Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6a9c82d1c891557b1347a951
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5550/afspelen
datetime	2026-09-05 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Een opvallende proef in Duitsland met het versneld uitzetten van criminele asielzoekers en statushouders.	44.53
3	Dit mag in Nederland ook, maar de partijen in het kabinet vinden dat het te weinig gebeurt.	25.13
4	En terwijl de Amerikanen in Moskou en Kyiv een poging doen om vredesonderhandelingen weer op gang te krijgen zorgen razend snelle innovaties van Russische drones voor onrust in Oekraïne.	46.28
5	Maar eerst: het laatste nieuws en dat komt uit Moskou.	4.03
7	De gesprekken tussen Poetin en de Amerikaanse onderhandelaars lopen nog altijd in het Kremlin.	15.77
8	Trump stuurde z'n schoonzoon Kushner en Steve Witkoff voor vredesgesprekken.	14.9
10	En zei vooraf dat hij de samenwerking met Amerika fijn vindt.	4.31
11	Dit is de kolonne van de twee Amerikaanse onderhandelaars, op weg naar Poetin die een staak-het-vuren heeft afgekondigd van drie dagen zodat Kushner en Witkoff, de gezanten van Trump morgen veilig naar Kyiv kunnen vliegen.	21.11
12	In januari waren de onderhandelaars voor het laatst in Moskou.	8.03
13	Na het uitbreken van de oorlog met Iran heeft Washington nauwelijks meer aandacht besteed aan de oorlog tegen Oekraïne.	73.39
14	De ontmoeting morgen met Zelensky zou de eerste zijn in Kyiv.	7.79
15	De bewoners van Kyiv hebben weinig verwachtingen van alle gesprekken dit weekeinde.	31.05
17	Oekraïne, en in het bijzonder Kyiv, is de afgelopen negen dagen permanent gebombardeerd.	80.14
18	Amerika heeft drie Iraanse olietankers aangevallen.	80.43
19	Die lagen in de Perzische Golf en de Golf van Oman.	9.87
20	Het zou een reactie zijn geweest op een aanval van de Iraanse Revolutionaire Garde op twee Amerikaanse marineschepen.	34.1
21	Volgens de VS worden de inkomsten van de olie gebruikt om Iraanse groepen te financieren.	55.01
22	In Kroatië zijn tienduizenden mensen de straat op gegaan.	78.69
23	En eisen dat de overheid illegaal gedumpt afval opruimt.	29.45
24	De overheid is namelijk verwikkeld in een afvalschandaal.	35.44
25	Vorig jaar werd er ontdekt dat minstens 34 miljoen kilo afval illegaal is gestort en deels begraven op een industrieterrein bij de stad Gospic.	64.66
26	De regering beloofde de plek te saneren maar dat is nog steeds niet gebeurd.	16.97
27	Volgens milieuactivisten vervuilt het afval de lucht, bodem en het water.	85.06
30	Toen zei hij dat de regering een aannemer heeft geselecteerd voor het herstel.	19.14
32	Daar is een kind overleden na een aanrijding met een veegwagen.	88.88
33	Het ongeluk gebeurde eind van de middag bij een winkelcentrum in een woonwijk van de Friese hoofdstad.	16.62
34	Er vloog meteen een traumahelikopter naartoe, maar de hulp kwam te laat.	5.08
36	De politie spreekt over een jong kind, maar heeft de leeftijd niet bekendgemaakt.	13.09
40	Na de 0-3 van Go Ahead werd het duel eerst tijdelijk gestaakt omdat Utrecht-fans vuurwerk op het veld gooiden.	8.35
41	De wedstrijd werd toen weer hervat, en toen Utrecht scoorde werden opnieuw voorwerpen op het veld gegooid.	5.14
42	De scheidsrechter stuurde de spelers naar binnen en na overleg met de autoriteiten is besloten om het spel te stoppen.	13.96
43	Alle ogen in Duitsland zijn gericht op de deelstaat Sachsen-Anhalt.	12.07
44	Morgen zijn daar deelstaatverkiezingen waarbij de AfD afstevent op de winst.	15.29
45	Het leverde nog voor er gestemd werd, al protest op.	5.44
46	Een mars voor democratie in Maagdenburg vandaag, in de Duitse deelstaat Sachsen-Anhalt.	7.33
47	Duizenden mensen deden in de hoofdstad van Sachsen-Anhalt mee aan een mars voor democratie.	12.17
48	Ze vrezen dat de AfD straks bepaalde groepen in de samenleving zal uitsluiten.	10.45
49	En ze willen laten zien dat niet iedereen in de deelstaat voor de ideeën van de radicaal-rechtse partij is.	10.58
