Ter Zake 🇧🇪

_id	6ab2727b154b8915abb0add1
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/terzake/2026/terzake-d20260918-a167
datetime	2026-09-18 20:00:00

 

Statements

idx	statement	score
3	Onze slogan 'Durf denken' betekent ook: durf kritisch denken, durf mekaar in vraag te stellen, durf je eigen overtuiging in vraag te stellen.	41.37
6	Wat ik wel zie, is dat het debat veel harder gevoerd wordt.	4.63
7	Een debat over academische vrijheid met oud-KU Leuven-rector Rik Torfs en met Leone Mattheus van studentenblad Schamper.	6.57
8	En Frankrijk en Polen waarschuwen voor Russische hybride aanvallen op Europa.	81.89
9	Het academiejaar in Gent is officieel begonnen, maar het zijn moeilijke tijden daar.	4.21
10	Binnen de universiteit is er veel spanning rond de omstreden onderzoeker Nathan Cofnas.	22.54
12	Elk woord dat over de zaak gezegd wordt, ligt hypergevoelig.	5.69
17	Iedereen had plots een mening, zonder te weten waarover het ging.	3.59
18	Maar in Gent echoot toch vooral hetzelfde geluid als vorig jaar.	14.33
20	Ik denk dat er meerdere meningen zijn, meerdere visies aan deze universiteit.	4.09
23	Ik zie wel dat het debat veel harder gevoerd wordt.	4.21
24	Reden voor dat debat is nog steeds de Amerikaanse onderzoeker Nathan Cofnas, die onderzoek doet naar het verband tussen intelligentie en ras.	50.44
26	Na een reeks klachten opende de unviersiteit een tuchtonderzoek naar Cofnas.	8.44
27	Hij werd tijdeljik geschorst en de geest was even in de fles, tot eergisteren de erevicerector van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte op een proclamatie de kwestie weer oprakelde.	4.64
28	Enkele studenten en personeelsleden liepen de zaal uit.	6.13
32	Wij eisen dat Cofnas zijn aanstelling wordt teruggedraaid.	25.19
33	Woensdag, toen ik daar aanwezig was om mijn vrienden te vieren die zouden afstuderen, heeft het mij extra boos gemaakt.	4.22
34	Daarom vond ik het heel belangrijk om vandaag aanwezig te zijn en het protest te steunen.	3.73
35	Niet alleen tegen Cofnas zelf, want als hij verwijderd wordt van de universiteit, zal dat niet alles oplossen, maar ook om aan te kaarten dat er systemisch racisme aanwezig is in onze instituten.	15.6
38	Protest op de universiteit is van alle tijden, maar volgens velen raakt dit protest aan de essentie van wat er op een universiteit gebeurt.	10.64
43	Die waarde, die toch wel existentieel is voor de universiteit, het is wat ons definieert, die waarde van open debat, van met elkaar in gesprek gaan, van te luisteren en ook onze mening te geven en goed na te denken daarover...	4.33
44	Die waarde mag misschien iets meer in de verf gezet worden.	4.13
46	Op een proclamatie was die speech niet nodig, maar dan nog moeten we luisteren naar elkaar en elkaars standpunten aanhoren.	4.16
47	De mening van professor Mortier was misschien niet ideaal op dat moment, maar het was ook niet overdreven controversieel om daarvoor de aula te verlaten.	7.77
48	We moeten veel meer discussies intern kunnen voeren en luisteren naar elkaar.	4.24
49	De rector kan vanwege het lopende onderzoek niet inhoudelijk ingaan op de kwestie-Cofnas, maar ze ontkent dat de kwestie iets met academische vrijheid te maken heeft.	34.82
52	Wat de zaak-Cofnas betreft, is het vooronderzoek naar tucht om heel andere redenen gestart, die niks te maken hebben met academische vrijheid.	12.03
53	Het is jammer dat men de zaken door elkaar blijft gooien en het blijft framen alsof de academische vrijheid op het spel staat.	4.32
55	En dat is vandaag in Gent het meest gehoorde geluid.	4.39
56	Er zijn een aantal casussen die wat meer in het nieuws komen, maar dat is geen representatie voor de meerderheid van de collega's, de medewerkers en de studenten, eigenlijk de hele gemeenschap van de UGent.	3.6
