Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69fa534a8dfbffbdb4ac610f
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5424/afspelen
datetime	2026-05-05 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
3	Met vanavond: Zieke passagiers van het cruiseschip die besmet zijn met het Hantavirus.. worden waarschijnlijk morgen naar Nederland ge-evacueerd.	86.16
5	Peptiden zijn een veelbelovende ontwikkeling in de medische wereld.	89.98
6	Maar experts waarschuwen voor ongecontroleerd gebruik.	36.2
9	Is het gevaarlijk als mensen dit zien op social media?	20.3
11	En collaborateurs werden na de oorlog ernstig en structureel mishandeld in interneringskampen.	50.04
12	Vooral vrouwen kwamen er slecht van af blijkt uit getuigenissen waar voor het eerst onderzoek naar is gedaan.al blijkt uit getuigenissen waar voor het eerst onderzoek naar is gedaan.	75.15
15	Milieudefensie heeft per direct z'n directeur Donald Pols weggestuurd.	11.98
19	Je bent óf aan deze kant en dan probeer je kritisch en onafhankelijk de plannen te toetsen van dit soort vervuilende bedrijven.	4.19
20	de plannen te toetsen van dit soort vervuilende bedrijven.	7.59
21	En te zorgen dat ze hun bijdrage leveren aan het tegengaan van gevaarlijke klimaatverandering.	10.43
24	De in Zuid-Afrika geboren Donald Pols was sinds 2015 het gezicht van Milieudefensie.	11.91
25	Pols zegt dat hij via zijn nieuwe functie nu ook verduurzaming kan afdwingen bij het bedrijf.	13.96
26	Dat zou mooi zijn als dat lukt, maar dat is onwaarschijnlijk.	4.38
27	En als we kijken naar de plannen van Tata We hebben recent de plannen van Tata en 27 andere grote bedrijven door laten rekenen door een onafhankelijk bureau.	9.13
28	En daar komt uit dat de plannen gewoon tekort schieten.	5.92
29	De plannen zijn niet voldoende om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan.	49.54
32	Amerika zegt twee schepen door de Straat van Hormuz te hebben geloodst.	76.07
33	Een daarvan is van de Deense rederij Maersk, die de oversteek bevestigt.	9.21
34	Volgens de Amerikaanse Defensieminister Hegseth is dit de oplossing voor de scheepsblokkade.	39.98
35	Bij de Straat van Hormuz ligt de scheepvaart al weken zo goed als stil door een Iraanse blokkade.	30.54
36	De Amerikanen kondigde gisteren Project Freedom aan om deze zeestraat voor de Iraanse kust te heropenen.	74.1
37	Maar het is afwachten wat Iran daartegen gaat doen.	9.31
38	Maar het is afwachten wat Iran daartegen gaat doen.	9.31
39	De revolutionaire garde zegt in te zullen grijpen als schepen afwijken van de door Iran aangegeven doorvaarroute.	20.95
40	Volgens Amerika zijn er bij het conflict in de Straat van Hormuz tot dusver tien burgerzeelieden omgekomen.	34.29
41	De nationaliteit van hen is onbekend.. En op de Amstel wordt traditiegetrouw Bevrijdagsdag afgesloten met het 5-meiconcert.	5.66
44	Koning Willem-Alexander en koningin Máxima kwamen eerder vanavond aan bij theater Carré.	7.02
47	Voor het concert, en om de samen de vrijheid te vieren.	3.83
49	Voor het concert, en om de samen de vrijheid te vieren.	3.83
51	En op dit moment, in deze wereld, in deze tijd, nog veel belangrijker.	3.9
53	En vandaag de vrijheid vieren vind ik wel belangrijk dat we het doorgeven aan de volgende generatie.	3.92
54	Het concert op de Amstel eindigt straks met de klassieker We'll Meet Again.	7.95
55	Intussen was het meezingen met onder anderen Acda en De Munnick.	5.77
56	*Het lijkt of het regent als altijd *Maar het regent *En het regent zonnestralen* Op deze Bevrijdingsdag werden vandaag op 14 locaties gratis festivals gehouden.	6.41
58	En als u dat fantastische programma wilt zien, moet u nu overschakelen naar NPO 1.	4.32
