Ter Zake 🇧🇪

_id	69693b939c4488f33fc3224c
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/terzake/2026/terzake-d20260115-a9
datetime	2026-01-15 20:00:00

 

Statements

idx	statement	score
1	Venezuela, Groenland, Iran, de VS en Rusland en China: geopolitiek lijkt een spelletje Risk geworden.	16.23
3	Yf Reykers en Bart Kerremans, twee experten internationale politiek, zijn onze gast.	5.32
4	Het straatprotest in Iran lijkt te minderen, bloedig neergeslagen door het regime, maar de strijdlust luwt geenszins.	27.65
6	Ze hebben daar ook de wifi uitgeschakeld, het internet uitgeschakeld, alles staat uit om de bewijzen van de moorden niet te tonen.	20.31
7	Dus wij moeten de stem zijn voor de mensen in Iran, voor de mensen die vermoord worden.	5.55
8	In het jaarrapport van de Staatsveiligheid wordt gewezen op het fenomeen van nihilistisch terrorisme.	33.75
10	Na de gesprekken gisteren in Washington tussen Denemarken, Groenland en de Verenigde Staten is het alle hens aan dek in en om Groenland.	6.15
11	De eerste extra troepen die Denemarken gisteren al aankondigde naar Groenland te zullen sturen, zijn al aangekomen in Nuuk.	16.41
12	Finland, Noorwegen en Duitsland beloofden Denemarken gisteren al bij te springen.	14.87
13	Vandaag sloten ook Nederland en Frankrijk zich aan.	5.6
14	België bekijkt voorlopig nog welke steun het eventueel zou kunnen leveren.	13.27
15	Bram Vandeputte, het is bijna niet bij te houden waar Trump sinds het begin van het nieuwe jaar overal aan de boom schudt, ingrijpt of dreigt zich iets toe te eigenen, zoals Groenland dus.	18.77
16	Ja, vooral na de topontmoeting gisteren in Washington DC gaat het plots heel snel in Groenland.	11.67
17	De eerste Europese militairen zijn daar intussen geland om mee te doen aan de verkenning voor een militaire oefening in het Arctisch gebied.	8.95
18	En dat kan een grotere NAVO-missie worden als dat nodig zou zijn.	5.37
19	Maar voorlopig blijft Donald Trump bij zijn standpunt: alleen de VS kan Groenland echt beschermen.	66.59
20	Trump overweegt daar dus nog altijd een militaire actie, zoals in Venezuela begin dit jaar.	29.48
21	Daar is interim-president Delcy Rodríguez intussen aan de macht, maar heeft Trump stevig de touwtjes in handen.	6.61
23	De Amerikanen focussen in Venezuela vooral op de olie-industrie.	41.99
24	Door illegale olietankers, ook Russische, in de Atlantische Oceaan te enteren of door Venezolaanse olie zelf te verhandelen.	52.98
25	En dan naar de andere kant van de wereld, want er zijn ook nog protesten in Iran.	12.07
26	Daar ging Trump eerst wel ingrijpen tegen het regime van de ayatollahs, maar gisteren klonk het plots weer helemaal anders.	14.78
29	En dan hebben we het nog niet gehad over de oorlog op ons eigen continent.	8.91
32	Welkom, Bart Kerremans, professor internationale politiek KU Leuven en Yf Reykers, professor internationale politiek aan de Universiteit Maastricht.	5.28
33	Als je die opsomming ziet die Bram net gaf, weet u nog waar eerst gekeken en hoe dit allemaal te volgen?	7.01
34	We hadden het er net over: het is bijna een dagtaak geworden om het nog bij te kunnen houden.	3.54
35	Ik vind het heel moeilijk om hier een stempel op te plakken.	3.97
36	We proberen alles in hokjes te plaatsen om voorspellingen te doen en te kijken waar de wereld naartoe gaat en dat wordt steeds moeilijker.	5.35
37	Ik ervaar heel weinig strategie en veel opportunisme.	3.73
38	Het risico op chaos is heel groot, zeker wanneer het opportunisme zich verliest in hoogmoed.	5.17
40	Het militaire succes daar heeft tot zelfvertrouwen geleid bij de Amerikaanse regering.	7.72
41	Mijn grote vrees is dat het nog chaotischer gaat worden en dat ze zich verliezen in hoogmoed.	4.38
42	Hoogmoed en geen strategie, bent u het daarmee eens?	8.02
