Ter Zake 🇧🇪

_id	6ab2727b154b8915abb0add8
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/terzake/2026/terzake-d20260909-a160
datetime	2026-09-09 20:00:00

 

Statements

idx	statement	score
1	Het zijn niet alleen oudere, kwetsbare mensen die tijdens de eerste hittegolf stierven, blijkt uit een nieuw rapport van Sciensano.	89.48
2	Minister voor Volksgezondheid Vandenbroucke is onze gast.	6.97
4	Daarom lees ik ook 's avonds, omdat ik dan sneller in slaap val.	3.39
5	Als we in de klas moeten lezen, zijn meisjes actiever bezig met het lezen dan jongens.	90.33
8	Deze schooljongens lezen nog, maar afgaand op het PISA-onderzoek zou dat op hun vijftiende helemaal anders kunnen zijn.	14.14
11	En 25 jaar na 9/11 zitten nog altijd mensen opgesloten in Guantanamo.	84.52
13	Dat er een uitzonderlijk hoge oversterfte was tijdens de eerste hittegolf in juni was al geweten.	79.32
14	Ruim 2100 mensen meer stierven in die junidagen dan verwacht.	84.61
15	In een nieuw rapport brengt Sciensano nu in kaart welk profiel die mensen hadden.	9.44
16	Het zijn niet alleen oudere mensen die vroeger overleden dan voorzien, maar ook mensen jonger dan 65, en daarbij opvallend veel mannen.	22.4
23	Het vorige dagrecord van 1976, toen haalden we 32,8 graden, werd in de loop van de namiddag algauw scherper gesteld.	17.75
24	De drie hittegolven die ons land in de zomermaanden teisterden, maakten slachtoffers.	90.74
25	Zoals ook de moeder van de De Morgen-journalist Bart Eeckhout.	13.55
26	Hij getuigde erover bij de collega's in 'De afspraak'.	6.93
27	De reden waarom ik hier zit, is omdat mijn eigen moeder overleden is tijdens de zomer, door de hittegolf.	41.33
28	Los van het verdriet dat alle emoties wegspoelt, heb ik zelf ook een heel diepe woede.	4.68
29	Ik was op een gegeven moment met een begrafenisondernemer aan het bellen, in het centrum van de stad, toen ik bij iemand thuis was, om te zeggen: Ik heb 500 meter verder, 300 meter verder en nu op dit adres drie mensen doodverklaard.	11.0
31	Ik heb nog nooit zoveel doden vastgesteld op twaalf uur tijd.	7.77
33	Uit onderzoek van Sciensano blijkt nu dat de oversterfte tijdens de eerste hittegolf nog groter was dan gedacht.	85.46
34	Tijdens de hitteperiode werden in België 8907 overlijdens geregistreerd.	25.52
35	Dat komt overeen met 31 procent of 2112 overlijdens meer dan verwacht.	57.26
38	Wat doet u dan om toch een beetje afkoeling te vinden?	4.98
47	Iedereen moet eraan wennen en doen wat het beste is.	4.2
48	Maar ja, het is niet geïsoleerd, het heeft veel glazen en ramen.	3.45
49	Uit het onderzoek bleek nog dat de hittegolf van juni niet alleen oudere vrouwen trof, zoals eerder vaak het geval is, maar ook meer oudere mannen en mannen op arbeidsleeftijd.	86.97
53	Welkom, Frank Vandenbroucke, minister voor Volksgezondheid.	7.29
55	Dat er meer dan 2000 doden gevallen zijn, wisten we al.	43.15
56	Maar het waren dus niet alleen oudere mensen, maar ook veel mannen en ook jongere mannen.	6.74
59	De hittegolf heeft veel ernstige gevolgen had, ook jongere mensen zijn overleden.	89.74
60	Dat betekent dat we ons voor de toekomst echt heel goed moeten voorbereiden.	4.55
62	We moeten er nog iets aan doen, maar er is ook de realiteit.	4.2
70	Daarom heb ik onmiddellijk de opdracht gegeven aan onze wetenschappers van Sciensano om dit onderzoek te doen.	5.9
71	Ik heb aan mijn diensten gezegd dat er verder gewerkt moet worden om aanbevelingen te doen voor de toekomst om het beter te doen.	4.38
76	Maar heeft ook vastgesteld dat het nog erger was Maar men heeft ook vastgesteld dat het nog erger was dan de normale voorspelling ingeschat zou hebben.	17.28
