Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69f3be22980f69b4e60e3748
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5423/afspelen
datetime	2026-04-30 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
0	Terwijl de olieprijs op recordhoogte staat en de inflatie stijgt buigt president Trump zich over zijn militaire opties in Iran.	83.16
2	Natuurbranden teisteren het land maar er zijn lessen te leren uit eerder getroffen gebieden.	90.3
3	Nu kunnen brandweerwagens elkaar hier passeren en ze kunnen naar de brandput mm het water op te pompen in de tankwagen en weer het vuur bestrijden.	18.54
4	En na een bijna-botsing tussen een straaljager en een sportvliegtuigje is het luchtruim nog steeds niet veiliger concludeert de Veiligheidsraad.	80.96
6	De brandweer heeft inmiddels hulp uit het buitenland gevraagd bij het bestrijden van de natuurbranden in Nederland.	47.99
7	Zoals bij de bestrijding van de natuurbrand bij Weert.	45.67
8	Daar schieten de Belgen de Nederlandse brandweer te hulp.	82.31
9	De natuurbrand lijkt zich hier niet verder uit te breiden.	11.18
10	Ook de brand op de Oirschotse Heide lijkt ingesloten.	28.77
11	Op verschillende plekken waar defensie oefent zijn munitieresten bloot komen te liggen.	9.92
12	De brandweer blijft hier voorlopig nog bezig met het bestrijden van de brandhaarden.	25.47
13	Ondanks de branden is Defensie niet van plan te stoppen met oefenen bij deze weersomstandigheden.	30.48
14	Ik denk dat het veilig en op een goede manier kan. Blijkbaar niet, want er waren vier branden in twee dagen tijd.	9.57
18	Of het van defensie afkomstig is, of van iets anders.	4.52
19	Defensie heeft vandaag wel strengere maatregelen rond oefeningen afgekondigd.	13.21
23	Zou zijn voor een deel in het gebied bezig om te helpen bij het bestrijden van de brand.	9.73
25	Het is hier gemeengoed om te oefenen met de Duitse en Belgische collega's en elkaar te helpen bij brandbestrijding.	4.66
27	Het Laatste Nieuws is, dat de brand onder controle is.	13.26
28	De brand die een flink stuk bosgebied heeft verwoest.	85.92
29	Maar zoals gezegd, de hulp van de Belgen kwam niet zomaar tot stand.	4.68
30	Daarvoor was een verzoek nodig van de brandweer in Limburg.	18.98
31	Daarover sprak ik met de woordvoerder van de veiligheidsregio.	5.83
32	Vanmiddag hebben we samen met twee pelotons vanuit Nederland en onze Belgische collega's hebben ons ondersteund met twee pelotons.	5.33
34	We hebben nou zelf teams uit Brabant en Zuid-Limburg.	5.69
37	Er wordt nageblust in ieder geval tot 1 uur 's nachts.	18.67
38	Dan wordt er even gestopt, er blijft een brandwacht.	5.0
40	Om te voorkomen dat morgen door omstandigheden in dit droge gebied het vuur weer oplaait.	3.72
43	België stopt per direct met de ontmanteling van de kerncentrales in het land.	64.13
44	De regering wil zelfs kernreactoren die al gesloten waren, opnieuw opstarten.	16.44
45	De maatregelen zijn nodig om minder afhankelijk te zijn van de import van fossiele energie, zegt de Belgische premier De Wever.	44.87
46	In tijden waar we de geopolitieke context steeds meer lijken te moeten ondergaan met alle gevolgen vandien voor onze energiebevoorrading en de prijzen kan een herwinning van de controle over onze stroommix strategisch uiteraard een belangrijke houvast bieden.	4.88
48	Want wij willen, collega's, een zekere, betaalbare en duurzame energie waarvoor we zo weinig mogelijk van anderen afhankelijk zijn.	4.21
49	De kernreactoren zijn nu eigendom van energiemaatschappij Engie.	12.73
50	België is met dat bedrijf in onderhandeling om de installaties over te nemen.	44.72
