Nieuwsuur šŸ‡³šŸ‡±

_id 69c84ab25a3cec21586b6bbd
url https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5390/afspelen
datetime 2026-03-28 22:00:00
description Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx statement score
3 Met vanavond: Ook onder rechtse, conservatieve Amerikanen neemt de liefde voor Israƫl af. 38.34
4 En vertoont het tandem Trump-Netanyahu door de oorlog tegen Iran af en toe barstjes. 16.94
6 De politieke wil er geen meer bij, toch worden er de komende jaren zeven nieuwe gebouwd. 3.92
7 In de gemeente Haarlemmermeer slurpen bestaande centra al heel wat stroom. 15.21
8 Als al die datacenters in bedrijf zijn, 33 keer het verbruik van de complete luchthaven Schiphol. 83.67
9 En geheugenproblemen door overmatig alcoholgebruik. 89.71
11 Maar eerst: het laatste nieuws van vanavond, met Mark. 3.78
12 De Houthi's hebben voor de tweede keer vandaag Israƫl aangevallen. 60.43
13 De groepering zegt dat het raketten en drones heeft gebruikt. 24.78
14 Het Israƫlische leger zegt dat ƩƩn raket is onderschept. 64.91
15 Dat gebeurde hier, boven de Israƫlische stad Eilat. 12.3
16 Dit is de eerste keer dat de Houthi's actief deelnemen aan deze oorlog. 12.69
17 Eerder deden ze dat al bij de oorlog tussen Israƫl en Hamas. 28.51
18 Toen vielen ze ook schepen aan in de Rode Zee die banden zouden hebben met Israƫl. 9.59
19 Ook aan de andere fronten is de oorlog nog in volle gang. 4.41
22 De journalisten werkten voor tv-zenders die gelieerd zijn aan Hezbollah. 9.18
23 Israƫl zegt dat een van de twee locaties van Israƫlische militairen zou hebben prijsgegeven. 23.9
24 Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO zijn bij aanvallen in Zuid-Libanon ook negen ambulancemedewerkers gedood. 83.94
25 De WHO zegt dat in vijf dorpen medische teams werden getroffen terwijl ze aan het werk waren. 24.4
26 Door heel de Verenigde Staten zijn weer No Kings-protesten aan de gang. 13.93
27 Demonstranten vinden dat president Trump zich gedraagt als een autoritaire koning in plaats van een gekozen president Allerlei leuzen komen hier voorbij. 53.69
28 Tegen het strenge immigratiebeleid, tegen de nauwe banden met Israƫl, tegen de afbraak van de rechtstaat. 7.26
29 Aanwezigen zijn het niet eens met de manier waarop Trump het land leidt. 12.84
30 In oktober deden 7 miljoen Amerikanen mee aan No Kings-demonstraties. 20.76
31 Dit keer zijn er door het hele land meer dan 3000 protesten gepland. 15.67
32 De organisatie hoopt zo'n 9 miljoen mensen op de been te krijgen. 12.56
35 Hoeveel mensen er precies de straat op zijn getrokken hier in Amerika is natuurlijk lastig te zeggen. 7.39
36 Maar wat veel mensen hier wel hardop zeggen: Met hoeveel moeten we de straat op gaan om deze president van koers te doen veranderen? 12.46
37 Straks heeft Jeroen het over de relatie tussen Amerika en Israƫl die steeds meer barstjes vertoont. 10.68
38 Een groot landelijk onderzoek moet aantonen hoe het steeds zo mis kon gaan bij vruchtbaarheidsklinieken. 36.96
39 Dat is de oproep van experts en organisaties na de recente onthulling van Nieuwsuur over de zoveelste fouten met donorzaad. 61.16
40 Bij de opkomst van spermabanken in jaren 70 en 80 waren er nauwelijks regels. 45.26
41 In 2004 kwam er een wet waarbij zaaddonoren niet meer anoniem konden blijven. 13.11
42 Sommige vruchtbaarheidsartsen bleken zelf massadonor. 85.39
44 Adriejan van Veen doet als historicus onderzoek naar de situatie van voor 2004. 9.6
45 Hij is voor een breed onderzoek vanuit de overheid. 6.59
46 Gezien het leed dat duizenden donorkinderen hun kinderen, ouders en donoren, is aangedaan. 24.37
47 Gezien dat leed denk ik ook dat de minister er de verantwoordelijkheid voor heeft om in ieder geval te laten uitzoeken hoe dat zo gekomen is zodat mensen het een plek kunnen geven. 10.09