78	Het is niet alleen de hitte, maar ook de nachttemperatuur die niet daalt, de luchtvochtigheid, de ozon.	63.52
84	Toen werd er ook gevraagd naar wat er moest gebeuren.	4.94
85	U drong erop aan dat de burgers genoeg water zouden drinken, dat lokale overheden moesten nadenken over wat ze zouden organiseren.	13.13
86	Het is in de eerste plaats een kwestie van solidariteit.	3.95
87	Er waren tips, zoals eerdere jaren op de website Warme Dagen.	10.86
91	Je moet dat op tv zeggen: drink genoeg, denk aan een oudere buurman.	5.22
93	Wat experten vandaag zeggen, is dat dat te laat komt.	4.72
97	Dat is een van de dingen die men in het rapport zegt.	7.9
99	Als het niet beter moest, dan zou ik hier niet zitten.	4.35
101	Dat is een kwestie van afspraken en een betere samenwerking tussen het KMI en de weermannen en -vrouwen die naar het publiek spreken, en onze diensten.	4.09
102	Je ziet ook dat jongere mensen getroffen worden, ook jongere mannen.	6.48
103	Er wordt gesuggereerd dat het mannen zijn die buiten werken.	87.91
106	Veel jonge mannen zijn slachtoffer geworden, dat is een feit.	89.36
107	We weten ook dat we moeten letten op kleine kinderen en zwangere vrouwen.	17.44
108	De aanbeveling zegt nu: je moet niet alleen een algemene boodschap geven op tv, maar heel gericht naar groepen waarschuwingen geven.	7.29
109	Die zijn anders voor sportievelingen dan voor oudere, kwetsbare mensen.	52.14
110	Daarom zegt men: laten we met de huisartsen, de ziekenfondsen, lokale besturen een systeem klaarzetten, zodat je die mensen snel bereikt.	12.54
111	Dat hebben we ook gedaan met de vaccinatie tegen covid.	74.9
112	In 2005 was er al een zware hittegolf in Frankrijk.	81.5
113	Toen heeft men negen miljard gepompt in hitteplannen.	78.34
115	Wetenschappers waarschuwen toch al veel langer dan dit jaar of vorig jaar dat dit soort hittegolven in steeds grotere intensiteit zullen voorkomen?	69.6
118	Als ik zou denken dat het goed verlopen was, had ik niet aan mijn mensen gezegd: werk door.	3.61
121	Ik haal de overheidscommunicatie erbij, een uitspraak van minister Francken.	6.62
123	Dat bleek de enige communicatie vanuit de federale overheid.	6.3
124	Draait het ook niet om... Is het besef genoeg doorgedrongen bij uw collega's?	4.86
129	Wat de gezondheidszorg betreft, was men de dingen aan het aanpakken.	4.98
130	De ziekenhuizen zijn gelukkig niet gekapseisd, hoewel het zeer zwaar is geweest.	10.07
133	Maar je lost dat niet alleen op met gezondheidszorg.	5.62
135	In het begin van die week belde ik met mijn collega van Binnenlandse Zaken: we moeten met de gouverneur spreken.	4.69
138	De mensen van Volksgezondheid zouden daar niet bij zijn.	11.7
139	Ik nam opnieuw contact op met hem: de experten van Volksgezondheid moeten daarbij zijn.	5.23
140	Het feit dat dat niet allemaal klaarligt en automatisch gebeurt, dat is niet goed.	4.6
141	Je moet die gouverneurs en burgemeesters een menu geven van mogelijke acties.	5.3
148	Maar wat toen goed liep, is dat we de kwetsbare mensen, niet alleen oudere mensen, maar ook mensen met bepaalde ziektes, bij de eerste vaccinatiegolf meteen hebben uitgenodigd.	68.45
153	Je moet klaarzitten om kwetsbare mensen te bereiken.	9.09
155	Is het geen kwestie die veel ruimer aangepakt moet worden?	5.25
156	Het is misschien niet altijd op de meest doortastende wijze gebeurd.	4.55
157	Bomen planten, musea openstellen, airco's in woonzorgcentra en ziekenhuizen.	80.37
159	Dat is de reden waarom ik in de federale regering stevig gediscussieerd heb om een mandaat te vragen om met Volksgezondheid een aanzet te geven tot een aanpak waar ook andere ministers en andere sectoren bij betrokken zouden worden.	9.33