51	Volgens de Belgische premier wordt nog onderzocht hoe de kosten van het opknappen van de kerncentrales gedragen gaan worden.	27.09
53	Ook is er discussie over de veiligheid van de verouderde reactoren.	33.04
54	Engeland steekt extra geld in de veiligheid van de Joodse gemeenschap.	86.21
56	Gister was er in London een steekpartij op Joodse mannen.	83.1
57	Starmer werd uitgejouwd bij zijn bezoek aan de Joodse gemeenschap in Londen.	8.58
58	De kritiek komt na de mesaanvallen op twee Joodse mannen gister en de aanslag op de ambulances eerder deze maand.	71.64
59	De Britse regering steekt dus extra geld in de veiligheid van Joodse burgers.	63.08
60	Het geld komt bovenop eerder gemaakte plannen om de beveiliging van synagogen en joodse scholen te verbeteren.	41.02
61	Joodse inwoners vragen zich af of dat voldoende is.	52.79
62	Vanwege de aanvallen heeft de Britse regering het niveau van de terreurdreiging verhoogd.	45.0
63	President Trump onderzoekt of hij een deel van de Amerikaanse troepen in Duitsland terug kan trekken.	86.57
65	Hij reageert daarmee op de kritiek van de Duitse Bondskanselier Merz.	11.21
66	Die twijfelde deze week openlijk aan de Amerikaanse oorlog in Iran.	15.87
68	Toch benadrukte de bondskanselier vandaag tijdens een bezoek aan een legerbasis in Münster juist de goede samenwerking met de Amerikanen.	6.22
69	Op dit moment zijn zo'n 36.000 Amerikaanse militairen in Duitsland als onderdeel van samenwerking binnen de NAVO.	21.25
70	Maar of de woorden van Merz voldoende zijn om hen allemaal in Duitsland te houden moet nog maar blijken.	4.55
71	Terwijl de oorlog tussen de VS en Iran in een patstelling verkeert loopt morgen de 60 dagen-termijn af dat president Trump zonder toestemming van het congres oorlog mag voeren.	42.48
72	En dus zijn alle ogen gericht op de president en zijn minister van defensie Hegseth.	4.73
73	Hegseth wordt in het congres aan de tand gevoeld over de gevoerde strategie de president wordt bijgepraat wat zijn militaire opties zijn om Iran alsnog op de knieeën te krijgen.	19.17
74	Straks schakelen we met Washington voor het laatste nieuws bespreken we de militaire mogelijkheden en de reactie van Iran.	7.49
75	Eerst de druk die aan alle kanten oploopt, ook aan de pomp.	3.54
78	President Trump, die vandaag ook koning Charles uitzwaait krijgt plannen voorgelegd van zijn hoogste militairen om Iran opnieuw aan te vallen.	74.17
79	Tegelijkertijd wordt zijn minister van Defensie ook aangevallen, maar dan in het Congres.	12.98
82	De opperste leider, die we nog altijd niet gezien hebben sinds het begin van de oorlog laat er vandaag een bericht over voorlezen.	6.96
83	Intussen voelen ze ook hier in Teheran de prijs van de oorlog.	6.85
85	Waar de aanvallen op de minister de hele dag doorgaan.	6.14
86	En zojuist zei president Trump het volgende over de strijd met Iran.	41.79
92	Als u dit allemaal ziet en hoort hoe kijkt u als marineman naar de positie van de Amerikanen in de Golf?	11.27
95	Mijn gedachten gaan naar mijn Amerikaanse collega's.	4.09
96	Capabele lui, die nu worstelen met die politieke leiding.	4.07
98	Vandaag was 't ook dag 2 van het verhoor van minister van Oorlog Pete Hegseth.	8.94
99	Heeft hij een beeld geschetst hoe hij denkt uit deze oorlog te komen?	14.61
102	Hij is hier om te verantwoorden dat Pentagon een budget verhoging wil.	26.44
105	Maar los van de kosten, hij werd ook doorgezaagd over de ontslaggolf van hoge militairen.	7.57
107	En over het bombardement op de meisjesschool in Iran.	47.48
108	Het wordt steeds duidelijker dat de Amerikanen daarvoor schuld dragen.	14.91
