Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6a99e485c891557b134df0b0
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5541/afspelen
datetime	2026-09-03 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Omroep Ongehoord Nederland heeft zijn langste tijd gehad.	6.87
3	Na jaren van conflicten trekt nu ook het Commissariaat voor de Media z'n handen ervanaf.	6.77
5	De burgemeester van Overasselt ligt al jaren overhoop met de bewoner van de beschoten woning.	58.23
8	Uiteraard, ik had dit probleem al lang willen oplossen.	3.47
9	En volgens minister Karremans is er vanaf vandaag geen watertekort meer.	77.76
10	Hij zit straks in de studio om uit te leggen of hij ook structurele oplossingen heeft voor droge zomers.	4.68
11	Maar eerst het laatste nieuws van vanavond met Mark Visser.	4.37
12	Ook vandaag deed de politie onderzoek naar de gebeurtenissen in Overasselt.	14.09
15	Afgelopen week werd hier een beveiliger doodgeschoten door een groep gewapende mannen.	67.57
17	Vandaag liet de burgemeester het pand dichtspijkeren.	6.44
20	Ik zeg zelf ook dat ik dit een onbevredigende situatie vind.	4.56
21	Ik heb ook gezegd tegen omwonenden dat ik deze keer ook weer alles uit de kast halen tegen het licht gehouden daar ook hulp bij ga vragen van het ministerie om te kijken wat hier ook aan onorthodoxe mogelijkheden eventueel aan de orde kan zijn.	6.33
22	Intussen is de situatie voor de burgemeester zelf ook gevaarlijk geworden.	9.62
23	Omroep Gelderland meldt dat bij het huis van de burgemeester camera's hangen en dat hij wordt beveiligd.	38.89
24	Op vragen daarover op de persconferentie achter mij antwoordt de burgemeester cryptisch met teksten als: 'Er wordt voor mij gezorgd.'	5.98
25	Wel viel op dat er in de omgeving van de burgemeester drie mannen rondliepen en zeker eentje had oortjes in en ook zit er een man in een auto voor het stadhuis die bewapend is met een groot geweer.	6.8
26	Het gaat niet goed met projecten die zoetwatertekorten in Nederland moeten voorkomen.	41.83
28	Bijna alle projecten om water vast te houden zijn vertraagd en veel duurder.	72.18
30	Wie aan veel zoet water denkt, denkt misschien aan het IJsselmeer de Maas, de Rijn en de Noordervaart bij Nederweert, in Limburg.	4.36
32	Maar We zien allerlei maatregelen en projecten om zoetwatertekorten te voorkomen.	27.02
37	En men begint met een budget en uiteindelijk zijn de echte kosten 40% hoger.	8.15
39	Want al jaren moet er meer water door deze Noordervaart gaan stromen.	43.77
42	Terwijl dat extra water hier aan het einde van de Noordervaart in natuurgebied De Peel, hard nodig is.	4.68
43	Deze zomer nog moesten ze daar vissen verplaatsen omdat het water te laag stond.	17.48
46	Dus de minister moet hier structureel en niet incidenteel aandacht aan besteden.	5.43
49	En zo meteen reageert minister Karremans bij Jeroen.	5.82
50	Volgens de Spaanse premier Sanchez is er geen hard bewijs dat Marokko achter de stormloop in Ceuta zat.	22.68
51	Hij reageert op verdenkingen dat de Marokkaanse autoriteiten migranten doorlieten naar de Spaanse enclave.	29.54
52	Spanje heeft afspraken met Marokko: Voor migranten Ceuta kunnen bereiken moet de Marokkaanse politie ze al tegenhouden.	58.17
54	Sterker nog: volgens een gelekt Spaans politierapport werden de migranten juist geholpen.	67.68
