Ter Zake 🇧🇪

_id	6ae0fe1b84cff389debecaa2
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/terzake/2026/terzake-d20261027-a194
datetime	2026-10-27 20:00:00

 

Statements

idx	statement	score
1	In Israël is de opkomst voor de parlementsverkiezingen opvallend groot.	34.77
2	De inzet is meer Netanyahu of Gadi Eisenkot, voor het eerst.	9.61
3	We gaan naar Sander van Hoorn en Jens Franssen in Tel Aviv.	6.49
4	Wisselden de woordvoerder van minister Verlinden en de woordvoerder van het Brussels parket vertrouwelijke informatie uit over het onderzoek naar het dossier i-Police?	43.5
5	En AI rooft massa's boeken leeg om zijn taalmodellen te trainen.	89.96
7	Met de typische beschrijvingen die we kennen van AI, een introtekstje, een oplijsting met puntjes, en heel vaak nog een generieke samenvatting.	3.61
8	In Israël zijn de stembureaus nog een uur open voor wat de Israëli's zelf duidelijk zien als belangrijke parlementsverkiezingen.	14.73
9	De opkomst was de voorbije vijftig jaar nog nooit zo hoog.	6.83
10	Het zijn ook de eerste verkiezingen sinds de terreuraanval van Hamas op 7 oktober en de Israëlische vergeldingsoorlog die daarop volgde.	23.08
11	De vraag is of premier Netanyahu kan standhouden tegenover oud-legerchef Gadi Eisenkot en zijn nieuwe Yashar-partij.	17.89
13	(applaus) Een lange wachtrij buiten aan het stembureau in Jeruzalem.	4.7
15	Overal in Israël brengen kiezers vandaag massaal hun stem uit.	11.29
16	En ook de kandidaten zetten nog eens alles op alles.	3.57
17	Netanyahu is, met enkel tussenpauzes, al meer dan negentien jaar aan de macht.	7.24
18	Maar de langstzittende Israëlische premier ooit moet nu plots vechten voor zijn politieke toekomst.	7.4
19	Wat Netanyahu links en Arabisch noemt, is in realiteit deze oud-legerchef Gadi Eisenkot.	8.88
20	Omstuwd door journalisten ging het relatief nieuwe politiek gezicht vandaag zijn stem uitbrengen.	3.89
24	De aanval van Hamas op 7 oktober en de daaropvolgende vernietigende oorlog in Gaza is misschien wel hét thema van de verkiezingen.	16.07
26	Hij is al bijna vijftig jaar actief in het Israëlische leger en wordt in 2015 door Netanyahu zelf benoemd tot legerchef.	8.98
28	In 2023 stapt Eisenkot ook tijdelijk in het oorlogskabinet van Netanyahu.	13.0
29	Een paar maanden later, tijdens een militaire operatie om Israëlische gijzelaars te bevrijden in Gaza, sterft zijn zoon Gal.	60.76
30	Een belofte die Eisenkot nu ook politiek wil waarmaken, als uitdager van premier Netanyahu in de parlementsverkiezingen.	15.31
31	Hij krijgt daarvoor steun van een bonte coalitie, van centrumlinks tot uiterst rechts.	3.79
32	De Likoed-partij van Netanyahu bundelt de krachten met ultraorthodoxen en extreemrechts.	44.81
33	Volgens de peilingen zou het blok rond Eisenkot zo'n 54 zetels halen.	9.22
34	Meer dan Netanyahu, maar niet genoeg voor een meerderheid.	15.46
35	En zo blijft het afwachten of er na de verkiezingen ook echt iets zal veranderen in Israël.	7.26
36	En we gaan voor een stand van zaken naar Tel Aviv, naar Sander van Hoorn en Jens Franssen.	4.79
38	Jij staat daar aan het hoofdkwartier van de Yashar-partij, van Gadi Eisenkot.	8.47
40	Maar wat zijn profiel betreft, zijn er veel verschillen, maar ook veel gelijkenissen met Netanyahu.	8.33
42	Zeker als het gaat over vraagstukken als oorlog en vrede.	4.44
43	Verwacht ten opzichte van Iran bijvoorbeeld geen grote verschillen.	14.25
44	Over Gaza heeft hij gezegd dat hij binnen achttien maanden, anderhalf jaar, een einde wil maken aan het conflict.	10.21