50	Andere partijen hebben al aangegeven niet met de AfD samen te willen werken.	23.86
51	We blijven in Duitsland met een opvallende proef daar.	5.21
52	In de Zuid-Duitse deelstaat Baden-Württemberg hebben ze een speciale taskforce die zich richt op zware criminele asielzoekers en statushouders.	14.93
53	Deze criminelen kunnen kiezen voor een kortere celstraf.	77.2
55	Ook Nederland kent zo'n wettelijke mogelijkheid, maar maakt er weinig gebruik van.	14.34
58	Een steekpartij in Stuttgart met veel zwaargewonden.	89.24
60	Twee andere broers uit dezelfde familie H. zitten al vast voor poging tot doodslag.	37.75
61	Hoewel ze allemaal veroordeeld zijn tot lange gevangenisstraffen verlaten ze Duitsland veel eerder als vrije mannen.	56.67
62	De hele familie gaat akkoord met uitzetting naar Syrië en doet afstand van hun verblijfsvergunning.	42.54
63	Het is een succes van de nieuwe taskforce in Baden-Württemberg.	3.74
64	De deelstaat die wordt bestuurd door de Groenen en het CDU.	18.43
65	De lokale regering maakt miljoenen vrij zodat 60 politie-, justitie- en IT-specialisten samen met de vreemdelingendienst, zich kunnen richten op het versneld wegsturen van de zwaarste criminelen.	19.25
66	Al in een vroeg stadium gaat de taskforce op zoek naar de identiteit van verdachten en beginnen ze met onderhandelingen, ook met het land van herkomst.	6.25
67	Hoe eerder er een akkoord is over strafvermindering hoe groter de kans dat de daders meewerken aan hun uitzetting.	74.64
68	De speciale taskforce staat onder leiding van de hoofdcommissaris van politie.	8.12
69	Vanwege zijn veiligheid moet hij onherkenbaar blijven.	4.11
70	De taskforce maakt gebruik van een Duitse wet die voor het hele land geldt.	20.74
71	Veroordeelde asielzoekers of statushouders kunnen een deal sluiten met het Openbaar Ministerie.	88.97
72	Ook als ze zware straffen krijgen voor moord of doodslag.	18.84
73	In ruil voor forse strafvermindering werken ze mee aan uitzetting naar hun land van herkomst.	5.57
75	Hun verblijfsvergunning raakten ze kwijt en ze mogen heel Europa niet meer inreizen.	56.95
76	Dat moet ervoor zorgen dat de uitgezette criminelen niet terugkomen.	10.08
77	Wie probeert opnieuw Europa in te reizen kan meteen worden uitgeleverd aan Duitsland en moet alsnog de rest van de straf uitzitten.	8.11
78	Advocatenkantoren met veel asielzoekers en statushouders als cliënt merken dat vrijwel iedereen akkoord gaat met het aanbod op strafvermindering.	88.64
79	Vorig jaar lukte het een speciale taskforce met 105 zware delinquenten met strafvermindering uit te zetten.	8.69
82	Ook zij kozen voor snellere vrijlating in ruil voor terugkeer naar hun eigen land.	13.46
85	Toch verloopt zelfs met deze taskforce en de extra miljoenen nog niet alles gesmeerd.	8.46
86	Zo lijkt Syrië minder mee te werken aan uitzettingen.	86.29
87	En binnen de advocatuur vreest men voor een glijdende schaal.	3.91
91	Het is ook geen toeval dat er juist nu tientallen miljoenen uitgegeven wordt.	10.52
94	Mensen van buitenlandse afkomst vinden het prima dat de rotte appels verdwijnen.	59.31
98	Ze vinden het prima dat die mensen heel ver weg gaan, over de grens.	4.54
100	En de zware criminele vreemdelingen ook als ze de hele celstraf hebben uitgezeten dan raken ze de verblijfsvergunning daarna ook kwijt.	68.43
101	En dan is het veel moeilijker om ze het land uit te krijgen.	5.15
115	En Duitsland zet duidelijk in op de moeilijke landen.	4.75
120	Dat hebben we ook gevraagd om een hoogleraar criminologie.	11.44
121	Zij doet al tientallen jaren onderzoek naar dit onderwerp.	6.33
124	We hebben ook deze wetgeving, we hebben ook een aanpak.	6.67
125	Maar daar zie je dat de problemen in de uitvoering zitten.	4.13
126	Informatiedeling is lastig, allemaal verschillende systemen diensten die elkaar toch niet helemaal goed weten te vinden.	5.22
127	En dan zie je dat het uiteindelijk toch vaak uitdraait op de makkelijker uit te zetten vreemdelingen op de minder serieuze criminaliteit, en eigenlijk is dat zonde.	8.75