57	Over het algemeen luistert die zeer graag en debatteert die graag met elkaar.	3.83
58	Voor mij is er één hoop, wat dat betreft, dat wij de fierheid die velen in zich dragen meer gaan tonen het komende academiejaar.	3.82
59	Misschien moeten we bepaalde discussies die er zijn, constructief of minder constructief, over collega's en het beleid, wat meer intern voeren.	4.05
60	De fierheid die we met velen hebben moeten we misschien meer uitdragen op onderwijs en onderzoek.	4.49
61	Werk aan de winkel dus voor de rector, want ook zij wil studenten na een bewogen jaar weer trots maken op de universiteit en op haar motto 'Durf denken'.	5.13
63	Ze staat niet los van verantwoordelijkheid en rechten van anderen.	6.33
64	Net daarom moeten wij duidelijk maken hoe we er aan de UGent mee omgaan wanneer die waarden met elkaar botsen.	4.68
66	Goeienavond, Leone Mattheus, hoofdredacteur van het Gentse studentenblad Schamper.	6.11
67	De eerste keer op tv, en dat tegen een man met wel wat tv-ervaring, de oud-rector van de KU Leuven, Rik Torfs.	4.68
71	We zagen een aantal studenten die vertrokken waren.	9.07
74	Ik ben ook student Taal- en Letterkunde, dus het had ook mijn proclamatie kunnen zijn.	3.55
75	Ik had wel blijven zitten, maar ik had er achteraf wel iets rond gedaan, bijvoorbeeld met een open brief.	3.41
76	Het was niet de plaats van die professor om die boodschap daar te verkondigen.	4.85
77	Hij mag zeggen wat hij wil, dat is de discussie rond academische vrijheid, maar was dat wel de plaats?	8.21
78	Ik beeld mij de studenten in die daar al dan niet vier jaar hard voor hebben gezwoegd en examens hebben gemaakt.	3.68
82	Voor mij mochten de studenten dat doen als ze dat wilden.	3.88
83	Van professoren vind ik het kinderachtiger dat ze in toga naar buiten lopen.	9.19
85	Maar ik snap dat je zegt dat het niet het juiste moment is.	3.98
87	Ik kwam destijds op voor de priesterwijding van de vrouwen, in de jaren 80.	5.54
88	De bisschoppen zeiden toen: dit is niet het juiste moment.	4.62
91	Maar het is belangrijk dat de integriteit van Freddy Mortier niet in vraag wordt gesteld en dat hij de kans krijgt om tot nadenken aan te sporen.	4.12
92	Het is niet simpel om in een hitsige atmosfeer, zoals nu, voor je principes op te komen.	4.01
96	Als daar barsten in komen, loopt het verkeerd met de universiteit.	6.7
97	Vrijheid is natuurlijk verantwoordelijkheid, maar hij moet door dergelijke instanties afgesteld worden.	4.18
99	Het is niet omdat meneer Mortier dat verdedigt, dat hij daarmee verdedigt wat Cofnas zegt.	7.36
100	Wat de man zelf verkondigde gisteren, dat was zijn volste recht om te doen.	3.96
101	Ik val vooral over het feit dat de studenten die daar zitten wellicht even hard hun eigen mening hebben over Cofnas.	5.5
102	Op dat moment zijn ze niet in staat om iets aan de situatie van meneer Cofnas aan de UGent te veranderen.	5.2
103	Je laat studenten met een gefrustreerd gevoel achter, terwijl je blij zou moeten zijn dat je afgestudeerd bent.	59.47
104	Minister van Onderwijs Zuhal Demir heeft ook gereageerd.	10.72
110	Ik denk niet dat de studenten die de zaal hebben verlaten, zo kunnen beschreven worden.	4.61
112	Maar we moeten opletten om de emoties niet altijd te laten domineren.	4.78
113	We leven in een rare tijd, waarin we ons beroepen op onze rationaliteit.	4.2
114	Maar als puntje bij paaltje komt, gaan de emoties alles overschaduwen.	6.86
115	Je kan buiten lopen wanneer je dat wilt, maar het is nog beter om te luisteren naar niet-welvallige meningen.	4.48
116	Toen ikzelf op de middelbare school zat, deed ik niets liever dan in een debat het standpunt te verdedigen dat niet het mijne was.	3.66
117	Zo kan je leren hoe er in het standpunt van de ander enige logica zit.	5.27
