Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6a2dc021881d9c4db734b33a
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5468/afspelen
datetime	2026-06-13 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: AI-bedrijf Anthropic blokkeert de toegang tot zijn nieuwe en krachtigste AI-modellen na druk uit het Witte Huis.	55.88
3	De VVD gaat met een nieuw Liberaal Manifest op zoek naar een nieuwe koers voor de partij.	20.9
5	Blijf niet altijd hameren op hogere belastingen maar kijk nou hoe het land echt vooruitkomt, en dat is echt op een hele andere manier.	4.5
6	En zet Zwitserland, als eerste land ter wereld een maximum op het aantal inwoners, met mogelijk verstrekkende gevolgen?	68.09
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Bewoners van de Amsterdamse flat waar een explosie was, mogen weer naar huis.	71.95
10	De ongeveer 400 geëvacueerde bewoners hebben de afgelopen twee nachten doorgebracht in hotels of in een buurtcentrum in de wijk.	49.73
11	Een grote groep bewoners kwam aan het begin van de avond terug bij hun appartement.	24.29
12	Vaak nog in de nachtkleding waarmee ze halsoverkop waren vertrokken: Dat ik dit nog mag meemaken.	3.46
17	Het is ook deze bewoonster die laat zien hoe ze na de explosie nog iemand uit de sportschool wist te redden.	59.38
18	het begint nu dat ik weer thuis ben een beetje te landen.	3.7
20	Ik heb iemand uit het puin getrokken terwijl het in vuur en vlam stond.	3.4
22	Intussen is de woningcorporatie bezig met noodherstel en krijgen de bewoners nieuwe sleutels.	15.19
23	En gaat volgens mij een en ander mis met deze reportage.	3.88
24	Minister Van den Brink van Asiel en Migratie veroordeelt het geweld tegen de noodopvang in Wijk bij Duurstede.	62.26
25	Gisteravond ontspoorde het daar voor de tweede keer deze maand.	6.82
27	Bij het gemeentehuis maken ze de schade op na een nacht rellen.	20.94
30	Zo gooiden relschoppers een politiecamera om en politieauto's werden met stenen bekogeld.	67.01
32	Tegen de noodopvang werd ook wel vreedzaam geprotesteerd.	5.6
33	Maar volgens de politie ging het mis toen relschoppers net zoals in andere gemeenten, zich bij die protesten voegden.	18.73
34	Ik denk dat mensen iets hebben van: Hier speelt iets rondom een noodopvang.	5.73
35	Dat is voor ons aanleiding om hier de boel in de war te schoppen en mensen echt angst aan te jagen.	3.92
37	De naam van de Amerikaanse president Trump is verwijderd van het Kennedy Center in Washington.	63.41
38	Dat gebeurde nog geen half jaar nadat hij zichzelf erop liet zetten.	4.76
39	Het weghalen van de naam trok veel bekijks en gebeurde achter een verhullend doek.	3.55
40	Het gebouw is een cultureel centrum en bedoeld als monument voor oud-president John F. Kennedy.	11.21
41	De toevoeging van Trumps naam is door de rechter teruggedraaid.	53.08
42	En deze toeschouwers zien zijn naam ook graag verdwijnen.	3.67
43	Naast het WK is er nog een ander sportevenement van start gegaan.	10.02
45	Olympische spelen voor mensen met een verstandelijke beperking.	86.91
47	Het is een van de nieuwe sporten op de Special Olympics.	67.65
49	Surfen met 13 deelnemers, onder wie topfavoriet Jan Bömer.	9.83
54	De deelnemers krijgen een kwartier om hun beste trucs te laten zien.	9.12
55	En al is gezelligheid belangrijk, er is ook een professionele jury.	3.57
58	Ten eerste de skills, hoelang ze kunnen staan op een plank.	3.89
59	Maar het allerbelangrijkste: Hoeveel plezier hebben ze in het surfen?	4.46
60	Het allerbelangrijkste voor de deelnemers is dat ze kunnen laten zien wat ze in huis hebben.	4.21
62	Maar nog mooier is dat ze als mensen ook kunnen laten zien dat ze onderdeel zijn en dat ze er mogen zijn, vooral.	4.52
