Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6977df329c4488f33faaa0c7
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5328/afspelen
datetime	2026-01-26 22:00:00
description	Het is al weken onrustig in Iran: demonstraties tegen het regime worden hardhandig neergeslagen met duizenden doden tot gevolg. Wat is Trump van plan? Wat gebeurt er mocht het Iraanse regime vallen? * De relatie tussen de EU en Amerika wordt almaar brozer, dus zoekt Europa naar nieuwe partners. Dat gebeurt met name door handelsakkoorden te sluiten. Wat is de waarde van deze handelsdeals? * We worden ouder en werken langer door, ook muzikanten. In een nieuwe serie portretteren we musici die op hoge leeftijd nog actief zijn. Deze keer: de 85-jarige jazzdrummer Pierre Courbois, die nog elke dag drumt.

 

Statements

idx	statement	score
3	Amerikaanse oorlogsschepen zijn aangekomen in het Midden-Oosten.	78.32
5	En wat zou een 'regime change', als het zover komt betekenen voor het land?	10.28
6	Weer smeedt de EU een strategische handelsdeal buiten de VS om, deze keer met India.	54.73
10	Er zijn altijd mensen die mij vragen: Ben je niet moe van het spelen?	5.06
14	Maar eerst: het laatste nieuws van vanavond, met Afke Boven.	4.17
15	KLM gaat weer vliegen naar Saudi-Arabië maar nog niet naar Dubai en Tel Aviv.	8.14
16	Vrijdag besloot de vliegmaatschappij om niet meer naar het Midden-Oosten te vliegen vanwege de spanningen daar.	38.52
17	Die beslissing heeft waarschijnlijk te maken met de protesten in Iran.	29.25
18	De Amerikaanse president Trump dreigt daar militair in te grijpen.	61.39
21	British Airways en Lufthansa vliegen ook voorlopig niet naar het Midden-Oosten.	67.78
22	Jeroen gaat zo met een militair expert dieper in op die situatie in het Midden-Oosten.	19.75
23	Het lichaam van de Israëlische politieagent Ran Gvili is vanuit Gaza overgedragen naar Israël.	65.4
24	Hij kwam om tijdens de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023.	9.38
25	Ran Gvili was de laatste Israëlische gijzelaar in Gaza.	78.59
26	Als eerbetoon aan Gvili zingen Israëlische militairen het Israëlische volkslied.	10.63
27	Zij hebben zijn lichaam gevonden op een begraafplaats in Noord-Gaza.	18.51
28	En nu na ruim twee jaar wachten Gvli's overblijfselen in Israël zijn is onder andere zijn vader opgelucht.	35.77
29	Hij neemt samen met militairen en Rans collega's bij de politie afscheid van zijn zoon.	10.83
32	Nu ook het lichaam van de laatste Israëlische gijzelaar is overgedragen gaat Israël ermee akkoord om de grens tussen Gaza en Israël te openen.	59.72
33	Maar of het iets gaat veranderen voor de mens in Gaza, is de vraag.	7.35
34	Netanyahu liet weten dat er geen sprake zou zijn van de wederopbouw van Gaza zolang Hamas niet ontwapend.	68.52
35	En die willen dat pas doen als er een einde komt aan de Israëlische bezetting.	7.94
37	Los van dreigementen lijkt er geen oplossing te zijn.	5.63
38	Landen aan de Noordzee gaan gezamenlijk militaire oefeningen houden om kabels, leidingen en platforms in zee beter te kunnen beschermen.	53.59
40	Onder aanvoering van bondskanselier én kapitein voor een dag Friedrich Merz werden de afspraken vandaag in Hamburg beklonken.	5.5
41	Ook missionair premier Dick Schoof was aanwezig samen met negen andere regeringsleiders.	6.74
42	Naast veiligheid willen de landen ook beter samenwerken op het gebied van energie, bijvoorbeeld door de gezamenlijke bouw van windparken.	27.98
43	De Noordzee is enorm belangrijk voor onze communicatie en energievoorzieningen.	26.91
44	Alleen al voor de Nederlandse kust ligt er een wirwar aan data- en elektriciteitskabels.	77.94
46	Deze infrastructuur is niet alleen belangrijk voor Nederland maar ook voor andere landen.	7.91
48	Het belang van de Noordzee zal in de komende jaren alleen maar toenemen.	12.65
