Ter Zake 🇧🇪

_id	6ad65d0365ce8a2565601bd7
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/terzake/2026/terzake-d20261019-a188
datetime	2026-10-19 20:00:00

 

Statements

idx	statement	score
1	Minister van Defensie Theo Francken wil een nieuwe mobiele brigade oprichten tegen relschoppers, een soort vroegere rijkswacht 2.0 De rijkswacht hoeft geen nieuw leven.	32.66
2	Tenzij iemand graag zijn eigen rijkswacht zou hebben, dat is wat anders.	4.24
3	Het gaat allemaal in de richting van een militarisering van de samenleving.	7.06
5	In Frankrijk worden wonden gelikt na een weekend vol ongezien geweld.	90.79
6	Er zijn al plannen voor nieuwe manifestaties volgende zaterdag.	6.46
7	En uitgerekend de Vlaamse archieven zien door de besparingen van de Vlaamse regering miljoenen aan subsidies wegvloeien.	43.21
8	We bouwen zo lang aan dat erfgoedbeleid in Vlaanderen.	35.19
9	Internationaal wordt dat ook als een voorbeeld aanzien.	5.54
10	En nu plots, van de ene dag op de andere, wordt daar zwaar de hakbijl in gezet.	3.46
11	Kan een nieuwe mobiele brigade met militair geschoolde agenten de politie helpen tegen relschoppers zoals die in Brussel of Luik?	41.6
12	Minister van Defensie Francken is ervan overtuigd en omschrijft de nieuwe reserve als een rijkswacht 2.0 onder voogdij van Binnenlandse Zaken.	22.83
17	De huidige minister van Defensie heeft een onstuitbare drang om zich te bemoeien met de bevoegdheden van zijn collega van Binnenlandse Zaken.	18.92
18	Vindt hij dat die zijn werk niet goed doet, vindt hij dat die te weinig ideeën heeft?	13.73
19	Ik denk dat we er niet alleen gaan komen met meer te gaan investeren in het militaire.	4.54
20	Of het gaat over de inzet van rubberkogels of van bootcamps, of wat weet ik nog.	5.42
21	En nu wil hij plots een politie die gemilitariseerd is.	8.85
23	Een nieuwe extra gewapende arm der wet om rust en orde te herstellen.	5.81
24	Minister van Defensie Theo Francken wil dat je je opnieuw kan inschrijven bij de rijkswacht, een mobiele brigade met militaire training.	41.75
25	De politie die militair opgeleid is, wat bedoelt hij daarmee?	27.09
26	Het Speciale Interventie Eskadron, de vroegere beruchte groep.	30.78
27	Die krijgen een opleiding die vergelijkbaar is met alles wat de meest gespecialiseerde militairen doen.	8.29
29	De rijkswacht was zeer gekend in de openbare handhaving, vanuit het idee om betogingen heel snel in de kiem te smoren.	6.9
31	Dat snel in de kiem smoren, betekende ook vaak met veel geweld en machtsvertoon op een efficiënte manier de betoging of het sociaal protest stopzetten.	4.97
33	Er zijn een aantal schandalen geweest in de jaren 80, waaronder de aanslagen van de CCC, de bende van Nijvel en het Heizeldrama dat fout afgelopen is.	17.81
34	Onder politieke druk heeft de politieke overheid er toen voor gekozen om de rijkswacht te demilitariseren.	20.18
35	Maar er was heel veel voor nodig alvorens die politiehervorming, de demilitarisering, er uiteindelijk is gekomen.	4.54
36	Het was wel een heel geliefd korps in handen van de overheid, omdat ze zo snel was in het neerslaan van betogingen.	4.63
37	De parlementaire bendecommissie geeft in 1988 zware kritiek op de rijkswacht en haar gesloten cultuur.	9.0
38	Louis Tobback presenteert in 1990 het Pinksterplan, de blauwdruk van de hervormingen in het politielandschap die nog zouden volgen.	14.76
