Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69efc9a2980f69b4e6937ef3
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5422/afspelen
datetime	2026-04-27 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Koning Charles en Camilla zijn zojuist aangekomen in de Verenigde Staten voor hun bezoek aan president Trump in het Witte Huis.	16.47
6	Ondertussen gaan er jaarlijkse duizenden walvissen dood buiten ons zicht door onze schuld.	84.32
7	Dat kan zijn door een aanvaring met een schip, door een verstrikking door vervuiling, door klimaatverandering.	8.74
8	En over klimaatverandering gesproken: Het water wint, in Manilla.	15.72
10	Maar eerst naar Albert, met een update over de koningsdagdrukte.	4.72
11	De meeste binnensteden lopen leeg na een mooie Koningsdag.	90.0
12	In vrijwel het hele land verliep dat zonder noemenswaardige incidenten.	86.92
13	Nederland vierde massaal feest en op sommige plekken was het te druk.	62.63
15	Zelfs zo druk dat de hekken dicht gingen en niemand meer erbij kon.	3.48
16	In Breda was het zo druk geworden dat meerdere pleinen in het centrum zijn afgesloten.	31.92
17	Bezoekers werden omgeleid naar andere plekken in de stad.	17.57
18	En in Amsterdam was het zoals ieder jaar druk maar minder druk dan andere jaren.	16.46
19	Mensen staan meer verspreid over de stad en dat merken ze ook op de ambulance.	27.25
22	Vroeger deden we lang over het stukje van Centraal naar de Dam.	7.81
25	Als er een melding komt, zijn wij sneller ter plaatse.	3.99
27	Er mogen namelijk minder mensen op een boot en daar wordt streng op gecontroleerd.	50.93
32	Als hij daarna weer de fout ingaat, dan wordt het een verbaal.	4.73
34	Daar kwamen vanochtend zo'n 21.000 mensen op het koninklijk bezoek af.	10.71
35	Terug naar de oorsprong voor de familie van Oranje.	7.93
36	Want als je maar ver genoeg teruggaat in de koninklijke stamboom kom je uit in Friesland.	7.21
39	In Dokkum een een welkom door de burgemeester en de commissaris van de Koning.	5.32
45	En op een dag als vandaag gaan mensen ook met hun eigen kookkunsten aan de slag.	3.67
46	Ze verkopen op straat hun eigen cupcakes of broodjes.	27.53
47	En dat werd goed in de gaten gehouden door voedselinspecteurs.	5.68
52	Het is Koningsdag, en dat betekent dus veel eten en drinken.	10.93
54	Hij zegt: Mensen weten vaak niet hoe voedsel veilig te houden.	72.28
56	Het is natuurlijk niet je hobby om boetes, waarschuwingen, sluitingen te melden.	4.2
58	We moeten ervoor zorgen dat de consument erop kan vertrouwen dat-ie overal veilig zijn of haar eten kan halen.	9.37
60	We zien een hoop bederfelijke levensmiddelen buiten de koeling liggen.	11.73
64	En dat had er voornamelijk mee te maken dat die producten er net geplaatst waren.	8.52
65	Daardoor is dus ook het risico minder als dat de ondernemer had gezegd: Het ligt er al sinds 8 uur vanochtend.	9.87
86	En terwijl de ogen vooral gericht zijn op het Nederlandse koningspaar kijken wij vandaag naar hun Britse collega's.	4.41
87	Koning Charles en Camilla zijn op dit moment voor een vierdaags staatsbezoek in de Verenigde Staten.	11.08
89	In het witte Huis wordt het Britse koningspaar zo ontvangen door president Trump en Melania.	9.87
91	Een bezoek onder hoogspanning want de relatie tussen het VK en de VS staat onder druk.	12.91
92	Mede doordat Keir Starmer niet actief wil meewerken aan Trumps oorlog in Iran.	52.58
93	Gecombineerd met een aantal andere hoofdpijndossiers zorgt dit voor een gevaarlijke cocktail.	87.35
94	Het bezoek aan de Amerikaanse president Trump wordt misschien wel het lastigste staatsbezoek dat Charles ooit heeft afgelegd.	7.52