49 Het betekent eigenlijk dat je jouw ontstaan, en jouw ontstaansgeschiedenis is omgeven met schimmigheid, geheimen, misstanden, wanpraktijken. 4.24
50 En als je zaken zou willen veranderen en echt wil zorgen dat in de toekomst dat zaken beter geregeld zijn dan is het heel goed om te begrijpen wat er nu precies misgaat. 4.93
51 Het ministerie van Volksgezondheid noemt de situatie zorgwekkend maar heeft nog geen onderzoek toegezegd. 30.6
52 Op veel plekken was net een uur lang het licht uit. 4.15
53 Voor Earth Hour, de jaarlijkse actie om aandacht te vragen voor het klimaat. 23.02
54 Klokslag 20.30 uur is de skyline van Hongkong een stuk moeilijker te zien. 38.07
57 De actie om een uur in het donker te zitten is ooit bedacht door het Wereld Natuur Fonds. 23.41
58 En inmiddels doen meer dan 7000 steden hieraan mee. 10.05
59 Ook Parijs: Voor de verandering even geen verlichte Eiffeltoren. 10.14
60 Allemaal om aandacht te vragen voor klimaatverandering. 5.39
61 In Nederland ging bij onder meer de Domtoren in Utrecht en de Erasmusbrug in Rotterdam een uur lang het licht uit. 6.53
62 We gaan naar een opvallende verschuiving in de publieke opinie in Amerika. 4.74
63 Voor het eerst hebben de Amerikanen volgens diverse opinie-onderzoeken.. namelijk niet meer de meeste sympathie voor Israƫl. 40.78
66 Met gemiddeld 43 % punt meer steun voor Israƫl dan voor de Palestijnen. 88.88
67 Maar de laatste jaren is dat drastisch gaan veranderen en nu is er meer sympathie voor de Palestijnen. 10.43
68 We gaan het vanavond hebben over de afbrokkelende steun voor Israƫl in Amerika. 30.01
70 Dat betekent niet dat ze zich ineens per se bekommeren om het lot van het Palestijnse volk. 8.65
71 Maar deze beweging is een interessante indicatie van een verandering. 4.42
72 Welkom Liam Klein, Amerikadeskundige bij Clingendael net als ik waarschijnlijk opgegroeid met het idee: De steun voor Israƫl in Amerika is enorm en absoluut. 10.47
78 Defensiesteun bijvoorbeeld, heel belangrijk voor Israƫl. 34.94
80 Maar het lijkt nu allemaal te kantelen, dat is opmerkelijk. 3.93
82 Hoe verschilt het tussen Republikeinen en Democraten? 13.41
84 De steun voor Israƫl neemt het sterkst af bij Democraten en bij kiezers die zich niet gelieerd voelen aan een van de twee grote partijen. 65.57
89 Het ligt er een beetje aan naar welke opiniepeilingen kijkt. 3.85
93 Straks praten we meer over wat dit allemaal betekent. 4.01
94 Zeker die afnemende steun bij de Republikeinen valt op. 8.66
95 Steeds meer republikeinen en conservatieve prominenten keren zich tegen de Amerikaanse steun voor Israƫl. 63.22
96 Ze willen dat de regering van Trump zich richt op problemen in eigen land en niet op problemen in het Midden-Oosten. 15.25
97 Republikeinen zien de oorlog in Iran niet zitten maar volgens onderzoeker Benedict Vigers is er nog iets aan de hand: De Amerikaanse steun voor eeuwige vriend Israƫl is al jaren aan het afnemen. 72.16
98 Topdiplomaat Aaron David Miller, werkte in de jaren 90 aan de vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten. 8.78
99 Hij onderzoekt nu waarom de onvoorwaardelijke Amerikaanse steun voor Israƫl toch niet langer onvoorwaardelijk lijkt. 24.81
100 Ondertussen in Tel Aviv: Grote billboards met daarop: Bedankt God en bedankt Donald Trump. 6.43
101 Dat geluid valt ook te horen op de conservatieve bijeenkomst CPAC in Texas dit weekend. 7.41
102 De Iran-oorlog roept onder Amerikanen weerstand op maar volgens onderzoeker Rosner heeft de VS Israƫl juist hard nodig. 80.29
103 Veruit de meerderheid van de Republikeinse partij steunt Israƫl nog. 40.53
105 In hoeverre heeft Israƫl Amerika de oorlog met Iran 'in gerommeld'? 23.67
106 Ze hebben er best wel een belangrijke rol in gespeeld. 4.15
107 We weten ook dat Netanyahu voor de inval en ook tijdens de inval contact had met Donald Trump. 53.94
