Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69583b32f8cc25f3366cced9
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5302/afspelen
datetime	2026-01-02 22:00:00
description	Er zijn in Nederland naar schatting van de politie zeker 1300 cold case-zaken, dossiers van moord, doodslag en verdwijning die op de plank blijven liggen. De Peter R. de Vries Foundation staat zulke families bij en wil nu zelf ook onderzoek en opsporing doen. * De spanningen tussen de VS en Iran lopen hoger op. Aanleiding zijn de protesten van de afgelopen dagen, Te gast is Iran-deskundige Peyman Jafari. * Vondelkerk Amsterdam nog te redden? De muren van de kerk zijn blijven staan, er is geen instortingsgevaar en Stadsherstel, gespecialiseerd in de restauratie van monumentale panden, beschikt over de tekeningen van de architecten van de kerk.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.96
3	Met vanavond, Jeroen: Als het na jaren nog steeds niet lukt om een zaak echt op te lossen, grijpt Peter R. de Vries in.	5.51
7	En de eerste beelden uit de Vondelkerk, na de nieuwjaarsbrand.	8.9
9	Dus het noordtransept is ingestort, het schip ook maar deze en deze zijn toch voor een deel intact.	9.35
12	Een groot deel van de gewonden van de cafébrand in het Zwitserse Crans-Montana is nog steeds in levensgevaar.	86.71
14	Ze verwachten dat het dodental, dat nu op 40 staat, nog verder gaat oplopen.	52.56
15	Een dag na de ramp zijn mensen hier nog steeds op zoek naar informatie.	6.34
16	Van 14 slachtoffers is de identiteit nog niet bekend.	24.14
17	De meeste slachtoffers komen uit Zwitserland, Frankrijk, Italië en Servië.	43.55
18	50 van hen worden de komende dagen naar het buitenland gevlogen voor behandeling om zo de druk op het Zwitserse zorgsysteem te verminderen.	83.94
19	Ondertussen is er ook meer duidelijk over de oorzaak van de brand.	7.59
21	Het vuur wist zich daarna snel te verspreiden door het geluiddempende materiaal aan het plafond.	8.3
23	Je kunt je afvragen: Hoe goed zijn de brandcontroles in Zwitserland?	7.47
25	De eigenaar van het café heeft een kort interview gegeven.	8.5
26	Hij zei dat hij de afgelopen 10 jaar drie keer gecontroleerd is en dat de gemeente zei dat het in orde is.	13.68
27	Een andere bareigenaar zei dat de controles niets voorstelden.	23.34
29	Een keer bij de opening en een keer na een verbouwing.	3.68
30	De tweede keer zei de controleur, wat niet in orde is, is je eigen verantwoordelijkheid.	6.27
31	Dat zou duiden op verregaande laksheid van de gemeente hier.	5.01
32	Verwacht je niet in een land waar alles qua regelgeving normaal gesproken volgens regels van de kunst verloopt.	4.53
33	De Oekraïense president Zelensky heeft eindelijk een nieuwe chef staf benoemd.	36.45
34	Zelensky ontsloeg de vorige, zeer invloedrijke kabinetschef ruim een maand geleden in verband met een corruptieschandaal.	35.65
36	Kyrylo Boedanov is de jongste generaal van Oekraïne en is heel populair.	49.58
37	Boedanov is het hoofd van de GUR, de militaire inlichtingendienst.	8.54
38	Het is een wat raadselachtige figuur die zit achter de vele bombardementen op de Russische olie- en gasindustrie.	22.39
39	En ook het verdrijven van de Russische vloot uit de Zwarte Zee wordt op het conto geschreven van Boedanov.	9.24
40	Najaar 2022, de aanval op de Krimbrug, het grote prestigeproject van Poetin zou ook uit de koker komen van de jonge generaal.	40.22