39	De rijkswacht werd losgekoppeld van Defensie en vanaf 1992 overgeheveld naar Binnenlandse Zaken.	9.95
41	Alleszins krijgen we hier de instrumenten in handen.	3.54
43	Die moeten toelaten ons politiesysteem veel beter te doen functioneren en het vertrouwen van de bevolking erin te herstellen.	17.72
44	Het is pas achteraf, wanneer Dutroux ontsnapt is en het Octopusakkoord in '98, dat de rijkswacht als korps opgegaan is in de geïntegreerde politie op twee niveaus.	17.14
45	We hebben eigenlijk de rijkswacht gedemilitariseerd.	49.87
46	De bedoeling van de toenmalige ministers was om die dichter bij de burger te brengen.	7.89
47	Als we nu teruggaan naar die rijkswacht 2.0, en als het daarbij de bedoeling is om terug te gaan naar het leger, dan denk ik dat dat geen goed idee is.	5.94
48	Ik snap de reactie wel, maar de reactie is puur een buikgevoel.	4.11
49	Als er hevig protest is, gaan we dat hard neerslaan.	4.48
50	We hebben uit de geschiedenis geleerd dat dat geen goed antwoord is en dat dat eigenlijk voor een spiraal van geweld zorgt.	12.23
51	Je kan vandaag niet zeggen dat de openbare orde probleemloos wordt gehandhaafd.	4.35
52	Maar volgens ex-minister Tobback en criminoloog De Kimpe is dat allerminst een reden voor nostalgie naar de tijd waarin de rijkswacht no werd gerespecteerd en gevreesd.	7.38
53	Politiewerk is fundamenteel verschillend van militair werk.	62.98
54	De ingesteldheid van een politieman of -vrouw wordt verondersteld preventief te zijn.	71.65
56	Of dat nu met de matrak is of niet, maar die wil voorkomen dat er ongelukken gebeuren.	4.68
57	De militair moet de persoon aan de overkant uitschakelen, dat is totaal iets anders en een totaal andere ingesteldheid.	5.76
58	Als we kijken naar Frankrijk, is de politie daar veel meer militair dan in België.	77.28
59	Ik denk niet dat dat het land is waar we daar moeten kijken of dat we als voorbeeld moeten nemen om op een duurzame manier de openbare orde te handhaven.	5.5
61	Dan gaan we beter kijken naar een aantal Scandinavische landen en naar het noorden van Europa, waar er veel meer vertrouwen in en gezag en respect voor de politie is.	5.17
62	Ik ben ervan overtuigd dat de overgrote meerderheid van de korpschefs, en zij zullen zich niet uiten, en terecht, want dat is hun rol niet, zij zullen uitvoeren wat de politiek beslist en het niet zullen bekritiseren.	3.9
63	Maar als je in stilte hun mening zou kunnen vragen... Het is belachelijk.	4.18
66	Zoals er van veel andere dingen waarmee hij rondloopt niks komt.	4.31
72	Niet iedereen is fan van uw plan, dat hoorden we hier.	3.8
78	500 jongeren zijn in opleiding om reserve te worden.	56.74
79	Die reserve gaat bewaking doen van infrastructuur en belangrijke punten die beschermd moeten worden.	5.77
83	Defensie is gevorderd door de politie als het gaat over de bewaking van de synagoges en de kritische punten van de Joodse gemeenschappen na de aanslagen op de synagoges in Luik en Antwerpen.	49.34
86	En we zijn ook gevorderd door Binnenlandse Zaken om de bewaking te doen samen met de politie in de metrostations en treinstations in Brussel.	6.78
87	Na zes maanden is er daar een daling van 20 procent van de criminaliteit.	44.58
92	We hoorden hier Louis Tobback, jaren 90, die commentaar geeft.	7.09
93	Ik wil dan ook wel even de tijd krijgen om te zeggen waarover het gaat.	4.19
