Nieuwsuur 🇳🇱

_id	696175b20be261cf3e80c5d3
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5313/afspelen
datetime	2026-01-09 22:00:00
description	De afgelopen tijd is er meer aandacht voor femicide. Heeft dit ook invloed op het aantal vrouwen dat is gedood? We bespreken de laatste ontwikkelingen met Marieke Liem, hoogleraar veiligheid en interventies aan de Universiteit Leiden. * Nieuwe wereldorde na inval VS in Venezuela'. De Verenigde Staten kent een lange traditie van militair ingrijpen in Latijns-Amerika. Toch beschouwen historici de operatie van de regering-Trump deze week in Venezuela als een fundamentele breuk met het verleden. We spreken twee historici over de paralellen en verschillen met eerder Amerikaans geweld.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond het is 22.00 uur.	5.06
4	De burgemeester van Kyiv roept zijn inwoners op de stad te verlaten door een tekort aan water en verwarming.	80.41
6	Vorig jaar werd gemiddeld elke tien dagen een vrouw gedood.	85.97
8	En slachtoffers van femicide zijn vaker ouder dan 40.	89.85
9	En Nederland stevent nu echt af op een minderheidskabinet.	13.81
12	Ja, die zei vandaag ineens 'Ga weg uit de Oekrainse hoofdstad'.	7.98
14	Duizenden flatgebouwen kunnen niet meer worden verwarmd.	89.83
15	Energievoorzieningen zijn door de Russen gebombardeerd.	89.27
16	Maar het lijkt er vanavond op dat de meeste mensen toch blijven zitten waar ze zitten.	7.43
17	Het Dniprovskyi district is een van de getroffen wijken in Kyiv afgelopen nacht.	32.37
20	In de buurt waar de drone insloeg zijn veel ramen eruit gevlogen.	10.16
22	Hulpverleners delen materialen uit voor noodreparaties.	88.3
24	Er vielen bij de aanval de afgelopen nacht zeker vier doden en een onbekend aantal geworden.	29.76
25	En zometeen praat Mariëlle dus met de burgemeester van Kyiv zelf, Vitali Klitsjko.	5.72
26	In Tilburg is vanavond een omstreden gebedsgenezer gearresteerd.	60.74
27	Tom de Wal voerde op straat in Tilburg een gebedsgenezing uit.	9.08
28	Hij was eerder door de politie een kerk uitgezet en de burgemeester had de gebedsgenezing verboden.	36.17
29	Al die pijn uit je nek, uit je schouder uit je nekwervel te gaan, in de naam van de Here Jezus Christus.	3.85
31	De Wal richtte tien jaar geleden de religieuze organisatie Frontrunners Ministeries op.	10.51
32	Hij claimde mensen te kunnen genezen van ziektes als kanker en MS. Dit weekend zou een gebedsgenezing plaatsvinden in het Van der Valk Hotel in Eindhoven.	30.05
33	Maar het hotel annuleerde dat dit nadat er protesten waren aangekondigd.	11.14
35	Daar kwam vanmiddag ineens de mededeling dat de onderhandelende partijen kiezen voor een minderheidskabinet.	9.12
37	We hebben de afgelopen dagen in goede sfeer, stevige gesprekken gevoerd en onderhandeld over de inhoud en de financiën.	3.5
39	En hebben er vertrouwen in dat we daar met elkaar uit kunnen komen.	4.02
40	We hebben ook de knoop doorgehakt dat we dat met z'n drieën willen doen.	3.88
42	Mevrouw Yeşilgöz, waarom wilt u verder zonder JA21?	6.65
43	Er is aangegeven door partijen naast mij dat om verschillende redenen het niet opportuun werd gezien.	6.43
46	En tegelijkertijd ben ik ontzettend blij dat we met zijn drieën vol vertrouwen dit pad opgaan.	4.08
47	En dat we nu met elkaar gaan uitwerken hoe dat eruit zal zien in een minderheidskabinet.	3.94
54	Het is volstrekt onduidelijk hoe dit in de praktijk moeten gaan werken.	4.24
55	Toch zien deze drie partijen dit als de beste optie voor een stabiel kabinet.	4.76
57	Want het is een optie met maar 66 zetels en in de Eerste Kamer maar 22.	9.52