59	De evacuatie van de besmette passagiers aan boord van het cruiseschip Hondius gaat waarschijnlijk morgen plaatsvinden.	65.73
61	Het gaat om twee bemanningsleden en een passagier die besmet zijn met het zogenoemde Hantavirus.	68.07
63	Hoe gaat zo'n evauatie in z'n werk, waar moet je op letten en welke risico's zijn er?	20.94
64	Wij spraken onder andere met oud-minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers.	10.88
66	Vastzitten op een schip waar een besmettelijke, dodelijke ziekte heerst.	87.83
67	De variant van het virus op het schip blijkt van mens op mens overdraagbaar.	33.28
68	Het Nederlandse cruiseschip de Hondius had net een expeditie naar Antarctica op de rug toen het op een april een haven in het zuiden van Argentinië verliet.	28.13
69	Het voer in noordelijke richting vier verschillende eilanden onder andere Sint-Helena, naar Kaapverdië waar het afgelopen weekend aankwam.	7.9
70	Omdat het van de autoriteiten daar niet mocht aanmeren wachtte het op toestemming van Spanje om door te varen naar Tenerife.	28.94
71	De toestand roept bij oud-minister Kuipers herinneringen op aan de periode vanperiode.	5.68
74	Ergens in februari hadden we een cruiseschip waarin Argentinië besmettingen waren, ook Nederlanders en die via Schiphol weer terugkwamen en ook snel weer thuis waren.	50.24
75	Het zou zo kunnen dat die mensen voor een deel corona onder de leden hadden, en verspreid hebben.	16.46
77	Er moet eerst heel erg geconcludeerd worden dat de ziekte niet verder verspreidt.	7.45
82	Ik zag gisteren een beeld van een vlogger die graag terug wil naar zijn familie.	6.79
83	Toen ik dat zag, dacht ik: Dat is juist wat je zelf niet moet willen.	3.56
84	Je moet eerst heel zeker zijn dat je het niet onder de leden hebt.	4.21
85	Ik wil niet zeggen dat ze op de boot moeten blijven.	3.85
86	Maar wat er moet gebeuren, is assisen daarvan afhaalt dat ze nadrukkelijk in quarantaine moeten blijven.	19.46
87	En dat mensen die hulp nodig hebben, adequate hulp krijgen.	6.32
90	Zij worden waarschijnlijk morgen naar Nederland overgebracht.	8.07
91	Omdat het schip onder Nederlandse vlag vaart is Nederland daarvoor verantwoordelijk.	30.88
92	Hoe zo'n evacuatie in zijn werk gaat weten ze bij SOS Internationaal.	13.57
94	Normaal wachten ze tot mensen zodanig opgeknapt zijn dat mensen veilig naar Nederland kan repatriëren.	21.15
95	Als er echt sprake is van een gevaarlijke besmettelijke ziekte waarbij er besloten wordt naar Nederland te gaan vervoeren dan worden er mensen met speciale kleine vliegtuigjes vervoerd zodat andere passagiers niet aangestoken kunnen worden.	75.25
96	Er wordt dan ook gebruik gemaakt van een soort kleine cabines.	5.93
98	Een echte geïsoleerde ruimte waarin de patiënt vervoerd kan worden.	6.99
99	Twee zulke speciale vliegtuigjes zijn al beschikbaar om mensen naar Nederland over te brengen.	18.23
100	Intussen vertelt een passagier aan de Vlaamse omroep hoe het aanboort is.	31.18
103	Er zijn mensen die binnen absoluut niet met andere mensen in contact willen komen.	6.81
104	Op een enkele uitzondering na is de sfeer gezien de omstandigheden relatief goed.	3.66
105	Het ziet er naar uit dat ze voorlopig op het schip moeten blijven.	5.94
106	Als er meerdere mensen besmet zijn aan boord die echt medische hulp nodig hebben, is het niet de verwachting dat zij van boord gehaald worden.	31.1
107	Dan probeer je ook op die manier de isolatie te organiseren en te zorgen dat het niet verder verspreidt.	6.07
108	Voor de mensen die het treft, is dat ongelooflijk vervelend.	5.82
110	Je wordt overvallen door iets wat in je omgeving gebeurt.	83.53
111	Mensen die overlijden, waar je misschien al op het schip kennis mee hebt gemaakt.	5.08
112	Je maakt je dus ernstig zorgen en wilt zo snel mogelijk naar huis.	7.45