44	De bepalende factor is de impulsiviteit van Trump, toch in een aantal van die zaken.	12.14
45	Misschien niet voor Venezuela, toch niet voor het verwijderen van Maduro, maar wel voor de voorbereiding van die operatie waarbij Maduro is opgepakt.	18.22
49	Daar gaan we het zo meteen over hebben, maar ik wil er eerst Iraniërs bijhalen, want dat is de vraag: grijpt president Trump in in Iran of niet?	22.18
50	Eerst spoorde hij de Iraniërs aan door te zetten en zei hij dat hulp onderweg was.	9.6
51	Twee dagen later lijkt hij te vinden dat dat niet meer nodig is.	4.36
52	Lauwke Vandendriessche en Heleen D'Haens peilde de stemming bij een aantal Iraniërs die vanmiddag in Brussel protesteerden voor de Amerikaanse ambassade.	10.42
53	Aan de Amerikaanse ambassade in Brussel betogen rond de middag een honderdvijfigtal Iraniërs.	16.0
55	Dinsdag riep Trump de Iraniërs nog op om te blijven betogen, hulp kwam eraan.	49.04
57	Trump zegt dat het doden gestopt is, Amerikaanse hulp is er niet gekomen.	65.98
58	Heel wat mensen hier zijn bezorgd over vrienden en familie in Iran, die ze al vijf dagen niet kunnen bereiken.	6.24
59	Deze vrouw vertelt ons hoe de zoon van kennissen gedood werd tijdens de protesten.	62.45
60	Omdat buiten komen te gevaarlijk was, begroeven ze de jonge man in hun tuin.	41.03
61	En deze man vertelt ons hoe zijn zus op de eerste dag van de protesten vermoord werd tijdens een betoging.	34.82
62	Opvallend zichtbaar op deze betoging: de beeltenis van Reza Pahlavi, de zoon van de laatste sjah, die in 1979 vluchtte uit Iran.	28.01
63	Reza Pahlavi woont vandaag in de VS en profileert zich alsmaar luider als een leider van het Iraanse verzet.	20.85
64	De zoon van de sjah is populair bij Iraniërs in het buitenland.	61.38
65	Maar hoeveel steun hij heeft in Iran kunnen we niet weten, betrouwbare of recente peilingen zijn er niet.	6.0
67	Niet alle Iraniërs zijn natuurlijk aanhangers van Reza Pahlavi of zien hem als een mogelijk alternatief voor het huidige regime, voor alle duidelijkheid.	18.21
68	Maar professor Kerremans, de vraag om hulp: president Trump, doe iets, help ons... Waarom zou president Trump dat doen, denkt u?	7.04
69	Ik denk niet dat hij het zal doen op de manier waarop velen van de protesteerders in Iran het verwachten.	5.06
70	Ik denk niet dat de VS een operatie zal ondernemen zoals in Venezuela is gebeurd.	6.34
72	Ja, maar naar mijn oordeel is het feit dat hij van mening is veranderd en nu het aantal doden een beetje begint te minimaliseren... Hij kijkt naar de vraag of er executies worden uitgevoerd.	7.62
73	Daarvoor ging het over of er protesteerders werden gedood.	35.9
74	De reden is dat er een vergadering is geweest waarbij men de militaire kant van het verhaal is gaan bekijken.	4.13
75	En de conclusie van hem lijkt te zijn dat de risico's voor Amerikaanse soldaten veel te groot zijn als daar een operatie zou worden ondernomen die verder gaat dan het voeren van bombardementen.	28.0
77	Bij een deel van de Republikeinen is daar wel een pleidooi voor.	21.3
78	Maar ik denk niet dat er veel meer zal gebeuren dan het uitvoeren van bombardementen.	3.99
79	De vraag is of dat een impact zal hebben op het veranderen van het regime.	4.76
80	Ik ben geen specialist van Iran, maar de kans lijkt me klein dat pure luchtbombardementen dit regime doen wankelen.	28.6
82	Dat is mogelijk, maar er zijn veel variabelen waar we geen zicht op hebben.	4.49
83	We weten niet welke greep het regime nog heeft op het land, we weten niet of er barsten zijn in het veiligheidsapparaat.	10.16
84	We weten niet wat de strategie van Trum is, ook niet of dit opportunisme is van Trump, of dat er een langetermijnplan achter zit met een regimewissel.	11.77