118	Later kun je dan reageren door niet te applaudisseren of door kanttekeningen te maken in Schamper.	3.97
119	Laten we kijken naar het feit dat vrij onderzoek moet kunnen, wat Mortier zei, het onderzoek tussen ras en intelligentie.	18.74
121	Dat is een moeilijke vraag, en er is geen eenduidig antwoord op.	3.9
122	Wij hebben ook al vaak die vraag gesteld bij Schamper.	5.19
124	Er zijn grenzen aan academische vrijheid volgens hem, en die worden aangegeven door de UGent met de deontologische code.	20.51
125	Je mag niet aanzetten tot haat of iemand discrimineren.	5.71
126	Wanneer je dat hebt gedaan, heb je de regel van academische vrijheid verboden.	39.43
128	Ja, zegt u. Voor mij is het verhaal hier... Ik hou niet van deontologische codes, want daar pronken vaak abstracte begrippen in.	5.76
130	Ik vind dat je zoveel mogelijk vragen moet kunnen stellen, zolang die legaal zijn.	4.06
132	Stel dat er onderzoek wordt gedaan naar de intelligentie van gelovige mensen, en dat daaruit blijkt dat ze iets minder intelligent zijn naar de ongelovigen.	37.7
134	Een rigide wetenschappelijke methodologie moet gehanteerd worden, maar geen enkele vraag moet uit de weg gegaan worden.	4.33
138	Maar het is een wetenschappelijke vraag die je volgens rigoureuze regels moet beantwoorden.	4.97
139	Als u nog rector zou zijn, zou iemand als Cofnas bij u wel een plaats op de universiteit hebben?	12.16
140	Ik ben altijd een voorstander geweest van een zo breed mogelijke universiteit.	4.28
141	Als rector heb ik iemand teruggehaald naar de universiteit die door mijn voorganger was ontslagen.	10.91
142	Barbara van Dijk, lid van de PVDA, die genetisch gemanipuleerde gewassen had vernietigd.	48.04
144	Ik heb ook iemand anders teruggehaald, een onderzoeker die evangelical geworden was, Fernando Pauwels.	7.8
145	Wat denkt u van het idee dat gezegd wordt: alles moet onderzocht kunnen worden?	6.1
146	Je zou kunnen redeneren dat de link tussen intelligentie en ras aantoont dat hij er helemaal niet is.	7.52
147	Cofnas heeft een lezing gegeven aan de UGent, vorig jaar in april of mei.	6.82
148	Wij zijn dan met Schamper met de theorieën die daar verteld zijn naar andere wetenschappers gestapt met de vraag om dit te weerleggen.	18.39
149	Wij hebben gezien dat Cofnas veel van zijn bronnen haalt bij pseudowetenschappers.	9.83
150	Bij zijn collega's, andere pseudowetenschappers, probeert hij bevestiging te zoeken van zijn eigen ideeën.	11.97
151	Ik stel mij de vraag waar zijn stelling eindigt en waar het racisme begint.	4.4
152	Waar eindigt de wetenschap en waar begint het ideologische dat aanzet tot segregatie en verdeeldheid?	24.45
153	De hypothese is een punt, de methodologie is een ander punt.	4.15
156	Ideeën die niet kloppen of wetenschappelijke stellingen die niet werken, zullen wel ontkracht worden.	5.06
158	Wetenschappers zijn ook niet 100 procent rationeel en nemen bepaalde stellingen in.	40.3
159	De meeste armoede-experts zijn van mening dat er meer gelijkheid moet zijn in de samenleving.	55.6
161	Er zijn ook mensen van kleur die zeggen: Wij voelen ons op die manier een stuk minder welkom aan de universiteit.	14.89
162	Het moet heel duidelijk zijn voor de universiteit dat ze zegt: Iedereen is welkom.	6.66
163	Iedereen moet er tegen kunnen dat de universiteit de plek is waar de ultieme vragen worden gesteld.	7.17
164	Dat is enkel beperkt door wat wettelijk verboden is.	7.25
165	Als de universiteit niet meer de plek is waar in alle openheid kan gediscussieerd worden zonder angst en zelfcensuur, waar dan wel?	11.32
166	Academische vrijheid is belangrijk en veronderstelt een persoonlijke verantwoordelijkheid van de onderzoeker die niet door een ethisch comité moet worden beoordeeld.	15.24