72	En voor Jan in de categorie beste truc: de gouden medaille.	4.11
74	Morgen is ook nog de finaledag in Haarlem en omgeving.	5.63
75	Het was een lancering waar de hele wereld naar uit keek.	3.56
76	Een van grootste spelers op het terrein van kunstmatige intelligentie, Anthropic presenteerde vorige week twee nieuwe AI-modellen.	23.98
77	En die waren zo krachtig dat ze zelfs extra beveiligd moesten worden voor ze ingeschakeld werden.	4.07
78	Maar vier dagen na de lancering legt de regering-Trump Anthropic nu een exportverbod op, voor vriend en vijand.	27.29
80	Onwerkbaar, zegt het bedrijf die voorlopig de toegang tot de nieuwste AI-modellen heeft uitgeschakeld.	28.56
83	Videos maken wordt zo ongelooflijk makkelijk op deze manier.	12.2
84	Online dat hij mensen kennismaken met de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie.	4.46
85	Hij geloofde zijn ogen niet toen hij twee dagen geleden aan de slag ging met de meest recente versie van Anthropic.	5.75
87	Een prompt is een instructie aan het computerprogramma.	20.06
88	Dit was het resultaat van die ene simpele instructie.	3.74
99	Bijvoorbeeld sterrenkundige berekeningen en wetenschappelijk onderzoek.	15.23
104	Maar je kunt ook vragen of je software kunt hacken.	14.45
106	Anthropic beweerde voordat het systeem werd gelanceerd dat de software beveiligd is.	54.03
107	En niet kan worden gebruikt voor hacken of cijferaanvallen.	17.01
108	Volgens de Amerikaanse overheid is de software echter niet goed beveiligd.	34.95
109	Vannacht heeft iemand gezegd: we hebben een manier gevonden om die software toch in te zetten voor foute doelen.	30.93
110	Toen heeft de Amerikaanse overheid om drie uur 's nachts onze tijd gezegd: oké, alleen echte Amerikanen mogen de software nog gebruiken.	20.97
111	Zelfs de mensen die het geprogrammeerd hebben grotendeels geen Amerikanen, mogen het ook niet meer gebruiken.	48.52
112	Toen heeft de fabrikant gezegd: aangezien wij niet kunnen checken wie een echte Amerikaan is mag vanaf nu niemand meer de software gebruiken.	20.92
116	Dat een overheid een commercieel bedrijf verbiedt een model uit te brengen dat hebben we nog nooit eerder meegemaakt.	42.43
117	Anthropic zegt in een reactie dat de tool beveiligd is tegen misbruik en zelfs in samenwerking met de Amerikaanse overheid is getest.	50.04
119	Anthropic en de Amerikaanse overheid zijn niet elkaars grootste vrienden.	27.57
120	Anthropic wil het model niet uitlenen voor de oorlogsvoering van Amerika.	43.74
122	Ze wilden toch beperkingen opleggen dat mensen niet vermoord zouden worden met hun software.	45.48
123	Toen is het bedrijf aangewezen als een risico voor de nationale veiligheid omdat ze een gevoel van ethiek hadden omarmd.	17.48
124	Het feit dat de Amerikaanse overheid met een vingerknip een AI-tool voor het buitenland onbeschikbaar kunnen maken vinden ze verontrustend.	23.34
127	Het Internationaal Strafhof is door Amerika uit de cloud gegooid.	15.47
129	We moeten zelf in Europa op onze eigen benen gaan staan.	5.67
131	De kans bestaat dat Anthropic er met de Amerikaanse overheid uitkomt.	10.29
132	Maar dat de tool alsnog niet buiten Amerika gebruikt mag worden.	5.36
135	Uiteindelijk zal het vast wat verbeterd worden maar Europeanen zijn nog steeds geen Amerikanen.	5.24
137	Maar uiteindelijk kunnen we dan misschien ontdekken dat wij in Tsjechië, Frankrijk en Duitsland ook mooie bedrijven hebben die we tot nu toe een beetje negeren omdat we de marketing van de Amerikanen zo fijn vinden.	4.32
138	Dus uiteindelijk denk ik dat we hier sterker van kunnen worden.	4.09
