk eens wordt geluisterd naar mensen die er verstand van hebben en niet naar de gekochte wetenschap!	5.25
209	Het in brand steken van hooibalen langs grote wegen kan hier rekenen op begrip.	4.14
210	Ik kan me voorstellen dat je een keer denkt: als er niet wordt geluisterd, dan maar ook signalen.	4.5
215	Zolang het niet al te gek wordt, vind ik het kunnen.	4.0
216	Voor de aanwezigen is er geen aanleiding om te denken dat boeren verantwoordelijk zijn voor de sabotage aan het spoor.	34.69
218	En staaf op het spoor leggen, dan stel je mensenlevens in de waagschaal en dat gaat alle perken te buiten.	3.68
221	De organisatie staan verenigd op een plein maar verschillende partijen staan lijnrecht tegenover elkaar.	3.78
222	Onderwerp van de onenigheid: hoe om te gaan met de brief met stikstofmaatregelen die het kabinet begin deze zomer presenteerde.	32.46
224	Tot ongenoegen van andere organisaties die niet meepraten.	4.15
225	Zoals de Nederlandse melkveehouders vakbond en de Bond van pluimveehouders.	20.03
226	Zij willen dat de brief van tafel gaat en voelen zich verraden.	6.0
227	LTO had tegen de minister moeten zeggen de andere partijen moeten ook aan tafel.	37.82
230	Het lijkt me goed dat we het voor vandaag daarbij houden.	4.25
231	Maar er is ook nog Den Haag, en de brief van de minister.	9.64
234	Wij doen ons uiterste best om daar goede dingen in te doen voor alle boeren.	6.74
235	Maar we moeten het hier beperken tot de dag van vandaag.	3.79
239	De minister verduidelijkt alleen maar zijn standpunt, dat dit het is.	30.44
240	De brief gaat niet van tafel en daarmee verhardt de discussie in Nederland.	6.41
243	De communicatie structuur is nog intact sinds de vorige protesten.	4.77
244	Naast de bekende organisaties zijn er nog allerlei trekkergroepen.	7.23
246	Hierin worden concrete acties aangekondigd en voorbereid.	3.5
248	Wat voor acties er nog zullen volgen daar lopende ideeën over uiteen.	4.47
249	Actievoeren is nodig, maar doe het binnen de regels van de wet.	8.59
252	Als wij twee dagen stoppen met boer zijn, zijn de supermarkten leeg.	88.95
255	Met de trekker de weg top over hooibalen in de brand?	44.71
257	Heb je gisteren zelf ook iets in de brand gestoken?	4.25
259	We delen een oceaan, delen dezelfde waarden en delen grote economische belangen.	24.51
260	Woorden van voorzitter van de Europese Commisie Ursula Von der Leyen, vandaag.	8.52
261	En dan heeft ze het over de Europese Unie en Canada.	7.36
262	Beide zijn de afgelopen periode in een hevige handelsoorlog met de Verenigde Staten belandt.	7.42
263	En willen nu de banden stevig aanhalen waarbij Brussel de rode loper uitrolt.	3.61
266	Morgen spreekt hij het Europees Parlement toe en die toespraak zal ook in het Witte Huis met belangstelling gevolgd worden.	4.81
267	Want het was premier Carney die tegen president Trump opstond waarna een ongekende handelsoorlog losbarstte.	69.13
270	Hij legt Canada flinke handelstarieven op en heeft het zelfs over Canada als onderdeel van de VS.	17.96
271	In tegenstelling tot andere leiders gaat de Canadese premier Mark Carney tegen Trump in.	12.27
272	In januari van dit jaar houdt hij in Davos een statement speech waarin hij voor het oog van de wereld Amerika's buitenlandbeleid en economische drukmiddelen op de korrel neemt.	8.61
273	Hij heeft het over een breuk in de bestaande wereldoorde.	3.64
274	Maar dan is zijn toenadering tot Europa al begonnen.	4.52
275	Een half jaar daarvoor, als hij net een paar maanden premier is, spreekt hij op een EU-top.	7.35
276	Canada en de EU zijn sindsdien op het defensiegebied samenwerkingen aangegaan.	18.29
277	Zo is Canada het eerste land in de Europese Unie en het eerste niet-Europese land dat aan SAVE mag meedoen het gezamenlijke EU-inkoopprogramma voor wapens.	31.52
278	En nu wil hij dus nog veel nauwer gaan samenwerken, herhaalt hij gisteren nog maar eens.	4.21
279	Voor zowel Canada als de Europese Unie staat er dus veel op het spel.	6.17
283	52% van de bevolking van Canada heeft een Europese afkomst.	82.85
284	Vorig jaar bedroeg de handel tussen de EU en Canada meer dan 130 miljard euro.	48.9
