Nieuwsuur 🇳🇱

_id	696d53319c4488f33f614826
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5325/afspelen
datetime	2026-01-18 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond deze onderwerpen: Na de Groenlandheffingen van Trump slaat Europa nu terug met miljarden aan tegenmaatregelen.	78.57
3	Het volgt op ongekend harde reacties vanuit Europa op die aangekondigde heffingen.	5.65
4	Zo noemt ons demissionaire kabinet het zelfs 'chantage'.	40.0
5	Het is voor het eerst dat de EU zijn tanden laat zien.	8.45
6	En heel wat stil leed onder Amerika-liefhebbers in Nederland over de verslechterde relatie tussen beide landen.	4.67
10	De Europese Unie dreigt terug te slaan naar Amerika.	57.38
11	Dat als reactie op de heffingen waar Trump gister mee kwam.	28.42
12	Die heffingen van Trump zijn bedoeld voor landen die militairen naar Groenland sturen voor een verkenningsmissie.	62.91
17	De spoedvergadering van de 27 EU-landen is afgelopen.	9.09
18	Ze hebben uitgebreid gesproken over Groenland en heffingen.	9.7
19	Ze hebben besloten om zich voor te bereiden op tegenmaatregelen.	5.93
22	Die hebben ze toen niet gebruikt omdat het is diplomatiek wilde proberen.	10.85
25	Dat is de datum waarmee Trump dreigt tegenover Europeanen.	9.97
26	Daarna gaan ze misschien tegenmaatregelen gebruiken.	3.94
27	Ze hopen voor nu dat het niet zover hoeft te komen.	3.67
29	Als het gaat om heffingen en als het gaat om Groenland.	8.55
30	Alles is gericht op de diplomatie de komende weken.	3.48
33	In de tijd dat ze Trump alleen maar tegemoet wilde komen, die tijd is voorbij.	5.35
35	Zojuist wordt ook bekend dat er een extra EU-top komt vanwege de Groenlandkwestie.	78.93
37	Vanuit veel Europese steden was vandaag verontwaardiging te horen.	11.2
38	Met name van buitenlandministers van landen die straks die heffingen opgelegd krijgen.	11.25
39	Gaan we door naar onze correspondent in Washington.	4.19
41	Zijn de daar in Washington onder de indruk van die reacties of hadden ze dit wel verwacht?	11.14
45	Wat ze ook doen in het Witte Huis Europa slikt het toch wel, denken ze toch wel.	5.72
51	Een grote meerderheid is tegen inname van Groenland.	72.44
53	De Republikeinen kijken tandenknarsend naar wat de president doet.	11.99
56	Dit was de reactie vandaag van de acht Europese landen, waaronder Nederland die gestraft zijn door Trump voor het sturen van militairen naar Groenland.	74.46
58	De EU slaat terug met heffingen ter waarde van 93 miljard.	50.68
60	En wat betekent dit voor de relatie met de Amerikanen?	12.25
61	Daarover praat ik met geo-politiek analist Haroon Sheik en econoom Rogier Quaadvlieg.	5.57
63	Europa slaat terug en niet zo'n beetje ook: Importtarieven ter waarde van 93 miljard euro.	26.64
66	We zagen de laatste dagen en lijkt hard ingezet te worden op Europese eenheid.	5.0
68	Als er grondgebied afgenomen wordt van de bondgenoten dan is het einde zoek en dan moeten we Denemarken steunen.	11.94
69	Er is een zekere vorm van economische middelen daarbij.	5.85
83	Dit is een reactie van Europa op de schrik van gisteren dat Trump met de strafmaatregelen kwam.	59.64
85	Ik denk dat we duidelijk moeten doorhebben dat we Trump serieus moeten nemen.	6.29
86	Het is niet de eerste keer dat hij zegt dat hij Groenland wil hebben.	19.35
87	En bij zijn aantreden heeft hij hier ook op ingezet.	5.63
88	Het is een schok dat hij bereid is om dwangmiddelen te gebruiken.	30.66
89	Of chantage zoals de minister van buitenlandse zaken het noemt.	20.0