95	Dat doen we nu al, maar er komt ook een defensiecodex.	8.04
96	Een wettelijk kader om defensie politionele opdrachten te geven op het domein in België.	10.03
97	Daarnaast moeten we ook mobiele brigades oprichten.	4.62
98	Eenheden die snel kunnen tussenkomen bij rellen of bij grote calamiteiten zoals afgelopen weekend.	7.29
99	Al enkele weken, maar dit weekend was het afschuwelijk.	4.22
100	Die kunnen in steun komen onder de voogdij van Binnenlandse Zaken om onze politiediensten te versterken.	7.84
101	Ze doen fantastisch werk, maar moeten steun krijgen als het uit de hand loopt.	4.23
103	Bij oudejaar werden molotovcocktails gegooid naar ambulances en brandweer.	71.6
104	Leerkrachten die worden neergeslagen en zelfs in brand worden gestoken.	90.0
105	Het loopt volledig uit de hand en is al weken bezig.	3.57
110	Iedereen zal het ermee eens zijn dat het zeer ver gaat wat er nu gebeurt.	4.3
111	We hoorden meneer Tobback zeggen: Hier komt nooit iets van, dit komt er niet.	4.49
112	Goed, maar meneer Tobback is niet zo heel goed op de hoogte van de federale regering en het regeerakkoord en het werk dat we al gedaan hebben en nog zullen doen.	8.18
113	Ik ben in gesprek met de minister van Binnenlandse Zaken.	4.8
115	Deze week is er opnieuw een punt en dit ligt concreet op tafel.	3.43
116	En Vooruit gaat er als coalitiepartner mee akkoord?	15.98
118	We zullen de concrete voorstellen bespreken met de collega's van Vooruit.	4.02
121	De mensen die nu in Vooruit zitten, zijn wel op de hoogte van dit probleem.	5.55
124	We zullen moeten opschalen om een antwoord te bieden aan dit gigantische probleem.	5.24
125	Als we zo verder gaan, winnen de extremen in onze samenleving.	6.46
129	In het regeerakkoord staan een aantal kapstokken die we aan het invullen zijn, met de steun van Vooruit trouwens.	9.85
131	Als zoon van een oud-rijkswachter vind ik dat een superidee.	4.46
132	Het is trouwens een voorstel van het Vlaams Belang dat ik tien jaar geleden al gelanceerd heb.	6.21
133	Jammer genoeg hebben we tien jaar moeten wachten en ondertussen zijn de problemen alleen maar groter geworden.	3.79
135	Goed idee en al langer mijn idee, zegt Tom Van Grieken.	4.44
136	Want wat hem betreft, had die nooit afgeschaft mogen worden.	6.58
137	Het is vooral afgeschaft, en de oudere kijkers zullen dat weten, onder druk van links en de socialisten.	5.48
138	Die hadden helemaal niet graag zo'n keurkorps dat ongelooflijk efficiënt was in betogingen de kop indrukken die gewelddadig waren.	5.13
139	Bij de PVDA horen we, weinig verrassend, minder enthousiasme over een nieuwe rijkswacht.	5.48
140	We hebben die rijkswacht wel afgeschaft met een reden, hè.	6.52
141	Meneer Francken zegt dat die veertig jaar geweldig werk heeft gedaan.	4.81
143	Er zijn 300.000 mensen op straat gekomen met de Witte Mars, niet alleen voor de problemen bij justitie, maar ook tegen de rijkswacht.	84.61
144	Opnieuw grijpen naar die recepten van het verleden die niet hebben gewerkt, die alleen maar hebben gezorgd voor meer escalatie, dat is echt geen goed idee.	4.55
145	Ook Brussels burgemeester Close denkt niet dat een rijkswacht een oplossing is voor de rellen in de hoofdstad.	14.56
146	Ik wil het er toch bij halen wat Tom Van Grieken zegt.	4.63
147	Dat speelt een belangrijke rol in deze problematiek.	4.68