58	Dat zegt veel over ons versnipperde politieke landschap.	4.64
59	Deze drie denken toch dat het moet kunnen en ze rekenen op de constructieve houding van de oppositie.	4.29
60	Maar of de oppositie dit ook de beste oplossing vindt, is afwachten.	4.95
63	Onder andere Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië hebben het doden van demonstranten in Iran veroordeeld.	72.3
65	De machthebbers hebben het land afgesloten van internet.	37.26
69	Geen hervormingen, ze eisen het vertrek van het streng islamitische regime.	12.48
70	In een stad in het westen van het land wordt de vlag van de Iraanse monarchie gehesen.	18.19
71	Een deel van de demonstranten verlangt terug naar die tijd en wil Reza Pahlavi als nieuwe leider.	13.03
72	Hij is de zoon van de in 1979 verdreven sjah en roept op tot protest.	13.03
75	Doordat het internet- en telefoonverkeer sinds gisteravond grotendeels is afgesloten weten we niet hoeveel mensen zijn opgepakt, gewond zijn geraakt of zijn gedood, maar er komen berichten naar buiten dat de demonstranten gisteravond keihard zijn aangepakt.	40.83
76	Het is en blijft heel moedig in Iran om de straat op te gaan.	6.22
78	Het regime dreigt demonstranten nu met de doodstraf.	50.59
79	Toch wordt ook vanavond weer opgeroepen om opnieuw de straat op te gaan.	5.3
80	Het KNMI heeft vanavond de code oranje-waarschuwing voor Groningen, Friesland en de Waddeneilanden verlengd.	71.19
82	En dit soort wagens moeten de verkeerschaos afremmen.	5.85
85	Het is ook heel plaatselijk: sommige stukken zijn heel goed begaanbaar voor verkeer maar het kan zijn dat er een paar honderd meter verderop een sneeuwduin ligt.	21.62
90	Drenthe heeft ons wat extra strooiauto's toegestuurd.	5.3
91	We merken dat heel veel agrariërs ons helpen door auto's uit de bermen te trekken en stukken weg ook schoon te scheppen.	32.41
94	Na de sneeuw van afgelopen woensdag en afgelopen nacht is de hele provincie Groningen eigenlijk één grote sneeuwdeken.	76.39
95	En dat was met alle strooiers en schuivers nog wel behapbaar tot in de loop van de dag de wind aantrok.	3.58
96	En op veel plekken zorgt voor stuifsneeuw en sneeuwduinen.	81.92
97	En noodgedwongen 4 provinciale wegen moesten worden afgesloten voor al het verkeer.	7.16
98	Het is simpelweg met dit weer onbegonnen werk om ze schoon te houden.	4.75
99	En Rijkswaterstaat stelt dit weekend een koude-protocol in.	7.33
100	Dat betekent dat weggebruikers met pech direct worden geholpen.	12.21
101	Nederland stevent dus af op een minderheidskabinet.	36.51
105	De VVD wilde niet met GroenLinks/PvdA en D66 liever niet met JA21.	43.54
107	Naar de kerst wilde ze niet met JA21 en minderheidskabinet was toch de beste optie.	9.71
108	Dan kun je de ene keer over links en de andere keer over rechts.	3.58
109	Ze denken met zijn brille een frisse combinatie te hebben.	8.2
111	Dan zit hij in een coalitie die niet vanaf het begin een moet je is.	4.49
113	Het wordt moeilijk, maar zeiden de partijen dat wisten we al toen we de uitslagen zagen op de verkiezingsavond.	5.82
115	Ik heb, als het gaat om onze samenwerking het volle vertrouwen dat het ontzettend stabiel is en wordt.	4.1
116	Dus dat vraagt ook nieuwe vormen van politieke samenwerking.	4.31
117	Daar zullen wij het initiatief toenemen en ons best voor doen.	4.17
118	Je zou zelfs kunnen stellen dat we misschien in de toekomst ook wel vaker moeten gaan wennen aan minderheidscoalities.	9.98
119	En als je dat doet, dan vinden wij het heel belangrijk dat alle politieke partijen buiten zo'n coalitie ook een gelijkwaardige positie hebben.	4.68
