Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6a8a14da48cad80a63f8aa71
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5534/afspelen
datetime	2026-08-22 22:30:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond het is 22.30.	4.91
2	Met vanavond: Opnieuw bemoeit een Amerikaanse ambassadeur, benoemd door Trump, zich met Europese zaken.	20.16
3	Hoe de Make America Great Again-politiek heel ondiplomatiek Europa binnensijpelt.	15.06
4	Pas nu worden de eerste verdronken migranten in Ceuta begraven.	79.97
6	En Oekraïne is met de dag kwetsbaarder door de vernietigende Russische ballistische raketten.	88.27
7	Maar eerst: het laatste nieuws van vanavond met Albert.	3.7
11	De brand woedt al een maand op zo'n 50 kilometer van Belgrado.	14.95
12	Dit Russische vliegtuig kan in één keer 42.000 liter water over de vlammen uitstorten.	87.88
14	Maar de brand is nog steeds zó groot dat dat Servië nu toch ook Europese hulp wil.	38.9
15	En daarom komt er nu hulp uit verschillende landen.	7.08
17	Servië is geen lid van de EU, maar kan wel hulp krijgen omdat het toetredingsonderhandelingen voert.	34.81
18	En juist daarom leidde de voorkeur voor hulp uit Moskou tot irritaties in Brussel.	8.54
19	In Spanje zijn door noodweer 11 mensen gewond geraakt.	82.58
20	Op sommige plekken tussen Barcelona en Tarragona viel volgens een Spaanse krant zo'n 200 liter regen per vierkante meter.	56.7
24	Wanneer ze weer naar huis kunnen, is niet duidelijk.	4.15
27	Een wandelaar vond het lichaam vanmiddag rond drie uur in de bosjes van een wandelgebied.	24.64
29	Volgens de politie is ze niet via de Maas aangespoeld.	24.72
32	En waar de vrouw vandaan komt, dat maakt deel uit van het tactische onderzoek.	6.41
34	Dat gebeurt onder andere door de inzet van een drone-team.	15.23
35	En die drone zal het gebied in kaart brengen, puur voor de beeldvorming.	5.19
36	En de collega's die tactische onderzoek doen, die gaan ook spreken met passanten.	5.32
37	Mensen die hier veel wandelen, mensen die hier wonen.	11.4
38	En de mogelijkheid dat die iets gezien hebben of gehoord hebben rond drie uur vanmiddag.	3.59
39	In Arnhem was vandaag de herdenking van de aanleg van de Birma-spoorlijn.	18.34
40	Die werd in de Tweede Wereldoorlog, onder Japanse bezetting aangelegd, met tienduizenden doden.	24.99
42	Bij de herdenking vandaag was voor het eerst de Japanse ambassadeur aanwezig.	7.11
44	Bij andere Indië-herdenkingen is hij niet welkom, maar hier dus wel.	5.67
46	Maar ik kan me voorstellen dat er heel veel mensen toch even moeten slikken.	3.87
47	De organisatie achter de herdenking heeft een nieuwe voorzitter.	6.36
49	Het is natuurlijk een kwestie die best gevoelig ligt.	4.67
50	Maar we hebben zorgvuldig aan onze achterban gevraagd en aan meneer Van de Logt, onze laatste Nederlandse spoorwegveteraan of men het oké vond.	4.3
51	En ja, gelukkig was onze achterban het daar wel mee eens.	3.82
55	En ik denk dat het toch belangrijk is dat er eerst door Japan erkenning komt van het leed dat toegebracht is aan de mensen.	5.23
56	Toch is de aanwezigheid van de ambassadeur op de Indië-herdenking in Den Haag nog te vroeg zo zegt de voorzitter.	12.57
58	De kwestie is nu al weken voortdurend in het nieuws.	6.06
59	De vermoedelijke zelfmoord vorige week van de zwarte Cambridge-professor Jason Arday.	22.38