55	Zo zouden agenten hen actief naar de grensovergangen hebben geleid.	6.56
56	Sanchez begrijpt de verdenkingen maar hij wil de Marokkaanse regering niet verantwoordelijk houden.	11.72
60	Gisteren eisten duizenden demonstranten in Ceuta dat Sanchez hardere maatregelen neemt.	16.7
61	Het lichaam van Ratko Mladic is aangekomen in Servië.	72.53
62	De voor genocide en oorlogsmisdaden tot levenslang veroordeelde Servische generaal overleed een week geleden in een zwaar beveiligde vleugel van de Scheveningse gevangenis.	32.25
63	Tegen zes uur vanmiddag landde het vliegtuig met het stoffelijk overschot op de luchthaven van Belgrado.	7.97
64	Daar werd het lichaam, in het bijzijn van Mladic' zoon Darko in ontvangst genomen door het Servische leger.	14.44
65	Ze legden de Servische vlag op de kist waarna die werd overgebracht naar de militaire academie.	8.38
66	Daar zal eerst nog een lijkschouwing plaatsvinden voordat Mladic wordt begraven.	5.41
67	Details over die uitvaart zijn nog niet bekendgemaakt.	8.98
68	Aangezien Mladic door velen in Servië als held wordt vereerd zal de publieke belangstelling voor die uitvaart zeer waarschijnlijk groot zijn.	15.88
69	Verwacht word dat de uitvaart begin volgende week zal zijn.	3.88
70	Van belangenverstrengeling, via racisme tot keuvelen over het gelijk van Hitler.	7.1
71	De in hun woorden 'toenmalig Rijkskanselier van Duitsland'.	6.98
72	Het duurde even, maar er is volgens het Commissariaat voor de Media een kantelpunt bereikt.	11.18
73	Omroep Ongehoord Nederland kan uit het publieke omroepbestel worden verwijderd.	47.77
78	U vroeg zich misschien al af, waar blijft Ongehoord Nieuws?	9.3
81	Wij stellen de kritische vragen die voor u van belang zijn.	4.07
82	Ongehoord Nederland mocht na positieve adviezen van de NPO en het Commissariaat voor de Media vanaf 2022 uitzenden bij de publieke omroep.	24.1
83	Welkom bij de allereerste uitzending van Ongehoord Nieuws.	5.75
84	Maar de ombudsman concludeerde al snel dat de omroep de journalistieke code regelmatig schent.	8.91
86	Aantoonbaar onjuiste informatie wordt niet tegengesproken zoals bij de Belgische politicus Filip Dewinter met de extreemrechtse omvolkingstheorie.	43.47
89	Ongehoord Nederland toont filmpjes waarin zwarte mensen, witte mensen in elkaar slaan.	89.39
92	Je ziet dat blanken in elkaar worden geslagen door negers.	83.53
93	Dat zien we overigens op grote schaal dit soort filmpjes die worden gedeeld op het internet.	5.68
94	En afgelopen week was de rel over het deels positief bespreken van een fragment van een speech van Hitler.	25.17
96	Na journalistieke problemen werd de omroep ook geplaagd door een interne machtsstrijd en gevallen van belangenverstrengeling.	7.75
97	Wat er ook gebeurt, wij zijn er weer vanaf aanstaande dinsdag om kwart over twaalf op NPO 1.	7.21
99	Amma Asante, voorzitter van het Commissariaat voor de Media.	8.98
101	Wat dacht u toen u die Hitler-uitzending van Ongehoord zag?	31.63
102	Ik denk dat ik hetzelfde dacht als heel veel mensen.	3.52
103	Ik ben me ervan bewust dat ik nu uitspraken doen als persoon en niet als het instituut van het commissariaat van de media.	3.91
105	Het commissariaat heeft geen mening over de inhoud van de uitingen.	14.83
106	Maar als persoon, toen ik het zag, vooral ongeloof.	3.6
107	Ongeloof over toch een vorm van Hitler-verheerlijking.	7.02