90	Op het moment dat hij heffingen waar hij mee dreigde gisteren op het moment dat het waarheid wordt wat zou dat economischfonds betekenen?	25.37
93	Of we dezelfde beperkingen zijn als die momenteel gelden.	4.07
94	We zitten nu op 11 procent na alle importheffingen van vorig jaar.	62.46
96	Als we het doorberekenen dan zou het nieuwe pakket een kwartaal aan economische groei kunnen kosten.	13.39
98	Het kan dus 25 procent worden/ Sommige landen zitten boven de 35 procent.	27.89
101	Het komt er snel op neer dat de helft van de export van Europa dat daar een streep doorgetrokken wordt.	73.19
102	Hoeveel pijn doet het aan de andere kant van de oceaan?	8.22
103	In Amerika zien we dat de importheffingen die er zijn geweest een beperkt effect hebben.	36.3
104	Het duurt heel lang om ze door te voeren en het lijkt ook gespreid.	4.67
105	De belasting komt neer op de Amerikaanse consumenten.	63.43
107	Maar wat Europa nu voorbereidt die 93 miljard die is gericht op bepaalde delen van de Amerikaanse bevolking.	47.14
108	Zoals de achterban van Trump en daarmee proberen ze economische schade aan te richten.	21.21
110	Demissionair minister van Buitenlandse zaken noemt het chantage.	64.47
111	Dat zijn best stevige woorden na de voorzichtige reactie van gister.	3.61
113	Je merkt duidelijk dat het kabinet aan het bijschakelen is.	6.74
114	Ze zijn de afgelopen weken vrij voorzichtig geweest.	7.78
117	Je zag gisteravond in de eerste reactie van de minister van buitenlandse Zaken Van Weel dat hij kennis had genomen van de dreiging van Trump.	21.33
118	Je zag dat de minister van Buitenlandse Zaken bij schakelde.	25.48
125	Telkens Trump tegemoet komen, daar worden ze moe van.	8.5
127	Over de aangekondigde heffingen zijn de meeste partijen het wel eens.	8.03
130	Het lijkt mij een onnodige escalatie waar je met elkaar ingaat.	4.93
131	Die heffingen zijn natuurlijk volstrekt niet aan de orde en onnodig.	4.34
132	Dit is niet de manier waarop je met bondgenoten omgaat.	5.27
133	Ik denk dat het zeer serieus is wat er hier gebeurt.	4.23
134	Het is een ongekende escalatie van een van onze belangrijkste bondgenoten.	4.7
135	Het is jammer dat de Amerikaanse president tot deze beslissing is gekomen.	8.57
137	De minister van Buitenlandse Zaken noemt het chantage.	39.85
139	Deze avond wordt duidelijk dat de EU werkt aan tegenmaatregelen.	14.3
140	Volgens de Financial Times gaat het om een pakket met heffingen van dik 90 miljard euro.	9.94
141	Partijen op rechts slaan over dit soort tegen heffingen vanmiddag juist een voorzichtige tonen aan.	6.04
145	Dus laten we kijken of het op een andere manier kan. Maar het moet wel een duidelijk ferm verhaal zijn.	4.44
147	Als je nu olie op het vuur gooit maak je het alleen nog maar erger.	9.5
148	Het is juist belangrijk dat we als Westen, als NAVO eensgezind blijven optreden.	6.15
149	Maar er zijn ook partijen die een gestrekt been verwachten.	3.61
151	Ik denk dat het belangrijk is dat je tegenmaatregelen neemt.	4.37
152	Wat zal je wat mij betreft op economisch vlak moeten doen.	3.9
153	Dat zal je wat mij betreft op economisch vlak moeten doen.	4.03
157	Wat ons betreft is het antidwang- instrument iets dat op tafel ligt.	4.23
158	Het zou kunnen betekenen dat er voorlopig niet een handelsakkoord op tafel ligt waar de afgelopen maanden over gesproken is.	7.38
159	Elke zwakke reactie nu is een hele gevaarlijke precedent voor de toekomst.	6.4