60	Het begon bij hem, de Amerikaanse onderzoeker Nathan Cofnas.	9.15
61	Die, toen nog verbonden aan de Universiteit Gent als eerste publiceerde over vermeend plagiaat en fraude door Arday.	14.14
63	En dan escaleert het verhaal verder als de Amerikaanse ambassadeur in België hem verdedigt met een nogal ondiplomatieke reactie.	6.58
66	Want dit is niet de eerste keer dat Amerikaanse ambassadeurs zich opvallend kritisch uitlaten over zaken in hun Europese gastlanden.	7.04
69	Het levensverhaal van Jason Arday is op zijn minst opzienbarend te noemen.	5.75
70	Arday kon naar eigen zeggen tot zijn elfde niet praten en kon tot zijn achttiende niet lezen en schrijven.	7.42
71	In 2023 werd hij benoemd tot hoogleraar sociologie.	8.14
72	Met zijn 37 jaar de jongste zwarte hoogleraar in de geschiedenis van de prestigieuze universiteit.	8.37
74	De beschuldigingen beginnen bij deze man, de Amerikaanse onderzoeker Nathan Cofnas verbonden aan de Universiteit Gent.	12.19
75	Jason Arday gaf toe dat zijn werk fouten bevat maar plagiaat of leugens op zijn cv heeft hij altijd ontkend.	14.07
76	Vorige week vrijdag vond de politie Arday dood in zijn woning.	30.24
78	Arday's dood volgt na een ware mediastorm, met name in Groot-Brittannië.	14.28
80	De man die de plagiaat-kwestie aan het rollen bracht is op non-actief gesteld door de Universiteit Gent.	49.46
81	De biologie-filosoof Nathan Cofnas is al langer omstreden.	19.65
82	Hij noemt zichzelf een rassenrealist en legt een verband tussen intelligentie en ras.	7.18
83	De kwestie trekt inmiddels ook de aandacht van de Amerikaanse ambassadeur in België.	6.75
84	Bill White hekelt de opstelling van de Universiteit Gent.	12.95
85	Een Amerikaanse ambassadeur die zich zo uitspreekt.	9.51
86	Casper Thomas, Amerika-kenner verbonden aan de Groene Amsterdammer.	9.82
90	Een universiteit wordt aangesproken door iemand van de Amerikaanse regering.	26.26
91	Deze identiteiten hebben nooit met elkaar te maken.	4.25
93	Het is niet de eerste Amerikaanse ambassadeur die zich bemoeit met binnenlandse kwesties.	4.31
97	Die Amerikaanse ambassadeur zegt: het was accuraat journalistiek werk dat Nathan Cofnas deed.	35.72
99	Hij zegt verder: Er is vrijheid van meningsuiting én Gent wist met wie ze in zee gingen.	9.08
101	Ja, dat doet in die zin niet ter zake omdat het gaat over: wie is degene die het zegt.	4.34
102	De hoofdvraag is: waarom bemoeit Amerikaanse ambassadeur zich hier openlijk mee.	7.43
103	Misschien dat achter de schermen deze dingen vaker gebeuren maar het is ongewoon om op deze manier een universiteit is formeel een zelfstandig orgaan.	5.45
105	Het is niet dat het Witte Huis vierde ambassadeur een andere regering aanspreekt.	20.02
106	Nee, ze richten zich op een universiteit met een veel in het publiek geraakte Amerikaanse medewerker.	14.28
107	Maar uiteindelijk is het een arbeidsrechtelijke verschil tussen een universiteit en iemand die daar in dienst is.	5.61
110	Er ontstaan publieke belangen maar het is nog steeds bijzonder en doet White het op eigen gelegenheid?	4.85
111	Of heeft het Witte Huis gezegd dat hij zich er mee moet bemoeien?	21.21
114	Je ziet dat de regering Trump al langer bezig is zowel in Amerika, en dat willen ze exporteren een grote campagne tegen diversiteitsbeleid wat woke zou weten.	26.22
