Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69f50fa2980f69b4e6352e62
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5419/afspelen
datetime	2026-05-01 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	U ziet vanavond dit: De tijd die we aan sociale media besteden, neemt nog steeds toe maar het ongemak daarover ook.	5.37
6	En unieke, niet eerder vertoonde beelden van de Joodse danseres Roosje Glaser.	12.34
7	Ondanks de oorlog bleef ze dansen, zelfs in Auschwitz.	27.0
8	En Afrika-correspondent Elles van Gelder neemt ons mee naar Zuid-Sudan, waar opnieuw gevechten zijn uitgebroken en mensen op de vlucht zijn.	7.34
9	Maar eerst het laatste nieuws van vanavond, Albert.	3.79
11	De inzet van het fregat in de Middellandse Zee wordt niet verlengd.	27.29
12	Het schip was daar om landen in die regio te beschermen tegen Iraanse aanvallen.	26.23
14	Ondertussen heeft Iran een nieuw vredesvoorstel naar Amerika gestuurd.	15.47
17	In de Filipijnen stond die in het teken van de Iran-oorlog.	65.16
18	Duizenden mensen demonstreerden in Manila tegen de oorlog en de economische gevolgen.	16.94
19	De economische gevolgen van de Iran-oorlog zijn in de Filipijnen enorm.	85.06
20	Want het land haalt bijna al zijn ruwe olie uit het Midden-Oosten.	87.76
21	Daardoor zijn de prijzen aan de pomp de afgelopen maand meer dan verdubbeld.	60.05
22	Deze demonstranten willen daarom dat onder meer de lonen omhooggaan.	19.46
23	De demonstranten trekken op naar de Amerikaanse ambassade.	24.2
24	Met poppen van Trump in het midden de Israëlische premier Netanyahu links en de Filipijnse president Marcos jr. rechts bij zich.	11.91
26	De 1 mei-betoging in Manila eindigt met het brandsteken van de politieke leiders.	10.37
27	Want zij zijn volgens de demonstranten verantwoordelijk voor de economische malaise.	29.9
28	De brand op het oefenterrein van defensie bij 't Harde is nog altijd niet onder controle.	16.18
29	Al twee dagen is de brandweer bezig en er blijven nieuwe brandhaarden ontstaan.	15.61
30	En ook het vuur op het terrein van defensie bij Weert is nog niet onder controle.	5.07
32	De staatssecretaris van Defensie verwacht vanwege de branden een aanpassing van de regels op militaire terreinen.	55.25
34	Je gaat zitten met je boek of krant en je hand glijdt ondertussen steeds naar die telefoon.	59.93
35	Even checken of je een berichtje hebt of even scrollen op Instagram.	11.53
36	Voor dat je het weet, ben je een uur of meer verder.	3.69
37	We besteden steeds meer tijd op onze telefoon maar tegelijkertijd neemt het ongemak daarover ook toe.	6.06
39	Daarom is vandaag, 1 mei, de actie Mei Social Vrij gestart.	12.36
41	Zometeen zit hier een van de initiatiefnemers aan tafel, maar eerst de gebruiker.	3.83
44	TikTok, Twitter en Facebook gebruik ik sowieso niet.	14.3
54	Mensen kunnen hier lekker kletsen en creatief bezig zijn.	3.78
55	Als mensen zin hebben om even te relaxen in de sauna, kan dat ook.	10.77
56	En we hebben allerlei boeken neergelegd zodat mensen altijd een boek kunnen pakken.	3.71
57	In natuurgebied Heikerveld bij 't Drenthse Hooghalen, dit weekend geen sociale media.	15.45
58	Want de deelnemers aan het zogenoemde offline weekend leveren hun telefoon in, vrijwillig.	16.46
64	Mijn motivatie om mee te doen is omdat ik heel graag offline wil zijn.	4.04
65	Ik merk dat ik echt behoefte heb om helemaal even disconnected te zijn van het sociale zijn.	4.9
67	Niet een weekend, maar de hele maand mei zonder social media.	4.33