85	Een alternatieve hypothese zou kunnen zijn dat er uit de militaire overleggen is uitgekomen dat ze meer moeten plannen, Israël meer moeten beschermen en de eigen troepen veilig moeten stellen.	27.13
86	Misschien kunnen ze dan toch nog een militaire campagneplannen.	6.46
87	Dat is een alternatief dat we niet mogen uitsluiten.	5.35
88	Stilte voor de storm, eerder dan dat er niks meer zou volgen?	5.33
89	Het grote gevaar is: als er toch een militaire campagne komt, vrees ik dat er weinig strategie zal zijn over wat daarna zal komen.	4.46
92	Gaan ze militaire infrastructuur het doelwit maken?	15.47
93	Dan heb je geen idee of je daarmee de repressie stopt.	4.62
95	Maar ik durf het niet uit te sluiten met deze administratie.	3.5
96	Het is interessant dat u het woord strategie laat vallen.	4.51
97	Natuurlijk kan je ook zeggen dat er na Venezuela en alles wat er over Groenland is gezegd, dat de indruk er is dat je maar beter ernstig neemt wat Trump zegt, omdat hij vroeg of laat de daad bij het woord voegt.	26.04
98	Mijn aanvoelen is dat hij hier zijn hand heeft overspeeld.	3.76
99	Ik zie er impulsiviteit in, om de steun uit te spreken aan de protesteerders.	4.1
101	Dat is in het verleden nog gebeurd, zoals in 1956, met de opstand in Boedapest.	12.57
103	Maar ik wil eraan toevoegen dat bij een belangrijk deel van de Republikeinen, en dan heb ik het over Republikeinse politici en de denktanken, dat daar wel een positieve attitude staat tegenover het ineenstuiken van het Iraanse regime.	4.22
104	Dat is een droom sinds de islamitische revolutie van '78 en '79.	4.0
105	Door de uitschakeling van het regime... Men ziet dat als operaties om stabiliteit te creëren in de ruimere regio.	4.05
107	En er is ook de symbolische betekenis van de Islamitische Republiek.	8.1
109	Maar wat je nu ziet bij de Republikeinse media vandaag, is de stelling dat Trump zijn hand heeft overspeeld en dat de verwachtingen die zijn gecreëerd bij de protesteerders op weinig of niks zullen uitdraaien.	14.09
115	Hoe ver zal president Trump gaan in het zich toe-eigenen van Groenland?	18.85
119	Ik denk dat de Denen het diplomatiek slim hebben gespeeld.	4.63
120	Op een bepaald moment heeft de Deense ambassadeur in de VS gezegd: We moeten proberen overeen te komen met zij die we begrijpen.	20.27
121	Dat zijn dus eigenlijk de wetgevers in de VS. Ze hebben daar de Republikeinen aangesproken en zo geprobeerd om tijd te kopen.	45.48
123	Maar het discours van Donald Trump is nog niet veranderd.	9.2
124	Hij zegt nog altijd dat Denemarken en Europa Groenland niet kunnen beschermen, dus voor de geopolitieke belangen en de veiligheid van Groenland is het belangrijk dat de VS dat doet.	35.07
126	Ook al zijn er intussen al een hele reeks Europese landen, niet allemaal weliswaar, die een aantal mensen, dat bedoel ik heel letterlijk, twee of een dozijn, naar Groenland sturen, militairen dus.	6.68
132	Om dat te illustreren, de perswoordvoerder van Donald Trump, Karoline Leavitt, heeft er ook iets over gezegd.	12.73
134	Het is wat u zei eigenlijk: die symbolische actie zal geen verschil maken voor Trump.	7.09
136	Tegelijkertijd heb je het zwakke draagvlak in de VS voor een militaire operatie in Groenland of voor het inlijven van Groenland.	13.11
137	Volgens peilingen eind november en recente peilingen zou acht procent van de Amerikanen zo'n operatie steunen.	28.52
141	Dat is een heel smal draagvlak om zo'n operatie op te zetten.	4.29
142	En als hij zo'n operatie zou opzetten en bij wijze van spreken Groenland zou inlijven, zou hij ook een conventionele goedkeuring nodig hebben.	12.39
143	Dus het is een verhaal met een aantal complexe elementen.	3.58
144	Alleszins elementen die veel complexer zijn dan in het geval van Venezuela of misschien zelfs het geval van Iran.	6.46
145	Het cynische hier is natuurlijk ook wel dat er geen militaire operatie nodig is om de voetafdruk van Amerika daar te vergroten.	7.3