95	De relatie tussen de VS en het VK is op een dieptepunt na confrontaties tussen Trump en de Britse premier Starmer.	66.54
96	Dat begon in februari, toen Starmer weigerde mee te doen met de Amerikaanse aanval op Iran.	16.01
97	Sindsdien maakt Trump de ene na de andere sneer naar Starmer.	8.16
99	De hoop is nu dat koning Charles tijdens dit staatsbezoek de verstoorde relatie kan repareren zegt royalty-verslaggever Victoria Murphy.	18.54
100	Afgelopen september werd Trump met alle toeters en bellen ontvangen op Windsor Castle.	12.71
101	Maar nu Charles op bezoek is bij de vaak onvoorspelbare Trump moet hij wel op zijn hoede zijn.	6.2
102	Ongemak is er ook over het Epstein-schandaal dat aan beiden kleeft.	7.43
103	Aan Trump vanwege zijn contact met Epstein en aan Charles vanwege zijn door Epstein gevallen broer Andrew.	28.23
105	Starmer heeft notabene vandaag nog in een interview gezegd dat hij zich niet in een oorlog laat meeslepen.	13.48
106	Ik kan me voorstellen dat hij met spanning zit te kijken straks naar Charles en Trump?	8.32
109	Trump kan premier Starmer beledigen in bijzijn van Charles.	70.44
110	Of hij kwam kritiek uiten op de laffe houding van de regering van Engeland.	6.76
111	De Britse premier ging de confrontatie met Trump aanvankelijk uit de weg.	17.16
113	Maar de afgelopen maanden bleek er een grens te zitten aan die benadering.	3.97
114	Premier Starmer hoopt dat dit staatsbezoek de Amerikanen milder stemt.	35.98
118	Dat is ook een balanceeract voor de Britse regering.	8.52
119	Natuurlijk hoopt hij de relatie met het Witte Huis weer enigszins te herstellen.	5.09
120	Tegelijkertijd moet Starmer rekening houden met de publieke opinie in eigen land.	3.81
122	En de continue stroom beledigingen van Trump aan het adres van de Britten heeft veel kwaad bloed gezet in Engeland.	29.07
123	Starmer staat dus onder druk om van zich af te bijten.	5.18
125	Hij het wel dat dat hij niet zal zwichten voor de Amerikaanse druk.	4.33
129	De Britten weten dat Trump gecharmeerd is van de Britse monarchie.	83.47
130	Starmer zette Charles in om de president te paaien.	16.59
131	Het is interessant om een vergelijking te maken met Nederland.	5.2
132	De Nederlandse regering zat in een vergelijkbare situatie.	33.3
133	Met een logeerpartij van koning Willem-Alexander eerder deze maand op het Witte Huis.	7.3
134	Meteen na dat bezoek vloog premier Jetten naar Londen om kennis te maken met Starmer.	7.71
135	Het lijkt erop dat de Britten met een schuin oog hebben gekeken naar dat Nederlandse bezoek.	7.49
136	Op dit moment gaat Charles op de thee bij president Trump.	6.5
137	Net als bij het Nederlandse bezoek.. Vindt dat grotendeels achter gesloten deuren plaats.	3.87
141	De Britten hebben een intensere relatie met Amerikanen.	60.4
144	Straks gaan we naar de snelst zinkende rivierdelta ter wereld, in de Filipijnen.	26.82
145	En de beelden die we daar maakten, maken volstrekt duidelijk hoe groot de gevolgen zijn.	4.05
147	Influencers, multimiljonairs, de autoriteiten Influencers, multimiljonairs, de autoriteiten Iedereen wil Timmy redden, de 12 meter lange bultrug.	6.31
148	Hier het meest actuele beeld van een livestream, net voordat het donker werd.	3.79
149	Hij ligt al ruim drie weken vast op een zandplaats voor de kust van Duitsland ondanks allerlei reddingspogingen.	7.51
151	In 2012 lukt het ook niet de gestrande bultrug Johanna vlot te trekken.	3.89
152	Vandaag wordt er in Duitsland gewerkt aan weer een nieuwe actie.	6.36
153	Dit reddings-schip is zojuist aangekomen bij Timmy.	7.7
154	Maar in hoeverre is dat nog in het belang van de bultrug zelf?	8.72