41	Als de Russen dus aan één Oekraïner een hekel hebben, dan is het wel Boedanov op wie verschillende mislukte aanslagen zijn gepleegd.	63.39
42	De nieuwe chef staf geldt als een vechtersbaas die bij operaties achter de Russische linies verschillende keren gewond raakte al voor de Russische invasie van 2022.	67.22
43	Boedanov volgt Andriy Yermak op, wiens positie onhoudbaar was geworden door een corruptieschandaal in de Oekraïense energiesector.	7.85
47	Wat betekent de aanstelling van Boedanov voor de oorlog?	12.19
48	Zelensky heeft gezegd dat hij meer de nadruk gaat leggen op defensie en diplomatie.	14.89
49	Dus samen gaan ze zich veel meer bemoeien met de strijd en de onderhandelingen, die nu in een intensieve fase zitten.	3.53
50	Prioriteit voor Zelensky is de druk op de Russen verhogen.	71.5
51	Die aanvallen waarin Boedanov zo effectief is gebleken, spelen daarbij een belangrijke rol.	8.51
53	Boedanov zou in de toekomst ook weleens een politieke concurrent kunnen worden.	6.13
54	En een concurrent, die kun je maar beter maar goed in de gaten houden.	4.08
55	Een chef staf is 24/7 in zijn buurt, dus dat lukt dan wel.	28.72
56	Maar nu moet nog blijken of de generaal een effectieve chef-staf is.	3.93
58	Op Schiphol worden morgen waarschijnlijk nog eens honderden vluchten geannuleerd door 't winterse weer en moeten reizigers rekening houden met vertragingen.	68.51
60	De luchthaven kampt met sneeuwbuien en vliegtuigen moeten ijsvrij worden gemaakt.	73.57
61	Ook staat de wind ongunstig, waardoor er minder start- en landingsbanen beschikbaar zijn.	7.29
64	Ik zou vanmiddag naar Faro vliegen en dat gaat niet door.	3.65
65	En ik heb nog steeds geen antwoord wanneer ik nu wél kan vliegen en of ik hier moet overnachten of niet.	3.46
67	We zouden vandaag naar Colombo gaan, Sri Lanka want we gaan vijf maanden op wereldreis.	5.45
68	En onze vlucht is vertraagd, dus het gaat niet door.	6.38
72	O, een slechte start van het jaar, maar ook van de wereldreis dus.	3.8
73	Wel een beetje een sombere start, maar we houden de moed erin dus we gaan er iets moois van maken.	3.84
74	Het KNMI heeft tot en met zondagochtend code geel afgekondigd voor het hele land met uitzondering van de Waddeneilanden.	58.53
75	Dit vanwege de verwachte sneeuw en bevriezing van natte wegen.	31.82
76	4,5 jaar geleden is het alweer dat hij vermoord werd.	46.08
78	De man die zich als geen ander kon vastbijten in moeilijk op te lossen zaken.	7.12
79	Soms jarenlang bleef hij betrokken bij onderzoek en opsporing en op die manier wist hij een aantal belangrijke cold cases op te lossen.	5.98
80	De stichting die in zijn naam families van nabestaanden en slachtoffers bijstaat kondigt nu aan datzelfde te willen gaan doen.	13.34
81	Want er zijn in Nederland zeker 1300 coldcasezaken, zo schat de politie.	76.35
82	Vanwege capaciteitsgebrek wil de stichting nu zelf aan de slag.	5.99
87	Dit is mijn broer Jan. Ja, dit komt niet meer terug.	4.14
92	Het blijft altijd de vraag van: Waar is-ie en wat is er gebeurd?	4.85
94	We zullen er alles aan doen om dat voor elkaar te krijgen.	4.15
95	Misdaadverslaggever Peter R. de Vries is deze week in Zeeland om uit te zoeken wat er gebeurd is met de vermiste Herman Ploegstra uit IJzendijke.	23.45
96	Ploegstra verdween bijna een jaar geleden en de verdwijning is een groot mysterie.	21.72