108	Het enige wat je daarvan kunt zeggen is: is dat wat je wilt?	4.83
109	U noemde het incident het kantelpunt in uw brief aan de minister.	17.26
111	Als commissariaat van de media zijn we al een tijd bezig met Ongehoord Nederland.	6.85
112	Twee jaar geleden hebben we ze onder verscherpt toezicht gesteld na een aantal incidenten.	7.34
113	Dat betekent dat je als toezichthouder er bovenop zit.	4.28
114	We hebben gekeken naar het naleven van redactiestatuten.	8.7
117	We hebben gekeken naar hoe er omgegaan wordt met uitgaven.	9.12
119	Op een aantal elementen, waar de mediawet de ruimte toe biedt daar hebben we naar gekeken.	10.02
121	Hoeveel zin heeft het nog om verbeterafspraken te maken?	5.97
126	Dat hangt niet alleen op wat er daar gebeurd is recentelijk.	4.35
127	Maar het is een patroon van tekortkomingen en gebreken.	4.24
128	Dan komt er een moment dat je er geen vertrouwen meer in hebt.	4.27
130	Er is nu voldoende aanleiding zegt u om een 'passend besluit' te nemen wat is dat precies, een passend besluit?	12.06
132	Er zijn een aantal gronden op basis waarvan de minister ook de licenties verstrekt en die ook kan intrekken.	10.72
133	In hoeverre vindt het commissariaat dat ON het bestel uit moet.	19.86
135	De mediawet maakt het mogelijk voor de minister om de licentie te heroverwegen op het moment dat er binnen een jaar twee formele maatregelen zijn getroffen door het commissariaat van de media en dat is ook gebeurd.	26.71
137	Het dossier ligt nu bij de afdeling waar het over gaat.	5.93
139	Dat gaat over de waarborgen die elke publieke media-instelling moet hebben om ook een kwalitatief media-aanbod te leveren dat ook voldoet aan een hele publieke waarde als onafhankelijkheid en betrouwbaarheid.	5.57
141	Dat is een grond op basis waarvan de minister de licentie kan heroverwegen.	14.85
142	De tweede mogelijkheid die we hebben aangewezen in de brief is dat als je de conclusie kunt trekken dat een media-instelling eigenlijk niet meer in staat is om een bijdrage te leveren aan de publieke mediaopdracht omdat er niet wordt voldaan aan de eisen die worden gesteld aan de organisatie.	18.34
148	Wij denk niet dat Ongehoord Nederland in staat is om de organisatie en de bedrijfsvoering op die manier uit te voeren dat er ook sprake kan zijn van een bijdrage aan de publieke mediaopdracht.	17.79
153	Het is aan de minister horen we hier, wat gaat die doen?	24.98
156	Daarmee zou Ongehoord Nederland definitief uit het omroepbestel verdwijnen.	18.1
157	We horen achter de schermen dat ze van plan is dat besluit maandag te nemen.	12.1
159	Ze durft het inderdaad te doen na het advies van het commissariaat van de media.	12.34
161	Het is een stap waar ze toch een tijd tegenaan heeft gelopen.	3.75
162	Op sociale media zegt ze dit: het is een nieuwe, zwaarwegende ontwikkeling.	15.68
164	Ze weet dat het in politiek Den Haag tot veel stof zal doen opwaaien.	4.99
168	En minister van D66 die een extreemrechtse omroep gaat opheffen.	27.91
170	Vooral bij partijen die het vaak opnamen voor Ongehoord Nederland.	28.88
172	En die zullen dit zien als de mond te snoeren van dat wat ze graag over het voetlicht willen brengen.	3.78
174	Maar een partij die het meeste aan tafel zat bij Ongehoord Nederland is Forum voor Democratie.	14.29
175	Zij lieten weten dat ze het wonderlijk hypocriet vinden.	9.78