160	Want dan is de boodschap: u kunt alles met ons doen, wij slikken.	3.87
161	Gaat uw gang Je ziet duidelijk dat de Tweede Kamer steviger wordt in zijn woorden.	3.9
164	De oprichter Joost Eerdmans was fan van de politiek van Trump.	9.52
173	Als hij minister-president van Nederland wordt weet hij dat dit probleem op zijn bordje komt.	7.92
174	Hoe moet Nederland met al die belangen onze vriendschap met de VS optreden tegen de manier waarop op dit moment vanuit de Verenigde Staten politiek wordt bedreven.	8.92
177	Een nieuwe relatie met de Verenigde Staten moeten opbouwen.	5.28
178	Misschien wordt dat voor deze minister-president de belangrijkste uitdaging voor de komende jaren.	5.16
179	Wij gingen op bezoek bij twee mannen die meegewerkt hebben aan internationale relaties van Nederland en de relaties van Nederland met de VS. Het is zeer zorgelijk.	5.99
181	En het wordt misschien nog zorgelijker als we niet eindelijk eens een keer onze tanden laten zien.	3.73
182	Europa moet in elk geval op dit moment volstrekt duidelijk maken dat dat idee van 'wij lijven Groenland in' dat dat een no-go is.	20.17
185	De ambassadeurs in Brussel zijn bezig om ongetwijfeld hele mooie en harde verklaringen op te stellen.	4.09
188	En de schouders ophalen en denken: Ik wil Groenland, linksom of rechtsom, toevoegen aan Amerika als 51e staat.	5.93
189	Concreet handelen om Trump te stoppen betekent maximale invloed uitoefenen op Washington.	47.5
192	En wat betreft de economische kant je niet laten verleiden om zachtmoedig om te gaan met de mededeling dat de tarieven nu naar 10 procent en later misschien naar 25 procent zullen gaan.	9.4
193	Dan zul je toch tegenmaatregelen van dezelfde orde van grootte moeten nemen.	4.45
196	Als je niks doet, dan weet je De volgende eend die opgediend gaat worden door Trump, dat is Canada.	7.56
197	Want als dit succesvol is, dan gaat hij gewoon zijn agenda af.	4.12
199	Maar ik zeg er met nadruk bij: Er is heel veel werk aan de winkel en Europa.	3.59
200	Mijn vrouw en ik kijken op het ogenblik de geschiedenisboekjes nog eens na.	3.41
202	En dan zie je eigenlijk een beetje hetzelfde scenario.	4.21
203	Dat het een dictator gelukt is om in korte tijd aan te kondigen wat hij wilde, namelijk een groot Duits rijk.	8.29
206	En dat we zeiden: 'Ach, jee, wat is dat allemaal vreselijk.	4.43
210	En voordat je het weet, ben je het volgende slachtoffer.	4.66
215	Ik denk dat Europa een duidelijk signaal moet geven.	5.09
216	Ik denk dat het geen optie is om alleen maar te praten.	4.12
228	Trump wekt de suggestie dat Rusland Europa kan aanvallen en hij niks gaat doen.	75.21
234	In het pakket dat Europa neerlegt dat is het begin van de escalatieladder.	11.51
236	Een beperkt deel van de goederen die Europa importeert.	77.06
243	Het is al twee keer eerder geroepen vanuit Frankrijk.	6.54
248	Het minder goed mogelijk maken voor Europese bedrijven om in Amerika te investeren.	43.35
251	Amerikaanse bedrijven toegang tot de Europese markt weigeren.	88.68
252	Is dat een weg die Europa bereid moet zijn om te bewandelen?	7.83
253	We hebben het over de economische strafmaatregelen om geopolitieke kwesties op te lossen.	25.06
254	Alles wat we in bezit hebben moeten we gebruiken hiervoor.	3.99
255	De Europese markt is het grootste instrument wat we hebben.	5.92
259	Ook het eerdere verdrag dat is gesloten overtarieven met Trump.	51.29
260	Dat we er bij neer willen zetten dat Groenland van Denemarken blijft.	13.63