149	Hij verwijst naar een boek uit 2017, waarin hij al pleit voor een nieuwe rijkswacht.	7.49
152	Hoe is het relevant om te weten wie het idee pikt van wie?	9.38
154	Ik lig wakker van winkeliers die hun zaak geplunderd zien, door auto's die in brand zijn gestoken.	15.37
156	Wie de langste heeft en dat idee verzonden heeft, is minder relevant.	5.5
157	We moeten samenwerken aan het oplossen van de samenlevingsproblemen van nu.	5.52
160	Vorige week hebben we nog een politieagent verloren door drugsgeweld in Brussel.	66.14
161	De samenwerking tussen defensie en politie werkt goed.	9.27
162	We werken intens samen en zullen dat nog verder moeten doen om dit onder controle te krijgen.	4.02
163	We moeten de straat weer onder controle van de overheid krijgen, van de publieke diensten.	6.6
168	Vorige week zei VSOA: dit gaat over mensen die we kennen in Brussel, maar niet kunnen benoemen.	5.93
170	Er is een bepaalde straatcultuur ontstaan door massamigratie tientallen jaren lang.	61.7
171	De uitdagingen van de jaren 80, toen Louis Tobback nog iets te zeggen had, en die van nu zijn niet dezelfde.	4.42
172	Er is massamigratie geweest gedurende tientallen jaren.	55.42
174	De PS heeft altijd tegen onze antimigratiewetten gestemd.	69.99
175	We zijn veel strenger geworden, maar we moeten nog meer doen.	4.4
177	Dan komt Jos D'Haese ook nog zeggen wat we moeten doen.	3.78
179	Het spreekt geen veroordeling uit van dat extremistische geweld.	5.57
180	Wat er nodig is, is dat de overheid de controle weer overneemt.	5.26
181	We moeten daarvoor samenwerken met politie en defensie.	5.11
183	Het is dus logisch dat er naar defensie wordt gekeken.	4.67
184	Als het gaat over de branden van afgelopen zomer, als het gaat over de bescherming van de kerncentrales, maar ook als het gaat over dit bende geweld en extremistische geweld.	11.89
189	U zegt dat dit de mensen zijn waartegen we moeten optreden.	9.73
191	Of er een speciale rijkswacht komt of niet, uiteindelijk worden de mensen die zijn opgepakt opnieuw vrijgelaten na een paar uren, omdat er geen plaats is in de jeugdinstellingen.	33.37
193	Nu zal het natuurlijk allemaal integraal aangepakt moeten worden.	3.97
194	De titel hier: de rijkswacht, wondermiddel voor de problemen in Brussel.	4.1
197	Het is niet omdat je een paar honderd mensen militair traint, dat je geen problemen meer zal hebben.	5.27
200	Er moet gewerkt worden op onderwijsinhoudelijke verantwoordelijkheid.	5.75
205	Ik ben minister van Defensie, niet de Franstalige minister van Onderwijs.	8.89
211	Die mensen worden misschien opgepakt dankzij uw initiatief, maar dan blijft het wat het is, want de mensen worden niet opgenomen.	4.56
213	We zullen moeten werken op bijkomende capaciteit in de gevangenis.	4.17
219	Wat ik nog wil voorstellen om af te ronden: u hebt al andere voorstellen gedaan die er waren om die mensen te kunnen oppakken.	3.56
220	Wat is er eigenlijk gebeurd met het idee van de bootcamps?	12.57
224	Maar de echte kampen voor mensen die schade hebben toegebracht, die worden opgepakt en gestraft moeten worden?	17.85
229	Dat zijn jongeren die het niet meer zien zitten en die in de problemen zijn gekomen met justitie, die we weer op de juiste weg willen krijgen.	7.83
233	Dat zijn heel veel jongeren die met justitie in aanraking zijn gekomen omdat ze stommiteiten hebben begaan, drugs hebben gedeald en vandalisme hebben gepleegd.	80.59
