Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69ee7821980f69b4e6f14832
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5420/afspelen
datetime	2026-04-26 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond het is tien uur.	4.52
2	Met vanavond: De schutter die vannacht het galadiner in Washington wilde binnendringen had het inderdaad gemunt op president Trump, zo blijkt vanavond.	64.6
4	En we kopen massaal steeds meer spullen uit de Chinese regio Xinjiang ondanks grote zorgen over Oeigoerse dwangarbeid.	88.31
5	Feestvierders in Amsterdam opgelet, want er gelden nieuwe en strenge regels voor Koningsdag.	43.38
6	Maar eerst: het laatste nieuws van vanavond, Albert.	3.83
11	Op meerdere evenementen en routes in Utrecht is het te druk.	26.85
14	En dus zijn de voorbereidingen daar al in volle gang.	3.62
15	Koning Willem-Alexander viert hier dus morgen zijn 59e verjaardag.	10.05
16	De koninklijke familie maakt een tocht op en langs het water en door het oude centrum van Dokkum.	8.2
20	Dus wat dat betreft, met het zonnetje erbij dus we hopen dat het morgen hetzelfde weer is dan maken we er natuurlijk een groot feest van.	3.82
22	Je laat zien hoe mooi Dokkum is en wat Friesland kan. Dat is heel mooi om te zien.	5.92
23	De Friezen zijn trots op hun cultuur en dus is er veel aandacht voor de typische Friese tradities.	11.15
24	Zo gaat er geschaatst EN gekaatst worden en mag het fierljeppen en zeilen niet ontbreken.	4.05
25	Ook is er muziek van het dweilorkest van Friese bodem, uiteraard.	7.33
26	De voorbereiding is toch al een paar maanden aan de gang.	3.64
29	Op dit moment komt alles samen en gaan we vooral genieten morgen.	3.77
34	Als je dit hoort en ziet zou je bijna denken dat het vandaag al Koningsdag is in Dokkum hier.	3.93
35	En dat zegt wel iets over hoe ze er naar uitkijken.	4.59
36	En Friesland heeft er ook even op moeten wachten want morgen is het voor het eerst dat de koning zijn verjaardag hier gaat vieren.	8.07
37	En dat heeft meteen een persoonlijk tintje want dit is ook de plek waar hij de Elfstedentocht heeft geschaatst.	11.14
38	In Syrië is het proces begonnen tegen de oud-dictator Assad en andere leden van zijn regime.	18.51
39	Assad zit in Rusland en wordt dus bij verstek berecht en hij wordt verdacht van oorlogsmisdaden.	70.57
40	Maar hij was wel in de rechtbank aanwezig: Atef Najib, een van Assads neven.	12.03
41	In maart 2011 was hij het hoofd van de veiligheidsdienst in de zuidelijke stad Deraa.	7.04
43	Atef Najib liet deze pro-democratische demonstraties keihard neerslaan.	12.24
44	Het was het begin van een bloedige burgeroorlog waarbij meer dan half miljoen mensen om het leven kwamen.	14.36
45	Najib is de eerste die zich in een Syrische rechtbank moet verantwoorden voor oorlogsmisdaden.	39.35
47	Zo werd eerder deze week een voormalige inlichtingenofficier van het regime van Assad opgepakt.	24.86
48	Hij zou leiding hebben geven bij een bloedbad in 2013 Hij zou leiding hebben gegeven bij een bloedbad in 2013 waarbij naar schatting 288 mensen werden gedood.	14.62
49	En de man die op het Correspondents' Dinner het vuur wilde openen op president Trump en ministers heeft kort daarvoor nog berichten gestuurd aan zijn familie.	44.86
50	Gaan we naar VS-correspondent Rudy Bouma, die zelf ook aanwezig was bij het diner met Trump.	8.91
54	Hij verwijst naar cryptische bombardementen op de vermeende drugsboter bij Venezuela.	61.94
55	Hij schrijft dat hij een verkrachter en pedofiel niet meer zijn gang kan laten gaan.	42.29
57	Hij wilde niet per se schieten op de beveiligers, Secret Service behalve als op hem zouden schieten.	17.6
58	Gasten waren geen doelwit, tenzij ze in de weg zouden staan.	3.88
60	Journalisten zag hij ook als een soort medeplichtig aan het kabinet Trump.	43.65
62	De schutter is zeer verwijtend richting de Secret Service.	11.16