141	Voor de fusiepartij was het het officiele oprichtingscongres en bij de liberalen bespraken ze een nieuw Liberaal Manifest.	6.59
144	Voor de verandering een feestje op links en inhoudelijke discussie op rechts.	4.07
149	Het is het idee om de liberale uitgangspunten weer eens op te frissen na 20 jaar.	4.22
150	Maar ook een beetje een verbindendstuk te schrijven om de verschillende stromingen in de partij samen te brengen.	4.16
152	En aantal leden vindt dat de partij te veel naar rechts is opgeschoven.	6.58
153	Een aantal weken geleden is het Nationaal kiezersonderzoek uitgekomen.	10.68
155	De VVD is min of meer gelijk gebleven in aantal zetels.	12.85
157	Maar je ziet dat een groot deel van de kiezers is overgestapt naar middenpartijen als D66 en CDA.	32.99
158	Terwijl de partij juist gewonnen heeft vanuit de PVV.	5.68
159	Dus de art hij is electoraal naar rechts opgeschoven.	3.8
160	De partijtop vindt dat misschien wel een goed idee maar een deel van de achterban niet.	4.61
161	Je zag dus vandaag ook op het congres in de wandelgangen een verdeelde partij.	4.5
162	Ik vind dat ze het ontzettend goed doen in het kabinet.	5.99
165	Wie wil weten hoe het met de VVD gaat kan vandaag op het VVD-congres totaal verschillende antwoorden krijgen.	5.44
168	Waar is inderdaad dat liberale sterke geluid dat we inderdaad zo min mogelijk regels willen zeker ook voor de ondernemers?	7.3
170	De partijleider zegt juist: We zijn juist hartstikke liberaal we zijn er ook voor de ondernemers.	7.28
174	De VVD ziet zichzelf graag als brede volkspartij waar veel stromingen samenkomen.	5.58
175	Dat is het mooie van de VVD, daar kun je allemaal je eigen mening hebben.	4.8
176	Dat is die vrijheid die wij hebben, en dan komen we er samen wel uit.	3.83
177	Maar dat samen eruit komen, dat bleek de afgelopen jaren juist steeds moeilijker binnen de VVD.	6.73
178	De polarisatie die we in de samenleving zien zien we ook in de VVD soms.	11.24
180	Ik zit zelf wat meer in het rechterdeel van de partij.	3.86
181	André zit wat meer in het linkerdeel van de partij.	4.09
182	Maar ja, zoals je ziet, we kunnen het goed bij elkaar vinden.	4.05
183	En dat is misschien ook een model waar de samenleving naar zou kunnen kijken.	4.8
184	Je kunt anders over dingen denken, maar wel goed met elkaar praten.	5.06
186	Ik denk dat de VVD de enige echte middenpartij is die nog over is.	7.9
187	Middenpartij of niet, samenwerken over links ligt bij de huidige partijtop heel moeilijk.	6.52
188	En ook daarover is de eigen achterban dan verdeeld.	3.86
190	En als je te geharnast in de wedstrijd zit dan is dat niet in het belang van.	5.83
191	En ik denk dat je er verstandig aan doet om dan maar wat over je schaduw heen te stappen.	4.47
194	Dan denk ik, dan worden die liberale waardes ondergesneeuwd.	4.03
196	Wat bij de VVD wel altijd duidelijk is, is wie de baas is.	8.52
199	Wanneer gaan wij, in plaats van twee kapiteins op een schip naar één kapitein van een schip?	5.39
203	Bakir, maak je geen enkele zorgen, er is er maar één.	3.7
207	Want om zaken geregeld te krijgen heeft de minderheidscoalitie met de VVD de steun van PRO vaak nodig.	51.02
208	Maar op het podium vandaag geeft VVD-leider Yesilgöz de nieuwe fusiepartij juist eerst nog een tik.	6.55
209	En als ik daar meteen een oproep aan toe mag voegen dat is richting die linkerkant van de Kamer waar het gesprek alleen maar kan gaan over meer belastingen, belastingverhogingen.	8.75
211	Laten we nou eens kijken waar de overheid zelf minder kan doen zodat we met z'n allen vooruit blijven komen.	5.32
212	Dus deze oproepen hoop ik dat jullie ook die namens ons meenemen.	3.77