163	We hebben daar een duur stadhuiswoord voor: multisectorieel.	5.92
166	Zal het in de begrotingsopmaak voorzien zijn, dat er fondsen zijn?	7.32
171	Velen hebben alle rode lijnen in het zand getrokken Velen hebben al rode lijnen in het zand getrokken met betrekking tot de begroting: dit kan niet of dit kan wel.	13.96
176	De begrotingsinspanning gaat enorm zwaar zijn, maar die moet absoluut gebeuren.	8.5
177	We moeten het land en de mensen veiligstellen voor de toekomst, zodat je in de toekomst kan investeren in gezondheid en koopkracht.	7.37
184	Het is te belangrijk om daar cynisch aan tafel te gaan zitten.	4.69
185	Dan laat ik u nu voort zwijgen en we zullen zien waar jullie landen.	3.45
187	Vlaamse tienerjongens scoren minder goed in leesvaardigheid dan meisjes en die kloof is de voorbije tien jaar gegroeid.	90.97
188	Dat blijkt uit het nieuwe PISA-onderzoek dat de kennis en vaardigheden van 15-jarigen test in 91 landen.	69.57
190	Wij gingen eens kijken hoe ze lezen aanleren en stimuleren in de lagere school.	4.18
192	Ik lees meestal 's avonds, omdat ik spannende boeken lees.	12.94
193	Ik vind 's avonds dan een leuk moment, als het donker is.	4.31
195	In het weekend, maar ja... Dan oefen ik soms in mijn boeken, maar ik heb bijna al mijn boeken al gelezen.	4.05
200	Ik lees vooral boeken met prenten, omdat ik het verhaal dan beter kan begrijpen.	3.53
203	Daarom lees ik ook 's avonds, zodat ik sneller in slaap val.	3.39
204	Wij beginnen heel vroeg, al van bij de peuters wordt er dagelijks voorgelezen.	4.45
205	We sluiten onze dag ook meestal af met een verhaaltje.	3.78
206	Naarmate ze ouder worden, gaan we veel dieper in op verhalen.	11.78
208	In de derde kleuterklas analyseren we de prentenboeken.	19.62
209	Die worden meermaals voorgelezen, ze worden nagetekend, er wordt naar de titel gekeken en geluisterd.	4.46
213	Vlaamse jongens en ook meisjes lezen volgens de PISA-uitslagen beter en meer dan het Europese gemiddelde.	90.43
214	Toch valt het op dat de leesvaardigheid van de Vlaamse jongens sneller achteruitgaat dan die van de meisjes.	82.9
215	De jongens van lagere school De Regenboog in Grimbergen zoeken vanuit hun eigen leefwereld naar een verklaring.	30.69
216	Ik begrijp dat wel, want ik denk dat jongens vaak meer bezig zijn met sport.	11.39
220	Als we dan in de klas moeten lezen, zie ik de meisjes actiever bezig met het lezen dan de jongens.	10.5
221	Ik denk dat dat ook een beetje komt door de pubertijd die begint.	4.77
224	Bij ons merken we wel dat de meisjes veel makkelijker naar de boekenhoek gaan.	38.31
225	We merken wel dat de jongens ernaartoe gaan als er een opdracht aan vasthangt.	4.62
227	We proberen hen dan toch aan de hand van opdrachten te prikkelen.	3.93
229	Als ze mogen kiezen tussen een boek gaan lezen of met de blokken spelen, dan is de keuze voor hen veel sneller gemaakt.	5.43
231	Sommige jongens haken veel sneller af dan de meisjes.	90.97
232	In De Regenboog merken we dat heel wat jongens graag lezen, maar zal dat ook zo blijven als ze wat ouder zijn?	17.39
235	Omdat ik ook andere dingen ga beginnen te doen, zoals nog meer buitenspelen.	3.8
236	Ik denk het niet, maar ik ga wel proberen om het lang vol te houden.	3.85
238	Tenzij ik ouder ben en minder goed zie, dan ga ik minder goed tekst kunnen lezen.	4.38
239	Welkom, Wouter Duyck, cognitief psycholoog en onderwijsexpert bij UGent.	6.75
240	U hebt ook het oor van minister Ben Weyts, de voorganger van Zuhal Demir.	7.4
243	Ik ben blij te horen dat er kinderen zijn die graag lezen, zeker als het jongens zijn.	4.73