116	En Europa in de ogen van het Witte Huis is te links.	11.76
117	In Amerika zelf is de acties tegen je inclusiviteit al geweest.	70.53
118	De culturele agenda wordt ook doorgetrokken naar de diplomatie in Europa.	10.73
121	In Frankrijk waar de vader van Trump's schoonzoon ambassadeur is.	18.97
122	Het gebeurde in België met deze Bill White die ook gewerkt heeft voor Obama.	15.32
125	De hoofdzaak hier is in de afgelopen tijd hebben we Vance geziendie vindt dat Europa de grenzen moet sluiten.	8.6
129	Vance heeft gezegd dat het zou gebeuren maar wat maakte Trump uit hoe rechts Europa is?	58.98
131	Trump is het type politicus je bent of heel erg voor of heel erg tegen.	7.03
133	De relatie tussen veel Europese regeringen en Trump is gewoon bijzonder stroef.	18.86
134	Dus zakelijk werkt het niet zo lekker voor Amerika.	11.85
135	Tegelijkertijd is een diepere laag, de culturele laag dat is niet zozeer Trump zelf maar iemand als Vance of donoren van Trump die zijn campagne hebben gefinancierd.	12.97
137	Amerika bestaat 250 jaar zelfstandig maar blijft cultureel verbonden aan Europa in de zin dat het samen het Westen vormt.	19.73
138	Ze vinden het aan Amerika om het Westen te redden tegen bedreigingen van binnen en buiten.	22.34
139	En dat zit in de hoek van diversiteit, Genderkwesties.	4.0
141	Als je ze erop aanspreekt zijn ze er niet van onder de indruk ofwel?	7.52
143	Als Europa, gingen de ambassadeurs erop aanspreken.	6.56
148	Het nationale debat in België en ook in Nederland want wij praten er ook over.	4.71
149	De cultuuroorlog die hier wordt gevoerd over de vraag die uiteindelijk in gang is gezet door de kwestie Arday.	18.77
151	En dat voedt hopelijk natuurlijk, hoe de regering Trump ernaar kijkt.. het sentiment dat diversiteitsbeleid is doorgeschoten.	19.71
153	En Nederland hebben deze kwestie nog niet zien spelen maar het kan nog komen.	5.23
155	Straks, Oekraïne wordt murw gebeukt door Russische ballistische raketten.	89.32
157	Want vier weken na de bestorming door tienduizenden migranten worden pas nu de eerste doden begraven.	77.78
158	Dat gebeurt niet in Marokko, omdat dat land niet meewerkt aan de terugkeer van overledenen waarvan een deel overigens niet Marokkaans was.	52.37
159	Niemand weet hoeveel mensen precies stierven bij die bestorming, maar schattingen spreken van 88 doden.	18.46
160	Gisteren tekende correspondent Miral de Bruijne de eenzame begrafenis op, van de eerste 18 slachtoffers.	17.45
161	Terwijl in de straten van Ceuta nog duizenden migranten rondlopen met de hoop op een toekomst in Europa zijn er families op zoek naar hun geliefde.	23.73
162	Er zijn nog vele vermisten, waarvan hun lot onduidelijk is.	6.59
163	Want Spanje vond de lichamen van 88 mensen die de bestorming niet hebben overleefd.	13.91
164	Verdronken in de zee, waar hun laatste rustplaats op zal uitkijken.	4.21
165	Of alle doden ook echt moslim zijn, daar gaan ze waarschijnlijk nooit achterkomen.	12.53
166	Want het overgrote deel van de lichamen gaan ongeïdentificeerd de grond in.	37.81
167	De families zitten maar een paar kilometer verderop.	12.07
168	Maar kunnen de grens niet over om te zoeken naar hun geliefde.	4.78
169	En ook bij de begrafenis kunnen ze niet aanwezig zijn.	46.11
170	En dan, meer dan 20 dagen na het overlijden geeft de overheid de lichamen vrij voor de begrafenis.	19.74