265	We moeten proberen in te spelen op het beeld dat Trump ervan heeft.	12.83
266	Trump geeft een aantal redenen aan waarom hij het wil hebben.	14.68
268	Dat hij Groenland wil hebben vanwege de veiligheid.	19.93
270	De hele NAVO is gebaseerd op de gedachte van samenwerking.	8.65
272	We weten niet wat de dreiging van China rondom Groenland is.	29.84
273	Ik denk dat ook duidelijk is dat de grondstoffen van Groenland dat hij daar zijn zinnen opgezet heeft.	7.37
279	Hij heeft een bericht gestuurd: al 140 jaar proberen we Groenland te krijgen.	29.62
281	Met deze analyse dat dit de redenen zijn waarop Trump dit doet waar kan je dan opdrukken?	27.48
284	Hij zal herinnerd worden als de president die Rusland een vrijbrief geeft.	12.77
285	Het zal in het Witte Huis niet veel aanspraak hebben.	4.72
287	Wat betreft de grondstoffen: met name bedrijven die proberen daar binnen te komen zoals techbedrijven, door die te raken kunnen we ook wat terugdoen.	7.88
288	Het veiligheids argument: het is niet evident dat het nodig is.	4.78
290	Die heffingen die hij gisteren aankondigde en die al eerder speelden die zijn nog onzeker, begrijp ik.	5.35
291	Er moet nog een uitspraak komen of ze überhaupt wel legitiem zijn.	6.38
292	De heffingen die zijn ingevoerd onder het mom van noodwet die liggen nog ter discussie.	20.59
295	Het is de vraag hoe goed deze nieuwe importheffingen in dat plaatje passen.	5.99
296	Is het überhaupt een dreigement die hij kan maken op dit punt?	8.03
298	Wat er gisteren gebeurd is en waar Europa nu voor lijkt te kiezen is dit een keerpunt?	11.57
299	Dat Europa voor het eerst een beetje weggaat van de weg van de diplomatie en toch meer voor het conflictmodel kiest?	10.15
300	In ieder geval wat hardere instrumenten terug gebruikt richting de VS. Er zit wel een verschuiving in.	4.52
302	Er zitten verschillen in Europese landen wat er nu toe is gedaan.	14.96
304	Ik heb zitten kijken: vergelijken we dit met de invasie in Irak?	22.91
306	Het grote verschil is dat toen deed de VS ook iets op eigen initiatief.	7.44
308	Die landen zeggen nu: jullie leren nu de VS kennen zoals wij die al lang kennen.	6.17
309	Het machtsvertoon treedt nu ook op naar Europese landen.	6.82
312	Met Irak werd er een poging gedaan om de rest van de wereld te overtuigen dat er een reden was.	22.35
313	Er zijn twee schokken waar Europa anders op moet reageren.	5.32
317	Met die woorden keerde president Trump op 20 januari 2025 terug naar het centrum van de macht.	15.52
318	Die macht gebruikte hij het afgelopen jaar om zijn stempel te drukken op Amerika en op de wereld.	4.99
319	In eigen land, maar ook in de relatie met Europa schopte Trump heilige huisjes omver en schokte hij de gevestigde orde.	8.99
322	Voor sommige Nederlanders die zich diep verbonden voelen met de Verenigde Staten was de koerswijziging een pijnlijk afscheid van een tijdperk.	8.57
329	Wat er allemaal gebeurde, tja, het was te voorzien.	3.71
332	Dat klinkt zwaar, maar ehm Ik voel me gewoon machteloos.	4.06
335	Wat ik nu zie gebeuren, raakt mij persoonlijk maar ook mijn land echt in het hart.	3.84
337	Omdat het Trump gelukt is om al binnen een jaar de bijl aan de wortel van zoveel instituties te zetten die Amerika maken tot wat het is.	40.29
339	Ze zien het land waar ze een sterke band mee voelen, veranderen.	13.84
340	Miljoenen Amerikanen beleven de start van Trumps tweede termijn juist als een moment van hoop.	88.6