108 We weten ook dat een Republikeinse senator fungeerde als een soort doorgeefluik tussen Netanyahu en Trump. 66.88
111 De nucleaire capaciteit van Iran, als je daar bewijs voor levert dan kan je hem misschien wel overtuigen. 12.97
112 Ze hebben ook gezegd dat ze wisten waar Khamenei zat. 12.14
113 En dit wordt dus nu Trump verweten door zijn eigen achterban. 7.25
116 Het is de vraag of ze vanaf het begin hetzelfde doel hadden. 6.54
117 Het is in ieder geval duidelijk dat voor Trump en zijn regering als we dat mogen geloven dat ze een Amerika vriendelijk gezien in Iran willen. 12.41
120 Maar voor Netanyahu is het belangrijk dat Iran verzwakt is. 25.73
122 Dus als er chaos uitbreekt, als de regering verzwakt is dat het geen controle heeft over de eigen grenzen dan is de missie ook geslaagd voor Israƫl. 17.83
124 En juist een vorm van niet chaos, het is ongelooflijk om zo te praten over dat land vanuit Amerika gezien, niet chaos, dat wil Trump. 5.6
128 En dat is ook niet per se iets wat Donald Trump ambieerde. 6.26
130 Dat merk je ook als je naar Trump kijkt en af en toe iets laat zeggen over de manier waarop Netanyahu zich opstelt. 14.06
131 Vanaf het begin liepen de doelen misschien al uiteen. 3.91
132 Op dit moment lijkt het erop alsof Israƫl de oorlog wil volhouden. 13.6
135 Het is vrij duidelijk dat Trump en zijn regering niet gebaat zijn bij een lang conflict. 7.59
137 En als hij wil voorkomen dat er een revolte gaat plaatsvinden van mensen die gaan zeggen: wie zet je op 1? 9.31
139 Dan moet hij zich toch terugtrekken zonder te veel gezichtsverlies. 4.3
143 Dat is wel zorgelijk vanuit het perspectief van Tel Aviv. 4.92
146 Er werd gezegd: we moeten erop blijven hameren dat de band zo solide is. 4.49
148 Onder andere doordat er veel raketten worden afgevuurd op Israƫl. 73.52
149 En voor het afweermechanisme zijn ze afhankelijk van Amerika. 10.19
150 Maar een land als de VS, zouden die de handen er vanaf kunnen trekken? 20.29
152 Dachten dat Donald Trump een revolutie in het buitenlandbeleid zou veroorzaken, geen oorlogen beginnen. 14.27
154 Maar er zijn wel stemmen die veel forser in de wedstrijd staan. 4.34
155 Bijvoorbeeld ook JD Vance, staat er scherper in het terugtrekken van de Amerikanen. 20.57
156 En die kan ook een belangrijke rol spelen in de toekomst van Amerika. 4.93
159 Straks: 12 jaar geleden werd de leeftijdsgrens voor het drinken van alcohol verhoogd naar 18 jaar. 88.43
160 Inmiddels komen er op de Spoedeisende hulp-afdelingen.. niet mƩƩr jongeren binnen na overmatig drinken maar ook niet minder. 64.99
161 Ik bleef maar doordrinken en doordrinken en die rem was er gewoon helemaal af. 3.57
162 Ik merk gewoon aan zowel mijn korte- als mijn lange termijn-geheugen dat ik dat echt wel kapot gedronken heb. 3.68
166 Mega-grote datacenters die ruimte en stroom vreten. 48.92
167 Er zijn er nu drie van in Nederland en wat de politiek betreft blijft het daar ook bij. 19.18
168 Want de stroom die zij gebruiken is hard nodig om woonwijken aan te sluiten, en bedrijven. 8.55
169 Sinds 2022 is er daarom een verbod op nieuwe hyperscales. 53.09
170 Alleen: dat heeft in de praktijk nog niets veranderd. 3.98
171 De bouw van deze enorme datacenters gaat gewoon door. 18.15
179 Ik zie het belang van datacenters, want we hebben het nodig. 4.31
180 Ik bedoel, ik zit zelf ook op Google en ChatGPT maar er zijn andere plekken te bedenken waar je dat kunt doen. 4.16
182 Nou, het is natuurlijk niet echt een woonwijk hier, toch? 6.32
183 Nou, er wonen hier toch ruim 200 gezinnen die daar direct last van krijgen doordat ze tegen zo'n gebouw aan gaan zitten kijken. 15.08
185 Ze zijn niet meer weg te denken in onze digitale economie. 7.15
188 Dit is de schakelkast die eigenlijk zorgt dat we altijd stroom hebben. 20.87
