Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69f66122980f69b4e6d2bb09
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5429/afspelen
datetime	2026-05-02 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
0	De inzet van de buitenlandse brandweerdiensten is niet meer nodig bij het bestrijden van de natuurbranden.	41.57
1	Dat liet minister Van Weel van Justitie en Veiligheid vanavond weten.	11.34
2	De brand brak donderdagmiddag uit, maar is inmiddels onder controle.	11.84
4	Deze natuurbrand ontstond op een militair oefenterrein, net als die in 't Harde.	16.3
5	Israel heeft opnieuw hevige bombardementen uitgevoerd op het zuiden van Libanon.	66.35
6	En dat terwijl er sinds half april een staakt-het-vuren geldt.	5.5
8	Staakt-het-vuren of niet: In de praktijk zijn er dagelijks aanvallen van het Israëlische leger en Hezbollah.	7.19
9	Dit zijn beelden zonder geluid van het Israëlische leger.	7.97
10	De afgelopen dag zou het zo'n 50 luchtaanvallen hebben uitgevoerd.	45.24
11	Ze zeggen Hezbollah te willen treffen, maar er komen ook burgers bij om.	16.45
12	De ziekenhuizen in de regio staan onder grote druk.	84.88
13	Deze vrouw werd geraakt door een drone terwijl ze werkte op het land.	88.53
14	Het Israëlische leger heeft opnieuw een evacuatiebevel uitgevaardigd voor meerdere dorpen in het gebied.	15.02
15	Israël wil in het zuiden van Libanon een zone instellen waar zij de controle over hebben.	30.13
16	Door de oorlog in het Midden-Oosten is de olieprijs nog altijd torenhoog.	86.45
17	In Duitsland deden ze wat Nederland niet deed: Een accijnsverlaging op brandstof.	35.27
19	Ja, als je alleen maar gele nummerborden aan de tank ziet dan weet je wel wat er aan de hand is.	4.65
20	En mensen zeggen: 'We hebben toch wel even gewacht tot het 1 mei is om deze kant op te komen.	7.0
23	Als ik echt de tank leeg heb scheelt het wel 25 tot 30 euro op een tank.	6.27
27	En aan de Nederlandse kant van de grens is het stil.	4.17
30	En we worden ook niet echt gesteund door onze regering in Den Haag.	14.02
35	En in Amerika is vliegtuigmaatschappij Spirit failliet.	69.14
36	't Komt volgens het bedrijf mede door de hoge kerosineprijs.	12.38
38	In 2024 vroeg het bedrijf al uitstel van betaling aan.	9.68
39	En president Trump wilde onlangs nog een steunpakket van 500 miljoen dollar uittrekken voor de vliegmaatschappij.	28.88
40	Maar dat plan kon niet doorgaan, zo bleek gisteren.	10.55
41	Door het faillissement verliezen 17.000 mensen hun baan.	81.36
42	Rusland vuurde afgelopen nacht weer raketten af op meerdere plekken in Oekraïne.	88.06
47	Ook andere plekken in de regio rondom Pavlohrad werden bestookt met raketten en drones.	19.92
48	Het gebeurt terwijl de oorlog vastzit: Oekraïne houdt stand terwijl er op onderhandelingsgebied weinig gebeurt.	51.58
53	Ook omdat de omstandigheden heel zwaar zijn voor soldaten.	9.33
54	Ze krijgen nauwelijks verlof, er is bijna geen rotatie.	42.3
55	Dus er zijn veel klachten binnen Oekraïne over hoe de krijgsmacht met zijn mensen omgaat.	32.04
56	Door betere omstandigheden zou het Oekraïne misschien lukken om wat meer mensen in te kunnen zetten, ook voor wat langere tijd.	6.21
57	Militairen die lange tijd hebben gediend krijgen ook de mogelijkheid gefaseerd uit dienst te gaan.	6.56