113	Maar het helpt om mensen te vertellen dat dat in deze situatie.. niet verstandig is.	5.68
114	De Wereldgezondheidsorganisatie zoekt nu ook contact met passagiers die op dezelfde vlucht zaten als de Nederlandse vrouw die overleed aan het hantavirus.	86.78
115	Zij verliet het cruiseschip op het eiland Sint-Helena en reisde per vliegtuig naar Johannesburg in Zuid-Afrika.	8.99
116	En straks de bloeiende online-handel die is ontstaan in zogenoemde peptiden met alle gevaren die daarbij komen kijken.	5.18
119	Ik denk dat dit potentieel zeer gevaarlijk kan zijn.	4.36
121	Maar eerst Het zal het hart van elke historicus sneller doen kloppen: Een archief vinden met duizenden getuigenissen van collaborateurs vlak na de Tweede Wereldoorlog.	4.97
122	Het gebeurde Ewoud Kieft, onderzoeker bij het NIOD.	23.21
123	Hij heeft honderden getuigenissen kunnen inzien die bijna niemand voor hem zag.	5.55
124	Allemaal opgetekend tijdens verhoren in 1949 en '50 in opdracht van een parlementaire enquêtecommissie.	5.87
125	We weten natuurlijk dat collaborateurs destijds hard zijn aangepakt maar hoe dat gebeurde en op welke schaal werd nooit echt duidelijk.	4.39
129	Dat moet voor een historicus een geweldig moment zijn geweest en een geweldige bron aan informatie, al die getuigenissen.	4.16
131	Vooral ook omdat ik een paar kleine dossiers verwachten.	3.53
132	Het was een onderwerp waarvan vaak werd gezegd: Er is heel weinig informatie over.	7.13
133	Maar er kwamen karren vol dozen, met stapels papier en dat ging maar door.	5.25
135	En toen ik zag wat er in zat daar zag ik wel iets van: Hier zit een heel groot verhaal.	3.66
138	Laten we eerst even kijken naar beelden uit de tijd vlak na de Tweede Wereldoorlog.	6.5
143	Na de publieke vernedering komen er honderden interneringskampen voor verdachten van collaboratie.	19.48
145	Van fanatieke Jodenjagers tot NSB-leden en vrouwen die tijdens de oorlog een relatie hadden met Duitsers.	22.78
146	Zij zullen hoofd voor hoofd verantwoording moeten afleggen voor hun misdaden naarmate die aan het licht wordt gebracht.	3.88
147	In totaal worden 140.000 tot 200.000 vermeende landverraders opgesloten in de kampen.	40.13
148	De bewaking bestaat voornamelijk uit jongemannen zonder specifieke opleiding.	34.79
152	Die Duitsers kan je nog begrijpen, die vochten voor hun eigen land.	5.71
153	Maar die Hollandse SS vocht niet voor ons eigen land.	32.29
156	Al snel wordt bekend dat in allerlei kampen misstanden plaatsvinden.	4.29
157	En er komt een parlementair onderzoek dat al in 1950 concludeert: 'Dat nagenoeg alom bewakers zich niet hebben ontzien weerloze mensen te kwellen en te mishandelen.	65.05
158	Waarbij door de Duitsers gedurende de bezetting toegepaste methodes zijn overgenomen.'	10.07
159	We wisten dus eigenlijk altijd mensen vernederd werden, mishandeld.	6.04
160	Maar wat vertellen de getuigenissen die u las nou meer dan we tot nu toe wisten?	5.02
161	Allereerst waren heel veel van die verhalen die de ronde deden bleef heel lang in het geruchtencircuit.	3.95
166	In 1949 was de behoefte ontstaan om eindelijk uit te zoeken: Wat is hier nu van waar en hoe structureel was het?	5.77
167	Vandaar dat de parlementaire enquête commissie die opdracht tot onderzoek heeft gegeven.	15.66
169	Het is in toch wel de helft van de kampen wel structureel gebeurd.	16.07
172	Je ziet bijna een ritualistische van de mishandelingen, de martelingen.	3.68
173	En echt een sadisme waar je af en toe niet goed van wordt.	5.57
175	Waar ik het meest van schrok, was de mishandeling van vrouwen.	11.89
176	De berichten over zwangere vrouwen, die De getuigenissen waren van voornamelijk vrouwen.	21.57
178	Dat wist ik ook niet van tevoren dat er zoveel vrouwen zijn verhoord, en ook uitgebreid.	5.92