69	Voor mezelf weet ik niet, maar voor mijn kinderen lijkt me dat heerlijk.	4.01
75	Het is meer uit nood dat ik een telefoon heb dat ik bereikbaar ben, dat ik kan bellen Dat heb ik meer.	3.53
84	Zo wil ik het niet meteen brengen maar het is onderdeel geworden van mijn dagelijkse bezigheden.	3.73
85	Onderdeel van het dagelijks leven is het ook voor de deelnemers hier.	3.89
87	Heel veel mensen voelen dat ze minder op hun telefoon willen zitten maar dat het niet lukt.	45.77
88	En die hebben dan niet per se een verslaing maar merken dat ze er last van hebben en dat het een probleem is.	6.6
89	Dus je hoeft niet per se een verslaving te hebben om hier naartoe te gaan, zeker niet.	5.31
90	Wat verwachten de deelnemers zelf aan het offline weekend over te houden?	4.83
91	Ik hoop dat ik uit deze ervaring haal om het ook zelf toe te passen.	4.21
92	Dus als ik denk: nou, ik wil nu echt weer even andere dingen doen om dan ook bewust mijn telefoon weg te leggen en daarvoor te kiezen in plaats van je te laten lijden door social media of WhatsApp.	3.76
93	in plaats van je te laten leiden door social media of WhatsApp.	14.78
94	Het feit dat je hier iedere keer terugkomt betekent dat je iedere keer weer een terugval krijgt?	6.5
95	Ja en nee, want ik ben zeker bewuster omgegaan met mijn gebruik.	3.85
96	En ik merk, ondanks dat ik misschien nog steeds verslaafd ben aan mijn telefoon dat ik veel beter de omgang daarmee kan hebben.	3.49
97	Maar ja, ik heb soms af en toe weer een boost nodig om te realiseren dat ik het echt niet altijd nodig heb.	3.76
98	TikTok, dat vind ik dan nog wel even een stapje om daarmee te stoppen.	4.74
107	Jan Bruin, initiatiefnemer van Mei Social vrij en in het dagelijks leven marketingstrateeg.	5.87
108	En Helle Larsen, ontwikkelingspsychologe aan de UvA.	11.57
111	Hoe vaak bent je vandaag in de verleiding gekomen Om de telefoon te pakken?	4.75
121	In Nederland zijn er vijf miljoen mensen die willen minderen met sociale media.	85.23
122	We besteden gemiddeld twee uur per dag aan sociale media.	19.05
123	Als er zoveel mensen zijn die ermee willen stoppen maar het gebruik blijft toenemen, is het tijd om een uitnodiging te doen om het minder te doen.	5.09
125	Mijn medeoprichter kwam met de term Mei Social Vrij.	6.99
126	Dat lijkt mij een positieve uitnodiging om de maand mei in te vullen met alternatieve activiteiten.	4.3
128	Ik heb veel geworsteld met hoe ik me moest verhouden tot het digitale.	3.51
129	Hoe zorg ik dat ik de dingen in het leven doen die ik belangrijk vind?	5.76
131	Ik heb een eigen reis gehad in hoe ik daar vanaf ben gekomen.	3.43
134	Ik had een baan die weinig van me eiste en ik had geen sociaal netwerk.	5.96
135	En ik was er zoveel online, dat ik merkte dit is niet goed.	3.45
137	Maar ik wilde afstand creëren tussen mezelf en het digitale.	3.6
145	Het aantal minuten dat we gemiddeld op sociale media zitten, neemt toe.	90.18
147	Maar steeds meer mensen zien sociale media als gevaar voor hun mentale welzijn.	89.54
148	En het meest interessante: het zijn vooral jongeren die zich steeds minder gelukkig voelen als ze vaak op sociale media zitten.	84.81
150	Opvallend dat mensen steeds meer ongemak voelen maar het blijkbaar niet lukt om minder te gebruiken.	7.36
152	Ja Wat we niet goed weten is of het vele gebruik van social media een coping mechanisme is.	17.0
153	Want de gebruikers, zitten vaak niet lekker in hun vel.	18.37
156	En dan kan veel sociale media gebruiken ongunstig uitwerken.	14.6