58	Het is een in Duitsland bekend gezegde: Dat iemand de beledigde leverworst speelt, 'die beleidigte Leberwurst' als iemand wel erg lichtgeraakt is.	69.47
59	En lichtgeraakt heeft president Trump zeker gereageerd op de woorden van bondskanselier Merz.	6.01
60	Die heeft het gedurfd om de Iran-oorlog te bekritiseren en als reactie daarop heeft Trump fel uitgehaald en dreigt hij met het terughalen van 5000 Amerikaanse militairen uit Duitsland.	75.82
63	Tijdens de Koude Oorlog piekt het aantal Amerikaanse militairen in Duitsland op 250.000 manschappen.	83.29
65	De grootste bases liggen vooral in het zuiden en zuidwesten van Duitsland waar momenteel 36.000 actieve militairen wonen en werken.	13.84
70	Maar het telt in totaal op tot nog altijd 66.000 militairen.	9.85
71	Nu wil Trump dus een kleine 15 procent van de Amerikaanse troepen in Duitsland terughalen.	45.15
73	Wie wil begrijpen hoe de relatie tussen de twee landen zo verslechterde, moet terug in de tijd.	5.06
74	Al zo'n tien jaar is de kritiek van president Trump op zijn bondgenoten bij de NAVO niet van de lucht.	44.3
75	Gierige landen die profiteren van de VS. Landen als Duitsland die niet de lasten dragen, maar wel van de lusten willen profiteren.	9.34
78	Na dreigingen als deze geven de NAVO-lidstaten veel meer van hun budget uit aan defensie.	51.53
80	Nu gaat het niet om geld, maar om de bereidheid van bondgenoten mee te doen aan de strijd in het Midden-Oosten.	4.41
81	Trump wil militaire steun om de Straat van Hormuz te openen.	81.64
82	Maar de NAVO-lidstaten zijn terughoudend om aan dit verzoek te voldoen.	22.32
83	Waar Duitsland eerst nog voorzichtig is in zijn kritiek op het handelen van Trump in Iran, slaat dat deze week om naar een meer veroordelende toon.	41.14
84	Anders dan zijn voorgangers Merkel en Scholz neemt de Duitse bondskanselier Merz geen blad voor zijn mond.	8.24
86	Korte tijd later schrijft Trump op zijn eigen socialmediaplatform: Een dag later is Duitsland opnieuw het mikpunt van Trump.	11.07
87	Zijn de relaties tussen de VS en Duitsland hiermee bekoeld?	15.16
89	Maar om nu te zeggen dat de plooien zijn gladgestreken daar denken ze in Washington anders over.	3.61
91	En dan, aan het einde van een week vol dreigementen over en weer voegt Trump de daad bij het woord.	6.07
92	Han Bouwmeester, hoogleraar militair-operationele wetenschappen en ook brigadegeneraal.	7.21
95	Je kan zeggen wat je wil, maar Merz heeft toch gewoon gelijk?	5.18
99	Op de dag van Europa heeft hij een soort analytisch verhaal gehouden.	3.69
100	En niet gedacht aan de consequenties daaraan verbonden kunnen zijn.	4.4
101	Zich niet realiserend of wilde hij de boodschap uitdragen?	8.05
103	Hij wilde afstand van Trump nemen maar dan kom je in riskant vaarwater.	17.53
104	Hoe anders pakt hij dit aan dan Merkel en Scholz het deden?	25.4
106	Merkel en Scholz waarop geen enkele verkeerde uitspraak te betrappen.	8.76
108	En dat maakte dat dit soort problemen zich niet voordeden.	4.18
110	Meneer Bouwmeesterm, neem ons eens mee naar zo'n Amerikaanse basis in Duitsland.	3.56
112	Die bases in Amerika is een stukje Duitsland in Amerika.	11.43
113	Ik heb twee keer in Amerika mogen wonen en van de faciliteiten gebruik gemaakt.	5.75
120	Maar strategisch gezien heeft het nog niet echt grote consequenties.	3.86