120	En dus daarom zeggen wij, geef er niet ook de voorkeur aan één maar zorg dat alle oppositiepartijen dan ook gelijkwaardig langs kunnen komen.	4.47
121	Maar hoe denkt u dan de steun te gaan krijgen van die partijen als ze flink moeten worden bezuinigd?	13.2
122	Dat is ook het dagelijks werk dat straks door een kabinetsploeg zal moeten worden gedaan.	5.33
123	Maar er zijn vaak ook, denk ik, hele inhoudelijke redenen te bedenken waarom je een aantal zaken in dit land anders wil organiseren, simpeler wil maken.	4.25
125	En tegelijkertijd heeft u gelijk, het zijn er maar 66.	9.21
126	Dus zoals de heer Jetten ook aangaf, we zullen ook volgende week alle leiders uitnodigen in de Kamer en ook in gesprek gaan hoe wij dat voor ons zien.	4.51
127	Moeten we ook nog goed voor onszelf in kaart brengen eerlijk gezegd want dit is natuurlijk ook een besluit van vandaag.	4.27
131	Dat kan ermee te maken hebben dat een deel van de partijen teleurgesteld is dat ze zelf niet mogen aanschuiven.	11.21
136	ChristenUnie misschien nog het meest positief met een begrijpelijke keuze.	8.65
137	Dat betekent niet dat de partijen de deur dicht gooien en zeggen dat er niet met hem te praten is.	4.65
139	Toch rekenen de nieuwe coalitiepartijen erop dat er met de oppositie te praten zal zijn omdat er ook af en toe wat te halen zal zijn.	6.34
140	En bovendien denken ze, dat hoorde je Bontenbal al zeggen misschien gaan we wel naar meer minderheidskabinet en toe.	4.21
141	Aan de volgende keer zijn zij dan de vragende partij dus rekenen op een nieuwe politieke cultuur.	3.96
150	Ze hebben het principebesluit genomen dat ze het doen.	23.57
152	Ze denken toch dat het uiteindelijk erop neerkomt dat pas als er een wetsvoorstel ligt of een begroting ligt dat er dan met de oppositie onderhandeld wordt om te kijken wie zich wil aansluiten en onder welke voorwaarden.	13.32
153	Dat zal veel vergen van de nieuwe premier Jetten en de nieuwe bewindspersonen want die moeten goed kunnen onderhandelen.	5.87
155	Want ze hebben een meerderheid tegen zich en kunnen ieder moment worden weggestuurd.	13.9
156	En in het startpakket zit in ieder geval een heel goed koffiezetapparaat voor alle koffiekopjes die ze zullen moeten gaan drinken met de oppositie.	4.73
158	Al dagen wordt òns land geteisterd door wat sommigen 'Snowmageddon' noemen.	9.96
159	Maar wat als er geen gas voor je verwarming is en ook geen elektriciteit zodat je 's avonds in het pikkedonker zit?	32.69
161	Rusland zet volgens deskundigen de kou in als wapen.	75.77
162	De gas- en elektriciteits-infrastructuur wordt massiever dan eerder aangevallen.	85.11
164	En dat leidt vandaag tot een ongekende oproep van de burgemeester van Kyiv: Hij roept op de stad te verlaten.	10.02
166	Eerder vandaag sprak ik de burgemeester Vitali Klitschko en ik vroeg hem allereerst hoe hij de situatie in Kyiv op zit moment zou omschrijven.	5.53
167	2025, het jaar van de moord op Lisa, was het jaar waarin Nederland veel sprak over femicide, vrouwenmoord.	44.43
168	Vaak werd dan gezegd dat elke 8 dagen een vrouw wordt gedood in Nederland.	85.08
169	Maar uit de nieuwste cijfers blijkt dat in 2025 die rekensom iets anders uitpakt.	11.89
171	Vorig jaar zijn er 37 vrouwen gedood, het jaar ervoor 44.	69.24
172	Opvallend daarbij: De slachtoffer zijn vaker dan voorheen vrouwen van boven de 40.	73.36
173	Marieke Liem, Hoogleraar Veiligheid en Interventies aan de Universiteit Leiden, welkom.	6.01
174	Opvallend meer femicide-slachtoffers van 40 plus, hoe komt dat?	61.33
175	Het lijkt een afspiegeling te zijn van de vergrijzing.	4.21
177	Je zou kunnen beargumenteren dat men ouder wordt geworden vitale ouderen en krijgen later kinderen.	5.96