155	Het is natuurlijk verschrikkelijk wat er allemaal gebeurt.	4.32
156	We zijn nu ruim drie weken verder en Timmy ligt daar nog steeds ergens op een zandplaat.	4.1
158	We zijn nu ruim drie weken verder en Timmy ligt daar nog steeds ergens op een zandplaat.	4.1
159	Hij kreeg die naam omdat-ie strandde bij het Timmendorfer Strand, boven Hamburg.	7.59
160	Maar reddingspogingen mislukken en dus wordt de kans op overleving steeds kleiner.	54.95
161	Op basis van wat ik lees in de media, en de tijd dat Timmy nu gestrand is en het her strandden herhaaldelijk, denk ik dat er eigenlijk geen kans is op succes voor deze walvis.	5.12
162	Maritiem bioloog en walvis-redder Jeroen Hoekendijk schreef een opiniestuk over het lot van de bultrug, in The Guardian.	22.83
163	Het kan zijn dat als je bij een gestrande walvis maar aan het dier blijft trekken en je blijft maar dingen proberen, dat het lijden van het dier daar eigenlijk alleen maar mee toeneemt.	72.75
165	Met al het respect voor alle moeite die die mensen erin willen steken en al het geld, whatever, ik denk dat dat daar verkeerd afkomt.	4.18
166	Wij hebben wel veel geleerd van Johanna en eigenlijk moesten ze die lering ook toepassen in Duitsland.	3.75
169	Johanna was een bultrug-walvis, net als de walvis die nu gestrand is in Duitsland.	30.55
170	En daar zijn vervolgens eigenlijk direct reddingspogingen ondernomen.. om dat dier weer drijvend te krijgen.	10.72
171	Gisteravond werd met hoogwater nog één keer geprobeerd het dier in zee te krijgen.	21.54
172	Drie uur lang stonden reddingswerkers in het ijskoude water.	15.62
173	Maar ondanks heel uitgebreide pogingen was dat uiteindelijk niet gelukt.	3.76
174	Het diertje kwam eventjes los, heeft toen enkele honderden meters afgelegd en kwam weer op het strand terecht.	5.92
175	Toen werden al vrij snel geen reddingspogingen meer ondernomen omdat je het dier daar dan eigenlijk alleen maar meer schade mee berokkent.	27.29
180	We zijn in staat om schepen vlot te trekken en dan een zielige bultrug redden lukt niet.	64.75
182	Zullen we alles een beetje in perspectief blijven zien?	5.14
185	Dat meisje was gewoon een prachtig, mooi, ongeschonden, maagdelijke meisje van 17 ton.	5.21
186	En ik weet dat precies, omdat-ie met een kraan gewogen is.. om later het lijk uit het water te halen.	4.27
187	Adri Vonk verzamelt botten, organen en andere overblijfselen van walvissen.	63.2
189	Dit is eigenlijk het enige stukje Johanna wat we hier nog op Texel hebben.	4.03
190	Dat is al een beetje vervelend, maar Johanna's skelet is naar Naturalis gebracht.	6.02
191	Maar dit is de keelgroeve, of een stukje keelgroeve, van Johanna.	3.45
192	De Nederlandse overheid greep de dood van Johanna aan om de coördinatie rondom gestrande walvissen beter te regelen.	71.07
193	Een van de problemen was destijds dat een walvisachtige als Johanna in principe 'res nullius' is, formeel niemands eigendom.	5.24
194	En daarom hebben we in Nederland vanaf 2012 een leidraad in het leven geroepen die zegt: die walvis krijgt op dat moment dat-ie hier in Nederland is de status dat-ie van het ministerie van LVVN is.	28.3
197	En met een adviesteam bepaalt het ministerie snel wat er met de walvis gebeurt.	21.98
198	We willen binnen 12 uur echt goed uitsluitsel hebben.	3.67
199	Dat betekent dus of een reddingspoging of euthanasie.	22.5
200	Het is heel erg fijn om dit soort belangrijke discussies te doen op momenten dat de emoties misschien wat lager zijn en dat er niet de druk is van: er ligt nu een walvis op het strand.	4.37