124	Dat daar nu 5000 soldaten weggegaan wordt als pijnlijk gezien.	14.57
128	Die luchtmachtbasis Ramstein, daar zit ook een internationaal deel bij.	10.42
130	Amerika gebruikt het voor alles wat naar het Midden-Oosten gaat.	8.78
131	Het komt eerst daar en wordt dan verder getransporteerd naar de rest van de wereld.	4.41
132	Maar als je die militairen terugtrekt, wie heb je dan daarmee?	21.85
134	Wij lazen in de Amerikaanse media dat dit eenmalig zou moeten zijn.	5.09
135	Omdat het echt gericht is op die uitspraak van Merz.	4.9
140	Maar dit is niet een patroon dat zich gaat inzetten voor de komende tijd.	3.89
141	Dit is echt een boodschap richting Duitsland en Merz, over zijn uitlatingen.	5.34
147	Ook de Duitse media doen er weinig mededelingen over.	10.94
149	In Duitsland heeft het veel moeite gekost om dat voor elkaar te krijgen.	6.19
152	Scholz heeft gestreden om die Amerikaanse raketten in Duitsland te krijgen.	69.21
153	De oppositie was daar heel erg tegen, ook bij de SPD.	14.76
154	En nu is het iets wat nauwelijks terug te vinden is in de pers.	3.6
156	De Duitse minister van defensie zegt dat het wel overzichtelijk en behandelbaar is.	12.91
159	Maar als er persoonel weggaat, raketten niet komen.	38.13
160	Wat betekent dit dan voor de NAVO en voor de veiligheid van West-Europa ten opzichte van Poetin?	20.01
162	Als je kijkt naar de totale verdediging van de NAVO dan wordt er gesproken over verschillende schillen.	8.67
163	De eerste schillen zijn troepen die direct inzetbaar moeten zijn.	3.79
164	Dan heb je van 10-30 dagen en 30 dagen tot een half jaar.	9.92
165	Er wordt niet over gesproken waar die gestationeerd zijn.	13.72
166	Trumpen Pete Hegseth hebben aangegeven dat hij 5000 militairen weggaan.	20.86
168	Het kan best dat hij elders in Europa worden ingezet.	3.91
169	Het concept van die schillen is nog steeds in stand.	3.66
171	Het is een heel duidelijk signaal wat er naar Duitsland wordt afgegeven.	5.56
173	Er wordt ook over gesproken dat Trump richting Italië en Spanje van plan is mogelijk troepen weg te halen.	60.91
175	Italië was verbolgen over de uitspraken van Trump over de paus.	64.55
176	Maar wat betekent dit allemaal voor het bondgenootschap de NAVO?	9.79
177	Dat je op basis van een uitspraak en minder veilig Europa krijgt?	9.25
178	De grote vraag is binnen de NAVO wat Amerika gaat doen.	9.43
180	En dan moet je ook kijken naar de situatie in Amerika zelf.	4.75
181	Amerika heeft een wet aangenomen die zich richt op de begroting en het beleid voor 2026.	27.48
183	Is besloten dat Amerika sowieso 76.000 militairen in Europa wil houden.	27.22
188	Maar ze zijn een beetje in shock over wat hier nu gebeurt.	4.01
189	De grote discussie heb ik nog niet heel erg gezien.	3.56
191	Die doet vaker uitspraken die net niet helemaal kunnen.	7.17
192	Maar er wordt wel gezegd: we zijn een ander Duitsland nu.	5.06
195	De maatschappelijke situatie in Duitsland is niet heel rooskleurig.	22.95
200	Er zijn wel dingen die aan het veranderen zijn in Europa.	4.65
206	In Duitsland heeft enorme druk uitgeoefend om die Straat van Hormuz te openen.	23.99
207	Iedere week dat die straat dicht blijft blijft de olieprijs veel te hoog voor Duitsland.	84.31
215	Maar op korte termijn heeft het voor Nederland geen consequenties.	6.45