179	Een lange verhoor Een lange verhoor per gedetineerde.	11.06
180	Die vertellen over de bijna dagelijkse martelingen.	4.65
182	Ik las dat er zelfs een vrouwelijke agent aangetrokken was Ik las dat er zelfs een vrouwelijke agent aangetrokken was.. om met deze vrouwen gesprekken te voeren?	8.7
185	Ze was aangesteld om deze vrouwen gerust te stellen.	9.13
188	Ze waren ook bang dat als het tot een vervolging kwam wat niet het doel was van een onderzoek, dat ze daarmee risico mee zouden lopen dan de geweldplegers zelf.	50.14
189	Dus ze gingen uiteindelijk praten, dankzij de tact en nuance van deze onderzoeken.	4.61
191	Dan lees je hele nare, bijna rituele mishandelingen die bijna dagelijks plaatsvonden in een aantal kampen.	4.31
192	Ze moesten zich 's ochtends melden.. hele zware fysieke oefeningen doen.. waarvan de bewakers wisten dat ze niet vol konden houden.	4.68
193	En als ze op de grond vielen, werden ze extra geslagen en moesten ze toch weer door.	4.61
194	Dat was een uitputtingsslag, die ook zo bedoeld was.	6.34
195	Je ziet ook heel veel gedwongen naakt op dat soort oefeningen komen.	5.92
197	Vrouwen die tijdens menstruatie Express ook weer bloedend in de openbaarheid moesten treden.	89.4
198	Er waren allemaal manieren gevonden die echt gericht waren op vernedering.	3.93
199	Kunt u een getuigenis noemen die u in het bijzonder heeft geraakt?	6.28
200	Aan de ene kant zijn er hele ernstige echt ook verkrachtingen die plaatsvonden.	29.03
202	En hele fysieke mishandelingen maar bijvoorbeeld ook een echtgenote naakt naar moest kijken.	10.08
203	En er waren ook psychologische martelingen, heel veel waarin bijvoorbeeld moeders, die in zo'n kamp terechtkwamen met de kinderen De kinderen werden afgenomen, kwamen in een pleeggezin of een tehuis terecht, maar de moeder niks verteld.	8.23
205	Vaak werden de enige foto's die ze nog hadden, verscheurd.	4.62
208	In een uitzending van 'Andere tijden' zei een bewaker dat de mensen in deze kampen landverraders waren.	34.95
214	In het algemeen, als je kijkt naar die gevallen van die vrouwen die waren lid van de NSB geweest en hadden verder niet zoveel gedaan.	22.85
215	De bereidheid om onderscheid te zien tussen lichte gevallen zoals vrouwen die lid van de NSB waren geweest en de zware misdadigers, die was er niet.	7.1
216	Veel mensen hadden ook geen zin om daar nuances in aan te brengen.	3.87
219	Het klonk dan heel snel als je het een beetje ging relativeren als je daar nuance in aanbracht.	4.11
220	Het opmerkelijke is dat er dus wel een parlementaire enquête heeft plaatsgevonden, waar deze getuigenissen voor zijn gedaan.	11.96
221	Maar vervolgens horen we pas in 2026 het verhaal, door u.	6.17
224	Heel veel delen van het verhaal zijn teruggekomen ook in andere historische werken.	6.85
225	Maar dit verhaal is bedoeld om in de openbaarheid te komen.	4.31
232	Het laat zien wat heel lang betwijfelbaar of in ieder geval bleef het een beetje onzeker of het incidenten waren of structureel geweld is geweest.	4.98
233	Maar deze hoeveelheid laat zien dat het heel structureel is geweest, dat is een.	3.94
234	En het laat ook zien dat na de bevrijding het geweld niet meteen uit de samenleving was verdwenen.	8.53
235	Dat is het beeld wat heel erg hebben van de bevrijding: Toen keerde Nederland terug zoals het daarvoor was en je had weer de rechtsorde en de democratie.	8.72
236	Maar er was een hele chaotische periode waarin het geweld doorsijpelde.	4.8
238	Om de rechtsstaat weer te vestigen, dat ging niet vanzelf.	6.03
239	Juist omdat het sentiment bij de bevolking was: Dit mogen we doen en het is ook goed om het ze betaald te zetten.	5.54
240	Eigenlijk moest de regering en de instanties ervoor zorgen omdat weer onder controle te krijgen.	5.4