63	Is het ook niet opvallend hoe makkelijk deze man naar binnen rent?	5.98
64	Het rennen misschien niet maar wel het feit dat hij met die wapens het hotel binnen heeft kunnen komen.	4.45
65	Maar dat lijkt te komen omdat hij een dag eerder al is ingecheckt met die wapens.	4.72
66	Hij schrijft in datzelfde manifest noem ik het maar even dat hij zichzelf daarover verbaasd had.	6.28
68	Als ik een Iraniër was geweest met de machine wapen had ik daar zonder een strobreed in de weg kunnen leggen in kunnen checken.	12.17
69	En in hetzelfde hotel waar in 1981 Ronald Reagan aan een moordaanslag ontsnapte.	53.92
72	Gezegd niet, maar heeft nog wel een post geplaatst op Truth Social.	4.8
73	Hij zegt: als ik dit had kunnen geven was het wel beveiligd.	5.58
78	Het politieke geweld in de VS richtte zich de afgelopen jaren op politici uit beide kampen.	70.66
79	Maar als de meest beveiligde man van allemaal, de president voor de derde keer in nog geen twee jaar tijd doelwit is, wat gaat er dan verkeerd?	24.88
80	Of ging er vannacht helemaal niets verkeerd en werkte het systeem feilloos, omdat de schutter meteen werd overmeesterd?	8.02
83	Terwijl aanwezige journalisten onder tafel schuilen en verslag doen .	4.17
84	Vance wordt weggetrokken en Trump wordt weggevoerd.	40.54
87	Een gewapende man probeert de zaal binnen te komen.	52.19
88	Hij valt beveiligers aan en heeft meerdere wapens en messen bij zich.	19.01
90	Al snel weten beveiligers de schutter te overmeesteren.	12.11
91	Het gaat om de 31-jarige Cole Allen, leraar en gameontwikkelaar.	15.79
92	Hij wilde een aanslag plegen op leden van de Trump regering.	31.36
93	Als de rust is teruggekeerd beantwoordt de president in het Witte Huis vragen van de pers.	10.82
94	Het is de 3e keer in 3 jaar tijd dat een schutter zo dicht bij de Amerikaanse president weet te komen.	12.78
95	Bij een campagnebijeenkomst in Pennsylvania in 2024 wordt Trump in zijn oor geschoten.	40.43
96	Kort daarna wordt in Florida een man opgepakt die Trump wilde vermoorden.	73.08
99	Eerder was dit het toneel van een aanslagpoging op Ronald Reagan.	12.64
103	Trump sprak vandaag bij Fox News over het manifest van de verdachte en hoe de president dit opvat.	33.24
104	Hugh Dougherty is de hoofdredacteur van de nieuwssite The Daily Beast.	13.1
105	In het Hilton-hotel waar het diner plaatsvond verbleef hij in de kamer naast die van de vermoedelijke dader.	22.08
106	En hij heeft veel vragen over de beveiliging in het hotel.	5.99
108	De vraag volgens Hugh Dougherty is: hoe kon deze man door de beveiliging heen komen van specifiek dit hotel?	28.71
109	Een beveiligingsblunder van formaat, aldus één van de aanwezigen afgelopen nacht.	14.72
110	Maar volgens de waarnemend minister van Justitie, Todd Blanche heeft 't systeem juist goed gewerkt: dader gepakt, en niemand gewond.	20.71
111	Een lezing die wordt gedeeld door Paul Eckloff, hij diende ruim 20 jaar in de Secret Service waar hij onder meer de presidenten Obama en Trump moest beschermen.	10.83
114	De stad die zich schrap zet voor de drukste nacht en dag van het jaar.	4.87
115	Want ook daar is Koningsnacht inmiddels aardig op gang maar het echte feest begint natuurlijk morgen pas.	4.23
117	Drukte die behalve voor gezelligheid ook zorgt voor overbelaste hulpdiensten en bewoners en horecaondernemers die het niet meer aankunnen.	27.3
118	Daarom gelden er morgen in de hoofdstad strengere regels.	7.05
119	Want het is wel een van de mooiste feesten van het jaar, vindt u?	4.71
129	Koningsdag zit een beetje onder aan de lijst, begrijp ik.	4.7
132	Maar ik vind het even Het is een beetje te veel of zo.	3.58
134	Of Amsterdammers het nou leuk vinden of niet hun stad is al jaren dé populairste Koningsdagbestemming van ons land.	36.06
135	Ook dit jaar worden weer 1 miljoen feestvieders verwacht.	26.37
138	De Jordaan is tijdens Koningsdag een van de drukste plekken in de binnenstad.	85.56