179	Wij spraken een vrouw van middelbare leeftijd die jarenlang bedreigd werd door haar inmiddels ex-partner.	20.83
182	Vaak gaat daar jarenlange bedreiging en stalking aan vooraf.	6.08
183	Er zijn meer vragen dan antwoorden over de dood van Lisa van 17 bij Duivendrecht.	20.26
184	In een woning in de wijk Rijkerswoerd in Arnhem is gisteravond een vrouw overleden.	71.15
185	In Zaltbommel is vannacht iemand doodgevonden in een huis.	69.61
187	Daar kwam gisteravond een vrouw om het leven na een steekpartij.	65.62
189	Opnieuw een drama waarbij opnieuw een vrouw is vermoord.	26.83
190	De cijfers van afgelopen jaren laten zien dat dit zeker niet alleen om jonge vrouwen gaat.	59.65
192	Haar lichaam werd gevonden in het Noord-Willemkanaal in Drenthe.	15.44
193	Al snel kwam haar 80-jarige echtgenoot in beeld als verdachte.	13.38
194	Ineke, zelf in de 50, kan er met haar hoofd niet bij dat haar dit is overkomen.	9.81
195	Als Ineke bewijsmateriaal heeft waarop te zien is hoe gevaarlijk haar ex is, grijpt de politie in.	56.55
196	Bij de dochter van Marianne liep het minder goed af.	21.09
198	Hij heeft eerder een poging gedaan haar te verwurgen.	8.81
199	Alle rode vlaggen die in de theorie inmiddels bekend zijn en waarover gesproken wordt, die waren aanwezig in haar relatie.	7.74
201	Op haar telefoon hoor ik haar ook zeggen tegen hem: 'Maak me dan dood, dat ben je toch van plan?'	6.44
204	Want zoals veel vrouwen in zo'n situatie, is weggaan vaak geen optie.	9.63
206	Een van de grote misverstanden is wel dat vrouwen zelf zouden kunnen beslissen weg te gaan.	12.21
209	Een ander misverstand is ook gebleken uit de vraag die ik diverse keren heb gekregen: Was hij een buitenlander?	5.42
213	En ik had er ook over dat de moord op Lisa heel erg de focus heeft gelegd op veiligheid op straat.	5.97
214	Terwijl minder vrouwen in gevaar zijn op straat dan achter de voordeur.	26.5
215	Natuurlijk moeten we daar wat aan doen maar meer lantaarnpalen plaatsen, zoals in Amsterdam gebeurt Helemaal goed.	5.99
216	Maar dat helpt helemaal niks voor die honderdduizenden vrouwen die elke dag achter de voordeur zich onveilig voelen.	20.78
217	Klopt dat dat het gevaar meer achter de voordeur zit dan buiten?	6.12
219	Het gevaar voor vrouwen om slachtoffer te worden van huiselijk geweld, fysiek geweld, seksueel geweld is veel groter thuis dan van een vreemde.	83.97
220	We dan als we naar de cijfers kijken van afgelopen jaar.	20.4
221	We hebben ze van vorig jaar nog niet maar we zien een stabiele trend.	5.31
222	Dat het aantal slachtoffers van huiselijk geweld niet daalt.	87.17
223	Ook de registratie cijfers zijn het topje van de ijsberg.	4.78
224	We weten dat 33-35 incidenten van huiselijk geweld voorafgaan voordat iemand contact opneemt.	17.8
225	33 keer geslagen, 33 keer gedwongen seksueel contact hebben.	82.58
234	Maar als we over de langere termijn kijken zien we dat de trend relatief stabiel is gebleven.	4.16
235	Om van een trendbreuk te kunnen spreken moeten we volgend jaar en het jaar erop dezelfde cijfers zien.	4.53
236	Je ziet juist in totaliteit dat er een lichte afname is van het aantal femicidegevallen.	62.25
238	Het kan zijn dat meer aandacht voor het fenomeen ertoe zou kunnen leiden dat vrouwen zich eerder herkennen in gewelddadige situaties.	28.44
239	In dwang en controle en gevaarlijke situaties en er eerder uit zo'n situatie stappen.	4.42
240	Vrouwen kunnen zo'n situatie beëindigen en dan juist een hoog risico kunnen lopen met mogelijk dodelijke aandacht.	47.34
242	Heeft de aandacht ook geleid tot een betere aanpak?	5.82
243	Er is een enorme inhaalslag gaande op gebied van expertise.	3.96