213	U richtte zich in uw speech zojuist ook tot de linkse partijen in de Tweede Kamer.	5.88
215	Omdat als je altijd het gesprek moet gaan over belastingen verhogen verhogen, we leven al in een land met enorm hoge belastingen.	7.08
216	Hou op met zo te hameren op hogere belastingen dat mensen echt krom moeten liggen van de kosten.	5.54
217	Maar kijk nou met ons mee hoe we er voor elkaar kunnen zorgen dat zoveel mogelijk mensen perspectief hebben, mee kunnen doen, dat die overheid kleiner wordt.	4.43
218	Dat is toch wat we met z'n allen zouden moeten willen.	4.07
220	Was die hartenkreet volgens u ook een uitgestoken hand naar links of ook vooral een sneer naar die partij?	6.28
221	Want tegelijkertijd heeft ze ook nodig in de samenwerking om dingen voor elkaar te krijgen.	4.7
223	Als ik als partijleider niet de richting van de VVD kan neerleggen en een oproep aan anderen kan doen zonder dat onze sneer wordt geframed, dan zijn we heel ver van huis.	6.55
225	Dit is om te zeggen: Kijk wat er nou aan de hand is in ons land.	3.68
227	Dat is ook niet wachten tot een probleem zich aandient maar anticiperen, zien dat er dingen op je afkomen en alvast handelen.	4.11
228	Als het gaat over sociale voorzieningen, dan is dit nu het moment.	4.09
230	Die moeten het dan gaan oplossen, en dan is het te laat.	4.16
232	Ik hoop dat we dat met zo breed mogelijk draagvlak kunnen doen.	4.35
234	Zij noemt het een handreiking, maar is het dat ook?	12.82
235	Het is toch een beetje van: kom aan tafel dan leg ik nog een keer uit hoe de wereld echt in elkaar zit.	4.08
236	Het was niet echt een sneer, maar ook geen toenadering.	3.59
237	De VVD gaat pas bewegen als het echt niet anders kan. Als de tijdsdruk oploopt.	6.81
238	Wat je ook hoort: volgend jaar zijn er weer Provinciale Statenverkiezingen.	4.48
241	Maar die vraag over het leiderschap, dat lijkt me pijnlijk voor haar.	5.36
244	Maar in de wandelgangen merk je wel dat ze geen gevierd leider is.	3.7
245	En dat weinig mensen denken dat zij ook volgende keer nog de lijsttrekker van de partij zal zijn.	3.79
246	Wat mij erg opviel is dat zij Ruben Brekelmans de fractievoorzitter, de hemel in prees.	3.51
248	Terwijl Karremans het moest doen met een klein complimentje.	3.67
250	Ze stonden ook nadrukkelijk samen op het podium de leden te wordt.	4.04
251	Alsof ze wilden uitstralen: tussen ons is er geen fictie en wel eenheid.	3.72
253	Waar bijna alle GroenLinksers en PvdA'ers instemden met een fusie en ze dus verder gaan als PRO.	7.37
254	Daarmee komt er een officieel einde aan beide partijen.	5.19
255	Een toch wel historische dag waar duizenden leden van beide partijen bij wilden zijn.	3.65
266	Het is alsof ze met elkaar hebben afgesproken van: met de Rosen en de internationale gooien we ook het gezeur over onze oude fouten bij het grof vuil.	4.26
269	En dat zelfvertrouwen, wat betekent dat voor een eventuele samenwerking met de VVD?	10.76
274	Ze willen echt gaan praten, maar hun eisen zijn hoog.	4.33
275	Verder opvallend, FNV-voorzitter Hans Spekman stond op het podium.	5.58
277	Maar hij zei in zijn speech toch op een gegeven moment: partijgenoten.	4.52
279	De FNV en PRO hebben zich aan elkaar verbonden en houden elkaar vast de komende tijd.	4.9
282	Het land van de directe democratie, waar inwoners zich een paar keer per jaar in referenda over grote maatschappelijke kwesties mogen uitspreken.	4.18
283	En morgen valt er voor de Zwitsers echt wel iets unieks te kiezen.	5.32
284	Dan wordt duidelijk of Zwitserland als eerste land ter wereld officieel het aantal inwoners begrenst: Tot maximaal 10 miljoen inwoners.	15.52
287	Sinds 2000 loopt het aantal inwoners op van ruim 7 tot 9 miljoen.	13.48