45	Maar hij wil wel eerst dat Hamas ontwapend wordt, dus weinig verschillen wat dat betreft.	17.15
46	Hooguit als het gaat over het geweld van kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever.	32.27
47	Daarin kiest hij een iets straffere lijn dan Netanyahu.	11.34
50	Het belangrijkste was een onderzoek naar de aanslag van 7 oktober 2023.	8.71
51	Netanyahu wil absoluut geen onderzoek, de oppositie wel.	61.41
52	Als Eisenkot wint, ga er dan maar vanuit dat dat snel gaat gebeuren.	6.48
54	Netanyahu is bezig geweest om de rechtsstaat en de vrije pers in te perken.	24.62
55	Orthodoxe joden worden uitgezonderd van de dienstplicht.	78.39
58	Net als Netanyahu zal Eisenkot moeten samenwerken met andere partijen als hij een overwinning behaalt.	15.06
60	Want daar zitten toch ook behoorlijk rechtse partijen tussen?	10.03
62	De gemene deler is wel dat het allemaal seculiere partijen zijn.	4.37
63	Ze vinden het in elk geval belangrijk dat Israël een joods, seculier, democratisch land blijft of weer gaat worden.	23.3
65	Maar om een meerderheid te vormen... Net als in Vlaanderen moet je een regering vormen met meerdere partijen.	9.47
66	Om dat voor elkaar te krijgen, moet Eisenkot bijna wel samenwerken met Arabische partijen.	5.04
67	Hij heeft zelf gezegd dat hij daar geen zin in heeft, maar andere partijen binnen zijn blok hebben al gezegd: als dat het wordt, doen wij niet mee.	7.54
68	Dus een regering vormen, ook al wint deze man, zal een enorme uitdaging worden.	4.1
72	We willen het ook nog hebben over de Likoedpartij en premier Netanyahu.	24.73
73	Houden ze er daar eigenlijk rekening mee dat deze verkiezingen zouden kunnen afstevenen, als je kijkt naar de peilingen, op een nederlaag?	27.55
74	De peilingen zagen er al niet heel goed uit, maar ik denk dat vandaag hen de schrik om het hart is geslagen.	3.43
75	Dat zag je als je keek naar de allerlaatste socialemediacampagnes die vandaag nog gelanceerd zijn vanuit de Likoed-campagne.	6.6
76	Netanyahu heeft echt geprobeerd om zijn achterban te mobiliseren en om de kiezers bang te maken met filmpjes van Arabieren die volledig gesluierd zijn en die gingen stemmen.	74.58
77	Hij zei: Kijk, het zijn de Arabieren die gaan stemmen, jullie moeten uit je huis komen en gaan stemmen.	5.55
79	Het lijkt erop dat het vooral de tegenstanders zijn van de uiterst rechtse regering die zijn gaan stemmen.	8.03
80	Als je kijkt naar de eerste uitslagen, zijn het Palestijnse Israëli's, Israëlische die Arabisch spreken, maar die wel de Israëlische nationaliteit hebben, die zijn gaan stemmen.	16.6
81	De oppositie heeft goed campagne gevoerd en zij slagen erin om te mobiliseren.	7.98
82	In Israël stem je op een partij, niet op een kandidaat.	38.51
83	Maar kan je toch zeggen dat dit een soort referendum is geworden over Netanyahu?	26.49
86	Over de terreuraanslag, over het beleid van Netanyahu en wat hij de afgelopen jaren heeft gedaan.	11.24
87	Ik sprak vanmorgen met een Israëlische vrouw die op haar zesde naar hier is gekomen vanuit Moskou.	10.61
88	Ze sprak over een tristesse die ze heeft sinds de terreuraanval.	6.86
89	Ze is hier gekomen als kind, ze is naar hier gevlucht Met het idee: Israël is veilig, dat is ons thuisland.	35.13
90	De illusie die ze hadden, dat ze veilig waren, beschermd door het sterkste leger, de beste technologie, is aan diggelen geslagen.	5.3
91	Men is nog niet is begonnen aan het onderzoek over de politieke verantwoordelijkheid.	11.63