145	Ik denk zeker op Koningsnacht is de sfeer echt best wel grimmig.	4.47
148	Veel mensen moeten op een gegeven moment plassen of naar het toilet.	88.35
150	Dus ze gaan juist in de kleine zijstraatjes om hun behoeftes te doen.	3.85
155	De omzet was wel echt hoog in de jaren dat we het wel organiseerden.	22.6
157	Vorig jaar ontstaan er zelfs levensgevaarlijke situaties door de drukte.	5.05
158	Het aantal meldingen dat binnenkwam bij de hulpverlening op Koningsdag was onbeheersbaar.	13.36
159	En dus moet het vanaf dit jaar anders, vindt het stadsbestuur.	8.26
160	De hulpdiensten kunnen het eigenlijk nauwelijks nog aan.	4.8
161	Maar sowieso de enorme drukte in de stad, daar wordt de stad zo door uitgewoond dat ook heel veel Amsterdammers zich langzaam er zeker over lopen voelen.	7.67
162	De stad neemt nieuwe maatregelen en brengt bestaanden opnieuw onder de aandacht.	4.37
163	Zo rijden er meer ambulances en is de meldkamer drukker bezet.	82.87
164	Mogen mensen niet meer dan één alcoholisch drankje bij zich hebben op straat.	83.52
165	En kan illegale alcoholverkoop een boete van minimaal 1000 euro opleveren.	23.84
166	Bewoners en ondernemers die we spreken vinden allemaal dat er iets moet gebeuren.	6.02
167	Illegale alcoholverkoop zorgt namelijk ook voor oneerlijke concurrentie.	81.52
172	Ja, en als dan mensen met een biertje van een jongen hebben gekocht voor 2,50 één euro inkopen en die hoeft geen belasting, niks erover te betalen.	26.34
174	Nou, het idee is dat na een waarschuwing dat de eerste boete dan 1000 euro is voor illegale alcoholverkoop.	25.49
176	Dan zou ik er twee keer over nadenken om dat te doen.	3.92
178	Bij plaats A gaan ze staan, en dan worden ze daar aangehouden en dan gaan ze ergens anders in de stad weer verkopen.	7.55
181	Gaan bijvoorbeeld bezoekers, moeten die ook hun rugzak openmaken om te laten zien dat ze geen sixpack daarin hebben zitten omdat ze maar één drankje bij zich mogen hebben?	55.51
182	Nee, het gaat in de eerste plaats gaat het natuurlijk echt om illegale verkoop van alcohol.	24.36
183	We normeren ook, we doen gewoon een oproep aan mensen om alsjeblieft maat te houden.	24.41
184	Maar ja, als je niet handhaaft, wat is dan de waarde van die regel?	8.05
185	Het is ook helemaal niet uitgesloten dat die wel gehandhaafd wordt maar de prioriteit ligt er niet.	5.93
189	Een nieuwe, zeer speciale versie van het Oud-Hollands Ganzenbordspel.	4.64
190	Na de heftigste, toen nog, Koninginnedag ooit toen de kroning van Beatrix samen viel met woningnoodprotesten groeit het feest in Amsterdam uit van een vrijmarkt met extra's Trojans vijf gulden!	5.1
192	Nu wordt het ieder jaar voller het wordt dronkener en het wordt agressiever.	10.19
193	Sindsdien probeert Amsterdam met allerlei maatregelen om de feestvreugde binnen de perken te houden.	8.35
194	Met wisselend, of als je het aan deze bewoonster van de Jordaan vraagt, zelfs geen succes.	4.48
197	Maar rond om een uur of twee begint de drank te werken en de pillen.	20.06
199	Bent u dan iemand die hier is komen wonen recent en niet zo van de drukte van de grote stad houdt?	5.63
201	Ik woon hier al 40 jaar, want het was zo'n leuk feest.	4.14
202	Maar dat leuke feestje is er dus niet meer omdat er te veel mensen op afkomen.	3.72
209	Want als ik die buiten laat staan dan wordt het vertrapt uit elkaar gerukt, ondergepist of gekotst.	4.34
210	Wat zou de gemeente dan moeten doen of dat jij wel in de Jordaan blijft en niet naar Griekenland gaat?	19.35
211	Nou, de gemeente moet de stad teruggeven op Koningsdag aan de bewoners en zorgen dat de mensen van buiten eigenlijk de stad niet in kunnen.	48.38
216	Misschien dat je als je het één keer doet, één keer rigoureus, dat het werkt.	4.59
217	Iemand opperde om dan alle treinen maar te blokkeren die Amsterdam in willen.	38.01
219	Ja, kijk, het is bewegen tussen de duivel en de diepzee.	4.58