99	Omdat we dingen willen controleren, willen checken en zien wat daaruit komt.	4.49
100	Herman Ploegstra raakte vermist op 26 oktober 2010 vermoedelijk door een misdrijf.	12.15
102	Het is een van de dossiers die Peter R. de Vries probeerde op te lossen.	8.69
105	Deze stichting heeft het archief en het werk van De Vries overgenomen.	9.86
107	Ik kan gelukkig zeggen dat we er nog steeds heel druk mee zijn.	3.87
108	En pas als er echt geen aanknopingspunten meer zijn dan moeten we natuurlijk een heel moeilijk gesprek gaan voeren met zijn broers, waar we hoofdzakelijk mee in contact staan.	3.59
109	Maar dit is een zaak waar we echt nog wel heel actief mee bezig zijn.	4.22
113	In enkele zaken droeg de stichting de afgelopen jaren bij aan een oplossing.	11.84
114	Maar de meeste dossiers liggen nog altijd als cold cases op de plank.	8.35
115	Ja, we spreken gewoon heel veel nabestaanden en achterblijvers die, ja, die verdrietig zijn, radeloos, boos.	5.59
116	En tegelijkertijd moet ik er ook bij zeggen: Wij spreken ook heel veel ontzettend bevlogen coldcaserechercheurs want dáár ligt het probleem niet.	4.51
118	Die willen ook heel graag maar die krijgen instructie van bovenaf en zijn beperkt in hun middelen, vanwege een gebrek aan capaciteit.	5.26
120	Dus ja, we moeten onze capaciteit verdelen en we maken daarin keuzes.	4.14
121	En ja, dan is het is het heel naar, heel tragisch soms dat we niet alles doen wat graag nabestaanden of achterblijvers zouden willen.	5.32
122	Ook in de zaak van Herman Ploegstra kwam de politie niet tot antwoorden.	11.56
123	En dus was de familie blij dat Peter R. de Vries er aandacht voor vroeg.	5.46
124	Iemand die zo bezig was met het recht naar boven halen.	4.16
125	En dat is gelukkig doorgezet door de stichting, door de Foundation.	5.68
126	Want in deze en ruim 40 andere zaken looft de stichting de afgelopen jaren 100.000 euro uit voor de gouden tip.	11.4
128	In veruit de meeste zaken leidt het helaas niet tot een doorbraak.	4.25
130	We zijn een enorm netwerk aan het opzetten met deskundigen.	4.17
131	We zijn tot de conclusie gekomen dat coldcaserechercheurs als ze met pensioen gaan kennelijk niet kunnen stilzitten want er zijn er een heel aantal die inmiddels bereid zijn om voor ons aan de slag te gaan.	6.11
132	En we gaan kijken of we 'n actievere rol kunnen gaan aannemen.. en echt met zaken zelf aan de slag kunnen gaan.	3.93
133	Goedendag en top dat je weer kijkt naar een nieuwe video van Stichting Coldcasezaken.	6.45
134	Behalve de Peter R. de Vries Foundation zijn er meer burgerinitiatieven die proberen vastgelopen zaken in beweging te krijgen.	15.41
135	Met Bureau Dupin proberen we te achterhalen wat er gebeurd zou kunnen zijn.	5.54
136	En dat is als een héle complexe puzzel waar je niet eens weet waar de randjes zijn.	4.06
138	Als wij een actie hebben lopen, kunnen ze dat verstoren daardoor.	5.57
139	Ze kunnen mensen alert maken waarvan wij wellicht willen dat mensen nog niet alert zijn.	7.04
140	En ze kunnen mensen beïnvloeden, getuigen beïnvloeden met de manier van vragen stellen, de manier van informatie geven.	5.02
141	Dus ja, dat kan in heel veel opzichten niet altijd handig zijn voor het opsporingsonderzoek.	4.99
142	Een van de mooiste dossiers die ik hier heb staan, dat is deze.	4.21