146	Er is al een akkoord met Denemarken voor meer troepen.	24.82
147	Mijn verwachting is dat er op termijn... Het ideale scenario als we een militaire escalatie willen vermijden.	4.51
148	...economische akkoorden worden gesmeed over het gebruik van de grondstoffen van Groenland tussen Denemarken en de VS. Hoogstwaarschijnlijk gaat het die richting uit.	74.36
149	Maar nog een stap verder, Groenland kopen of de Groenlanders omkopen: acht u dat haalbaar?	9.12
154	Vance wilde Groenlanders ervan overtuigen dat ze door Denemarken heel slecht zijn behandeld.	67.03
155	Maar ik denk dat die strategie niet veel kans maakt op succes.	4.24
157	Een aantal Europese landen, die ook NAVO bondgenoot zijn, sturen nu een aantal militairen naar Groenland.	17.25
160	Het idee van een Europese pijler binnen de NAVO leeft allang.	7.28
161	Dat vind je doorheen de decennia in de strategische concepten.	3.54
165	We moeten voorzichtig zijn met de NAVO dood te verklaren.	14.9
166	NAVO wordt van binnenuit uitgehold door dat artikel vijf in twijfel wordt getrokken door de regering-Trump.	59.51
167	Artikel vijf wil zeggen: als een lidstaat wordt aangevallen, springen alle anderen bij.	29.59
168	Inderdaad, als een land wordt aangevallen, hebben we veel twijfels of Trump wel ter hulp zal springen.	12.1
170	We moeten rekening houden... Dat moet je benadrukken ten aanzien van Trump?	8.87
171	Er zijn twee grote uitdagingen voor Europa: de militaire capaciteit verder opbouwen, zorgen dat we op onze eigen benen kunnen staan, de satellietcapaciteit uitbouwen.	8.84
173	Wij moeten aan Trump duidelijk maken dat wij ook iets te bieden hebben als Europa en dat zij ook afhankelijk zijn van ons.	8.93
174	Er zijn een dertigtal militaire basissen in Europa.	21.33
175	Die zijn niet alleen voor de Europese veiligheid, maar ook voor de globale Amerikaanse belangen te behartigen.	4.61
176	Als Iran Israël aanvalt en de VS wil bescherming bieden, dan gebeurt dat via schepen en gevechtsvliegtuigen die gestationeerd zijn in Griekenland, Italië en het VK.	80.07
178	Anderzijds heb je door de NAVO ook een vervlochtenheid van economie en industrie.	41.33
179	Wij kopen nog altijd een derde van alles aan bij de VS. Dat klinkt heel logisch, maar Trump staat er misschien niet open voor.	72.89
180	Trump wil Groenland inlijven en dat is een soort motie van wantrouwen tegenover de NAVO.	51.19
181	Hij is absoluut niet onder de indruk van de Europese landen die nu troepen sturen.	5.52
182	Er bestaat een akkoord over de militaire aanwezigheid in Groenland en dat maakt geen indruk op Trump.	70.76
183	En het feit dat artikel vijf ook van toepassing is op Groenland, maakt helemaal geen indruk op Donald Trump.	54.66
184	Voor mij is het een onderdeel van het hele verhaal, een motie van wantrouwen tegenover de NAVO.	4.76
185	En de rol van de NAVO voor de extrapolatie van Amerikaanse macht buiten het gebied van de NAVO, buiten Europa, maakt in deze context weinig indruk op Trump.	17.51
186	En, misschien minder rechtstreeks gelinkt aan de NAVO, maar wel aan de Europese veiligheid: we hebben dat ook gezien in de Amerikaanse houding tegenover de oorlog van Oekraïne.	19.73
187	Daar is wel kritiek over, ook in Republikeinse rangen.	6.92
192	Het jaarrapport van de Staatsveiligheid biedt zelden vrolijk stemmende lectuur.	8.14
193	Jihadistische dreiging, extreemrechts en extreemlinks geweld: het zijn bedreigingen die al jaren in kaart worden gebracht in de hoop het ergste te voorkomen.	8.15
194	Wij bleven in het recente rapport haken bij een relatief nieuw fenomeen dat vooral woekert op het internet: nihilistisch terrorisme.	17.6
195	De dreiging die uitgaat van mensen die de wereld hebben opgegeven en nergens nog een zier om geven.	4.56