93	Maar het is nog altijd afwachten wat de resultaten zullen zijn.	3.67
94	Wat dat betreft, de verandering: het lot van de Palestijnen en hun toekomst.	9.25
95	Is het daar überhaupt over gegaan in deze campagne?	9.51
96	Daar wordt minder over gesproken, maar indirect natuurlijk wel.	4.07
97	Men heeft het altijd over veiligheid, dat gaat daarover.	4.12
98	Binnenlandse veiligheid: wat moeten we doen met dat Palestijnse vraagstuk?	32.94
100	De mensen hier zeggen: die mensen zijn er wel, ze blijven onze buren.	7.57
101	Al die nederzettingen, dat geweld, dat zoeken wij ook niet.	3.98
102	Ik ben naar daar getrokken, de plek waar een deel van dat nieuwe trauma in Israël is ontstaan.	5.85
108	Ik vond het heel opmerkelijk om daar opnieuw te zijn en om te horen hoe daar gedacht wordt.	4.07
110	Sinds de oprichting in 1951 is Nahal Oz een kleine landbouwgemeenschap.	9.91
111	En toen, in de jaren vijftig, was er zelfs nog helemaal geen sprake van een muur.	5.9
113	Na 7 oktober begon de Israëlische regering een genadeloze, disproportionele oorlog.	29.96
114	Er is sprake van 70.000 doden, volledige steden en dorpen zijn letterlijk met de grond gelijkgemaakt.	19.23
115	Deze verkiezingen zijn de eerste politieke afrekening na de terreuraanval van 7 oktober.	6.94
116	Zal 7 oktober de politieke erfenis blijken van twintig jaar Benjamin Netanyahu?	8.43
117	Ook 'De afspraak' straks staat helemaal in het teken van de verkiezingen in Israël, met meer duidelijkheid rond negen uur.	7.26
119	Een Brusselse onderzoeksrechter heeft een woordvoerder van minister van Justitie Annelies Verlinden en een woordvoerder van het parket in verdenking gesteld van schending van het beroepsgeheim.	18.73
120	Volgens De Standaard en Le Soir zou de woordvoerder van het Brusselse parket 'gespioneerd' hebben door vertrouwelijke informatie over het gerechtelijk onderzoek naar i-Police te bezorgen aan de woordvoerder van Verlinden.	23.73
121	I-Police is het mislukte digitaliseringsproject voor de politie dat onder minister Verlinden werd opgestart toen ze nog bevoegd was voor Binnenlandse Zaken.	59.79
123	Als u zegt: Ik neem het woord belangenvermenging niet in de mond, dan heeft u het eigenlijk in de mond genomen.	3.8
124	Wat u nu doet, is spelletjes spelen zoals een kleuter.	5.41
125	Over politieke verantwoordelijkheid heeft u het gehad.	6.07
126	Daarover hebben wij, en ik wik mijn woorden, geen lessen te leren.	3.78
127	Het lag al lang politiek gevoelig, de rol van minister Verlinden bij het totaal geflopte i-Police: de digitale modernisering van de politiedatabanken.	11.25
128	Als toen nog minister van Binnenlandse Zaken in de vivaldiregering had ze in 2021 een contract getekend met Sopra Steria, een Franse IT-reus.	14.1
129	Die rekenden wel dure consultancydiensten en softwarelicenties aan, maar van een bruikbare of operationele oplossing was na vier jaar nog altijd niets te merken.	5.03
130	200 miljoen euro kosten voor de belastingbetaler en nul resultaat.	25.08
131	Verlindens opvolger Bernard Quintin in de arizonaregering trok er eind vorig jaar een streep onder.	25.3
132	En het was premier De Wever die begin dit jaar de vragen mocht beantwoorden in het parlement.	6.95
134	Minister Verlinden had in een vorig leven als advocaat nog gewerkt voor Sopra Steria en had dat nooit even vermeld.	17.06
135	Wat u betreft kan minister Verlinden minister blijven?	6.55
136	Zij heeft nog voldoende autoriteit om die post uit te voeren?	19.18