177	Ze vinden dat de minister over de schreef gaat en dat ze deze omroep niet mogen afschaffen, maar het gaat wel gebeuren.	25.72
180	Wat ons betreft is het tijd dat de tijdelijk vergunning van Ongehoord Nederland wordt ingetrokken.	8.24
181	Ik zie geen enkele juridische grond om dat niet meer te doen.	3.68
182	Als je als publieke omroep in het bestel zit dan heb je je te houden aan een aantal regels.	4.47
183	Als je dat niet doet en je houdt je keer op keer niet aan de regels, dan hoor je er niet in thuis.	9.23
184	Je moet altijd proberen af te blijven van journalistiek maar dit is natuurlijk wel echt een rode lijn over dus dit kan gewoon niet.	4.54
185	Wat mij betreft heeft de minister alle ruimte om te zorgen dat dit nooit meer terugkomt en ik laat het aan haar wat voor maatregelen ze treft.	8.62
186	Alle regels die we met elkaar hebben afgesproken voor het besteden van belastinggeld, die hebben ze overtreden.	8.68
188	Als je daar niet toe bereid bent is er geen plaats voor je in het publieke bestel.	4.24
189	Hoe zeker weten ze nu dat het oordeel van het commissariaat stevig genoeg is ook voor de rechter om dit besluit te nemen en het ook stand te laten houden?	36.67
192	Het grootste deel van de Tweede Kamer steunt het ook.	50.14
193	De minister hoopt ook dat de andere omroepen zich uitspreken.	16.67
194	Maar zonder enige twijfel zal Ongehoord Nederland in beroep gaan.	6.43
195	Ze zullen naar de rechter gaan en het willen aanvechten.	5.75
197	En al die tijd zullen ze toch ook gewoon kunnen blijven uitzenden.	4.1
200	En als dat speelt zal de rechtse politiek zich daar ook ingaan roeren.	6.01
201	Ze zullen niet zonder kabaal het mediabestel verlaten.	4.01
203	U zou kunnen zeggen dat uw organisatie het laatste zetje heeft gegeven.	4.05
204	Het commissariaat voor de media heeft als opdracht om vanuit de mediawet toezicht te houden op publieke media-instellingen.	21.95
205	Wij kijken naar de onafhankelijkheid van het aanbod.	4.02
207	We kijken naar de veiligheid en de toegankelijkheid.	4.04
208	Dat zijn de publieke waarden die ons zijn toevertrouwd vanuit de wetgeving.	3.96
211	We betrekken daarbij ook de instellingen waar het om gaat.	4.16
212	We hebben dit al een langere tijd, dit heeft al langere tijd onze aandacht.	3.55
213	Het is niet een besluit dat we vandaag even hebben genomen.	11.62
217	Wij hebben datgene wat je mag verwachten van een toezichthouder van de publieke waarden wij hebben onze verantwoordelijkheid genomen.	3.82
219	Iedereen in het dorp had meteen wel een vermoeden waar het gebeurd was in Overasselt, dat schokkende geweld deze week.	8.44
220	Want op één adres waren al wel eens vaker dat soort dingen gebeurd.	8.49
221	Een schietpartij, een explosie en de vondst van een drugslab.	61.9
222	Ook na al die feiten kon de burgemeester de woning van drugscrimineel Jan G vorig jaar niet voor langere tijd gesloten krijgen, zo blijkt uit rechtbankstukken.	53.7
223	De rechter floot de burgemeester terug omdat de aangeboden woning ongeschikt was.	72.79
224	Hij mocht terug naar huis, tot verbazing van omwonenden, die zich nog altijd zorgen maken.	5.28
226	In de zin van: Dan moet ik gaan slapen en had-ie toch in z'n hoofd allerlei gedachten: Papa, ik vind 't toch wel eng, die grote geweren Dat vond hij wel een beetje eng.	3.47
230	Dit is voor ons ook spannend en wij vinden het ook eng.	3.93