109	Trump wordt bijgepraat over de militaire opties die hij nu heeft in Iran, door de Central Command.	41.39
111	Volgens bronnen in het Witte Huis zijn er verschillende plannen voorgelegd.	13.01
112	Bijvoorbeeld een korte, krachtige aanval op de infrastructuur in Iran.	31.97
115	En afgestoft is het plan om de special forces uranium te laten weghalen uit het land.	68.28
116	Poetin heeft aangeboden om te helpen met het vervoeren van het uranium.	82.94
117	Trump zegt te hebben geantwoord: ga jij de oorlog in Oekraïne maar winnen!	68.96
119	Geeft hij nou puur de militaire opties of vertaalt hij politieke wensen naar militaire opties?	6.32
120	Het is een goede wisselwerking tussen de politieke leiding en de militaire experts.	4.36
123	Meestal komt zo'n militaire commandant met een aantal opties waaruit de politiek moet kiezen.	4.17
124	Dan wordt het fijngeslepen en dan komt eruit wat ze gaan doen.	4.92
125	Er was verbazing over dat Amerika niet heeft ingezien hoe sterk Iran staat met de Straat van Hormuz.	76.47
127	Was een interview met de vorige commandant uit die regio.	5.9
128	Hij gaf aan dat de sluiting van Hormuz en aanvaller op de Amerikaanse bases, dat daar rekening mee gehouden is.	27.77
129	Ik probeer te volgen hoe de communicatie verloopt tussen de mensen in de regio, het ministerie van defensie en het Witte Huis.	3.75
130	Het lijkt erop dat die communicatie niet altijd aaneengesloten is.	4.42
134	Kan Amerika militair gezien dat tot in lengte der dagen volhouden?	6.82
135	Die operatie is goed vol te houden voor de Amerikanen.	6.22
136	Je hebt wel veel schepen nodig, die moet je aflossen.	4.86
139	Maar naarmate die blokkade vordert komen er steeds minder schepen langs.	7.25
141	Maar je wilt Iran onder druk zetten en dat gaat lang duren.	4.9
143	Druk op de internationale gemeenschap zetten om hier iets aan te doen?	10.13
145	We horen over zeemijnen, snelle bootjes, raketten vanaf land.	51.46
146	Waarom kunnen Amerikanen daar geen einde aan maken?	9.66
149	Maar dan ga je een klein stukje vaarwater de marine van Iran heeft zich gespecialiseerd in het optreden in dat nauwe vaarwater ga je met heel veel middelen daar de strijd mee aan.	26.76
150	De zorg bij de Amerikanen is dat je wordt overspoeld door een heleboel aanvallen tegelijkertijd.	90.65
153	En als je dat al wilt afdwingen in de huidige omstandigheden is de koopvaardij dan bereid dit risico te accepteren?	13.61
157	Amerika heeft besloten dat bombarderen niet heeft gewerkt.	87.97
158	Ook omdat Iran de Staat van Hormuz heeft dichtgedaan.	31.86
160	De grootste slachtoffers daarvan zijn de gewone burgers in Iran.	43.76
163	De prijzen stijgen per dag, van brood bijvoorbeeld.	24.15
168	Trump is bijgepraat over verschillende militaire opties.	36.08
172	Er is heel veel gebeurd, heel veel gebombardeerd in Iran.	35.97
173	Ze beseften en dat willen ze laten zien dat ze de escalatie kunnen bijbenen.	5.04
174	Als de blokkade van de VS niet werkt en Trump gaat opnieuw bombarderen kan Iran de aanvallen op de buurlanden hervatten.	66.64
176	Geen van de doelen is bereikt en we zijn terug bij af.	4.01
177	Iran kan het doen en beseften dat ze de troefkaarten in handen hebben.	32.91
184	En hij wil laten zien dat Iran niet de bedoeling heeft om de blokkade van de Straat van Hormuz op te geven.	52.41
186	En ze willen laten zien dat ze bereid zijn samen te werken met de buurlanden om de Straat van Hormuz te controleren.	28.37
188	Daarmee zie je dat de diplomatie nog niet helemaal weg is.	4.12
189	Morgen zal Iran waarschijnlijk een nieuwe oplossing aandragen aan de VS, die voortbouwt op de vorige.	11.98