137	Ik heb geen enkele indicatie van het tegendeel in de feiten.	3.82
138	Uiteindelijk is het de minister, en in afgeleide de partij die de minister heeft aangeduid, die daarover oordeelt.	12.45
142	Annelies doet haar werk in de best mogelijke omstandigheden.	3.75
143	Goh, ik denk dat de voorzitter van cd de premier duidelijk gemaakt heeft dat het met Verlinden zal zijn of niet zal zijn.	20.75
144	Heeft Sammy Mahdi u gebeld om te zeggen: Het zal met Annelies Verlinden zijn of er is geen regering meer?	15.46
147	In maart is het dan aan minister Verlinden zelf om toelichting te geven aan het parlement.	16.24
148	Waarom hebt u zo lang vastgehouden aan i-Police, misschien tegen beter weten in?	6.91
150	Maar ik ben heel blij dat ik eindelijk naar het parlement mag komen om toe te lichten wat wij gedaan hebben vanop het kabinet Binnenlandse Zaken.	6.11
151	Het is uiteraard heel erg dat een project dat bedoeld was voor de modernisering van de politie niet heeft opgeleverd wat er geambieerd werd.	12.96
153	En ik vind het heel goed dat we met het parlement proberen te achterhalen hoe dat is kunnen gebeuren en vooral wat we er aan kunnen doen om dat in de toekomst te vermijden.	5.07
154	Intussen was het Brussels parket een vooronderzoek gestart naar verduistering van belastinggeld en belangenvermenging.	12.98
155	Het naar verluidt intussen volwaardig gerechtelijk onderzoek brengt Annelies Verlinden nu opnieuw in een lastig parket.	7.01
156	Want volgens De Standaard en Le Soir is de woordvoerder van Verlinden, samen met een woordvoerder van het Brussels parket, nu in verdenking gesteld wegens het schenden van beroepsgeheim.	14.89
157	Heeft de parketwoordvoerder geheime informatie doorgespeeld aan de woordvoerder van Verlinden over het i-Police-dossier?	29.74
158	De minister ontkent dat zij of haar kabinetsmedewerkers onwettig zouden handelen.	39.17
159	En in een schriftelijke reactie heeft ze het over kwalijke lekken en een beschadigingsoperatie.	12.44
160	De minister sluit af door te zeggen snel duidelijkheid te willen geven in het parlement.	21.67
161	Een extra commissie was ook al aangevraagd door de oppositie.	10.35
162	Goedenavond, Isolde Van den Eynde, politiek journalist bij Het Laatste Nieuws.	6.1
163	Minister Verlinden reageerde alleen via de mededeling die we net zagen.	12.92
164	Volstaat dat op dit moment, in deze omstandigheden?	5.35
166	De oppositie en ook de MR stellen heel wat kritische vragen.	6.71
167	De oppositie vraagt opnieuw een onderzoekscommissie om vragen beantwoord te krijgen.	21.36
168	Dat hebben ze in het verleden al gedaan, de politietop kwam toen niet opdagen.	10.63
169	Ik begrijp dat de minister spreekt over het geheim van het onderzoek, maar voor mij is het ook van groot belang dat je onschuldig bent tot het tegendeel bewezen is.	7.48
170	Er is een soort perceptie van belangenvermenging, die perceptie wordt niet voor het eerst gewekt.	4.61
172	Is zij verantwoordelijk voor haar woordvoerder, zou je dat kunnen zeggen?	18.46
174	Zij is de bevoegde minister, een kabinet is één en ondeelbaar.	10.89
178	De vraag kan niet anders dan vanuit het parlement komen.	4.27
180	De minister zegt dat het gaat om georkestreerde lekken.	64.42
182	De perceptie bij de minister en bij cd dat ze het een beetje op haar gemunt hebben in Brussel.	5.29
183	Dat is ook niet zo gek, dat is letterlijk wat is gezegd door Moinil: de nieuwe prioriteiten bij het parket wordt het onderzoeken van de verduistering van overheidsgeld in de politiek.	14.43