231	Dus ja, ik heb wel even een goed gesprek met hem gehad.	3.73
236	Het houdt jong en oud bezig, de gebeurtenissen rond dit pand in Overasselt.	4.04
237	Vandaag beslist de burgemeester dat het huis van Jan G. het komende jaar dicht blijft en de bewoner mag twee weken de gemeente niet in.	43.37
238	En ik snap heus wel dat dat niet alle zorgen wegneemt.	3.91
239	Maar ik hoop wel dat het bijdraagt aan herstel van rust.	4.31
243	De burgemeester probeerde hier al eerder in te grijpen.	6.4
245	Voor het laatst vorig jaar na een schietpartij met tenminste 25 kogels.	25.61
246	Maar na protest van bewoner Jan G. kwam de rechter in actie.	17.12
247	De rechtbank, zo blijkt uit de stukken vond het vervangende huis dat zijn gezin had gekregen niet goed genoeg.	43.63
250	En het ging om een gezin met een baby die eigenlijk een veel te laag gewicht had en zeer kwetsbaar was voor infecties.	70.58
251	Een peuter van 1,5 jaar, een invalide vader en ook een kwetsbare moeder.	16.69
253	Er was schimmel overal, dus daar konden ze gewoon niet wonen.	31.93
254	En dat heeft de rechter een hele zwaarwegende rol laten spelen bij zijn besluit om die maatregel ongedaan te maken.	16.77
255	De rechtbank noemt de gang van zaken volstrekt onbegrijpelijk.	6.57
256	Volgens de rechter heeft de burgemeester het vertrouwen dat de bewoners van het pand in hem moeten hebben, ondermijnd.	47.33
257	En dus mag het gezin van Jan G. terug naar huis zes weken eerder dan de burgemeester had gewild.	13.5
259	En ik snap dat er soms in zaken dingen anders lopen dan de gemiddelde burger zou verwachten.	4.07
260	Maar in het kader van veiligheid voor mensen die er wonen ja, die begrijpen dat niet.	4.33
262	Tegenwoordig kijkt de rechter heel goed naar de persoonlijke gevolgen, ook voor de dader.	7.04
263	Zelfs als iemand betrokken is geweest bij allerelei criminele handelingen dan mag die sluiting op zich wel noodzakelijk zijn maar dan kijkt de rechter toch van: Is dat wel evenwichtig?	38.47
264	Gelet op alle persoonlijke omstandigheden en met name of er kwetsbare mensen in het spel zijn, zieke mensen.	5.35
265	Ja, dan zegt de rechter toch weleens: Dan moet de burgemeester maar echt passende huisvesting aanbieden.	34.96
267	Deze week gaat het weer fout en nu sluit de burgemeester 't pand weer, dit keer voor een jaar.	4.44
273	Heeft de burgemeester eigenlijk nog andere opties om uiteindelijk iets te doen aan deze inwoner?	27.9
275	De burgemeester heeft veel bevoegdheden tegenwoordig.	8.89
276	Dus het gaat inderdaad om sluiting van woningen, gebiedsontzeggingen cameratoezicht, dat soort dingen, maar daar houdt het wel mee op.	10.95
277	En voor een deel van het dorp zijn die maatregelen niet genoeg om weer een veilig gevoel te krijgen.	4.25
278	Zeker na de laatste video, gericht aan hun dorpsgenoot.	3.8
283	Want familie van die man woont vlakbij u. Ja, die woont hier heel dichtbij.	4.56
285	Dus in dat opzicht is dat gevaar voor ons nog niet helemaal weg.	3.86
287	De boeren, de binnenschippers en de buitenlui die houden van de natuur kunnen ademhalen.	24.79
288	Volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is er geen watertekort meer.	84.71
289	De droogte zorgde in de maanden juni, juli en augustus voor onrust.	25.58