192	Hoe wordt de boodschap van Khamenei daar ontvangen?	8.05
194	De blokkade van Iraanse schepen is wel verlengd door Trump.	50.7
195	Hij denkt dat het effectiever is dan bombardementen.	16.29
196	Maar hij verleent daarmee ook nog steeds de effecten voor de Amerikaanse economie.	9.94
199	Gisteren waren er vertegenwoordigers van Amerikaanse energiebedrijven op bezoek bij Trump, om te kijken of de effecten beperkt kunnen worden.	25.64
200	Trump werd gevraagd welke oorlog sneller zal worden beëindigd die in Oekraïne of het Midden-Oosten.	66.96
201	En toen antwoordde hij, ongeveer hetzelfde tijdspad.	4.83
202	Er is geen uitzicht op een einde van de oorlog in Oekraïne.	38.68
204	Trump hoorden we de afgelopen dagen zeggen de Europese bondgenoten moeten gaan helpen.	53.97
205	Heeft Amerika militair gezien die hulp nodig of is het een politieke wens?	21.07
207	Maar als je de straat wilt vrijmaken moet je kunnen bouwen op je bondgenoten.	5.64
208	Maar de boodschap is vooral van Trump het gaat langer duren en dat betekent dat de hele wereld er last van krijgt.	6.0
210	Dat kan ook diplomatieke druk zijn op Iran, of militaire middelen.	6.85
211	Voor Europa is de vraag wijzigen altijd, het is oorlog of bestand maar daartussenin komt een vervelend stuk te zitten en wat gaan we dan doen?	12.51
212	Want er staan twee worstelaars tegenover elkaar en dat is een vervelende situatie voor de wereld.	6.06
219	Officieel moet hij dan toestemming hebben van het Congres om het te verlengen.	13.11
220	Maar veel presidenten hebben daar een loopje meegenomen.	5.61
221	Er is weinig trek in het parlement om Trump voor de voeten te lopen.	15.85
223	En Pete Hegseth zei vandaag dat die termijn helemaal niet morgen afloopt.	5.92
224	Want tijdens het staakt-het-vuren zou er op de pauzeknop zijn gedrukt.	5.28
227	Nederland staat op dit moment op meerdere plekken in brand.	77.38
228	3 van de 5 plekken zouden te maken kunnen hebben met oefeningen van defensie.	5.12
230	Maar natuurbranden komen in Nederland veel vaker voor.	85.27
232	En dat zal door klimaatverandering naar verwachting alleen maar toenemen.	5.7
234	Wij gingen naar natuurgebied de Peel dat 6 jaar geleden hard werd geraakt door een wekenlange verwoestende vlammenzee.	33.21
236	Sindsdien is het natuurgebied aangepakt om het brandveiliger te maken.	25.49
238	Je zou 't nu niet meer zeggen maar hier was zes jaar geleden een vuurzee.	3.38
242	En toen is 800 hectare natuurgebied Mariapeel, Deurnsche Peel met name Deurnsche Peel in de brand gegaan.	10.41
251	In de verte vliegt een blushelikopter over op weg naar de bosbrand in Kessel, 15 kilometer verderop.	78.41
255	Want gisteravond, we gingen net naar bed toe om 22.15 uur zagen we 't vanuit het slaapkamerraam en kwamen de sirenes en gingen we kijken: wat is er loos?	3.63
257	Dat is 30.000 vierkante meter geworden, die brandt.	13.46
258	Het is nu redelijk onder controle, de brand breidt zich niet uit Hij blijft redelijk stabiel.	3.78
261	Ik sta in de Deurnsche Peel en ik zie richting Liessel witte rookwolken.	5.53
263	De brand is nog niet geblust of de andere dient zich aan.	4.47
268	Van een brandweerman die dit op de app heeft gezet, bij ons intern.	17.66
273	Als ik dit zo zie en ik kijk naar de lucht denk ik dat-ie aardig aan het uitbreiden is, de brand.	4.27
274	Vanuit Kessel spoeden brandweermannen zich meteen naar deze nieuwe brand.	15.54
276	Ook daar moet water naartoe, want die mensen willen ook graag wat drinken tussendoor.	4.27
279	In De Peel zijn na de grote brand tal van maatregelen genomen.	15.43