201	Dus we hebben al nagedacht: Wat we gaan doen als we in zo'n situatie terechtkomen.	3.65
202	Wanneer is het voor het laatst gebeurd dat er in Nederland een walvis-achtige is aangespoeld?	47.71
203	Een walvis-achtige potvis hebben we onlangs in Renesse gehad.	33.28
205	En een deel van die potvis die eerder deze maand in Zeeland aanspoelde ligt nu al in de tuin van verzamelaar Adrie Vonk op Texel.	6.42
218	Dit is het schouderblad, ik weet niet of je dat kunt zien.	4.1
223	Iedere aangespoelde walvis-achtige heeft een eigen verhaal.	10.31
225	Maar we missen daardoor volgens maritiem-bioloog Jeroen Hoekendijk het grotere drama.	9.97
226	Ondertussen gaan er jaarlijkse duizenden walvissen dood buiten ons zicht door onze schuld.	84.32
227	Ondertussen gaan er jaarlijks duizenden walvissen dood buiten ons zicht door onze schuld.	87.32
228	Dat kan zijn door een aanvaring met een schip, door een verstrikking door vervuiling, door klimaatverandering We maken ons veel drukker om dit individu dan dat we doen om het grote probleem van die verstrikkingen, van die aanvaringen, van klimaatverandering, et cetera.	4.56
229	Het heet wel 'een ramp in slow-motion': De stijging van de zeespiegel.	11.27
230	Het raakt nu al overal dichtbevolkte, laaggelegen rivierdelta's.	7.6
231	Maar in veel van die delta's speelt nog een probleem dat veel urgenter is: bodemdaling.	29.97
232	Dat gaat niet met millimeters per jaar, zoals zeespiegelstijging maar met centimeters per jaar.	20.61
233	De oorzaak is het oppompen van teveel grondwater, waardoor de bodem inklinkt.	75.67
234	De Indonesische hoofdstad Jakarta zakte zo de afgelopen decennia op sommige plaatsten wel 4 meter.	12.22
236	Maar nergens gaat de daling van de bodem op dit moment sneller dan rond de baai van Manilla, op de Filipijnen.	5.96
237	Verslaggever Marijn Duintjer Tebbens reisde naar Masantol op zoek naar lessen voor de rest van de wereld.	7.93
238	Het is een doordeweekse dinsdag, in de snelst zinkende delta ter wereld.	4.56
239	Het water staat nu op het laagste punt, vaak staat het veel hoger.	41.17
241	Komt het water tot rood, dan moet iedereen verplicht vertrekken.	4.7
245	Als kapper Angelito 15 jaar geleden zijn zaak opent loop je van buiten zo naar binnen.	5.28
246	Nu moet je een trap af, want de weg is meerdere keren opgehoogd.	3.42
250	60.000 inwoners en de snelst zinkende gemeente van deze Filipijnse rivierdelta.	20.02
251	De oorzaak: er wordt veel te veel grondwater opgepompt.	75.9
252	Voor de landbouw, de industrie en voor het drinkwater van de groeiende bevolking.	8.97
253	De bodem zakt daardoor met soms wel 20 centimeter per jaar.	39.7
255	We zijn nu op pad naar een, eh Waar een grote grondwaterput staat.	3.71
256	Als ze gebouwd worden is dit de hoogte van je land.	7.68
259	Hieraan zie je dat deze plek ontzettend veel hoogte heeft verloren door grondwaterontrekking.	3.98
260	Als Minderhout hier anderhalf jaar geleden voor het eerst komt merkt hij dat de meeste mensen niet weten wat er gebeurt.	7.76
261	We hebben met veel mensen gesproken, maar er zijn weinig mensen die zich realiseren dat het land aan het zinken is.	4.76
262	Er wordt vaak gedacht aan zeespiegelstijging door klimaatverandering overstromingen door stormen of door andere werkzaamheden of het niet maken van een dijk.	79.11
263	Maar het feit dat hier het land met een centimeter per maand omlaag zakt dat weten veel mensen dus niet.	59.88
264	Wat de bewoners wel weten: Als ze niets doen, wint het water.	11.0
265	Overal waar je kijkt, storten ze beton waarmee ze keer op keer de wegen verhogen.	19.49
267	Ook het plein voor de 100 jaar oude kerk van Massantol.	9.75