143	Als er iemand bekendstond om zijn confrontaties met verdachten en getuigen, dan was hij het wel.	7.18
144	En de Peter R. de Vries Foundation laat zich nu door haar naamgever inspireren.	4.57
145	Wat spannend natuurlijk is voor een coldcaserechercheur, is: Gaan we echt zelf bij mensen aanbellen?	5.5
147	Dat is weer een stapje verder misschien dan wat we gezien hebben op tv of wat Peter R. De Vries deed.	4.1
150	Maar áls we dat gaan doen, dan zullen we dat alleen doen met mensen die daarvoor opgeleid zijn en die misschien tot voor kort werkzaam waren bij de politie.	4.25
152	Een keer iemand aanspreken of die iets weet, daar is niks mis mee.	4.46
153	Maar uiteindelijk nog een keer terugkeren om toch nog maar even wat druk te zetten, of wat vaker of mensen gaan observeren voor een bepaalde periode, dat is uit den boze.	3.52
154	In de vermissingszaak van Herman Ploegstra kwam het recent tot een mogelijke doorbraak.	10.43
155	In dit geval na een anonieme tip aan de Peter R. de Vries Foundation.	3.83
156	Tot ons geluk betekende dat wel dat die zaak weer in beweging kwam dat daar informatie kwam die ook voor de politie nieuw was.	7.22
157	En afgelopen september is er die zoekactie geweest waarbij politie en NFI op touw waren, in de hoop Herman te vinden.	12.72
159	Toch weigeren de broers van Herman de zoektocht op te geven.	5.34
161	Die wil ook weten wat er gebeurd is voordat die haar ogen sluit.	3.67
167	Dit schreef Trump vandaag op zijn eigen sociale netwerk: 'Als Iran vreedzame demonstranten doodt, staan wij klaar om terug te slaan.'	46.82
168	De voorzitter van Iraanse parlement schreef terug dat 'deze respectloze president' moet weten dat áls hij iets doet alle Amerikaanse troepen in de regio legitieme doelwitten zijn geworden.	44.27
171	Mensen gaan al bijna een week de straat op vanwege de enorme inflatie.	84.95
174	Traditioneel slaat het regime keihard terug als er wordt gedemonstreerd.	6.21
179	Iran wordt geleid door Khamenei en zijn regime ziet de VS echt als De Vijand, met hoofdletters.	31.54
181	Een gespannen relatie die er de afgelopen jaren niet beter op geworden is.	5.17
182	Want Iran steunt Hezbollah en Hamas, die op de internationale terreurlijsten staan.	79.59
183	En sinds de aanslag van 7 oktober leidt dat tot aanvallen over en weer tussen Israël, Iran en de VS. En dan is er ook de kwestie van het atoomakkoord met Iran.	39.4
184	Trump trok daar de stekker uit, waarop Iran uranium verder zou verrijken en Amerika nucleaire installaties aanviel.	58.95
185	Op straat in Iran werd zo gereageerd op de bemoeienis van Trump: Contact nu met Amerikacorrespondent Sjoerd den Daas en Iran-deskundige Peyman Jafari, ook in de VS. We spreken elkaar vaker als er protesten zijn in Iran.	26.05
188	De Bazart verkopers, de plek waar de winkeliers samenkomen is traditioneel een steunpilaar van het regime geweest bent maar de inflatie is snel opgelopen.	9.4
191	Ze weten het al snel aan mismanagement en corruptie.	5.51
195	De nieuwe president Pezeshkian is aan de macht gekomen met de belofte dat hij het over een andere boeg ingooien.	19.77
196	Vandaar dat hij ook zei dat het ook eigen schuld was, dat mijn verantwoordelijkheid moest nemen.	5.66
197	Maar hoe langer de protesten duren, grijpt men terug naar de oude reflex.	3.49
204	Hij was aan het golfen en zocht marmer uit voor zijn nieuwe balruimte.	4.23