173	Waar de hele wereld meekeek toen ze verdronken bij de grens is het afscheid sober.	37.69
174	De imam bidt met enkel de medewerkers van de begraafplaats.	16.42
175	Van de Marokkaanse of Spaanse regering is niemand aanwezig.	9.96
176	Maar de lokale overheid van Ceuta heeft wel een delegatie gestuurd.	12.33
177	Vanuit de Marokkaanse kant is het oorverdovend stil.	4.29
178	De lichamen konden op geen enkele manier naar huis.	6.25
180	Daarover wil de Marokkaanse overheid dus niks kwijt.	9.83
181	De Marokkaanse minister van Justitie verklaarde vandaag dat zijn land de stroom migranten naar Spanje niet kan stoppen zolang dat land, zoals hij zegt, 'jongeren blijft aanmoedigen om de overtocht te ondernemen'.	81.98
182	Ook vandaag blijven Rusland en Oekraïne elkaar bestoken vanuit de lucht.	44.92
183	Zo vuurde Rusland drones en raketten af en Oekraïne stuurde drones af op een magazijn van een webwinkel.	83.01
184	Op de Russische drones en kruisraketten heeft Oekraïne militair nog wel een antwoord die zijn met straaljagers of vanaf de grond vaak uit de lucht te halen.	77.08
185	Maar het zijn vooral de ballistische raketten die via een bocht tot aan de dampkring met duizenden kilometer per uur op hun doel afkomen waar Oekraïne geen antwoord op heeft.	56.14
186	Zelensky pleit om die reden continu voor de Amerikaanse Patriots, die maar mondjesmaat beschikbaar zijn.	22.96
187	Vandaag een lichtpuntje: een deal met Macron over een Frans systeem tegen de ballistische raketten.	13.98
189	Een oma rouwt om haar kleinzoon die is gedood door een Russische raketaanval.	89.87
190	De volgende ochtend is pas echt goed te zien hoe groot de schade is.	4.8
191	Het is de zoveelste aanval met ballistische raketten van de afgelopen tijd en Oekraïne kan daar weinig tegenin brengen.	67.7
192	De Oekraïense verdediging tegen ballistische raketten staat gigantisch onder druk.	75.65
193	Volgens The Kyiv Independent vuurde Rusland in juli het grootste aantal ballistische raketten af op Oekraïne sinds het begin van deze oorlog.	83.11
194	Waar Oekraïne er eerder dit jaar nog in slaagde de meerderheid van de raketten te onderscheppen lukte dat in juli niet meer.	88.87
195	Op 5 augustus onderschepte Oekraïne geen enkele van de 28 door Rusland afgevuurde ballistische raketten.	54.0
196	Kort daarna stopte Oekraïne met het publiceren van de cijfers.	30.65
197	De Oekraïense president Zelensky smeekt al maanden om meer luchtverdedigingsraketten.	87.91
200	Zijn Amerikaanse collega leek daarvoor open te staan.	11.81
202	Volgens de rakettenexpert duurt het jaren om een nieuwe Patriot-fabriek op te zetten in Oekraïne.	42.81
203	Volgens de rakettenexpert duurt het jaren om een nieuwe Patriot-fabriek op te zetten in Oekraïne.	42.81
204	Bovendien zou Amerika bang zijn dat Oekraïne in de toekomst een concurrent wordt in de productie van Patriot-raketten.	56.26
205	Dat Oekraïne een gebrek aan luchtverdediging heeft komt onder meer door die andere oorlog, tegen Iran.	84.8
206	In een paar dagen tijd schoten Amerika en haar bondgenoten al meer Patriots af dan Oekraïne sinds 2022 geleverd kreeg.	32.91
207	Bij gebrek aan goede luchtverdediging houden ze in Kyiv hun hart vast voor de volgende Russische aanval.	11.02
208	Welkom Haroon Sheikh, geopolitiek analist aan de VU en verbonden aan de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid.	6.96