49	Met steeds meer Russische activiteiten in het gebied is het risico op verstoringen steeds groter.	75.69
51	Het is al dagen onrustig in de straten van Minnesota Het is al dagen onrustig in de straten van Minnesota zeker nadat Alex Pretti zaterdag door de immigratie-politie werd doorgeschoten.	58.75
52	De gouverneur van de staat, Tim Walz, heeft president Trump gebeld met het verzoek om samen te werken.	36.54
53	De afgelopen dagen hadden ze nog flinke kritiek op elkaar.	5.03
54	Het Witte Huis beschuldigde Walz van het verspreiden van kwaadaardige leugens.	49.71
55	Maar na het telefoongesprek van vandaag suggereert Trump dat Walz een andere toon aansloeg.	16.82
56	Op zijn sociale-mediaplatform Truth Social schrijft hij dat het een goed gesprek was en dat ze ongeveer op dezelfde golflengte zaten.	6.79
57	Dat pad zou bestaan uit het meewerken van de staat bij het oppakken en deporteren van illegale immigranten.	16.29
58	Walz zegt in het gesprek te hebben aangedrongen op onpartijdig onderzoek naar de schietpartijen.	19.06
59	De armada van Donald Trump is aangekomen in het Midden-Oosten.	68.39
61	Het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en andere schepen liggen nu vlakbij de plaats van bestemming.	13.74
63	Wat is er die kant op gegaan, wat kun je daarmee en wat voor gevolgen kan dat hebben?	5.55
64	Welkom, Martijn Kitzen, bijzonder hoogleraar Militaire Studies aan de Universiteit Leiden.	4.44
68	Anderhalve week geleden was het al spannend rond Iran.	8.6
72	Er is niet alleen een vliegdekschip, maar ook een kleine luchtmacht.	6.05
74	Het schip waar in 2003 werd uitgeroepen dat het regime van Saddam Hoessein was verslagen.	20.12
77	Die kunnen met kruisraketten ook landdoelen in Iran aanvallen.	90.01
80	Amerika heeft daardoor veel meer opties in het gebied.	11.21
83	Er zijn ongelooflijk veel bases in de regio, van Amerika.	6.44
87	Een hele grote basis, die anderhalve week geleden werd geëvacueerd.	4.07
95	Er is dan een grote oefening van Amerikaanse luchtmacht.	7.53
96	Als die vliegtuigen vertrekken, zien we een aanval.	38.36
103	Dat zijn hele goede vliegtuigen om Iran aan te vallen.	12.21
105	Zij vallen ook drones aan die door Iran worden afgevuurd.	80.26
106	Die zijn dus in Jordanië gestationeerd om Israël te beschermen.	88.23
112	Er zijn al bijna een week protesten in Iran tegen het regime.	31.84
114	President Trump heeft al eerder steun voor de demonstranten uitgesproken.	13.3
123	De protesten zijn inmiddels met harde hand de kop ingedrukt.	3.95
125	En dan kondigt Trump aan dat er een vloot oorlogsschepen richting Iran gaat.	65.58
132	Dit weekend waren er gesprekken met de Israëlische krijgsmacht.	8.17
134	En gezegd: we willen degenen straffen die de demonstranten genadeloos hebben behandeld.	5.3
137	Ik vraag me af, met alleen die militaire middelen kun je het regime en doelwitten treffen.	4.85
138	Maar om het helemaal omver te werpen, is meer nodig.	4.27
139	Misschien hebben ze iets voorbereid, net zoals in Venezuela.	5.91
141	Maar met alleen militaire machtenboekje niet voldoende resultaat.	4.31
142	Maar met alleen militaire macht boekje niet voldoende resultaat.	4.35
144	Anderhalve week geleden hebben we gezien dat er spanningen opliepen.	4.35
148	De regio houdt er rekening mee dat er iets gaat gebeuren dit keer.	4.99
149	In hoeverre is een actie Er zijn gesprekken gevoerd met de Israëliërs maar in hoeverre is de actie gecoördineerd met nog meer landen in de regio?	21.07
151	Dus het is met al die landen gecoördineerd, ook met Israël.	6.99
155	Hoe groot is de kans op een succesvolle regime change?	6.25
156	De operste leider van Iran, Ayatollah Khamenei, heeft zich nooit bevreesd getoond voor Trump.	33.44