157	Het maakt ook uit wat je doet en hoe je het gebruikt.	5.51
158	Dat kan veroorzaken dat je je nog slechter gaat voelen.	82.55
160	Kan je spreken over een verslaving zoals verslaafd zijn aan drank en drugs?	13.5
161	Op dit moment zit het niet in de DSM 5 de boeken voor officiële diagnostiek.	22.05
162	Maar afhankelijk van de meetinstrumenten zien we wel dat bepaalde groepen hoog scoren op dezelfde soort symptomen.	27.83
165	Maar ook dat het moeilijk is om niet aan sociale media te denken als je het niet gebruikt.	4.67
167	Maar het is niet zo simpel, als je hoog scoort op die symptomen, dat je meteen verslaafd bent.	26.52
173	Maar op de werkvloer en in de deelname zien we veel mensen van die leeftijd.	4.68
174	Het is niet voor niks de groep die is opgegroeid op sociale media.	5.05
175	Ik ben opgegroeid met de telefoon, de mobiele telefoon.	7.59
176	Deze mensen kennen geen wereld zonder social media.	7.3
177	En het is interessant dat het die doelgroep is die lijkt te zeggen: dit is niet goed.	4.71
178	Maar aan de andere kant denk ik, hoe ingewikkeld is het?	4.94
179	We willen het minder doen, maar het gebeurt daar ook allemaal.	4.06
180	Zelfs een actie als deze is waarschijnlijk onmogelijk zonder social media?	6.86
182	Het gevoel van, het winter plaats en als ik er niet ben mis ik van alles.	4.46
186	FOMO is ongeveer 30 procent, FOMO is ongeveer 30 procent.	40.55
190	Hier word je ervan bewust wat het met je doet en hoe je je voelt als je er niet op zit, in die zin kan het helpen.	6.81
198	Je kan bijvoorbeeld minder schermtijd gaan toepassen.	20.24
202	Wij zeggen, maak een lijstje over wat je denkt te gaan missen.	3.87
204	En waar kun je die informatie ergens anders krijgen?	6.54
205	Moet je dan bellen, of moet je een verjaardagskalender maken?	4.62
207	Dan zijn er manieren om fysieke afstand te creëren.	13.11
209	Dat ik mijn telefoon niet in mijn zak heb, bijvoorbeeld.	5.89
211	Hij gaat niet mee naar het toilet op de slaapkamer.	33.23
213	En wat voor mij heel erg heeft gewerkt, die kleine beetjes alternatieven bedenken voor de tijd die je verkrijgt.	3.94
214	Je moet die tijd gaan invullen, dat is voor veel mensen een grote uitdaging.	4.13
219	Als Joodse vrouw dansles geven aan SS'ers in Auschwitz.	89.63
220	Het is een van de bizarre wendingen die het leven van Roosje Glaser uit Den Bosch neemt.	6.15
221	Ze legde veel vast op film, maar het grootste deel van dat materiaal is nooit beschikbaar geweest voor het grote publiek.	7.51
223	Vanaf vanavond zijn twee volledige films te zien die een unieke inkijk geven in het leven in oorlogstijd van een schijnbaar onverwoestbare vrouw.	8.65
235	De nazi's zijn op het hoogtepunt van hun militaire expansie.	88.49
236	In Nederland zijn het tekorten aan allerlei basisbehoeften en de jodenvervolging wordt steeds meedogenlozer.	90.15
237	In dat jaar verstopt fanatiek amateurfilmer Roosje Glazer hier wat spullen.	12.36
239	Het is allemaal nieuw gebouwd na de oorlog want het was allemaal weggebombardeerd.	40.3
241	Maar dat zullen dan wel hele deprimerende treurige beelden zijn geweest.	3.96
244	Maar nu zijn ze voor het eerst weer publiekelijk te zien.	4.4
247	We kijken de beelden met haar neef Paul, eigenaar van de films en schrijver van een boek over Roosje Glazers leven.	18.74
250	Maar hoe belandt deze vrolijke vrouw op een illegale danszolder?	5.99
251	Als de oorlog begint, runt ze nog een gewone dansschool met haar man.	9.07
258	Maar zij wist toch via via die vergunning te krijgen.	15.01