290	Het hoogste natuurbrandrisico werd afgekondigd sluizen bleven dicht, waterschappen kwamen met een beregeningsverbod en het waterpeil van het IJsselmeer zakte door de ondergrens.	37.94
293	Deze lijn laat zien dat er in een doorsnee zomer sowieso een neerslagtekort ontstaat: Er kan dan meer water verdampen dan er als regen bijkomt.	60.96
296	Al vanaf het voorjaar loopt het tekort sneller op dan normaal.	86.82
297	En in augustus komt het rond de 300 millimeter uit.	9.84
298	En vergelijk je 2026 vervolgens met de lijn van de 5 procent droogste jaren dan schiet dit jaar daar in juli en augustus ook ruim overheen.	65.63
300	Welkom, Vincent Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat.	5.77
301	We gaan het hebben over de waterstaat maar eerst even beginnen bij de staat van de politiek.	3.94
303	U had vanavond uw wekelijkse overleg met de VVD-top nadat er maandag op het nippertje een begrotingsdeal kwam.	8.4
308	Ondanks dat er veel meer miljarden voor links zijn gewijzigd dan voor rechts?	53.42
309	Ik kan nog niet vooruitblikken op wat er bekend wordt gemaakt.	3.64
310	Uw collega-minister David van Weel noemde het hele proces 'niet fraai'.	8.68
313	Het is belangrijk dat er een begroting is en die komt op Prinsjesdag.	4.15
315	Vandaag zegt uw ministerie: Er is geen landelijk watertekort meer.	74.86
316	Ondertussen heb ik de afgelopen weken al vijf keer een regenpak aan gehad.	3.74
317	Maar dat klinkt geruststellender dan de werkelijkheid, toch?	5.15
321	Het is belangrijk om de dijken na te houden omdat ze anders gaan scheuren.	4.91
322	Er is nog wel sprake van een tekort maar het ziet er veel beter uit dan een paar weken geleden.	5.88
325	Die stroomsnelheid is nog steeds niet wat het normaal hoort te zijn.	5.75
328	We zijn een land die het water altijd snel afvoert.	61.86
330	We hebben ook nog vijf jaar geleden in Limburg die enorme watersnoodramp gezien.	27.33
331	Waarin Duitsland in hetzelfde gebied heel veel doden zijn gevallen.	79.0
334	Je kunt te maken hebben met droogte en ook met ontzettende wateroverlast.	36.92
337	Deze zomers, dat is niet leuk nieuws om te brengen, maar dit gaat vaker voorkomen.	3.98
341	Het KNMI zegt: wat nu een extreem droge zomer is, kan rond 2050 een gemiddelde zomer zijn.	87.66
344	Als er veel regen valt, dat is vaak in het voorjaar dan moet je het water opslaan en bewaren voor periodes van grote droogte.	70.39
345	Zodat je het water kan inzetten voor de landbouw en industrie als het veel droger is, zoals afgelopen zomer.	50.29
347	Het IJsselmeer hebben we tot de nok toe gevuld om te zorgen dat we genoeg water hebben.	62.59
348	Boeren in het noorden van Nederland hebben weinig last gehad van het neerslagtekort.	90.98
349	Toevallig vandaag komt er een rapport van de Rekenkamer dat kijkt naar watertekort.	80.94
350	Er is geconstateerd dat we allerlei plannen hebben om hier klaar voor te zijn in de toekomst.	4.64
356	Zoals het verhogen van het waterpeil in het IJsselmeer.	28.36
357	We kunnen water ook makkelijker verplaatsen door Nederland.	81.63
358	Maar veel projecten zijn bijvoorbeeld door stikstof of omdat zaken soms complexer zijn dan ze aanvankelijk lijken, vertraging oplopen.	7.76
361	Er is een plan gepresenteerd en dat moeten we zo snel mogelijk uitvoeren.	4.29
362	Zodat projecten die worden tegengehouden door stikstof door kunnen blijven gaan.	68.15
363	En er worden strengere afspraken gemaakt met Rijkswaterstaat.	11.63