241	En meer systemen vanuit de jeugdzorg, zodat er nog meer toeleiding is zodat we jongeren die op het verkeerde pad zijn op het rechte pad zullen krijgen.	8.51
242	Bedankt voor dit gesprek, dat van mijn kant niet van een leien dakje liep.	3.93
244	In Frankrijk raakten tijdens de rellen tenminste 150 agenten gewond, 8000 tot 9000 mensen werden de voorbije week gearresteerd, en de schade aan bedrijven en de openbare ruimte loopt in de miljoenen euro's.	27.65
245	In Parijs alleen al werden zo'n 3000 winkels geplunderd of gemolesteerd.	27.01
246	President Macron sprak de bevolking toe, maar echte antwoorden bleven uit.	6.98
250	Op dit moment gaat de avondklok in in onder meer Rijsel.	55.11
253	Maar het is tenminste toch al een maatregel om het geweld tegen te houden, om plunderaars tegen te gaan.	9.17
254	En er is nu een duidelijke richtlijn waar de politie naar kan handelen.	10.11
255	Om 20 uur is er door de prefect van het departement Nord afgesproken met de burgemeester van Rijsel om inderdaad een avondklok in te voeren voor bepaalde delen van Rijsel en voor minderjarigen, tot zes uur morgenochtend.	11.68
257	De perfect heeft ook afspraken met de burgemeesters van steden zoals Douai en Denain.	7.59
258	In het zuiden van Frankrijk is er intussen ook al een avondklok in Nice.	60.92
259	Lion is daar ook bij gekomen, van vanavond negen uur tot morgen zes uur.	5.77
261	Dat staat bekend als een revolutionaire stad die op zijn rechten staat.	4.95
264	Die avondklok geldt vooral voor de sector Place de la République en daarrond.	21.01
267	Er is een rooftocht gehouden door jongeren die vanuit de arme voorsteden van Parijs waren gekomen om daar te komen roven.	61.51
272	Sommige politici roepen op tot een soort noodtoestand.	53.16
274	Nee, gisteren in de toespraak van president Macron had hij het niet over de noodtoestand.	48.93
275	Nochtans is dat iets wat de president kan afkondigen.	4.4
278	In een land als Frankrijk is er veel macht gecentraliseerd bij de president.	35.71
280	Tot spijt van sommige rechtse presidentskandidaten.	4.18
281	De burgemeester van Le Havre zei: Ik had geopteerd voor een noodtoestand.	12.07
282	Dan heb je meer middelen als regering om in te grijpen en je kunt ook meer politiemensen op straat brengen.	11.97
283	Je kunt bijvoorbeeld gemaskerde mensen preventief oppakken.	73.01
284	Iemand anders zei: mijn devies zou zijn dat agenten te weinig en te laat slaan.	4.02
286	Vanuit de rechterzijde, en zeker vanuit de partij van Marine Le Pen wordt opgeroepen tot de orde en tot tucht.	4.11
287	Volgende zaterdag is er opnieuw een grote betoging aangekondigd door de gele hesjes.	7.16
288	Iedereen kijkt met een bang hart uit naar zaterdag.	8.22
290	De prefect van Parijs moet beslissen of een betoging mag plaatsvinden.	12.88
291	Maar zelfs als die verboden wordt, is het nog afwachten of er mensen op afkomen die eropuit zijn om vernielingen aan te brengen.	27.71
293	Dan is het misschien het moment om een stap verder te gaan en de noodtoestand uit te roepen.	4.63
297	De besparingen van de Vlaamse regering in de cultuursector worden langzaam maar zeker tastbaar.	20.77
298	In de erfgoedsector verdwijnt 18 miljoen euro, zo'n derde daarvan wordt weggesneden bij de archieven.	16.17
299	Die vormen eigenlijk het collectieve geheugen van de zuilen en bewegingen, waaruit de politieke partijen zijn ontstaan.	3.8