259	Ze wordt succesvol dansschoolondernemer en mag zelfs hier in het Bioscoopjournaal aan heel Nederland een nieuwe dans laten zien.	8.69
260	Dankzij een vervalsd identiteitsbewijs is ze niet als joods te herkennen.	65.91
261	Maar dan wordt ze verraden e n raakt ze haar dansscholen kwijt.	7.9
262	Maar dan wordt ze verraden en raakt ze haar dansscholen kwijt.	24.48
272	Het is maar een klein zoldertje maar een aantal leerlingen bleef toch komen.	4.08
274	Maar het Brabants Historisch Informatiecentrum, BHIC besluit de films nu in hun geheel te publiceren.	12.69
276	Dat je zo goed mogelijk kunt meekrijgen hoe het was om daar op dat moment te zijn.	4.14
277	Dit is eigenlijk het dichtste wat je bij tijdreizen kunt komen, vind ik zelf.	4.45
283	In een van die filmpjes laat ze een plaat zien aan de camera?	29.95
285	Die moet je erbij kunnen vinden, die moet je terug kunnen vinden.	4.33
286	Ja, dat is Naast de danszolder-film is er ook nog deze Uitje in de Drunense Duinen-film.	17.79
287	In Den Bosch is ze inmiddels bekend als jood dus een danszaal huren voor een feest met haar leerlingen kan daar niet.	10.47
288	Ze zei tegen haar leerlingen: kom, dan gaan we naar het buitengebied.	6.36
289	Ik weet een houten lokaal en daar kunnen we dansen.	3.86
293	Theatergroep Bluv heeft de afgelopen jaren al vaker het verhaal van Roosje Glazer verteld.	9.63
294	Hoofdrolspeler Sanne Maas gebruikte de enkele tot nu toe bekende filmbeelden maar al te graag.	7.31
296	Zoveel mogelijk ervan proberen mee te nemen voor de versie die ik er dan weer van heb gemaakt.	3.74
298	Er zit ook wat bekend beeld in wat je misschien al had gezien.	3.98
300	En het straalt ook zoveel levens Dit is ook ook nooit gezien.	4.35
305	Als je weet inderdaad hoe het verder gaat ja, dat is echt des te pijnlijker en des te triester eigenlijk, ja.	5.07
306	Ze kreeg op een gegeven moment een brief van: 'Morgen komt de politie u halen met een treinticket en dan moet je op de trein naar Westerbork toe.	11.47
307	En toen heeft ze direct de platen weggebracht naar vrienden.	5.46
309	Dus dit is de laatste keer dat ze relatief nog onbezonnen leeft?	7.77
311	Ze vlucht, wordt opnieuw verraden, belandt in kamp Westerbork daarna in concentratiekamp Vught.	8.69
315	En dan, na een mislukte ontsnappingspoging En met eerste transport direct voor straf naar Auschwitz gebracht.	7.27
316	Ze ondergaat gedwongen medische experimenten wordt met tyfus ingespoten en gesteriliseerd.	77.99
318	Om de mensen die de gaskamer ingingen, die zich uitkleden want ze gingen zogenaamd douchen, om die te helpen om die rustig te houden en wat dan ook.	4.09
319	En na afloop, als de vergassing geweest was om dan de warme lijken eruit te slepen.	3.51
323	Tot haar eigen verbazing laat de kampleiding haar in leven en wordt ze overgeplaatst.	4.73
324	Niet lang daarna zal ze ook in Auschwitz doen wat ze het beste kan, dansles geven.	5.41
328	Geen hand op de billen van je danspartner leggen zoals sommigen direct doen.	4.67
331	Ze overleeft de oorlog en keert jaren later terug om de films op te graven.	7.45
332	In 1947 was er de eerste mogelijkheid voor haar om terug naar Nederland te komen.	13.62
333	Niet om er te wonen, want dat wilde ze helemaal niet meer.	3.9
334	Na alle ellende die ze hier had meegemaakt en al dat verraad wat ze hier had meegemaakt.	3.58
337	En is er ook een les die je hier uit zou kunnen trekken van wat haar allemaal is overkomen en hoe zij daarmee om is gegaan?	9.9
340	Al zijn de omstandigheden verschrikkelijk er komen altijd weer mogelijkheden.	3.9