342	Maar anderen binnen en buiten Amerika overvalt een gevoel van verlies.	4.64
343	Er is een soort disintegratie van de samenleving gaande.	5.5
346	Vroeger het land van melk en honing, van ongekende mogelijkheden.	4.92
348	De terugkeer van Trump markeert een kantelpunt in de relatie met Europa.	33.39
352	De Amerikaans-Nederlandse Tracy Metz leidde tot vorig jaar het John Adams Institute.	8.74
353	Dat haalt Amerikaanse schrijvers naar Nederland en wil zo de band tussen beide culturen levend houden.	7.49
357	Zo heeft Europa ook nog nooit naar Amerika gekeken.	7.01
358	Dus heel veel mensen zijn boos en gekwetst, net als ik.	7.39
359	En verdrietig over het verlies van 80 jaar warme relatie.	4.58
360	Waarbij we altijd dachten dat we er voor elkaar waren.	3.76
361	Voor singer-songwriter Marcel Hulst is Amerika een bron van inspiratie.	11.64
362	*There's a finger on the trigger* Hij voelt er zich soms meer thuis dan in eigen land.	3.76
363	*There's a conman by the door* Ik voel me ook een beetje bedrogen, als ik heel eerlijk ben.	3.84
364	Dat jongetje wat vroeger naar die muziek luisterde en geboren werd.	5.13
365	Weet je, Nirvana, Seattle, dat was mijn geboortegrond.	5.1
368	En ik heb al die jaren gezegd: Jongens, maar Amerika is ook mooi.	3.86
370	Je moet eens weten hoe lief En nu denk ik: potverdomme.	3.75
371	Het land is Ik ben erin gestonken, het is totaal kapot.	3.77
372	Frans Verhagen werkt in de jaren 80 als correspondent in de VS. Hij schreef sindsdien meer dan 20 boeken over het land.	7.52
373	Inclusief een standaardwerk over de Verenigde Staten.	5.21
375	En het is vervelend om te zien dat een land waar je van houdt door zo'n moeilijke tijd gaat.	4.91
376	Ik zal geen oordeel geven of het slecht of goed is.	4.37
381	Dat was het toppunt van optimisme en vooruitgang en vernieuwing.	3.69
382	En Amerika was het land, zeker voor Europeanen van de film en de spannende auto's en de muziek.	4.35
385	En het is een beetje wennen dat dat niet meer zo is.	4.17
386	Het is niet zo dat ik afscheid van Amerika genomen heb.	4.0
387	In zekere zin heeft Amerika afscheid van mij genomen.	4.08
388	Maar ik ben me er steeds van bewust dat dat een Amerika is dat ik in mijn hoofd heb gecreëerd.	3.79
389	En als Amerika iets anders doet dan ik graag zou willen dan moet ik eigenlijk niet zeggen dat Amerika van mij afscheid genomen heeft of ik afscheid van Amerika.	4.34
390	Maar dat ik een verkeerd beeld had van Amerika misschien.	4.78
394	Hoe snel het is gegaan met boosheid en haat en corruptie Ik vind het niet te verteren.	4.8
399	En dat we nog tientallen jaren nodig hebben om hier uit te komen.	4.16
400	Maar ik hou me echt vast aan het idee waarmee ik ben opgegroeid.	3.64
401	Dat Amerika zo veerkrachtig is dat het er altijd bovenop komt.	9.41
402	Het systeem bestaat nog steeds en er zijn nog steeds verkiezingen.	5.18
404	De kiezers laten al weten dat ze dit niet gaan accepteren.	10.96
405	Dus als je optimistisch bent over Amerika als je het Amerikaanse model nog steeds een voorbeeld vindt dan verwacht je dat in november 2026 de Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen hun meerderheid in het Congres zullen verliezen.	13.6
406	En dan verwacht je dat in 2028 de kiezers iemand anders zullen aanstellen, die het weer anders gaat doen.	5.55
409	En wij zijn er morgen weer, om 22.00 uur, met Nieuwsuur.	5.41
410	Aandacht voor de ministers van buitenlandse zaken die bijeenkomen over Groenland.	8.4