241	Het is opgeschreven en het is nu ook in de openbaarheid.	4.75
243	In de medische wereld is het een veelbelovend onderzoeksterrein: Dat van de peptiden.	10.78
244	Stofjes die je bijvoorbeeld een bruine huid een beter brein of een gespierd lichaam kunnen opleveren.	90.22
246	Maar hoe hoopgevend ook, deze stoffen zijn nog niet voldoende getest op mensen en dus niet legaal verkrijgbaar.	5.99
248	En dat kan volgens experts ook in ons land gevolgen hebben.	12.03
258	Is goed voor je huid, voor je spieren, voor je pezen en eigenlijk ook voor je cardiovasculaire gezondheid.	19.92
259	Dus je bloedvaten, je hart, dat soort dergelijke dingen is het.	9.18
260	Valentijn Lieshout doet alles om zijn uiterlijk te maximaliseren.	9.11
262	Ik heb wel het idee dat ik er wat positieve effecten van heb ervaren.	3.76
263	Maar omdat ik dus echt een hele lijst van verschillende dingen doe.. is het voor mij lastig om het op één ding te zeggen.	4.01
264	Hij is niet de enige die allerlei peptiden door elkaar heen gebruikt.	5.05
271	Dus je kunt niet zeggen peptiden zijn goed of peptiden zijn fout.	8.09
273	En we hebben heel veel eiwitten in ons lichaam en die hebben we nodig voor onze cellen en dergelijke.	88.16
274	Sommige peptiden worden al sinds jaar en dag gebruikt in de medische praktijk.	30.25
276	Een voor de mens onontbeerlijke stof die normaal gesproken in ons eigen lichaam naar behoefte wordt aangemaakt.	34.27
278	Net als ozempic, dat na uitvoerige medische onderzoeken is toegestaan.. als medicijn tegen onder meer obesitas.	70.18
279	En peptiden zouden nog wel eens veel meer kunnen betekenen.	4.82
280	In de strijd tegen allerlei ziektes, waaronder kanker.	11.6
281	Maar er zijn ook veel peptiden die nog onvoldoende getest zijn maar toch online worden aanbevolen.	55.4
284	Dat zijn signaalmoleculen die wat processen in je lichaam aansturen.	89.1
287	Er is er eentje die geeft je een veel stralender huid.	87.27
289	En wat we waar we ons heel erg zorgen om maken is als jij je melanine door allerlei peptides enorm stimuleert.	82.18
294	Is dit gevaarlijk als mensen dit zien op social media?	15.26
296	Dit soort peptiden zijn niet getest en dus ook niet verkrijgbaar behalve bij obscure sites.	27.12
298	En dit wordt gesmeerd en in veel en in een nog heftiger gevallen gewoon ingespoten door tieners in de ontwikkeling die peptides die signaal in het lichaam reguleren, inspuiten, wat niet onderzocht is.	75.57
301	Ik denk dat dit potentieel zeer, zeer gevaarlijk kan zijn.	4.52
302	Iemand die daar anders over denkt, is de Amerikaanse minister van volksgezondheid bekend om zijn complottheorieën.	42.29
304	Ja, volstrekte onzin, maar volstrekte flauwekul.Is En dit is het zoveelste keer dat deze man het hele land in de Verenigde Staten maar daarmee ook de hele wereld aan het beïnvloeden is op een manier die qua medische invalshoek volstrekt onverantwoord is.	4.35
305	De Europese medicijnautoriteit keurt deze middelen nog niet goed.	43.16
307	Het lijkt erop dat het een vrijbrief is om deze middelen ook in Nederland toe te kunnen passen maar dat is het absoluut niet.	7.19
308	Het blijven middelen die in onderzoekverband gebruikt worden en die niet geregistreerd zijn en toepasselijk zijn voor mensen.	10.3
310	Ook Valentijn heeft intussen zijn twijfel bij de peptiden ondanks dat hij er behoorlijk wat heeft gebruikt.	24.63
311	Hoe ik het vaak zie is als net even iets sterkere multivitamine.	13.18
313	Maar het is niet iets waar ik een wondermiddel vind.	4.05
314	En ik vind het ook over het algemeen het geld niet waard.	4.35
319	Staatsecretaris van Landbouw over hoe hij het gebruik van chemische middelen in de land- en tuinbouw fors wil verminderen.	78.35