244	De politie doet er veel aan en het Openbaar Ministerie.	18.62
246	De aandacht voor het fenomeen lijkt zijn vruchten af te werpen indien deze trend zich voortzet.	4.08
248	Het aantal meldingen van huiselijk geweld bij de politie is nog enorm.	63.5
250	De politie krijgt gemiddeld elke acht minuten een melding binnen van huiselijk geweld.	49.72
251	En dat gaat dag een, dag uit om elke dag goed kunnen onderzoeken is een enorme kluif.	4.17
254	We moeten breder kijken en niet alleen naar politie en justitie omdat het maar de top van de ijsberg is.	5.46
255	Maar ook kijken naar andere installaties en situaties waarin gewelddadig gedrag zich kan voorkomen.	7.89
258	Ik dacht bij femicide vooral aan vrouwen wordt door partners en ex-partners.	63.83
261	Om te verduidelijken, als het hebben over femicide dat is door te kijken naar alle moorden op vrouwen in Nederland ongeacht door wie ze zijn vermoord.. En of de moord al is opgelost en de dader is gearresteerd.	72.92
265	Te worden vermoord door jong volwassen zoons die lijden aan forse psychische soms psychiatrische problematiek.	87.78
268	De agressie die dan gepaard kan gaan in de problematiek kan zich richten tegen moeder omdat zij degene is die zorg draagt voor die zoons.	66.26
269	Dus niet alleen politie en justitie maar ook de psychische zorg in Nederland is er reden voor meer aandacht.	15.22
271	President Trump ziet af van een tweede aanval op Venezuela nu de regering dáár meewerkt met de VS en als blijk van goede wil politieke gevangen vrij laat.	52.98
272	Dat zei hij vandaag, zes dagen na de militaire operatie in Venezuela.	11.45
273	Dat ingrijpen past in een lange traditie van Amerikaans interventies in Latijns-Amerika.	3.68
274	Toch zien experts naast overeenkomsten vooral verschillen met eerder Amerikaans optreden in de regio.	10.43
275	Historici weten: een radicale breuk met het verleden is zeldzaam.	22.01
276	Meestal kabbelt de geschiedenis voort in herkenbare patronen.	4.09
277	Juist daarom geldt de Amerikaanse aanval op Venezuela als een historisch kantelpunt, stellen twee gezaghebbende historici.	21.64
278	De één is een expert in de Amerikaanse relatie met Latijns-Amerika.	8.67
279	De ander is gespecialiseerd in internationale betrekkingen.	7.58
280	Als rechtvaardiging voor zijn ingrijpen heeft president Trump de 200-jaar oude Monroe Doctrine afgestoft.	39.41
281	Het document, in 1823 uitgevaardigd door president James Monroe stelt dat andere grootmachten niets te zoeken hebben op het Noord- en Zuid-Amerikaanse continent.	9.58
283	Die houding leidde in het verleden tot geheime Amerikaanse operaties in Latijns-Amerika en openlijke Amerikaanse agressie loopt als rode draad door de geschiedenis.	5.23
284	Van de Mexicaans-Amerikaanse oorlog in 1846 via de Spaans-Amerikaanse oorlog in 1898 waarbij Puerto Rico werd geannexeerd tot militaire acties in Panama, Cuba, Nicaragua de Dominicaanse Republiek, Haïti en Honduras.	27.07
286	Ook zijn er militaire acties op de Dominicaanse Republiek in Granada, Guatemala, El Salvador, Nicaragua en in 1989 opnieuw Panama.	9.94
288	Maar grootmachten die de wereld opknippen in invloedsferen is geen garantie voor stabiliteit, leert het verleden.	4.21
289	Later vandaag ontvangt president Trump de bazen van grote oliemaatschappijen.	25.5
290	Hij wil dat ze 100 miljard dollar gaan investeren, om in Venezuela meer olie uit de grond te halen.	44.46
293	Morgen is oud NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer te gast over de worsteling van Europese landen met de dreigende taal van het grootste Navo-lid, de Verenigde Staten.	10.06