209	De Franse regering gaat wél luchtafweer licenseren aan Oekraïne.	85.89
211	Die zouden eerst rond de lente moeten komen, nu eerder.	3.99
213	Weten nog niet heel veel wat precies gaat leveren en wanneer dat gaat komen.	3.9
215	Er is hier een achterliggend probleem dat een tijd aan het groeien is.	5.2
216	De Amerikanen zijn een belangrijke krijgsmacht en er zijn serieuze vragen waartoe ze in staat zijn.	5.06
217	Amerika zegt letterlijk: jullie mogen zelf Patriots maken.	20.22
220	Eigenlijk zie je dat sinds het aantreden van Trump Macron zorgen over zijn bereidheid bondgenoten te helpen.	26.78
222	Het probleem dat sterk wordt is of hij überhaupt de capaciteit heeft om bondgenoten te helpen.	6.33
227	Het gaat niet zozeer om de bereidheid waarom de capaciteit.	4.34
228	Heeft de Amerikaanse krijgsmacht nog materieel om in te grijpen.	8.57
232	Amerika kan niet meer aan een oorlog geloofwaardig doen.	11.32
233	Tegenstanders zoals Iran en de Russen zijn sterker geworden.	36.79
235	Eind vorig jaar was een document waar in stond: toen we moeten niet overal de politieagent zijn.	19.78
236	Moeten oprichten op het westelijk halfrond in China.	4.59
238	En nu zie je dat ze alsnog een probleem terecht zijn gekomen door de oorlog in Iran.	8.07
239	De Amerikaanse kerstman zit vast en hebben niet de capaciteit om in de Oekraïne en de rest van de wereld bondgenoten te helpen.	42.78
241	Wat zien de Iraniërs, de Russen, de Chinezen, als ze dit zien?	7.12
242	De afgelopen weken hebben we dat gezien in ontwikkelingen.	7.26
246	Vladimir Poetin was ook afgelopen tijd op bezoek bij de Koerilen.	17.08
247	Eilanden die Rusland bezit waar die door Japan geclaimd worden.	70.24
250	En de afgelopen week, de Amerikanen deden een militaire oefening met de Zuid-Koreanen.	12.59
255	Bondgenoten raken nerveus en de rivalen voelen zich gesterkt om meer te provoceren.	51.15
257	We zagen Leipzig, en bijna aanslag op een vliegtuig.	10.26
258	Zijn die landen ook van plan om ziend hoe verzwakt Amerika zich heeft gemaakt om meer te doen.	16.78
260	Je hoort de laatste tijd dat iemand als Rusland echt bereid zou kunnen zijn om verder militair iets in Europa te doen.	6.82
263	Belangrijk is om te realiseren zelfs als het niet doen hebben de acties effect.	4.98
265	Als Rusland iets doet en de Amerikanen doet niets dan wordt er een les geleerd in het land waar het gebeurt.	16.24
266	Als er problemen zijn en er wat gebeurd en komen de Amerikanen ons ook niet helpen.	7.84
269	We worden niet geholpen dus laten we zelfvriendelijker worden naar Noord-Korea.	26.52
270	Provoceren zorgt ervoor dat landen anders denken over de toekomst.	82.98
271	Het kan dat een van die landen gaat proberen een ander land aan te vallen.	6.06
273	Zeker nog als China zal er twee keer over nadenken om echt misbruik ervan te maken.	6.59
274	S je weet gewoon niet hoe de Amerikanen erop zullen reageren.	5.12
276	Wetend dat dit gebeurt wat zou Nederland of Europa nog meer moeten doen dan we al doen of onafhankelijk van Amerika te worden?	12.29
279	Het betekent dat we een gezamenlijk verband als Europa richting Rusland duidelijk zijn.	5.29
285	Dan kunt u hier kijken naar Janine Abbring in gesprek met Sigrid Kaag.	5.4
286	Wij zijn er dan maandag weer, om 22.00 uur Nieuwsuur.	5.13