365	Uw doel is Nederland in 2050 weerbaar te maken tegen zoetwatertekorten.	74.27
366	Maar de Rekenkamer zegt: Het doel is niet meetbaar, er zijn geen tussendoelen dus u weet niet eens of Nederland op schema ligt.	37.02
369	Als je wilt sturen moet je hele concrete doelen hebben.	4.63
370	Maar als u had nagedacht had je daar geen rapport voor nodig van de rekenkamer.	5.57
376	We zijn het beste land wat betreft watermanagement.	14.55
377	Niet alleen als het gaat over overvloedig water afvoeren maar ook als het gaat over de tekorten.	14.15
378	Als je kijkt naar de rest van Europa, waar heel veel droogte was.	9.27
381	Wij hebben er uiteindelijk wel voor kunnen zorgen om de schade voor de economie zoveel mogelijk te beperken.	4.88
382	Natuurlijk is er schade geweest maar we hebben het op een zo goed mogelijke manier proberen te voorkomen.	4.95
385	De vliegtaks gaan waarschijnlijk voor een deel niet door.	11.49
389	Maar als we morgen al die doelen halen wat betreft CO2 krijgen we alsnog extremer weer.	28.5
390	Dat betekent niet dat we er niets aan hoeven te doen.	4.31
392	Maar ook al halen we alle doelen dat extremere weer komt sowieso.	4.08
394	De rekenkamer zegt tot slot dat er forse extra investeringen moeten komen.	14.32
396	Hebt u daar in de begroting ook extra geld voor geregeld?	7.87
398	Maar er is een fonds waarin dit soort maatregelen worden gefinancierd.	11.37
400	Het Twentekanaal ligt een heel stuk hoger dan de IJssel.	76.79
402	Je hebt dus ook bijvoorbeeld een gemaal nodig om de sluizen te laten vullen.	6.22
403	Zodat ook de industrie kan blijven gebruikmaken van de binnenvaart.	19.74
404	Bijvoorbeeld om de goederen naar het Ruhrgebied te krijgen.	19.07
405	Ik ben het ermee eens dat het sneller en concreter moet.	4.5
406	We moeten stellen voorbereid zijn op zomers zoals deze.	4.54
408	Volgende week verschijnen de nieuwe PISA-resultaten het internationale onderzoek dat onder meer de leesvaardigheid van Nederlandse scholieren meet.	88.23
409	En met die leesvaardigheid gaat het al een tijd niet best.	4.73
410	Daarom kijken we deze week in onze serie 'Het lezen verleerd?'	16.15
412	En vandaag gaat het over de invloed van AI op de leesvaardigheid.	76.18
413	Want bijvoorbeeld aan ChatGPT vragen om teksten samen te vatten, wat doet dat het puberbrein?	62.42
431	Zelfs de schoolmuren zijn er tegenwoordig niet meer tegen bestand.	22.04
432	Het is bijvoorbeeld heel erg handig als je je huiswerk nog sneller wilt laten doen zodat je langer kunt gamen met je vrienden.	4.58
435	Maar op middelbare scholen gebruiken leerlingen het inmiddels ook voor het lezen van teksten.	52.38
436	Linde, Aniek en Joost zitten op het Greijdanus in Hardenberg.	8.72
437	Ik gebruik het eigenlijk vooral als feedback of als extra uitleg om iets te verduidelijken.	3.75
438	Als het om onderwerpen gaat die mij interesseren, dan doe ik dat niet.	4.15
439	Maar als het lange onderwerpen zijn waarvan ik denk van: Ik moet er wat feitelijke informatie uit weten dan vind ik het wel handig om daar AI voor in te zetten.	4.33
441	Als ik daar niet genoeg tijd voor heb om het helemaal uit te lezen dan zoek ik daar wat mee op om iets meer de verhaallijn te kunnen snappen.	4.36
442	Wat ik dan wel handig vind is om dan hier de leerdoelen in te zetten.	4.48