341	En hoe erg het leven ook is of wordt je kunt altijd blijven dansen.	5.56
344	De films zijn vanaf nu te zien op de website BrabantinBeelden.	8.25
345	Toneelgroep Bluv speelt het stuk Oorlogstuig over Roosje Glasers leven nog in enkele theaters.	19.22
347	15 jaar geleden was er veel hoop voor het land dat toen net onafhankelijk werd van Soedan.	9.96
348	Maar het jongste land ter wereld heeft te maken met nieuwe gevechten.	52.98
349	De VN waarschuwt zelfs voor een burgeroorlog hulporganisaties voor een humanitaire catastrofe.	85.8
350	We gaan naar onze Afrika-correspondent Elles van Gelder.	7.28
353	Twee mannen staan tegenover elkaar: president Salva Kiir en oppositieleider en vicepresident Riek Machar.	7.06
355	Er was een burgeroorlog, vlak na de onafhankelijkheid.	16.35
357	Sinds 2020 zitten ze samen in een overgangsregering maar dat was altijd al een fragiel huwelijk.	9.43
366	Zij hebben te maken met klimaatverandering en overstromingen.	69.16
367	En het buurland Soedan is al drie jaar in oorlog en daar moeten ze ook verzorgen.	15.51
368	Er zijn meer ontheemden binnen Zuid-Soedan vanwege de gevechten.	63.96
372	Er kan niet overal hulp gegeven worden vanwege onveiligheid.	15.76
373	Ook wordt hulp geboycot, dan willen de autoriteiten bijvoorbeeld niet dat hulp in een gebied van de vijand gegeven wordt.	23.65
375	Er is onlangs onder meer een ziekenhuis gebombardeerd.	56.89
381	Artsen zonder Grenzen werkt er nog wel, jij reisde met ze mee.	5.65
383	Naar een heel afgelegen en geisoleerd gebied in het noordoosten.	23.35
387	Artsen zonder Grenzen heeft daar een nota ziekenhuis opgezet.	21.2
388	Verloskundigen Maria en Roselyne hebben hier hun handen vol.	6.89
390	Zoals deze baby die twee maanden te vroeg geboren is.	69.28
391	Ze werken in het hart van Zuid-Soedan in het piepkleine dorpje Chuil, gelegen in een moerasgebied en zo goed als afgesloten van de buitenwereld.	6.48
392	Hier zijn de afgelopen maanden veel vluchtelingen aangekomen.	70.69
393	Daarom heeft Artsen zonder Grenzen er een noodziekenhuis opgezet.	10.49
394	Op de eerste hulp proberen ze met behulp van een telefoonlichtje een infuus te plaatsen bij een kind dat malaria heeft.	72.87
397	Afgesneden van de buitenwereld doen hulpverleners wat ze kunnen.	57.74
399	Medisch personeel hier doet er alles aan om te proberen deze baby te redden maar ze hebben eigenlijk gewoon de middelen niet.	44.96
403	Ze doen hier wat ze kunnen maar ze zijn bang dat ze dit kindje verliezen.	34.53
404	Artsen zonder Grenzen ziet dat er door bezuinigingen minder hulporganisaties naar een crisisgebied zoals deze komen.	59.44
405	Zo hebben in het dorp bij het ziekenhuis nog niet alle vluchtelingen beschutting.	50.83
406	Samen met tienduizenden anderen, vooral vrouwen en kinderen.	8.39
409	Dit is de enige optie om honderden zakken graan af te leveren.	4.87
411	In het noodziekenhuis hebben ze een klein leven niet kunnen redden.	4.74
412	Het weiland vlak naast het ziekenhuis is een begraafplaats geworden.	10.55
413	De verloskundigen hebben weinig tijd om er bij stil te staan.	27.74
416	Hoe zien de komende maanden eruit voor de Zuid-Soedanezen?	11.54
417	Helaas zijn ze bang dat het nog moeilijker gaat worden.	4.22
419	En in dergelijke gebieden heb je kans op overstromingen.	78.5
422	En over enkele maanden hebben wellicht 700.000 kinderen te maken met ondervoeding.	70.34
424	De Verenigde Naties zeggen dat soda maar een kwart van het geld dat nodig is binnen heeft.	86.66