205	Eerder waren er die aanvallen op het Iraanse kernwapenprogramma.	26.9
206	Afgelopen week had Trump een afspraak met Netanyahu.	33.65
207	Toen werd gezegd dat die oorlog met Iran een groot succes was.	37.3
210	Opmerkelijk wel dat Trump zich nu schaart achter de Iraanse demonstranten.	11.6
212	Uit angst dat het regime zou zeggen: westerse krachten zetten deze demonstraties op.	4.87
214	De conservatieve krachten zeggen al: dit is het Amerikaanse complot.	12.77
215	Het was altijd al hun plannen om de Iraanse economie te doen instorten.. En zo mensen op straat te krijgen.	26.76
216	Ook is men sceptisch, omdat Trump afgelopen weken 400 Iraanse vluchtelingen heeft teruggestuurd.	70.64
225	Trump is niet verkozen om zich te mengen in buitenlandse conflicten.	49.59
227	Ik denk dat hij vlo probeert te drukken op het regime in Iran te blijven opvoeren.	6.26
228	Dat zie je ook bij Venezuela gebeuren, en bij de boten van de schaduwvloot.	5.36
229	Trump weet ook dat sancties wel pijn doen, maar niet meer zo effectief zijn.	12.14
230	China, Rusland en Iran kunnen redelijk vrijuit handelen.	15.95
235	De vraag is intussen of wij in die protesten de gevolgen zien van westerse sancties.	6.07
236	Sancties en Iran, al decennia onlosmakelijk met elkaar verbonden.	5.3
237	Stephanie Broekaert is jurist, gespecialiseerd in handelsrecht en sancties.	11.21
238	De sancties tegen Iran startten in principe met de Iraanse Revolutie.	33.18
241	Na een gijzeling op de Amerikaanse ambassade in Teheran volgen de eerste sancties.	6.65
242	Die blijven in allerlei varianten tot 2016 van kracht.	5.11
243	Dan worden de sancties na het sluiten van een nucleaire deal verlicht.	13.3
245	Vervolgens zie je dat in 2018 de Trump-regering aan de macht komt en vervolgens ook zich terugtrekt uit de nucleaire deal met Iran en de Amerikaanse sancties terug instelt en daarbij ook enorm inzet op de zogenaamde secundaire sancties.	46.98
246	Deze secundaire sancties legt de VS op aan landen en bedrijven die zaken blijven doen met Iran.	69.46
247	Het afgelopen jaar worden de duimschroeven verder aangedraaid als Trump zijn tweede termijn begint.	77.97
248	En vanaf september 2025 zijn er ook strengere sancties vanuit Frankrijk, Duitsland en het VK van kracht omdat Iran afspraken rond zijn nucleaire programma schendt.	34.68
249	Ook wordt er strenger toegezien op ontduiking van de sancties bijvoorbeeld via Dubai en Turkije.	16.84
250	Dus Iran voelt misschien in 2025 wel als nooit tevoren de druk van sancties?	32.42
251	Ja, ik denk Ja, ik denk dat je zeker kunt stellen dat de sancties op Iran altijd al flinke impact hebben gehad maar dat het nu een beetje de druppel is die de emmer doet overlopen.	8.76
252	Alles bij elkaar opgeteld, hoe zenuwachtig wordt het regime in Iran?	11.59
253	Ze worden daar toch zenuwachtig van, omdat de oplopende inflatie natuurlijk te verwijten is aan corruptie en mismanagement maar zeker ook aan de sancties.	10.02
254	En het staat ook symbool voor de onbekwaamheid van het systeem.	4.63
255	Dat veel mensen het gevoel krijgen, tot welke klasse je ook behoort die oplopende inflatie voor je, en je wordt niet beschermd door de overheid.	8.02
256	Dat is het grote gevaar, omdat deze relatief nog kleine protesten zouden kunnen uitgroeien.	3.89
259	Compleet met vuurwerkmitrailleurs, met aanvallen op politie, brandweer, ambulancemedewerkers.	7.38