220	Je hebt mensen die heel erg graag heel groot feest willen vieren en je hebt mensen die hier echt niet meer tegen kunnen.	4.14
221	Dus tegen iedereen die feest komt vieren zeg ik wel: maak er een feest van, maar gedraag je.	3.42
222	Maar je aan de regels houden is niet altijd makkelijk, vindt ook hij.	4.75
223	Ja, en als jij er dan misschien vijf op hebt en je ziet er iemand voor je neus staan die je voor €2,50 nog eentje aan je kan verkopen zeg jij dan nee?	6.4
224	Nee, dan Maar dan is het een BVO'tje, Biertje Voor Onderweg van A naar B, dat zou ik wel doen.	4.01
225	Maar als ik bij een café ergens sta te kijken naar een band of wat dan ook voor een zangertje dan koop ik daar gewoon mijn bier.	4.33
233	En wie vrijmarkt zegt, zegt: goedkope spullen uit China.	39.96
234	Want of 't nou gaat om speelgoed, om spotgoedkope t-shirts of kerstversiering we importeren het massaal.	33.25
235	En dat doen we steeds vaker uit een van China's politiek gevoeligste regio's: Xinjiang.	39.93
236	Terwijl er internationaal grote zorgen zijn dat die spullen worden gemaakt door Oeigoerse dwangarbeiders een onderdrukte moslimminderheid in China.	76.04
237	Toch groeit de export uit Xinjiang dus explosief, ook naar Nederland.	77.98
238	En dat is opvallend want Nederland heeft China eerder veroordeeld voor Oeigoerse dwangarbeid.	81.16
239	In een aangenomen motie in 2021 van toenmalig Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma- nu de minister van Buitenlandse Handel, noemt de kamer de situatie in Xinjiang zelfs genocide.	48.98
240	Maar dat lijkt de import uit die regio dus niet te stoppen.	5.26
243	Met lange en hete zomers is het klimaat er perfect voor.	33.34
244	Hier rond het stadje Awat wordt het in grote balen binnengehaald.	6.39
246	Mensenrechtenorganisaties en onderzoekers spreken van grootschalige dwangarbeid in de sector.	81.23
247	Een vijfde van al het katoen in de wereld komt uit Xinjiang.	87.22
248	Maar grote bedrijven als H&M weigeren het nog te gebruiken vanwege 't dwangarbeid in de regio.	51.22
249	Maar grote bedrijven als H&M weigeren het nog te gebruiken vanwege de dwangarbeid in de regio.	53.81
250	En toch komt het nog in grote hoeveelheden aan in Nederland.	6.31
252	Over de hele linie groeide de export uit Xinjiang naar Nederland enorm.	64.24
253	Een van de bekendste onderzoekers naar mensenrechtenschendingen in Xinjiang is Adrian Zenz.	62.92
254	Ook de VN gebruikt zijn werk en hij adviseert de Europese Commissie over Oeigoers dwangarbeid.	36.06
255	Sinds de Tweede Kamer in 2021 de situatie in Xinjiang bestempelde als genocide is de import uit Xinjiang verzesvoudigd.	84.73
256	Vorig jaar is ter waarde van bijna 500 miljoen euro uit Xinjiang geïmporteerd naar Nederland.	33.7
257	Hoeveel daarvan voor de doorvoer naar andere EU-landen is is niet bekend.	8.47
258	Xinjiang is China's grootste producent van katoen, druiven, meloenen en dus tomaten.	76.54
259	Op een propaganda trip laten ze ons de innovaties in de landbouw zien.	11.95
260	Een agriculturele sector op zo'n industrieel niveau dat is hier wat de overheid ons graag wil laten zien.	5.66
261	Maar vorig jaar is er onderzoek naar buiten gekomen waaruit blijkt dat er een heel hoge kans is op dwangarbeid in de toeleveringsketens van de tomaten uit Xinjiang.	84.8
262	De Chinese overheid zegt vaker dat dwangarbeid in Xinjiang buitenlandse leugens zijn.	88.39
263	Ze wijzen naar de mechanisering in de landbouw, waardoor minder arbeiders nodig zouden zijn.	17.98
264	Waar vroeger de economie van Xinjiang vooral om landbouw draaide wordt er nu veel geïnvesteerd in de maak-industrie.	30.14
266	De import uit Xinjiang naar Nederland nam gigantisch toe in speelgoed, plastic bloemen en vooral ook kerstversiering.	79.28
267	Ter waarde van bijna 30 miljoen euro, tien keer zoveel als in 2025.	13.92