300	Van katholiek over socialistisch tot Vlaams-nationalistisch: de saneringen zullen het eigen verleden treffen.	4.28
306	Bijna 320.000 boeken, meer dan 16.000 tijdschrifttitels, ook een beetje archief en een groot deel van onze audiovisuele collecties.	7.78
308	KADOC in leuven heeft twee locaties, goed voor 40 kilometer archief in totaal.	8.7
309	Iedere dag, iedere week ontdekken wij zelf ook nieuwe aspecten in onze collectie.	3.77
310	Dus het is veel meer dan papier, het is een schat aan informatie.	3.68
311	Voor heel uiteenlopende vragen die mensen hebben is dit erfgoed cruciaal om die te kunnen beantwoorden.	4.15
312	Het is echt een deel van het geheugen van de samenleving dat we hier bewaren.	4.85
315	Een collectie gegroeid uit de katholieke beweging, maar inmiddels veel meer dan dat.	5.21
316	Dat gaat over religie, kunst en cultuur, politiek, sociale organisaties, onderwijs en zorg... Maar ook vragen bijvoorbeeld van architecten in het kader van de restauratie van een gebouw waar wij dan de plannen van bewaren.	6.56
317	Mensen die de geschiedenis van hun dorp onderzoeken.	10.12
321	En toch, de erfgoedsector is kind van de rekening bij de Vlaamse cultuurbegroting.	23.64
323	Hier verliezen ze bijna anderhalf miljoen aan subsidies.	27.5
324	Deze expo maakt deel uit van onze jubileumviering, 50 jaar KADOC.	5.96
326	Maar verder valt er dus bijzonder weinig te vieren.	3.61
327	Dat je dit te horen krijgt, dat de helft van je middelen op 1 januari eruit gehaald worden, was een donderslag bij heldere hemel mag ik wel zeggen.	10.99
328	Net voor de zomer heeft de minister een visienota gepubliceerd die eigenlijk een heel mooi en ook constructief perspectief gaf aan de hele erfgoedsector.	12.89
329	Want daarin was heel duidelijk te zien: archieven en andere belangrijke huizen in erfgoedland hebben een bepaalde rol en die rol is niet alleen het bewaren van het erfgoed, maar is ook het ontsluiten van het erfgoed.	7.26
330	Het papier onder de grond vindt zijn waarde boven de grond.	14.36
331	Deze tentoonstelling is een tentoonstelling die wil laten zien hoe religie in de ruimste zin van het woord mee onze ruimtelijke ordening bepaald heeft.	7.02
332	Maar door de draai van minister Gennez dreigt juist dat aspect in het gedrang te komen.	5.73
333	Wat er nu dreigt te gebeuren, is dat we door het reduceren van de middelen teruggeworpen worden op het cliché.	4.27
334	Namelijk: archieven zijn betonnen bunkers met een massa papier in en that's it.	5.66
337	Er moeten tentoonstellingen geschrapt en wellicht ook personeel ontslagen.	5.49
339	Heel veel dat opgebouwd is, expertise, projecten, dat komt nu zomaar in gevaar.	4.15
340	Terwijl... Als je de vragen ziet die wij krijgen, de maatschappelijke rol die wij spelen, dan vinden we dat heel jammer en ongelooflijk eigenlijk dat dat gebeurt.	5.41
341	Hoe kunnen we een erfgoedsector die de afgelopen 25 jaar stap voor stap is opgebouwd en ook internationaal mag gezien worden, hoe kun je daarvan zorgen dat die niet terug naar af gaat?	8.56
343	Daarmee zit 'Terzake' erop, maar zo meteen is Kobe Ilsen er met 'De afspraak'.	6.08
344	De uitzending staat helemaal in het teken van de situatie in Frankrijk, onder meer Frankrijkkenner Mia Doornaert en Christophe Busch van het Hannah Arendt Instituut zitten aan tafel.	6.16