280	Het natuurgebied is vernat zodat vuur minder kans maakt.	42.4
281	Ook is het beter toegankelijk gemaakt voor de brandweer.	27.41
283	Waar je met de auto overheen kon, maar dan hield het ook op.	3.89
284	Er zaten gaten en kuilen in, niet geschikt voor een brandweerwagen.	10.82
285	Na de brand in 2020 is deze kade drie keer zo breed geworden.	81.94
287	Nu kunnen brandweerwagens elkaar hier passeren en ze kunnen naar de brandput mm het water op te pompen en ze kunnen naar de brandput om het water op te pompen in de tankwagen en weer het vuur bestrijden.	16.89
289	Nee, ze moesten het water uit het Deuernes Kanaal halen.	38.99
293	Bluswater wordt niet alleen aangevoerd met helikopters.	73.45
295	En alweer is het een militair terrein waar werd geoefend.	4.73
297	Het kan een toevallige samenloop van omstandigheden zijn.	4.46
298	Maar bijzonder is het wel, dat er meerdere branden zijn deze week onder andere op terreinen van defensie, maar ook daarbuiten.	8.87
300	Dat moet blijken uit onderzoek het is te vroeg om daar uitspraken over te doen.	8.46
303	Dat dachten de brandweermensen ook, die zagen dat groen en dachten: daar kunnen we overheen lopen.	5.49
304	Maar je gaat er tot je knieën in want dat is veenmos en er zit water onder.	4.53
307	De maatregelen die daarna zijn genomen hebben geleid tot een natter en daardoor waardevoller natuurgebied.	4.18
308	Zo is er iets in de plaats gekomen, wat uiteindelijk beter was dan voorheen.	3.83
310	Daar heeft de brand van 2020 wel een handje bij geholpen.	16.35
311	Dankzij de maatregelen hebben wij het hier zo aan kunnen leggen en vernatten.	5.01
312	Dus uiteindelijk zou je kunnen zeggen dat het goed is geweest voor de natuur?	6.62
314	Als de brand er is, denk je: o, waar gaat dit heen?	4.87
317	Terwijl de landmacht worstelt met bosbranden op hun oefenterreinen worstelt de luchtmacht met een overvol luchtruim.	24.87
318	De overheid moet meer doen om die veiligheid in de lucht te verbeteren vindt de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de OVV.	49.08
319	De raad deed onderzoek naar een bijna-botsing tussen een lesvliegtuigje en een F16 boven Gelderland, in 2023.	38.42
320	Dat leverde aanbevelingen op aan het ministerie van Defensie en van Infrastructuur en Waterstaat.	9.33
321	Nu, een half jaar na die aanbevelingen constateert de OVV dat daar niet genoeg mee is gebeurd.	11.95
324	Vlieginstructeur René Schel maakt zich op voor een lesvlucht.	45.91
332	Ja, dat kan natuurlijk altijd, maar echt verwachten niet.	4.27
335	Een blik op de radar laat zien het is druk in de lucht boven Nederland.	6.51
337	Niet alleen met burgerluchtvaart en kleine toestellen maar ook met gevechtsvliegtuigen.	7.19
338	Net als nu stijgt ook op 16 november 2023 een lesvliegtuigje op van Lelystad Airport.	10.22
339	Alles lijkt normaal totdat twee F-16's en een lesvliegtuigje bijna op elkaar botsen.	8.68
340	De toestellen veranderen van koers en hoogte en vliegen daardoor recht op elkaar af.	79.21
342	De luchtverkeersleider waarschuwt de achterste F-16 die de voorste alarmeert.	47.41
344	Op het moment van de bijna-botsing is de afstand tussen beide vliegtuigen horizontaal 240 meter en verticaal 38 meter.	10.3
346	Ja, dat scheelde een haartje en dat zullen alle betrokkenen ook hebben gedacht.	3.67
349	Als je zo geschrokken bent, probeer er dan van te leren zodat je niet meer op dat allerlaatste moment nog maar 12,5 seconden te gaan hebt.	4.17
350	Een half jaar geleden pleitte de Onderzoeksraad voor Veiligheid voor scherpere regels en beter zicht op de risico's zodat burgerluchtvaart en militair verkeer veilig naast elkaar kunnen vliegen.	13.94