190 Dit is de datavloer waar alle data staat, waar alle IT-apparatuur staat. 10.19
192 Van e-mails tot appjes, van overheden tot ziekenhuizen. 8.2
194 Onze economie stort in onze samenleving stort in zonder datacenters. 88.11
195 We kunnen niet zonder deze digitale infrastructuur. 6.43
197 Je ziet het op een gegeven moment aan wat er op het dak staat. 3.75
198 Alles wat er op het dak zit is voor koeling van de servers binnen. 3.66
200 In de gemeente Haarlemmermeer, een internetknooppunt, staan er al meer dan 30. 9.15
202 Het verbruik wat wij hier hebben is 33 keer Als al die datacenters in bedrijf zijn, 33 keer het verbruik van de complete luchthaven Schiphol. 47.71
206 Bedrijven, woningen worden niet aangesloten op het elektriciteitsnet omdat daar geen plek is. 83.61
207 Dan vraag ik me af: Ben ik nou zo Hoe was het ook alweer, Cruyffiaans? 3.96
209 Datacenters gebruiken op dit moment 5 procent van alle elektriciteit in Nederland. 77.44
210 In de toekomst wordt dat naar verwachting zelfs twee keer zoveel. 20.12
212 Dat is heel problematisch, omdat je gewoon Als je de vergunning van een datacenter bijvoorbeeld zou kunnen gebruiken voor het bouwen van woningen, dan zou je heel veel woningen kunnen bouwen die aangesloten kunnen worden op het energienet. 43.22
213 Hetzelfde verhaal voor scholen en onze ziekenhuizen. 9.26
214 Iedereen staat in de rij en mag wachten tot Sint-Jutemus. 3.66
218 Sterker nog, sinds 2022 zijn ze in bijna heel Nederland verboden. 54.59
223 Hyperscales hebben wij gezegd: tot '27 komen die er niet meer bij. 23.63
224 Maar er zijn op een aantal plekken dat datacenters, dus de hyperscales- al wel een vergunning aangevraagd hebben voordat we de datacenterstrategie hadden. 13.98
226 Eenmaal een vergunning afgegeven, valt hij niet meer terug te draaien? 13.55
227 Als-ie onherroepelijk is, valt-ie niet terug te draaien. 5.03
228 Bij de datacenters begrijpen ze de aversie niet tegen hyperscales. 15.05
230 Die nemen ook ruimte in, gebruiken ook elektriciteit maar zijn een stuk minder efficiƫnt. 40.1
232 En die schaal is nodig om eigenlijk Nederland te draaien om de economie en de samenleving te blijven draaien. 7.19
233 Je kan ook niet de haven van Rotterdam een olietanker vervangen door honderd roeiboten met een oliepad. 44.54
234 Zo zit het ook inmiddels met de digitale economie met de digitale hyperstructuur. 4.96
235 Wat vindt u er dan van dat de politiek daar vanaf wil? 8.55
236 De kennis in de politiek over datacenters is te weinig gezien het belang dat ze hebben voor de Nederlandse economie de Nederlandse samenleving en de belangrijke thema's zoals bijvoorbeeld de energie-transitie. 27.14
237 In de Haarlemmermeer gaat de bouw van datacenters intussen gewoon door. 48.38
238 Als niemand data verbruikt, komt nergens een datacenter. 86.85
241 We willen allemaal dat telefoontje waar we de hele dag mee in onze handen zitten we willen spelletjes spelen, we willen vlees eten. 5.74
242 Ik bedoel, iedereen weet dat als je iets niet wilt, moet je het niet doen. 5.36
243 En we doen het allemaal wel, dus het is niet terug te draaien. 3.9
247 Tenzij heel Nederland besluit om terug te gaan naar een ouderwetse telefoon en brieven te versturen. 31.93
248 En hebben we dat weer: Wat moeten met al dat papier? 4.21
254 De bouw van deze hyperscale in de Haarlemmermeer zal nog een paar jaar duren. 6.91
257 In de serie 'Nuchter bekeken' kijken we naar verschillende facetten van alcoholgebruik door jongeren. 74.2
258 12 jaar geleden werd de leeftijdsgrens voor alcohol verhoogd van 16 naar 18 jaar. 81.13
259 Nu stellen we vraag: hoe staat het ervoor met de drinkende jeugd? 27.72
263 Toen mocht ik voor het eerst van mijn ouders ook drinken dus ik had wat vrienden uitgenodigd. 4.23