168	De eerste communicatie over Cofnas verliep iets langzamer.	31.91
169	Ik heb daar begrip voor, aangezien de universiteit een log complex is.	5.92
171	Maar de huidige communicatie naar studenten toe is hopelijk steeds beter, en ik hoop dat ze hier lessen uit trekken naar de onwetende studenten toe.	4.08
172	Het enige wat je te horen krijgt in het nieuws, is dat Cofnas aangesteld is.	5.41
173	Ik wil je ook nog vragen: wat we vandaag zien, zou dit 10 jaar geleden ook zo gebeuren?	5.28
176	Vroeger verschilden de mensen van mening en kon je hoffelijk zeggen dat je verschilde van mening.	5.34
177	Maar vandaag wordt gezegd: Die persoon is een idioot of een 'wappy'.	5.6
179	Door een ander een idioot te noemen, zeg je: Mijn stelling is de enige normale.	3.87
181	Ik zou zeggen: Laten we terugkeren naar samen van mening verschillen.	3.9
182	Mensen met andere meningen zijn daarin gesprekspartners en geen vijanden.	3.68
183	Waarom zouden anderen zich vergissen en hun mening kloppen, terwijl de onze misschien het gevaarlijkst is?	5.51
184	Het valt op dat het debat heel hard is en heel persoonlijk gaat, ook tegenover de rector en haar persoonlijke achtergrond.	4.86
188	Je moet elke persoon respecteren, wie hij of zij is.	4.09
189	Het persoonlijke van Petra De Sutter heeft niks te maken met de fundamentele discussie over vrije meningsuiting.	8.55
190	Wat u net gezegd heeft over de polarisatie, deel ik volledig.	4.04
192	Praat met je buur in de plaats van hem af te maken op sociale media.	5.49
194	Dat is mijn grootste angst als student: praat met elkaar, wees niet zo polariserend.	4.76
198	En dan gaan we het hebben over de dreiging vanuit Rusland.	6.55
199	In verschillende Europese landen maken ze zich flinke zorgen.	28.77
201	Drones, sabotage, grootschalige militaire oefeningen.	27.13
202	De voorbije weken gaan in Europa plots alle alarmbellen af.	4.88
203	Sinds de mislukte droneaanval op een Oekraïens transportvliegtuig op de luchthaven van Leipzig, lijkt niets nog ondenkbaar.	37.32
204	De Duitse regering wijst officieel naar Rusland, volgens onderzoeksjournalisten zijn de daders zelfs lid van de Russische militaire inlichtingendienst.	23.66
205	En als een paar weken later het vliegtuig van CIA-directeur Ratcliffe opduikt in Moskou draait de geruchtenmolen op volle toeren.	8.64
206	Hebben de Amerikanen onrustwekkende inlichtingen over een aanval op een NAVO-lidstaat?	22.73
208	Officiële communicatie komt er niet, maar president Trump stuurt wel zijn onderhandelaars naar Poetin.	39.88
210	Daarna trekken Witkoff en Kushner richting Kiev, maar een echte doorbraak komt er niet.	4.88
212	De oorlog in Oekraïne gaat onverminderd door, met nog meer luchtaanvallen en Russische drones die steeds moeilijker te stoppen zijn.	78.41
214	Redenen genoeg voor de EU om met een soort Europese veiligheidsraad te komen.	7.53
215	Intussen zijn in Rusland de parlementsverkiezingen begonnen, de eerste sinds het begin van de oorlog in Oekraïne.	12.61
217	En dat de partij van Poetin zal winnen, daar twijfelt ook niemand aan.	6.06
218	De grote vraag is vooral wat er na de verkiezingen zal gebeuren.	4.07
219	Veel Russische mannen vrezen dat er straks een nieuwe, grote mobilisatieronde komt.	21.56
220	Een vrees die ook in Oekraïne en de rest van Oost-Europa steeds nadrukkelijker gedeeld wordt.	6.8
223	Hybride aanvallen zijn aanvallen waar je niet echt de vinger op kan leggen.	85.27
224	Je kan niet hard maken dat het een doelbewuste aanval was.	5.06
225	Was het brandstichting of een ongeluk, kortsluiting?	6.34
227	Je kan ook niet de vinger leggen op wie het gedaan heeft.	4.48
229	De Poolse inlichtingendiensten hebben nu achterhaald dat er in Rusland plannen zijn om dat soort hybride aanvallen nog op te voeren, qua dreigingspotentieel.	77.63