128	Maar ik kan me voorstellen dat het ook om geld gaat.	3.65
130	Tegelijkertijd kun je hierbij ook kijken wat kun je aan de andere kant weer uitsparen.	4.66
131	En dan hebben we het aan de ene kant over minder mensen die slachtoffer worden van criminaliteit.	8.02
133	Maar aan de andere kant wat we nu doen is vaak mensen in detentie plaatsen.	27.39
134	En per persoon per dag kost dat al een paar honderd euro.	13.2
135	Dus je kunt je wel voorstellen dat dat ook uiteindelijk geld scheelt.	5.93
136	We hebben ook gevraagd aan de minister wat hij vindt van de aanpak.	17.23
138	Wat we zien in Duitsland is dat heel gericht die strafonderbreking wordt ingezet om daar versneld vreemdelingen naar eigen land weer terug te plaatsen.	61.77
139	En in Nederland hebben we eigenlijk een veel breder palet.	15.59
142	Maar we hebben ook allerlei andere inzet om vreemdelingen terug te laten keren.	17.81
143	Dat is natuurlijk de hele dienst terugkeer en vertrek die ook nog veel meer instrumenten inzet.	3.76
144	Dus wij proberen eigenlijk op al die zaken tegelijkertijd in te zetten.	3.9
148	Zij vinden de aanpak in Duitsland heel interessant.	5.21
150	In Nederland is het mogelijk, de wet biedt de mogelijkheid.	19.5
151	Maar volgens mij kun je niet stellen dat er een specifieke aanpak is zoals hier waarbij je dus ook capaciteit vrijmaakt bij politie en openbaar ministerie en Dienst Terugkeer en Vertrek om dit voor elkaar te krijgen.	6.06
153	We hebben in Nederland al het fenomeen van strafkorting alleen de vraag is of we dat al op grote schaal toepassen.	23.35
154	Mijn indruk is dat we dat met name doen voor de wat lichtere vergrijpen.	3.74
155	Terwijl in Duitsland ze dat ook voor veel zwaardere vergrijpen toepassen.	4.3
156	En dat kan juist helpen voor die zware criminelen, die zware criminele asielzoekers om die te helpen het land uit te zetten.	33.11
157	Want als zij belang hebben om het land uit te gaan dan kunnen we in ieder geval de Nederlandse samenleving veiliger maken.	13.34
159	Nou, dat zou maar de vraag zijn, want we hebben in Nederland ook een supergroot gevangenistekort en het cellentekort.	77.54
160	Dus op het moment dat je op deze manier plekken vrij kan spelen en die terugkeer op gang kan brengen, dan kan het ook heel veel geld opleveren.	3.76
161	Dus ik zou echt de vraag aan de minister willen stellen van hoe kan het dat we het niet op bredere schaal toepassen?	23.24
162	En kan de minister het kostenplaatje laten zien van wat kost het en wat levert het op?	25.94
164	Zover ik weet zijn er in Nederland nu toch rond de 150 gevallen in de gevangenis die in aanmerking komen voor zo'n regeling.	31.53
165	Nou, als het lukt Syriërs, Afghanen, Marokkanen, Algerijnen als het lukt om ze uit te zetten heb je de samenleving weer een dienst bewezen.	8.61
166	Dus het is belangrijk dat minister Van der Brink ons uitlegt waarom doen wij dit niet?	10.14
171	Ja, zojuist hebben we gehoord van de CDA fractie dat ze kamerleden gaan vragen.	19.18
175	Dit weekend zijn opnieuw dus alle ogen gericht op Moskou en Kyiv.	4.54
176	Want daar proberen de Amerikaanse gezanten, Steve Witkoff en Jared Kushner na maanden van stilte de vredesonderhandelingen weer op gang te krijgen.	24.14
177	Even voor 8 uur vanavond gingen de twee met president Poetin om tafel.	6.45
179	President Trump zei dat ze een voorstel bij zich hebben om de oorlog te beëindigen.	64.05
180	Is nu duidelijk hoe de Amerikanen vredesbesprekingen na maanden weer op gang willen krijgen?	18.37
185	De beide heren zijn ontvangen door president Poetin.	9.23
186	Volgens Poetin had Oekraïne voorgesteld om drie dagen een staakt-het-vuren in acht te nemen.	83.83
188	Maar Rusland is wel akkoord gegaan om het luchtruim boven de grote steden veilig te houden.	83.23
190	Inderdaad in Kyiv krijgen ze het flink voor de kiezen.	6.38
192	Met welke verwachtingen kijken ze nu bij jou in Kyiv naar het bezoek van Witkoff en Kushner?	8.23