157	Het regime in Iran, is dat met militaire middelen weg te krijgen?	29.89
159	Ik zeg niet dat het nooit zou kunnen gebeuren maar het lijkt mij dat dat een enorme klus zou zijn omdat het regime zo wijd vertakt is in politiek, economie, maatschappij het grote veiligheidsapparaat, dat is met een simpel bombardement of bombardementen niet zo makkelijk uit te schakelen.	5.88
160	Het regime van de Ayatollahs steunt op de zwaarbewapende revolutionaire garde.	11.76
163	De revolutionaire garde heeft heel veel belangen in Iran.	19.73
164	De revolutionaire garde heeft heel veel belangen in Iran.	19.73
166	20% van de economie ongeveer is in handen van de revolutionaire garde.	78.4
171	Maar in het onwaarschijnlijke geval dat het regime toch valt, wat dan?	7.44
173	En dan komen we in een situatie van een machtsvacuüm.	3.92
174	En er is niets zo gevaarlijk in dit soort omstandigheden dan een machtsvacuüm.	4.14
175	En er is niets zo gevaarlijk in dit soort omstandigheden als een machtsvacuüm.	4.23
176	Want dan gaan allerlei rivaliserende groepen, en dat zijn er heel veel in Ira, met elkaar op de vuist.	3.45
177	Want dan gaan allerlei rivaliserende groepen, en dat zijn er heel veel in Iran, met elkaar op de vuist.	4.05
178	En op de vuist betekent dan met gebruik van wapens.	9.49
180	Dan is een scenario van een burgeroorlog om de hoek, zeg maar.	4.79
181	De demonstraties in Iran waren massaal maar in het land zelf bestaat geen georganiseerde oppositie die de macht kan overnemen.	19.82
182	De Iraanse ballingen in het buitenland zijn hevig verdeeld.	9.99
183	Ja, de Iraanse oppositie is net zo verdeeld als de Iraanse samenleving.	48.22
184	Je hebt natuurlijk aanhangers van de monarchie, die de naam van Reza Pahlavi noemen, die zijn er.	6.5
185	Maar je hebt natuurlijk mensen die een seculiere republiek willen.	4.93
186	En dan heb je minderheden die hun rechten willen verdedigen, zoals de Koerden, zoals de Arabieren in het zuiden van Iran, de Beloetsjen in het oosten van Iran.	7.14
187	Dan bestaat de kans dat groepen zich gaan afscheiden of die proberen zich af te scheiden.	9.55
188	De Beloetsjen, de Koerden, de Arabieren, misschien nog meer groepen.	3.77
190	Dat leidt dan tot gigantische vluchtelingenstromen.	88.36
192	En stelt u maar voor wat dat betekent voor de benzineprijzen, ook in Nederland.	7.81
194	En dan is er nog het scenario waarin de revolutionaire garde een coup pleegt tegen de ayatollahs om de eigen economische belangen te redden.	10.16
195	Dat men denkt 'we kunnen misschien wel zonder het leiderschap van de opperste leider, van Khamenei' en dat dan een sterke man uit de kaders, uit de rangen van de revolutionaire garde dat die naar boven komt.	3.53
196	En dat er dan een pure militaire dictatuur, wat Iran eigenlijk al is, maar die wordt nog zuiverder.	13.28
197	Het mogelijke scenario wat ik voor me zie is Venezuela, wat de VS met Iran wil.	21.97
198	Namelijk het regime verzwakken en vervolgens daarmee een deal treffen.	4.29
199	En de macht overhandigen aan de leiders daarbinnen.	4.21
200	Dus het systeem autoritair houden, maar ervoor zorgen dat het regime naar de VS luistert.	9.03
201	In alle scenario's, als ik het zo begrijp, zijn de Iraniërs de pineut.	7.08
202	Ja, behalve dan dat ze economisch misschien iets meer ruimte krijgen.	4.51
203	Maar als het gaat om politieke rechten, waar het de demonstranten om gaat in deze weken Het is nu stilgevallen, nemen we aan.	7.91
204	Nee, daar hebben ze verder niks van te verwachten, nee.	4.45
208	Dit weekend nog een grote muurschildering in Teheran.	7.59
209	Daarop zie je hoe een Amerikaans vliegdekschip wordt aangevallen.	46.49
210	Op internet zijn filmpjes over de aanvallen op Amerikaanse bases.	80.82
217	Maar de luchtverdediging is ook op sterkte gekomen.	4.68