245	In het basisonderwijs hebben we een onderzoek bij tienjarige kinderen.	12.26
246	Daar zien we dat jongens erin slagen om gelijke tred te houden met meisjes.	84.74
247	De leesvaardigheid van jongeren in het basisonderwijs is vergelijkbaar.	88.55
248	Er is een kleine achterstand, maar slechts een of twee maanden.	7.8
249	Als jongens ouder worden, dan hebben we het bijvoorbeeld over het PISA-onderzoek, dan wordt de kloof tussen jongens en meisjes voor het lezen groter.	90.52
254	Er is onderzoek dat aantoont dat jongens school en werken voor school... Het gaat niet zozeer over presteren, maar wel hard werken.	74.0
255	Dat is minder cool, dat ligt minder goed in de vriendengroepen.	4.5
256	Bij het PISA-onderzoek zien we dat jongens lager scoren op verschillende vormen van motivatie, op intrinsieke en instrumentele motivatie.	89.25
257	We zien in het onderwijs dat jongens het slechter doen op gedragsindicatoren.	91.05
259	Het is zeker niet zo dat het PISA-probleem enkel een probleem is van jongens.	22.0
260	Voor jongens zien we inderdaad een achterstand op meisjes, maar voor wetenschappen doen ze het even goed en voor wiskunde doen ze het beter dan meisjes.	85.45
262	U haalde in de krant de vervrouwelijking van het onderwijs aan als een factor die mee de uitslag bepaalt.	68.04
264	Het is niet aangetoond dat de vervrouwelijking van het onderwijs een oorzakelijke factor is in dat fenomeen.	39.55
265	Ik werd geconfronteerd met de observatie dat in het basisonderwijs 87 procent van de leraren vrouwen zijn.	87.63
266	Op de universiteit vind ik het wenselijk dat er een genderbalans is en dat is volgens mij ook wenselijk in het onderwijs.	10.59
267	We moeten onderzoek voeren naar rolmodellen, mannelijke leraren voor de klas... De perceptie voor jongens is belangrijk, of dat zou kunnen verbeteren.	13.63
268	In de krant zei u: dit kan je niet los zien, het feit dat jongens de minimumnorm niet halen, van de sterke vervrouwelijking van het onderwijs.	58.11
269	Vrouwelijke leerkrachten hebben het moeilijker om in te zetten op orde, discipline en gedrag.	84.93
271	De evidentie over de impact van het geslacht van de leraar bestaat, maar is te zwak.	27.1
272	Er is een studie met drie miljoen kinderen en 230.000 leraren waarbij men aangetoond heeft dat de match, het geslacht van het kind en de leraar, een positief effect heeft op leerprestaties.	24.76
273	Maar in dat grote onderzoek bleek dat kleiner dan de effecten die we bij PISA voor lezen zien.	43.85
274	Dat is een symptoom van een algemeen probleem, dat is een onvoldoende focus op gedrag.	15.14
275	We zien dat gradueel klasmanagement steevast een groter probleem is geworden.	52.28
277	Het zijn voornamelijk jongens, denk aan het spijbelprobleem, die daar slechter bij scoren.	44.65
279	Het feit dat u zo in de krant bent geciteerd, heeft enige reactie losgemaakt, onder anderen van Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van de koepel van het katholiek onderwijs.	6.25
281	Iedereen vindt het evident dat er een genderbalans is in het hoger onderwijs.	25.58
282	Als dat 87 procent is, ben ik voorstander van meer diversiteit.	4.35
284	Dit leidt ons af van de belangrijkere discussie, namelijk dat we 60 PISA-punten achteruitgegaan zijn op een periode van 20 jaar tijd.	17.73
286	Het duurt anderhalf jaar langer voor vijftienjarigen even goed kunnen lezen als twintig jaar geleden.	8.92
287	Dat gaat over een breder onderwijsprobleem: een gebrek aan ambitie.	5.29
290	Alle leerkrachten moeten zich nu aangesproken voelen?	9.15
291	Nee, ik denk dat het een evolutie is die niet bij de leraren begonnen is.	6.68