268	En dat maakt de kans hoog dat producten uit Xinjiang die je koopt in Nederland gemaakt zijn met dwangarbeid.	66.5
269	Xinjiangs economische voetafdruk in de wereld is aan het groeien.	88.44
270	Dat zien we dus ook in het westen steeds meer terug.	11.9
271	Hier, vanuit Kashgar, worden de spullen verhandeld en verstuurd.	7.77
273	Het grootste deel van Xinjiangs handel gebeurt ook met omliggende landen.	74.12
274	Hier vertellen ze ons wat er voornamelijk wordt geproduceerd en wordt geëxporteerd.	5.32
276	Maar Europa en Nederland hebben dwangarbeid in Xinjiang dus meermaals veroordeeld.	78.79
277	En vanaf volgend jaar gaat Europa producten die waar ook ter wereld, met dwangarbeid zijn gemaakt, verbieden.	50.48
279	Voor tientallen miljarden euro's aan Chinese spullen komen jaarlijks Nederland binnen.	83.68
280	Maar of ze gemaakt zijn met dwangarbeid daar wordt nu niet op gecontroleerd.	26.01
281	De naar Nederland gevluchte Oeigoer Abdurehim weet hoeveel van deze producten worden gemaakt.	26.83
282	De voormalig scheikundeleraar zag met eigen ogen hoe zijn studenten, volgens hem onder Chinese dwang katoen moesten plukken.	17.07
283	Europa wil af van producten die op deze manier zijn gemaakt.	11.79
284	Bedrijven moeten bij verdenking op dwangarbeid beter laten zien waar hun spullen vandaan komen.	75.29
285	En er komt een zwarte lijst met hoge risicoproducten.	37.48
286	Advocaat van Straaten is blij met de nieuwe regels.	7.88
287	Zij voert nu een zaak vanwege vermeende Oeigoerse dwangarbeid tegen kledingfabrikanten.	34.95
288	Weten waar je producten worden geproduceerd, weten welke weg dat aflegt.	9.35
289	En eigenlijk weten heel veel bedrijven dat wel maar kijken ze misschien weg of ze zeggen: we willen dat niet weten.	5.77
290	En als je dan ziet dat dat uit bepaalde landen komt als je ziet dat het over bepaalde producten gaat dan is nader onderzoek nodig en die verantwoordelijkheid wordt nu bij de bedrijven zelf gelegd.	7.38
292	Zijn producten aan Xinjiang te linken, dan worden ze in beslag genomen.	11.36
293	Tenzij het bedrijf kan aantonen dat ze dwangarbeidvrij zijn.	13.84
294	Je ziet dat er in Amerika ook wel deels een politiek motief achter ligt.	5.02
295	Dat is natuurlijk ook een deels handelsbescherming.	6.7
296	Dat er dus ook specifieke regio's worden getarget, of landen om een soort concurrentie de wind uit de zeilen te nemen.	5.32
299	Producten van de markt halen gebeurt pas na onderzoek door bedrijven en toezichthouders.	7.29
300	Nederland had al zo'n toezichthouder moeten aanstellen, maar deed dat nog niet.	17.62
301	Advocaat van Straaten vindt dat Nederland aan de slag moet.	53.72
303	Dus Nederland kan aan gaan wijzen van wie gaat er toezien op deze wetgeving en hoe gaan we dat organiseren.	15.38
305	Nou moest Nederland van Europa eind vorig jaar een toezichthouder aanstellen.	6.61
310	Dat is een vereiste van de Europese Commissie om ervoor te zorgen dat we voldoen aan deze wet.	13.85
311	En in die wet moet een toezichthouder worden aangewezen.	10.08
312	En ik vind, we zijn nu twee maanden geleden aangetreden, dat we daar ongelooflijk haast mee moeten maken.	3.46
314	Gaat u de Chinezen wijzen op de onderdrukking van de Oeigoeren, de dwangarbeid ook?	31.59
315	Ik zal niet alle gespreksonderwerpen en agendaonderwerpen die wij met onze Chinese counterpartner zal bespreken hier uitserveren.	3.58
316	Maar u kunt ervan op aangaan dat we naast de enorme kansen die er zijn.. in onze samenwerking, ook de pijnpunten zullen benoemen.	3.82
319	Zoals ik al zei ik zal niet de hele menukaart aan gespreksonderwerpen uitserveren.	3.51
321	Abdurehim kan ondertussen alleen maar denken aan zijn studenten met wie hij in de katoenvelden stond.	4.84
323	Nieuwsuur heeft het Chinese Ministerie van Buitenlandse Zaken om een reactie gevraagd.	49.94
324	Maar daar was vooralsnog niemand bereikbaar voor commentaar.	5.96