185	Dat komt ook een beetje gek over, op het moment dat de magistraten- pensioenen onder vuur liggen.	5.49
186	Dat is de kritiek vanuit de partijtop: er worden heel vreemde zaken gelekt.	4.65
187	Er is een zweem van de belangenvermenging, die moet onderzocht worden.	4.25
188	Maar een zweem van partijdigheid van het parket is ook best lastig.	4.19
189	Heel deze zaak is voor onze democratie bijzonder pijnlijk.	7.97
190	Er gaat veel aan vooraf, dat hebben we gezien in de reportage.	4.99
191	Maar als je kijkt naar dat dossier, dat gaat over heel veel geld.	5.47
192	De publieke opinie ligt er op dit moment niet wakker van.	3.85
193	Het is ook heel pijnlijk omdat het heel belangrijk is voor de politie dat zo'n systeem zou werken.	7.16
196	Het systeem ligt niet klaar en het zou niet klaar zijn.	4.64
197	Minister Quintin heeft de stekker eruit getrokken en het krijgt geen nieuw leven ingeblazen.	8.53
198	Dus opnieuw middelen, het zal opnieuw veel tijd vragen.	3.77
201	Volgende week wordt de commissie Binnenlandse Zaken en/of de commissie Justitie samengeroepen in het parlement.	4.88
203	Voor ons is het belangrijk dat we de minister nog eens horen.	4.72
204	Ik vraag me af of we verder geraken dan dit statement.	3.8
205	Ik verwacht dat ze dit statement daar opnieuw zal maken.	4.21
206	Ik verwacht geen details van de zaak, omdat ze dit heel hard benadrukt.	3.84
207	De oppositie en de MR, een coalitiepartner die al een tijdje stevig als een luis in de pels van de minister zit, vragen om antwoorden.	5.02
210	Aan de andere kant zegt het parket: we hebben het geheim van het onderzoek.	26.45
211	We hebben enkele elementen en de rest wordt zelf ingevuld.	3.52
216	De MR bekritiseert haar, maar nog wel op kousenvoeten.	4.38
218	Als er een verdergaande belangenvermenging zou zijn of er zouden grove fouten zijn gebeurd, weet ik niet of elke regeringspartner haar zou blijven verdedigen.	4.5
219	Annelies Verlinden is nu eenmaal niet bijzonder populair in die regering.	24.15
220	Bart De Wever zei het net ook in de reportage: een uiteindelijke beslissing over een ontslag ligt vaak bij de partijen zelf en bij Sammy Mahdi.	14.57
221	Hij heeft beslist dat zij een populair boegbeeld is in een moeilijke provincie.	5.95
224	Heel wat auteurs en uitgeverijen hebben er genoeg van: AI-bedrijven die hun boeken gebruiken om taalmodellen te trainen zonder dat daar ook maar enige vergoeding tegenover staat.	31.06
225	Almaar vaker kopen grote techbedrijven massa's boeken op omdat ze meer data nodig hebben om de taal bij verschillende onderwerpen uit te breiden.	84.35
226	Maar de boekensector noemt dat intellectuele diefstal en wil dat er iets verandert.	39.21
229	Verhaal, gedicht, roman... En geen mens die nog weet wat ontsproten is aan een mens.	4.38
230	In deze boekenwinkel weren ze boeken die gegenereerd zijn met AI, maar hun onlinecatalogus wordt automatisch aangevuld met nieuwe titels.	7.09
232	Dit zijn twee boeken die we geretourneerd hebben gekregen van klanten.	7.31
233	Ze hadden ze besteld onder de indruk dat het boeken zijn die geschreven zijn door echte auteurs.	8.38
234	Maar, zonder dat wij het door hadden, bleken ze door AI geschreven te zijn.	9.05
235	Een informatief boek over Groenland met een heel ChatGPT-achtige tekst.	7.44
236	Non-fictie, alle info die er encyclopedisch te vinden valt over een bepaald onderwerp, en een oplijsting die heel generiek is.	4.67