197	Voor wie de codes niet kent, blijven dit soort filmpjes abstract.	4.27
199	Het nihilistische extremisme huist in communities en chatgroepen in een bijzonder duistere hoek van het internet.	44.44
201	We zien af en toe wel een groep die ook nazistische, fascistische of satanische symboliek gebruikt, maar over het algemeen zien we daders die zich vooral focussen op pijn en leed bij anderen veroorzaken en daar ook genot uit krijgen.	21.5
202	Die daders, veelal jonge mannen, vinden hun slachtoffers online, op gamingplatforms als Minecraft of Roblox.	84.44
204	Dat fenomeen noemen we grooming of online rekrutering.	7.62
206	En die opdrachten kunnen gaan van meer seksuele content produceren en dus daarmee voortdurend te worden afgeperst en ergere dingen te doen, tot zelfs zelfverminking, of in de meest extreme gevallen zelfdoding.	4.93
207	Het Nederlandse onderzoeksprogramma 'Zembla' sprak in Vancouver met de vader van een meisje dat ten prooi viel aan zo'n afperser.	35.71
208	Pas later zag hij de berichten die ze online met hem uitwisselde.	6.02
209	Het wordt een lijdensweg van zelfverminking en meerdere suicidepogingen.	9.16
210	In februari van vorig jaar maakt Penelope een einde aan haar leven.	9.89
213	Een van de beruchtste chatgroepen waarin deze mensen opereren, heet 674, een verwijzing naar de postcode van Stephenville, Texas, waar deze Bradley Cadenhead op zijn vijftiende zo'n groep oprichtte.	8.55
214	Hij is inmiddels veroordeeld tot 80 jaar cel, maar het netwerk is levendiger dan ooit.	33.7
215	Als we alleen al naar de beschikbare cijfers kijken, zien we dat er in Amerika al meer dan 300 zaken zijn geopend.	15.49
216	Ook in het Verenigd Koninkrijk zijn er al meer dan honderd cases gekend.	12.68
217	Dus als we afgaan op die cijfers, dan kunnen we ervan uitgaan dat zowel in Amerika als in Europa als in Australië samen minstens al 400 à 500 zaken gekend zouden kunnen zijn.	8.33
219	In Hamburg begon vorige week het proces tegen White Tiger, een man die wordt vervolgd voor meer dan 200 feiten.	16.78
220	In Nederland ondernamen de afgelopen twee jaar vijf meisjes een zelfmoordpoging na online afpersing.	88.26
221	En kort geleden opende Child Focus een eerste dossier in ons land.	10.12
222	Reden voor Staatsveiligheid om het nihilistische extremisme op te nemen in zijn jaarraport.	8.59
223	Het is een vorm van extremisme, want er zit wel degelijk een ideologie achter.	6.42
224	Nihilistisch extremisme, maar er is wel een ideologie, die ook weer heel diffuus is en elementen haalt uit het satanisme, het rechts-extremistische accelerationisme, een misantropisme, anti... Ja, heel veel anti-overheid en dergelijke meer.	12.01
226	Vandaar dat we vanuit onze bevoegdheden, want we zijn bevoegd voor extremisme, er ook naar kijken.	4.66
227	Door het feit dat het gaat over een online gegeven dat per definitie geen grenzen kent, moeten we jammer genoeg stellen dat het niet ondenkbaar is dat het ook in België kan gebeuren.	5.65
228	Nederland is er al een aantal keren mee geconfronteerd geweest.	19.29
229	Dus waarom zou België daar niet mee geconfronteerd kunnen worden?	12.97
231	Er zijn geen aanwijzingen dat er heel snel iets zou gebeuren, maar we moeten er wel rekening mee houden dat ook Belgische daders en slachtoffers hiermee in aanraking kunnen komen.	7.74
232	Paniek is dus niet nodig, maar alertheid blijft geboden, voor jongeren en hun ouders, zegt de expert.	56.22
234	Wie na het zien van deze reportage nood heeft aan een gesprek, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813.	11.54
236	'De afspraak' neemt over, met onder meer Anna-Livia Smekens aan tafel, naar aanleiding van de negatieve commentaren op social media op het vervroegde zwangerschapverlof van minister Melissa Depraetere.	12.4