351	Nu, een half jaar later, krijgen de ministeries van Defensie en van Infrastructuur en Waterstaat een tik op de vingers.	7.26
353	Er is in ieder geval een onderzoek gestart en de ministeries zijn in gesprek gegaan.	11.55
354	Maar we vinden dat er eigenlijk te weinig effectief is gebeurd.	5.81
355	Dus we zien nog niet duidelijk dat er echt een goede analyse is dat er maatregelen aan de horizon tevoorschijn komen die kunnen worden genomen.	5.48
356	En ook nog niet wie nou precies de verantwoordelijkheid heeft en waar die verantwoordelijkheid geborgd gaat worden zodat de kans hierop enorm verkleind gaat worden.	4.5
357	Met name boven het IJsselmeer heb ik in mijn loopbaan regelmatig militaire vliegtuigen gezien.	5.69
358	En niet altijd alleen jachtvliegtuigen, maar ook helikopters en zo.	6.26
360	Militaire vliegtuigen en burgervliegtuigen vliegen in hetzelfde luchtruim maar communiceren via aparte kanalen.	76.62
362	Het bijna-ongeluk in 2023 gebeurt in een deel van het luchtruim waar de verkeersleiding vliegtuigen niet uit elkaar hoeft te houden.	74.28
367	Als we in zo'n formatie vlogen, soms alleen, soms met twee, soms met vier dan was de hoofdtaak van de formatie het scannen met je radar scannen met je radar dat je het hele luchtruim voor je scant en ook met je oog.	7.96
368	En wel eens meegemaakt tijdens een oefening dat je opeens denkt: O, we vliegen nu richting een lesvliegtuig of een andere burgerluchtvaart-tuig?	7.72
370	En dan kun je uitwijken door bijvoorbeeld koers of hoogte te veranderen.	5.92
371	En heel soms, als het bijvoorbeeld wat drukker was, is het ook gewoon voorgekomen dat je 'm ziet.	3.61
372	Dus niet op je radar, niet op je interrogator wordt niet uitgeroepen door de verkeersleiding maar dan zie je 'm gewoon en dan pas je je route aan of je hoogte.	4.02
375	Het gaat zelden mis, maar als het misgaat zijn de gevolgen groot.	4.11
376	In 1999 vallen twee doden bij een botsing tussen een F-16 en een sportvliegtuigje.	62.0
377	Vanwege het heldere weer werd het vliegverkeer boven het gebied vandaag geen beperkingen opgelegd.	4.81
378	Zowel de F-16 als het sportvliegtuigje mocht er vliegen.	24.28
379	In 2002 komen opnieuw twee mensen om bij een botsing in het Groningse Vlagtwedde.	19.11
380	De Raad verwacht dat het risico toeneemt nu Defensie vaker gaat oefenen.	71.99
381	De geopolitieke situatie, hier zie je dat de F-35's zijn geïntroduceerd die zijn nog sneller.	50.02
382	Je ziet ook meer vluchtbewegingen, dat is meer militaire oefeningen.	5.88
383	En ook buitenlandse strijdkrachten komen ook in ons luchtruim oefenen.	6.28
385	In Lelystad staat het lestoestel weer veilig aan de grond.	74.96
388	Het is bumpy vandaag, dus het is moeilijk om een vliegtuig straight en level te houden.	3.87
390	Het is niet de ideale dag om te leren hoe je een vliegtuig landt.	14.68
393	De ministeries laten in een reactie weten dat ze inmiddels aan meerdere verbeteringen werken.	19.65
394	We snappen ook wel dat de realiteit wat tijd vergt.	3.85
395	Maar dat er wat moet gebeuren, dat vinden we echt belangrijk.	4.21
396	Want het is een incident wat klein is, de kans erop, maar de gevolgen zijn catastrofaal.	4.4
397	Dus daar moeten we echt zorgzaam voor zijn in Nederland.	5.78
398	Zeker met de toename van het aantal militaire vliegbewegingen.	11.79
399	De betrokken ministeries benadrukken dat ze werken aan betere informatie-uitwisseling, opleiding en een gezamenlijk risicoonderzoek om militaire en civiele vluchten veiliger te laten verlopen.	37.41