289	De gevreesde 10 miljoen wordt in het meest realistische scenario aangetikt in 2041.	16.97
290	Stemmen de Zwitsers morgen voor een bevolkingslimiethihi Stemmen de Zwitsers morgen voor een bevolkingslimiet dan moet de overheid straks verplicht ingrijpen.	52.93
291	Bij 9,5 miljoen inwoners wordt asiel dan als eerste aan banden gelegd.	81.67
292	Maar de vraag is of dat afdoende is want asielzoekers en nareizigers zijn maar een klein deel van de immigranten.	41.01
293	Loopt het aantal inwoners verder op tot 10 miljoen voor twee jaar op rij dan komt een andere, grote groep in het vizier: Immigranten uit de Europese Unie.	13.13
294	En daarmee komt dan het vrije verkeer van personen tussen Zwitserland en de EU in het geding.	25.27
295	Met serieuze gevolgen voor de economie en de relatie met Brussel.	5.01
301	In de laatste peiling lijken er net wat meer tegenstanders.	3.7
302	Maar er zijn altijd incidenten die op het laatste moment invloed kunnen hebben.	4.02
303	Onduidelijk of de verhoudingen nog gekanteld kunnen worden.	4.05
304	Als je nu in Zwitserland de straat opgaat krijg je toch wel de indruk dat de vraag die morgen voorligt bijzonder veel op het spel staat.	4.44
305	Veel is hoe het altijd was, hier op het land, net buiten Zurich.	3.93
308	Inderdaad ligt de bouw in en rond Zurich niet stil.	5.74
309	En ook over het openbaar vervoer zijn er hier klachten.	12.98
311	Naast kantonraadslid is zij ook verpleger in de zorg.	9.01
312	Een sector die niet zit te wachten op immigratiebeperkingen.	12.55
313	Want de Zwitserse bevolking vergrijst snel: Meer mensen stoppen met werken en hebben tegelijk meer zorg nodig.	89.97
314	En juist arbeidsmigranten zoals haar Duitse collega Maria, springen in dat gat.	13.68
315	Zo formuleren ze het bij de SVP in hun campagne meestal niet.	14.26
316	Op de jaarlijkse barbecue net buiten Zürich benadrukken ze graag wat Zwitserland wél zelf kan. Tegelijk zien ze buitenlanders hier graag vertrekken.	3.85
317	Gaat dit referendum nu vooral over minder asielzoekers of ook om het Zwitserse leefklimaat?	54.47
319	Als je de zorgen zojuist hoorde mensen maken zich zorgen over hun cultuur.	31.37
321	Die vele bergen en bossen in Zwitserland veelal beschermde natuur.	58.73
322	Het heet ook niet voor niets een duurzaamheidsinitiatief.	4.66
325	Ze zijn de grootste partij maar ook aangewezen op gematigde kiezers.	9.27
326	Als je kijkt naar de voorgestelde maatregelen zijn nu toch echt gericht op migratie.	8.52
330	Wat zou een ja betekenen voor de Zwitserse economie?	24.22
333	Ze zeggen dat migranten de staat vooral geld kosten.	77.84
334	Maar de meeste economen zijn het daar niet mee eens.	8.24
336	Ze kunnen niet zonder migranten uit het buitenland om de welvaart in stand te houden.	15.96
337	Bovendien komen de meeste mensen binnen uit omringende EU-landen.	42.01
339	Al met al lijkt het erop dat die mensen de Zwitserse samenleving meer opleveren dan kosten.	20.16
340	Als je dat gaat terugbrengen naar 40.000 vrezen zij dat de zorgvuldig opgebouwde Zwitserse welvaart, verloren gaat.	12.45
341	Op het moment dat EU-burgers niet meer in Zwitserland mogen werken zet je als land natuurlijk ook de relatie met Brussel op het spel?	51.0
342	Ja, en Zwitserland is nu eenmaal een land dat omringd is door EU-landen.	62.65
344	Als je gaat kijken naar uitzonderingen op die afspraken of die zelfs helemaal gaat oplossen wordt het misschien een soort eiland in de EU.	7.43
347	Daarmee lijkt de vraag morgen vooral te draaien om: hoe kan Zwitserland die welvaart behouden, linksom of rechtsom?	29.32
351	Straks is er nog het late NOS Journaal vanwege het WK voetbal dit keer op NPO 2.	8.09