264 Om 21 uur kwamen mijn vrienden ongeveer en om 10 uur lag ik al laveloos kotsend op de bank omdat ik toen al niet kon omgaan met het alcohol wat ik voor handen had. 4.7
266 Vanaf het moment dat ze begon met drinken verloor ze de controle. 8.49
267 Meerdere keren belandde ze op festivals bij de EHBO. 8.83
268 Ik bleef maar doordrinken en doordrinken en die rem was er gewoon helemaal af. 3.57
269 En ik had ook eigenlijk niet echt meer door hoe ver ik al was en hoeveel ik al had gedronken. 3.45
270 Totdat ik wat ik later te horen kreeg onderuit ben gegaan dus ik ging knock-out. 3.52
271 Ik kon niks meer, ik zei niks meer, ik bleef maar overgeven. 3.41
272 Dat was best wel een intense ervaring en zeker ook hoe ik mijn vrienden er achteraf over heb gehoord. 3.76
273 Dat ik gewoon zo die grens niet meer had dat ik het zelf niet eens door had dat ik al zo ver was dat ik knock-out zou gaan. 3.65
274 Nico van der Lely is kinderarts en wijt een groot deel van zijn carriĆØre aan alcoholpreventie onder jongeren. 17.78
275 In 2006 richtte hij de eerste speciale alcoholpoli voor jeugd op. 11.73
276 Je ziet grosso modo zo'n duizend kinderen per jaar. 75.51
277 Dan heb ik het over mensen tot en met 17 jaar in de ziekenhuizen in Nederland. 4.97
279 Dat is verschillend per kind en aan de afhankelijk van hoe ze gedronken hebben en welke leeftijd. 34.7
281 1 op de 4 heeft secundair letsel, zoals wij het noemen. 74.94
282 Ze vallen ergens vanaf of ze hebben geweldsdelicten. 79.52
286 Zeker in zo'n koude periode als we gehad hebben is de centrale temperatuur laag. 51.5
287 Dat levert ons weer een probleem als we moeten reanimeren. 4.68
291 Het beschadigt het ontwikkelend brein en zorgt voor IQ-verlies en een verminderd concentratievermogen. 90.94
293 En als je blijft drinken zorgt het voor een verhoogde kans op zeven soorten kanker. 90.85
294 Ook kan het zorgen voor hartritmestoornissen en spierverval. 88.51
297 Alles wat ik in nuchtere staat niet zou doen daar zei ik veel eerder ja op. 3.63
298 Gekke dingen uithalen, domme dingen doen, dingen beklimmen- mensen uitschelden, heel boos worden. 33.33
299 Dat zijn dingen die ik nuchter normaal gesproken echt niet zou doen. 4.5
300 Maar op het moment dat ik ook maar ƩƩn druppel alcohol in mijn systeem had Het vervaagde mijn eigen grenzen zo. 3.85
301 Dat is echt onbeschrijkelijk hoe erg alcohol je kan veranderen. 9.74
302 Van der Lely zette zich jarenlang in voor de verhoging van de minimumleefdijd voor alcohol drinken van 16 naar 18 jaar. 28.55
303 Met resultaat, jongeren die op de alcoholpoli binnenkomen zijn ouder dan voor die wetswijziging. 88.93
304 En het aantal jongeren dat binnenkomt op de poli stijgt niet meer. 89.96
309 Het neemt niet toe, het aantal jongeren, maar het neemt ook niet af. 23.84
312 Dus dat is wel van belang om te weten, ook voor de beleidsmakers. 3.88
313 Het is schadelijk als je veel drinkt, vaak drinkt en op jonge leeftijd drinkt. 89.62
314 Na een behandeling in een jeugdkliniek gaat het nu weer goed met Fleur. 4.46
315 Ik ben inmiddels 2,5 jaar verder sinds ik mijn behandeling heb gehad bij Yes We Can. 6.28
319 Wat denk je dat alcohol kapot heeft gemaakt in jouw lichaam en in jouw leven? 21.64
320 Sowieso de band met mijn ouders en met de rest van mijn gezin. 3.69
322 En ik merk aan zowel mijn korte- als mijn lange termijn-geheugen dat ik dat echt wel kapot gedronken heb. 3.46
326 Morgen ons laatste deel van onze serie 'Nuchter bekeken''. 4.5
328 Hoe houden zij stand in een van alcohol doordrenkte samenleving? 22.17
331 En nu al op ons Youtube-kanaal: Ze worden de belangrijkste verkiezingen van Europa genoemd: De parlementsverkiezingen over twee weken in Hongarije. 10.57
332 Waarom twee grootmachten OrbƔn in het zadel proberen te houden legt onze Europa-correspondent Saskia Dekkers uit. 11.11
334 En morgen zijn wij er weer op, gewoon op NPO 2, om 22 uur. 5.8