195	Ze weten wat de president Poetin de afgelopen tijd heeft gezegd.	25.33
196	De aanval op de strategische infrastructuur gaat door en wordt verhevigd.	5.93
197	En er zijn geen signalen dat Moskou minder eisen zou hebben.	8.24
198	Ze zijn eigenlijk al blij met het bezoek van de beide heren aan Moskou.	3.81
199	Dat het nu in elk geval rustig blijft hier nadat de stad negen dagen lang te maken kreeg met luchtalarm.	4.67
201	Maar iedereen hoopt vanavond en morgen avond op een rustige avond.	3.43
204	Ondertussen lijken de Oekraïners het momentum in de oorlog weer wat te verliezen.	13.58
205	Vooral omdat Moskou dé zwakke plek van Oekraïne weet uit te buiten: het tekort aan luchtafweer.	62.61
206	Daarbij spelen de van oorsprong Iraanse Shahed-drones een grote rol.	17.89
207	Want deze drones weten de Russen steeds sneller en beter aan te passen aan de ontwikkelingen op het strijdtoneel.	77.46
209	Russische drones richten de laatste tijd enorm veel schade aan in Oekraïne.	90.79
210	Dit soort drones worden eigenlijk weinig ingezet in de frontale zone, waar de legers tegen elkaar vechten.	14.4
211	Deze drones zie je veel ingezet worden tegen het achterland, zoals we dat dan noemen.	5.45
212	De industrie, de defensie-industrie maar ook ziekenhuizen worden getroffen, scholen worden getroffen.	57.2
213	Vlak na de start van de oorlog gebruikt Rusland nog voornamelijk Iraanse drones, van het type Shahed.	42.18
214	De allereerste Shahed-drones kregen een koers ingeprogrammeerd.	26.24
219	De afgelopen jaren zijn de Russen dat Iraanse model gaan doorontwikkelen tot hun eigen Geran-drones.	43.63
220	Dat gebeurt vooral in deze fabriek waarvan eerder beelden op de Russische staats-tv werden uitgezonden.	8.47
221	Op deze beelden is de productie te zien van de Russische Geran-1- en Geran-2-drones.	14.41
222	Inmiddels is dat model alweer een paar keer doorontwikkeld.	4.02
223	De modernste varianten zijn de Geran-4 en de Geran-5.	10.68
225	En die eerste Shahed-drone was een propellervliegtuigje.	15.84
228	De Russische drones, die nu dus veel sneller en hoger vliegen worden om de haverklap geüpdatet en zitten volgens experts vol met allerlei Chinese elektronica.	84.71
230	Dat geldt eigenlijk ook voor de warhead, zoals het wordt genoemd dus de explosieve lading die erin zit.	8.06
233	Dat is ontwikkeld van een tweetakt- viercilinderbenzinemotor naar een straalaandrijving van Chinese makelij.	8.41
235	Dus al die aspecten van zo'n drone zijn uiteindelijk doorontwikkeld.	6.03
236	Rusland zet de laatste maanden veel meer van dit soort drones in.	88.47
237	Blijkt uit cijfers waar The New York Times aan refereert.	11.76
238	Volgens de krant ging het in juli nog om 1500 droneaanvallen.	34.95
240	Nog even terug naar de dronefabriek op zo'n 1000 kilometer van Moskou.	7.43
242	Volgens experts rollen er maandelijks duizenden drones van de band.	18.51
243	Waar de Oekraïners een antwoord hadden verzonnen op de oude Shahed-drones, die niet zo snel kon zo'n 200 kilometer per uur hadden zij onderscheppingsdrones die 350 kilometer per uur konden.	14.69
244	Daarmee kon je een Shahed-drone inhalen en neerschieten.	32.82
245	Als je een nieuwe Geran-4- of Geran-5-drone hebt: Die gaat 500 tot 600 kilometer per uur.	14.73
249	Die kwam terecht in het hoofdkantoor van de Oekraïense veiligheidsdienst in Kyiv.	8.13
250	Er is grote en groeiende onrust over deze drones in Oekraïne.	84.94
252	Hij roept zijn partners op om te helpen met de luchtverdediging.	53.23
254	Dan gaat het om geavanceerde raketten waarvoor een Patriot nodig is.	16.77
256	Ze hebben te weinig systemen om deze drones te onderscheppen.	19.13
261	Er is ook een verzoek ingediend bij Nederland om meer geld te krijgen om dit soort nieuwe systemen te financieren.	28.63
262	En te helpen met de ontwikkeling van dit soort systemen om deze drones uit de lucht te kunnen halen.	4.97
263	Maar de werkelijkheid nu is dat ze veel vaker dan gewenst hun doel raken in Oekraïne.	17.99