216	Maar we weten nu wel wat er kan gebeuren als je kritiek hebt.	3.86
217	Han Bouwmeester, Hanco Jurgens, dank voor uw toelichting.	4.48
218	De ambitie om honderdduizenden woningen te bouwen, u weet het loopt steeds vast in bureaucratische modder en onverzettelijke stikstofregels.	11.33
220	Een simpel straatje erbij bouwen blijkt in tientallen gemeenten niet zomaar mogelijk.	59.42
221	De huizen komen te dicht bij landbouwgrond te liggen.	90.7
223	En die kunnen de gezondheid van omwonenden aantasten, is de zorg.	70.09
224	Gevolg: In sommige provincies belemmert dit een derde van de nieuwbouw.	77.04
229	En dit is waar je aan komt te rijden, waar je dan tegen aankijkt.	4.09
231	Nou, kijk, dat hoef je helemaal niet uit te leggen!	3.93
232	Hier in het buitengebied van Apeldoorn heeft Janna's vader sinds 1997 zijn houthandel.	8.68
234	Dit is nu nog een houthandel maar het is de bedoeling dat ik hier ga wonen.	3.53
236	En dan wonen en lekker op de weilanden gaan kijken.	4.05
237	De bouwvergunning is binnen, alleen is er één probleem.	5.6
238	Vanwege gezondheidsrisico's moet er 50 meter afstand zijn tussen agrarische grond en de nieuwbouw.	68.73
239	Ook als deze grond grasland is waar de boer al jaren geen of bijna geen gif gebruikt.	5.97
240	De kans dat hij andere planten daar neer gaat zetten waar meer gif voor nodig is, is gewoon nihil.	4.71
241	Hoe voelt het dan voor u dat 't om die reden wordt tegengehouden?	5.39
242	Ja, het voelt echt als een papieren tijger, zo'n theoretische reden.	4.26
243	In minimaal 40 gemeenten in Nederland wordt nieuwbouw belemmerd door de zogeheten spuitzone.	82.21
245	In sommige provincies gaat het zelfs om een derde van de nieuwbouw.	54.42
246	Deze advocaat krijgt wekelijks vragen over dit probleem.	15.06
247	Hier, dit gele gedeelte, heeft een woonbestemming gekregen.	5.54
250	En de gemeente heeft een zone van 50 meter om die agrarische percelen gelegd waar geen bestrijdingsmiddelen meer mogen worden gebruikt.	29.08
253	Toevallig zijn de boeren er in dit geval wel mee akkoord gegaan en die kregen er ook een vergoeding voor van de initiatiefnemer.	20.37
254	Maar er zijn ook heel vaak boeren die dat niet willen.	18.65
255	Die willen niet dat er een spuitzone op wordt gelegd.	18.35
256	Even kijken dat je niet in de koeienstront trapt, hoor.	6.86
258	Inmiddels op het erf van boer Gerrit die hier zijn hele leven al woont.	5.02
259	Hij is niet bepaald blij met de bouwplannen op 8 meter afstand van zijn perceel.	5.14
262	Daar zal een nieuwe schuur gebouwd worden met schuurwoning.	3.95
267	Boer Gerrit wil de optie openhouden dat er in de toekomst gespoten kan worden op zijn land, zodat hij de grond kan verkopen aan een kwekerij die wél bestrijdingsmiddelen gebruikt.	31.54
269	Het is wel de vraag: In hoeverre moet er op agrarische grond gewoond worden, hè?	13.12
272	Maar er is woningnood, dus dat zal misschien wel moeten.	8.43
273	Er is wel woningnood maar ook in de steden kan nog heel veel gebouwd worden.	29.84
274	Als jij door Apeldoorn gaat en ik zie hoeveel daar nog gebouwd kan worden, dat is enorm veel.	4.01
275	Het is de bedoeling dat op deze locatie 47 woningen gebouwd gaan worden.	9.12
278	Nou ja, totdat we overeenstemming kunnen bereiken met de boer over een andere wijze waarop we die spuitzone gaan oplossen hoop ik wel dat we verder kunnen.	16.21