260	En tussen al dat geweld was er nog een weerloos slachtoffer.	4.4
261	Er was brand in een kerk, in het hart van de hoofdstad.	8.72
262	De toren van de Vondelkerk is verloren, zoveel was al duidelijk.	7.88
264	Wij keken mee bij de allereerste inspectie, van bovenaf.	3.76
265	Pas vandaag wordt duidelijk hoe groot de ravage is die de brand tijdens de jaarwisseling heeft aangericht.	14.58
266	Dus het noordtransept is ingestort, het schip ook maar dat is niet ingestort.	10.95
268	Namens de monumentenorganisatie die de Vondelkerk in bezit heeft neemt Paul Morel de schade op.	16.6
271	In het eerste uur van het nieuwe jaar vat de monumentale kerk uit de 19e eeuw vlam vermoedelijk door vuurwerk.	18.41
272	Het ontwerp van architect Pierre Cuypers ook bekend van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam staat in een mum van tijd in lichterlaaie.	5.33
281	En ook al dat as te zien en alle restanten van het dak en de torens.	3.57
284	Dit is toch iets waar je eigenlijk nooit zo bij stilstaat.	4.69
285	Maar als je eenmaal ziet dat er iets niet meer is dan doet het je wel wat als Amsterdammer.	5.37
287	Weinig mensen hebben zo'n band met de kerk als André van Stigt.	7.02
288	In de jaren 70 redde hij het in onbruik geraakte gebouw met een actiecomité van de sloop, om het vervolgens te restaureren.	10.13
289	Sindsdien wordt de Vondelkerk weer volop gebruikt voor allerlei evenementen.	5.65
292	Dat is de toren die hier in het middendeel stond en die helemaal verbrand is, met het dak.	4.18
294	Echt zoals Cuypers dat met al zijn katholieke kerken deed.	7.04
295	Dat het ondanks de grootte toch een intieme ruimte was.	3.92
297	Ja, dat doet pijn maar ook een uitdaging om met de stad en met het land te zeggen dat we dit moeten en kunnen en willen herstellen.	5.45
298	Het is niet de eerste kerk van architect Cuypers die deze eeuw in brand vliegt.	4.95
299	Zeven jaar geleden werd de Urbanuskerk in Amstelveen door een uitslaande brand grotendeels verwoest.	39.84
301	Je moet je voorstellen dat hier het middengedeelte zat.	3.96
307	Het kostte zo'n vierenhalf jaar en een kleine 12 miljoen euro maar toen werd de kerk opnieuw ingewijd, na een grondige renovatie.	9.09
308	En nu is er nog maar weinig dat doet denken aan de brand.	3.91
309	Dat zwarte is voornamelijk roet, wat er nog over is.	3.95
311	Maar verder is onder zijn leiding bijna alles hier vernieuwd.	3.51
312	Van de bakstenen in het gewelf tot het glas in lood en de muurschilderingen.	3.73
316	Ook in Amsterdam hopen ze dat het nog goedkomt en tellen ze hun zegeningen.	5.91
317	Je ziet dat het hier niet allemaal naar beneden is gevallen.	3.84
318	Je ziet hier ook het uurwerk liggen, met de wijzer.	3.54
321	We moeten proberen de grootste chaos eruit te trekken en dan kunnen we naar binnen en een definitieve opname maken.	4.23
322	En dan kunnen we de verbouwingsplannen definitief intekenen en dan gaan we het doen.	4.3
323	Op straat is al topoverleg tussen de eigenaar, de verzekeraar en verschillende bouwbedrijven.	7.65
324	En de oorspronkelijke tekeningen zijn al uit het archief gehaald.	9.73
329	Dat dachten ze in 1980 ook, toen die kerk niet meer gebruikt werd.	9.06
330	Wij werken aan heel veel gebouwen die in de hoofden van veel mensen allang gesloopt zouden zijn geweest.	3.92
339	En op YouTube een uitgebreid verhaal over de toekomst van Europa.	20.27