230	Dan moeten de inlichtingendiensten toch duidelijke indicaties hebben?	19.22
231	Ze hebben de plannen kunnen achterhalen die in Rusland gesmeed worden.	9.54
232	Dan gaat het niet alleen over drones die observeren boven militaire basissen, maar ook drones met springstof.	12.73
234	Daar is de springstof nooit ontploft, dat was ook niet de bedoeling.	6.53
235	Maar de volgende keer zouden volgens Tusk er misschien wel drones zijn die wel hun springstof laten ontploffen, boven het grondgebied van Polen of andere Europese landen.	28.59
236	Hij waarschuwt daarvoor, maar ook voor andere Europese landen.	8.01
237	In Frankrijk worden de partijleiders bij Macron geroepen.	11.84
238	Dat laat vermoeden dat men de zaak heel ernstig neemt.	4.48
240	Hij zei dat Frankrijk een doelwit was van hybride aanvallen de voorbije maanden.	50.66
241	Maar het is wel betekenisvol dat hij de partijleiders en presidentskandidaten bijeengeroepen heeft.	4.13
243	De belangrijkste presidentskandidate, Marine Le Pen, was er wel niet bij.	10.28
244	Zij is het minst geneigd om kritiek te uiten op Rusland.	8.17
246	Mélenchon wil ook niet echt uithalen naar Rusland, en hij was er ook niet bij.	13.53
247	Maar Macron onderstreept wel de ernst van de situatie.	7.6
248	Welke informatie krijgen de veiligheidsdiensten in België?	7.43
249	Zij hebben herhaaldelijk gewaarschuwd voor een toename van hybrideaanvallen, met name uit Russische hoek.	52.04
250	Ook toen er heel wat drones verschenen boven Belgisch grondgebied.	14.55
251	In de herfst van vorig jaar heeft stafchef Vansina van de Belgische strijdkrachten dat ook gedaan.	8.82
252	Het bewustzijn hier is niet veel verschillend van dat van Duitsland of Polen.	7.11
253	Stel dat het intenser wordt en dat er een meer verwoestende aanval komt, dan komt de moeilijke vraag op tafel: hoe gaan we als Europa of NAVO reageren?	8.51
257	Stel je voor dat de drone met springstof wel ontploft was en er een vliegtuig ontploft was.	20.53
258	Er was sprake van vliegtuigen met munitie voor Oekraïne daar.	68.76
260	Het was putje zomer, dus ik denk dat de publieke opinie niet goed heeft beseft waaraan Duitsland toen ontsnapt is.	7.48
261	Duitsland heeft de verantwoordelijkheid wel bij Rusland gelegd.	19.69
262	Als er ofwel een ontploffing was geweest, dan had Duitsland artikel vijf van de NAVO kunnen inroepen.	28.95
264	Alle NAVO-lidstaten rond de tafel kunnen zeggen: We gaan Duitsland bijstaan en mee reageren tegen Rusland.	12.43
265	Maar dan is het de vraag op dit moment of de VS, de belangrijkste macht in de NAVO, bereid zou zijn om mee te gaan.	12.24
266	Bij Trump blijf je zien dat hij op twee gedachten hinkt.	10.69
267	Deze week was er in het Amerikaanse Congres een wet goedgekeurd die Trump verplicht om sancties te nemen tegen Rusland en de oliesector daar.	66.07
268	Maar vorige week zagen we dat Trump aan Oekraïne vroeg om te stoppen met aanvallen op olieraffinaderijen.	85.27
270	Als we naar Rusland kijken, daar zijn verkiezingen.	13.1
271	Maar er is ook een vrees voor nadien een flinke mobilisatie.	3.66
273	De gezanten van Trump, Jared Kushner en Steve Witkoff, bij Poetin zijn geweest.	31.17
274	Hij heeft duidelijk gezegd, Poetin: over enkele maanden hebben we de hele Donbas veroverd.	32.17
277	Het lijkt erop dat Poetin dat nog steeds van plan is om dat met grondsoldaten te doen.	29.08
280	Vrijwillig zijn er te weinig Russen die een dienst willen treden, een mobilisatie zou een oplossing kunnen zijn vanuit Poetins perspectief.	15.92
282	Geen vrolijke noot om te eindigen, maar zo is het nu eenmaal.	3.68
285	Maar het is vrijdag, en dan krijgt u Ivan De Vadder om de week netjes neer te leggen.	3.62
286	Vanavond heeft hij onder meer Raoul Hedebouw van de PVDA aan tafel.	5.67