280	Alleen is het jammer dat het zo verdomd veel tijd kost.	4.33
281	Al zes jaar is deze Limburgse projectontwikkelaar bezig met een typisch voorbeeld van een straatje erbij aan de rand van het dorp.	4.24
282	Precies waar de politiek op inzet om de wooncrisis op te lossen.	30.17
283	Maar zo makkelijk is dat niet want de huizen moeten op 50 meter afstand staan van agrarische grond.	22.36
284	Tenzij de boer akkoord gaat om in die zone geen bestrijdingsmiddelen meer te gebruiken.	77.1
285	Dus lopen op veel plekken zijn nieuwbouwprojecten vertraging op of gaan ze zelfs helemaal niet meer door.	10.03
288	Sommige gemeenten zijn soepeler dan andere gemeenten.	80.49
290	Is er dan nog wat te doen als projectontwikkelaar om een straatje erbij te bouwen?	14.44
292	En vroeger was het makkelijker om in agrarisch gebied te bouwen.	50.17
293	Tegenwoordig is het makkelijker om tussen oude garagebedrijven in de bebouwde kom woningbouw te plegen.	33.75
294	Gemeenten worstelen ook met die spuitzones, laten ze weten aan Nieuwsuur.	45.92
295	Een grote meerderheid wil van de overheid duidelijkheid hoe hiermee om te gaan.	19.39
296	Janna denkt dat de regels van de spuitzones soms ook misbruikt worden om nieuwbouw tegen te houden.	37.45
298	Waarom zou de boer erop tegen zijn dat u hier een huis gaat bouwen?	20.82
300	Dat-ie uit het westen komt en hem het werken als boer onmogelijk maakt.	10.34
303	Als iemand begint te klagen dat die melkmachine lawaai maakt dan heb je al een probleem, hè?	14.43
304	Dus die kunnen mijn bedrijfsvoering behoorlijk belemmeren.	3.86
305	De spuitvrije zone geldt voor alle agrarische grond.	44.15
306	Terwijl in de praktijk maar op 5 procent van de grond veel bestrijdingsmiddelen wordt gebruikt namelijk bij de bloemen- en fruitteelt.	69.89
308	Heel veel percelen hebben een agrarische functie waar alles is toegestaan, ook sierteelt en ook fruitteelt maar waar in de praktijk sprake is van grasland of maïsland.	7.29
309	Daar worden bijna geen bestrijdingsmiddelen gebruikt.	32.83
312	Dan is het toch wel apart dat een boer maar zijn activiteiten moet aanpassen voor woningen?	26.56
315	Dorpen willen graag een straatje erbij voor hun eigen gemeenschap.	9.79
316	En misschien zou je dan van de boer kunnen vragen om een stukje op te schikken.	4.08
317	Ik denk dat we met z'n allen wat toleranter moeten zijn willen we de woningbouwopgave in Nederland voor elkaar gaan krijgen.	7.57
318	Want het is tegenwoordig schering en inslag dat iedereen overal tegen is.	9.37
322	Ik heb ook kinderen die een woning zoeken en die op wachtlijsten staan en niet aan de bak kunnen komen.	13.38
324	De hoogste rechter van Nederland, de Raad van State buigt zich nu over de vraag of Janna's huis er mag komen.	47.34
325	Of hij verliest of ik verlies, daar komt het op neer.	4.16
330	Omdat ze toch binnen 8 meter Omdat ze toch binnen 8 meter van mij De gemeente kan zeggen: Het weegt zwaarder dat er met 'n nieuwbouwwoning gezondheidsproblemen voor de bewoner kunnen plaatsvinden.	59.19
332	Er is overigens geen wetenschappelijke onderbouwing of echt 50 meter afstand nodig is om mogelijke gezondheidsrisico's te voorkomen.	15.74
334	Tot zover Nieuwsuur Straks nog een laat NOS Journaal op NPO 1.	5.41