218	Er zijn ook berichten over een radar die is ontplooid.	14.93
219	En langs de kust worden anti scheepsraketten ontplooid.	63.36
222	Die zeestraat, daar moet een groot deel van de olieproductie langs.	17.57
223	Als die wordt afgesloten, en dat heeft Iran regelmatig getraind met een vloot van kleine snelle boten en die schijnen ook paraat te staan.	8.38
224	Als dat wordt afgesloten, merken we dat economisch op wereldniveau.	5.21
226	Dank u. Straks, de inmiddels 85-jarige jazzdrummer Pierre Courbois speelt noodgedwongen met veel jongere bandgenoten.	10.28
227	Eén van de belangrijkste redenen is omdat mijn oude collega's allemaal dood zijn of niet meer spelen.	5.64
229	Amerikaanse importtarieven, Chinese blokkades van zeldzame grondstoffen: met onze grootste handelspartners heeft Europa flinke problemen.	86.0
230	De Europese Unie is daarom op zoek naar nieuwe vrienden.	31.73
231	Deze maand worden maar liefst twee nieuwe handelsdeals gesloten.	56.89
232	Eén met Zuid-Amerika, Mercosur, al heeft die wat vertraging.	8.17
234	Dat wordt, zegt Brussel zelf, 'de Moeder aller Handelsdeals'.	8.1
241	Het is een land met een grote markt die allerlei producten nodig heeft.	3.96
243	Samen maken ze ongeveer een kwart van de wereldeconomie uit.	15.03
245	Deze twee blokken kunnen erg van elkaar profiteren.	4.01
248	Dit soort beelden heb je misschien wel eens uit India gezien.	6.08
251	Leuk is anders, maar lange tijd had je hier weinig keus.	3.7
252	In Mumbai gebruiken 7 miljoen mensen per dag de trein om naar hun werk te komen.	76.25
253	En dat maakt het daarom ook echt de levensader van deze stad.	4.46
254	Terwijl Amsterdam zwoegte met de Noord-Zuidlijn, kwamen er in Mumbai tientallen kilometers metro bij.	19.67
255	En dat was niet gelukt zonder Europese technologie.	5.81
257	De Duitse boor is niet de enige zakelijke doorbraak van Europa.	49.65
259	India zet de Europese technologie in om een achterstand in te lopen.	74.76
261	Op dit moment is India pas de negende handelspartner van de Europese Unie.	45.11
262	En daar wil de EU verandering in brengen met de moeder aller handelsdeals.	15.77
263	En dus lopen Europese leiders in India de voordeur plat.	8.69
266	En vandaag is Europese Commissie-chef Ursula von der Leyen te gast bij premier Modi op de jaarlijkse militaire parade.	9.57
268	Al moeten de meeste Indiërs haar nog wel leren kennen.	6.17
269	Wat we op straat wel horen is dat ook Indiërs zich zorgen maken over de onrust in de wereld.	21.47
270	Toch brengt de samenwerking tussen India en Europa ook moeilijkheden.	7.66
271	Want een van Indiërs grootste bondgenoten is deze man.	51.64
272	Ook Vladimir Poetin was de afgelopen tijd in India op bezoek.	21.35
273	Ter illustratie, de zware Amerikaanse heffingen zijn opgelegd aan India omdat het land, naar de smaak van Trump, te veel Russische olie inkoopt.	80.66
274	De relatie tussen Rusland en India zit ook Europa niet lekker.	15.82
276	De Sovjet-Unie heeft India geholpen om onafhankelijk te worden terwijl het Westen India gekoloniseerd had.	86.65
277	En dan ook nog eens economisch hebben ze diepe banden.	3.83
278	Die groeiende economie van India heeft energie nodig, maar ook wapens.	27.76
281	Die zorgen bij het handelsakkoord met Zuid-Amerika, Mercosur, voor veel vertraging.	71.14
284	Wel hopen ze hier dat Europa meer Indiase immigranten toelaat.	35.09
285	Indiase IT'ers mogen van Trump nauwelijks nog in de VS aan de slag.	86.69
287	Van der Leyen wil denk ik ook precies dit signaal geven: Wij hebben vrienden.	5.11
289	meteen heel vroeg in haar nieuwe termijn, om te laten zien: Dit is een potentieel hele belangrijke partner voor Europa in die druk tussen de VS en China.	5.42
290	En eigenlijk op allerlei gebieden is het is het haar taak nu een beetje om te laten zien dat wij als Europa andere, andere vrienden ook hebben nu de economie zo onder druk staat.	5.34