443	Wel uiteraard in combinatie met mijn boek om dan alles even uitgelegd te krijgen op een presenteerblaadje.	3.57
445	Zeker, heb ik ook wel gedaan, maar dit is dan handig als nog een extra samenvatting ernaast om het even op een rijtje te zetten.	3.82
446	De Hardenbergse school heeft de afgelopen tijd beleid ontwikkeld hoe om te gaan met AI.	28.92
447	Op de school mogen leerlingen AI best gebruiken als het maar geen eigen werk vervangt.	83.82
449	Je ziet wel dat met zo'n AI-tool het wel verleidelijker is om niet zelf te denken.	6.92
454	Dat is heel handig, maar of je daar een betere lezer van wordt ik denk het niet.	4.56
455	Je zult ook meters moeten maken in het lezen om een goede lezer te worden.	4.67
456	Het uiteindelijke effect van AI op de leesvaardigheid van leerlingen is nu nog lastig vast te stellen, zegt hoogleraar Eliane Segers.	81.61
457	Daarvoor is het fenomeen nog te nieuw maar voor sommigen biedt het ook kansen.	3.88
458	Als je de taal niet spreekt je komt net nieuw in Nederland aan als tiener dan kan AI ervoor zorgen dat een tekst voor jou automatisch vertaald wordt zodat je wel de geschiedenis- of de aardrijkskundelessen wat makkelijker mee kunt pakken.	54.19
460	Of als je dyslexie hebt, als de AI de tekst aan jou kan voorlezen dan heb je tempo.	8.59
461	Dus ben je niet twee uur, maar nog maar een uur bezig om die tekst tot je te nemen.	3.42
463	Online stond de hele samenvatting bij ons in de classroom.	4.11
464	Maar dat was heel lang, dus ik vroeg of-ie het wat korter kon maken en de belangrijkste punten eruit kon halen.	3.44
466	Ja, het werd wel wat duidelijker maar volgens mij was dit niet een megagoede toets voor mij.	4.18
468	Volgens mij had ik iets van een drie, dus ik denk het niet.	3.42
469	Aan het eind van hun schoolcarrière schrijven leerlingen een profielwerkstuk.	7.02
470	Om te zorgen dat ze hun bronnen echt zelf lezen en toepassen hebben de docenten op het Greijdanus iets bedacht.	10.56
471	Elke leerling moet een theoretisch kader schrijven.	9.59
472	En vroeger doken ze zo snel mogelijk zelf in hun computertje.	6.97
473	Wat we nu van ze vragen is, neem bronnen mee, fysiek, print ze uit.	3.57
474	En bij het vak Nederlands moeten ze met die geprinte bronnen in het lokaal arceren, schrijven en lezen.	4.41
475	En ze mogen alleen die bronnen gebruiken zodat dat deel eigenlijk gebeurt op de plek waar ze zijn en ook met de bronnen die ze zelf hebben meegenomen.	4.64
479	Voor leerlingen wordt het natuurlijk steeds ingewikkelder om daar een keuze in te maken.	5.58
480	Want Google, bijvoorbeeld, je krijgt al een AI-antwoord of je wilt of niet.	59.11
482	Ook al wil je bewust keuze maken wanneer je het inzet het gebeurt al automatisch zonder dat je het wilt.	4.2
483	De vraag is, hoezeer gaat AI het leren uiteindelijk echt overnemen?	23.73
485	Maar ik denk dat de leraren er ook beter mee kunnen omgaan in de toekomst.	4.97
486	En ook juist opdrachten kunnen verzinnen waar we juist alsnog het zelf moeten doen.	4.64
487	Als onderzoeker zeg ik uiteraard er moet nog meer onderzoek plaatsvinden.	4.53
488	Maar ik zou vooral zeggen, gebruik het alsjeblieft wijs.	3.86
489	Dus niet alleen maar als een middel om minder te hoeven doen.	4.44
491	En hoe de docenten van de toekomst dit zien en of zij naar eigen zeggen dit leesprobleem kunnen keren dat zien we morgen: dan kijken we naar de rol van de leraar.	5.3