294	Men maakt een valse tegenstelling tussen mentaal welzijn en presteren waarbij men ervan uitgaat dat als je kinderen vraagt om goed te presteren hun mentaal welzijn schaadt.	65.08
296	In onderzoek zien we dat kinderen die goed kunnen lezen en rekenen kinderen zijn met een beter mentaal welzijn die minder depressies hebben.	90.6
297	Ik denk dat we die intellectuele ambitie moeten herstellen.	4.31
299	Die achteruitgang heeft veel te maken met didactiek.	17.76
301	Twintig jaar geleden waren er oproepen om te stoppen met grammatica.	41.09
306	Die kinderen en jongeren die we daar gezien hebben, moeten er binnenkort beter aan toe zijn dan de huidige generatie?	21.92
308	We zien dat kinderen die beter lezen ook liever lezen.	89.65
309	Liever lezen is niet alleen een startpunt, maar ook een uitkomst.	10.26
312	U zag Zohran Mamdani, de burgemeester van New York.	13.78
313	Hij kondigde de herdenkingsplechtigheden aan voor de slachtoffers van de aanslagen van 11 september, vrijdag precies 25 jaar geleden.	19.8
314	Terreuraanslagen die meer dan 3000 mensen het leven kostten en die een geopolitieke schokgolf door de wereld joegen die tot op vandaag nazindert.	80.7
315	Meteen in de nasleep van 9/11 werden honderden mensen, verdacht van betrokkenheid bij 9/11, opgesloten in Guantanamo, een Amerikaanse legerbasis op Cuba en formeel geen Amerikaans grondgebied.	53.17
316	Tot op vandaag zitten daar mensen vast zonder een formele aanklacht tegen hen.	9.5
317	Onze collega's van 'Nieuwsuur' konden spreken met iemand die er veertien jaar opgesloten zat en nu in Nederland woont.	6.45
318	Het zijn de inktzwarte herinneringen van Mahammadou aan veertien jaar gevangenschap in Guantanamo Bay.	11.15
319	In augustus 2002 wordt hij vastgezet in Guantanamo, omdat hij banden zou hebben met de terreurgroep Al Qaeda.	13.79
320	Dan zitten daar al honderden gevangenen van 'the war on terror' die Amerika ontketent na de aanslagen van 9/11.	67.85
321	Amerika en haar bondgenoten schakelen terreurverdachten uit van Irak tot Afghanistan.	85.58
322	Wie gepakt wordt door de VS en hier terechtkomt, heeft nog maar nauwelijks rechten.	41.25
323	En dat was volgens deze voormalige Guantanamo-gezant onder Obama ook precies de bedoeling.	15.39
324	Zegt hoogleraar en mensenrechtenadvocaat Helen Duffy.	9.33
325	Haar cliënt, de Guantanamo-gevangene Abu Zubaydah, tekent wat hem naar eigen zeggen daar is overkomen.	30.98
326	De Amerikanen zagen Abu Zubaydah als de rechterhand van Osama bin Laden.	38.51
328	Naarmate Guantanamo Bay langer open blijft, komen er steeds meer verhalen over misstanden naar buiten.	41.11
331	Maar dat mislukt, onder meer omdat gevangenen van het Congres niet mogen worden overgeplaatst naar Amerikaanse grondgebied.	17.36
332	Steeds minder gevangenen dus in Guantanamo Bay, maar dat betekent voor de meesten niet dat er ook recht is gesproken.	25.94
333	Van de ongeveer 780 gevangenen zijn er maar 32 formeel aangeklaagd.	12.46
334	Slechts acht keer kwam het tot een veroordeling, meestal via een schikking.	8.29
335	Toch staat er nu, bijna 25 jaar na 9/11, dan toch een proces gepland tegen het vermeende brein van de aanslagen, Ghalied Sheikh Mohammed.	26.31
336	Maar of er ooit nog een proces komt tegen Abu Zubaydah?	15.77
339	De man die hij ooit was voor Guantanamo, die komt nooit meer terug.	38.22
341	Er komt geen rechter aan te pas, maar hij wordt niet langer gezien als een veiligheidsrisico.	13.54
346	'De afspraak' neemt over, voor het eerst met Xavier, en die heeft onder meer de rector van de Universiteit Gent te gast, Petra De Sutter.	5.46
347	Mooie avond verder en graag tot morgen, hier om acht uur.	3.48