285	Het gaat dan om goederen zoals grondstoffen, machines en electronica die de EU uit Canada haalt en bijvoorbeeld farmaceutische producten en auto-onderdelen die vanuit de EU naar Canada gaan.	17.97
286	Sinds 2017 is er een handelsovereenkomst, CETA tussen de EU en Canada waarbij bijna alle invoerrechten zijn afgeschaft.	9.58
287	Maar dat verdrag is nog niet door alle lidstaten geratificeerd.	7.36
290	Von der Leyen biedt Canada een zogenoemd 'geassocieerd' lidmaatschap van EU aan.	75.84
297	Maar een dergelijk lidmaatschap, daar heeft nog nooit iemand van gehoord.	4.96
299	Want hij wil niet de eenenvijftigste staat van de Verenigde Staten worden.	6.44
302	Het was een grote verrassing vandaag dat het hoge woord eruit kwam.	3.73
304	Canada kan geen lid worden van de EU want het ligt niet op het Europese continent.	60.81
305	Een stevige handreiking dus vanuit Brussel naar premier Carney maar ook voor de Canadezen staat er veel op het spel.	4.43
306	De presentator van het meest toonaangevende politieke tv-programma van Canada snapt wel waarom z'n regering verder kijkt dan de VS. Amy Verdun is hoogleraar politicologie aan de Canadese Universiteit van Victoria.	17.71
307	Cultureel gezien past Canada ook bij Europa, ziet zij.	16.06
308	In Canada is het net wat Britser geweest, een poosje vergeleken met de Verenigde Staten.	5.25
309	En er is ook een gevoel van de sociale zekerheid, dat die belangrijk is.	4.02
310	Dat wat meer linkser idee van een overheid is in Canada blijven bestaan.	7.8
311	Terwijl je in de Verenigde Staten meer een kapitalistische vrije markt-handelsgeest ziet.	8.07
312	Waar de samenwerking precies uit zal bestaan, is nog niet duidelijk.	3.98
313	Maar Canada en de EU zien kansen op het gebied van IT en defensie.	24.42
315	Hij zijn veel grondstoffen nodig voor batterijen en voor techniek.	12.9
321	Maar helemaal zonder hobbels is de relatie nu al niet.	4.26
322	Want nog even terug naar de speech van de EU-Commissievoorzitter.	5.59
323	De Canadezen die blij in ontvangst leken te nemen zijn ze helemaal niet blij met dat voorgestelde 'buitengewone lidmaatschap' zegt politiek journalist David Cochrane.	67.61
324	Met deze stappen om losser van de VS te komen lopen zowel Canada als de EU het risico dat de relatie met president Trump nog verder achteruit gaat.	74.11
325	Wat de VS daarvan maakt, die hebben natuurlijk een kort lontje.	5.49
326	Die zullen eerst heel boos zijn, dan zijn ze het weer vergeten.	3.98
329	Dus ja, het is even afwachten hoe dat precies wordt gezien.	3.95
332	Ja, En daar gaat het om dezelfde dingen die we langs zagen komen.	3.57
333	In Europa wordt erop gehamerd dat we dezelfde belangen en waarden delen, democratie en mensenrechten.	10.45
334	Het is niet alleen maar liefde, het gaat ook om acht.	4.36
335	Net als Canada is Europa op zoek naar nieuwe betrouwbare partners.	12.75
336	De commissie gaat bijvoorbeeld naar India en Latijns-Amerika.	7.12
339	Er wordt nu onderhandeld tussen Canada en de EU over wat Canada kan bijdragen aan een grote lening aan Oekraïne.	77.66
340	Canada is zich zeer bewust van mogelijk reactie uit Witte Huis is de EU dat ook?	44.61
343	Ze zei dat de samenwerking niet gericht was tegen iets of iemand maar gaat over gezamenlijke kracht.	5.63
344	Maar iedereen weet dat het gericht is tegen Amerika en Trump.	8.25
345	En daarom kwam er onmiddellijk een reactie uit Duitsland van de regering.	6.79
346	Die zien het geassocieerde lidmaatschap niet zitten.	5.6
348	En zo zijn er meer landen die bang zijn voor wat het in Amerika teweegbrengt.	16.07
350	Morgen is er een toespraak van Carney in het Europees parlement.	6.15
351	Vandaag is hij tussendoor ook nog even in het VK geweest bij de Britse premier.	7.13
352	En later deze week gaat hij met de Franse president op bezoek op de Franse eilanden voor de kust van Canada.	8.44
353	Op die eilandengroep heeft Trump zijn oog laten vallen.	14.44
354	Carney en Macron zeggen dat ze dat geen goed idee vinden.	8.99
358	Met uitgebreid aandacht voor de algemene politieke beschouwingen.	3.71