291	Vandaag gaan we van start met een nieuwe serie, over oudere musici.	4.54
294	Hun passie brengt hen dagelijks weer naar hun instrument, partituur of het podium.	3.62
296	De jazzdrummer die naar eigen zeggen 5000 optredens in binnen- en buitenland deed.	10.22
301	Zo'n middag als hier, nou, waar maak je dat mee, toch?	3.91
303	Ik bedoel, dat is toch beter dan thuis naar de televisie, naar Max Verstappen te zitten kijken.	5.65
305	Als je een ballet speelt Als je een ballad speelt Dat lijkt heel simpel, he?	5.24
309	Ik ben de oudste met 85, de bassist is 60 en de saxofonist is 30.	12.57
310	Dat heeft diverse redenen, dat ik met jonge mensen speel.	3.89
311	Een van de belangrijkste redenen is dat mijn oude collega's allemaal dood zijn.	36.69
312	Of niet meer spelen, dus ik moet wel met jonge mensen spelen.	3.66
313	Maar het leuke is dat we van elkaar heel veel leren.	4.2
316	Waaraan merk jij dat jij met iemand samenspeelt die uit een totaal andere generatie afkomstig is?	5.71
317	Nou, al is het soms alleen al gewoon een anekdote hoe hij in de jaren 70 ergens op toer was met een artiest die ik alleen van platen ken.	4.09
318	Dat je dan uit eerste hand van iemand kan horen hoe het was om met diegene te spelen.	4.12
320	Er zijn altijd mensen die mij vragen na het spelen: Ben je niet moe van het spelen?	5.37
322	Ik ben moe voor het spelen en de muziek geeft mij zoveel energie.	4.06
323	Pierre Courbois leeft wat teruggetrokken op een woonboot langs de Rijn in Arnhem.	8.13
324	Ver van het lawaai en de rokerige zalen, slechts begeleid door het geluid van een passerend schip experimenteert hij met zijn slagwerk, schrijft composities en denkt na over nieuwe mogelijkheden.	4.8
325	Ik ben geen stadsmens, ik voel me niet op mijn gemak in de grote stad.	4.22
326	Is dit de mooiste plek om je te bevinden achter het drumstel?	5.94
333	Dit zijn hele moeilijke Ik moet altijd spelen, Sinterklaas, kerstmis, iedere dag moet je spelen.	3.48
334	Dus dat blijf ik gewoon door doen, want het is ook zo al zal ik niet optreden of zou ik hier iedere dag maar een half uurtje zitten het is gewoon een goede training voor je lichaam.	4.23
335	Anders moet ik naar de sportschool of ik moet een hometrainer aan gaan schaffen.	4.25
336	Dan kan ik net zo goed achter het drumstel gaan zitten, natuurlijk.	3.72
337	Wat ik pas ontdekt heb, dat je ook met twee stokken kan spelen links.	3.76
338	En dan kom je dan achter door het feit dat ik problemen had met mijn duim.	3.62
339	Dus dan moet ik mijn stokken, die ik normaal altijd zo vasthoud van de dokter zo vast gaan houden.	4.16
341	Dus wat Johan Cruijff al zei: alle nadeel heb zijn voordeel.	7.58
343	Daar moeten alle oude mensen maar eens goed over nadenken.	4.38
344	Daar moeten alle oude mensen maar eens goed over nadenken.	4.38
346	Er zijn wel eens momenten, maar dat hebben we allemaal in het hele leven dat ik denk van: Moet ik nou op mijn 80e nog de halve wereld afreizen.	4.51
347	Ik heb bijvoorbeeld naar aanleiding van mijn laatste cd een verzoek uit Japan.	5.09
350	Zolang mensen mij opbellen en zeggen: Kun je dan en dan kan spelen of muzikanten me vragen of ik een concertje kan doen of repeteren of wat dan ook.	3.95
351	Dus ik ben niet zelf degene die dat bepaalt, maar het zijn de mensen die mij schijnbaar nodig hebben.	3.66
352	En die willen dat ik kom spelen of een stukje voor ze schrijf of wat dan ook.	3.58
353	En zolang ze dat nog doen, speel ik gewoon door, natuurlijk.	3.48
354	Het zou toch belachelijk zijn als een jazzclub mij opbelde en ik zeg dat ik te oud ben.	3.99
359	Het duo Henneman en Baars, die samen onlangs 150 jaar werden.	7.24
360	Ik werk nog, maar dit is dus Stoppen is geen optie.	3.46