237	Met de typische beschrijvingen die we kennen van AI.	4.5
238	Een introtekstje, een oplijsting met puntjes, AI verovert de wereld en dus ook het boekenrek.	5.56
239	Maar om die AI-boeken te schrijven, hebben de taalmodellen boeken nodig.	17.87
243	Je kan als auteur zelf vrij makkelijk opzoeken via de site van The Atlantic: zijn er eigenlijk boeken van mij die gebruikt zijn voor het trainen van AI-modellen?	24.05
244	En toen ik hoorde over dit probleem, dacht ik: ik ga eens kijken.	3.46
245	En ik ging er eigenlijk van uit dat ik niets zou vinden, want Nederlands is een kleine taal.	3.75
246	En tot mijn verbazing zag ik dat er toch vier van mijn boeken gebruikt zijn voor het trainen van AI-modellen, en dat zijn vier fictieboeken.	5.57
247	Dus het probleem gaat niet enkel om non-fictie, maar het gaat ook om romans, dichtbundels, elke vorm van literatuur.	5.38
248	En dat zonder expliciete toestemming, en dus ook zonder vergoeding voor de auteur.	4.16
250	AI gebruikt boeken die al online staan, maar de gulzigheid is grenzeloos.	29.2
251	Vooral in de VS en Canada blijken bedrijven actief die honderdduizenden boeken in allerhande talen opkopen en inscannen.	30.24
252	Krijgen jullie ook weleens mails van grote opkopers?	4.27
253	Dat is bij een ander filiaal van De Slegte al gebeurd en aan ons ook al gevraagd, maar daar gaan wij niet op in.	6.49
255	Als we vermoeden dat dat mensen zijn die die boeken willen opkopen om hun AI op te trainen, zullen we daar niet aan meewerken.	8.84
256	Iedereen kan online boeken bestellen bij ons, een klant gaan we ook niet weigeren.	4.55
257	Maar we gaan er geen samenwerking mee aangaan en gigantische partijen leveren uit onze stock om daarop hun AI te laten trainen.	13.48
259	Zo belandt steeds meer inhoud die nu nog alleen op papier bestaat, achter de schermen van de taalmodellen.	3.86
260	Een aantasting van het auteursrecht, stellen verschillende Vlaamse auteurs.	12.34
261	Zij scharen zich achter een campagne, die vraagt om een wettelijk kader met meer transparantie en een correcte verloning.	4.77
262	Als ik een boek schrijf, dan werk ik soms drie, vijf, zes jaar aan een roman om de research te doen, om te zoeken welke stijl ik wil hanteren.	4.25
265	Als AI al dat soort dingen uit al die boeken samenlegt en zelf gelijkaardige producten begint te maken die het op tien minuten, of vermoedelijk nog veel sneller, kan maken, krijg je een enorme concurrentievervalsing.	11.59
266	Zijn we echt al zover dat AI concurreert met de literaire top van ons land?	20.88
270	Het gaat om een borsalinohoed, die hoed wordt beschreven.	19.82
273	Je voelt dat er iets licht romantisch mee resoneert onder dat verhaal.	4.28
274	Maar een van de redenen dat ik vrij onmiddellijk herken dat dit niet van mij is, is ten eerste de naam van het personage.	3.85
276	Er komt hier een personage voor dat Dirk Vermeulen heet.	11.97
277	Op een of andere manier zit er altijd een soort dubbele betekenis in de namen die ik voor personages kies.	4.05
278	AI is heel slecht met subtekst, met dingen tussen de regels.	26.56
280	Dus ik merk dat het een aantal stijlkenmerken niet heeft meegekregen en een aantal andere wel.	3.43
281	En het geruststellende daaraan is: AI kan nog niet zo goed fictie schrijven.	8.63
283	Ik denk dat we ervoor kiezen om deze niet meer aan te bieden.	3.92
287	Maar veel liever verkopen ze hier toch boeken van mensen.	5.46
288	Dit is meteen het einde van 'Terzake', wij maken plaats voor 'De afspraak'.	3.66