268	Je ziet hier heel duidelijk wat ze aan het doen zijn.	4.1
270	In feite zijn dit soort ophogingen een soort van gebed zonder einde.	3.74
271	Want je pakt hiermee wel het gevolg aan, maar niet de oorzaak.	10.75
272	Het zinken blijft maar doorgaan, dus dit is iets wat je constant kan blijven doen.	6.4
276	Land waar vroeger rijst groeide, staat nu permanent onder water.	58.74
278	Ook in dit dorp storten ze liever beton dan dat ze vertrekken.	11.26
279	In acht jaar tijd is de weg met anderhalve meter verhoogd.	16.3
280	Als het hoge tij in het dorp stroomt dan staat alles hier onder water.	3.79
281	Maar ze hogen het nu op, zodat je in ieder geval nog enigszins kan lopen op de straat.	3.57
282	Die staan ook onder water, maar je kan nog wel ergens naartoe.	3.69
283	Maar je ziet ook dat bijvoorbeeld de huizen hier aan de zijkant dat daar de vloer een stuk lager ligt, een halve meter lager of meer.	14.03
286	Maar in deze dorpen leven veel mensen nog in armoede.	72.44
287	Door het stijgende water worden steeds meer huizen onbewoonbaar.	90.78
288	De 80-jarige Lucia Lagman vraagt zich af hoe lang ze hier nog kan blijven.	17.05
289	Voorlopig kan ze nergens heen, samen met haar dochter en kleindochter.	5.41
290	Dit was te voorkomen, zegt deze Filipijnse professor.	38.0
291	Hij pleitte 15 jaar geleden al voor het stoppen met pompen.	7.16
292	Als hij verder onderzoek wil doen, krijgt hij te horen dat daar geen geld voor is.	18.19
293	Wat wel nog jaren verder gaat, is het teveel oppompen van grondwater.	20.31
297	Het bedrijf dat het meeste water oppompt, belooft ons tekst en uitleg maar ziet er uiteindelijk toch vanaf.	10.96
300	Deze wijk is vijf jaar geleden speciaal gebouwd voor mensen die vanwege het water moesten verhuizen.	13.32
303	We zien hier in feite wat er gebeurt als je bodemdaling niet onder controle krijgt en dus toestaat om maar door te gaan.	14.42
304	Naar de toekomst toe wordt het lastig, want zeespiegelstijging is ook aan het versnellen.	41.0
306	Dit is een enorme waarschuwing voor andere deltagebieden die misschien nog niet zo snel zinken als deze delta.	5.22
307	Maar het is niet onmogelijk dat zo'n scenario in de toekomst zich wel voordoet.	4.31
309	Maar alle kustgebieden in de wereld staat uiteindelijk iets soortgelijks te wachten.	4.27
311	Door klimaatverandering stijgt de zeespiegel deze eeuw met 30 tot 80 centimeter.	89.92
312	Hoe pas je je daarop aan, behalve dan met nog meer beton?	5.64
313	In dit Filipijnse dorpje proberen ze het met Nederlandse kennis en Nederlands geld.	9.26
314	Deze bamboeconstructie moet golven tegenhouden en nieuw zand vasthouden.	6.63
315	En daarmee willen ze dus in feite land creëren zodat er dus weer opnieuw een soort stuk land ontstaat voor dit dorp, zoals het vroeger ook was waar men dan uiteindelijk graag ook mangroves wil terugplanten die dan dus op een natuurlijke manier eigenlijk voor een stukje kustbescherming zorgen.	16.13
316	Het is niet alleen relevant lokaal wat hier gebeurt maar in feite ook een soort van proeftuin, een soort van blik in de toekomst.	4.0
317	Wat staat er op veel meer plekken in de wereld te wachten en hoe gaan in feite mensen met zoiets om?	7.09
318	En wat kun je dan in zo'n nieuwe wereld waar dus het water letterlijk tot aan je lippen staat?	6.29
319	De afgelopen week is op de Filipijnen een internationaal symposium gehouden over de crisis rond de snel zinkende delta.	59.88
320	Onder leiding van experts is er een actieplan voor de komende drie jaar opgesteld.	7.34
321	Koning Charles en Camilla zijn aangekomen bij het Witte Huis.	15.58