Tijd voor MAX 🇳🇱

_id	6aa81a01154b8915abfc3917
url	https://npo.nl/start/serie/tijd-voor-max/seizoen-53/tijd-voor-max_876/afspelen
datetime	2026-09-14 17:10:00
description	Hoe kreeg de Turkse president Erdogan steeds meer invloed op het land? Mitra Nazar deed hier onderzoek naar en deelt haar bevindingen met ons. * Eric van Tijn over de eerste editie van de Songwriters Wall of Fame, waarbij Nederlandse songwriters een onderscheiding krijgen. Eric is voorzitter van het bestuur. * Broers Wouter en Joris Bijdendijk vertellen hoe je je lichaam en geest ondersteunt met planten. Michelinchef Joris neemt een aantal gerechten mee. * Dominic Seldis over Symfonie nr. 9 van Beethoven, die in de Ziggo Dome gespeeld gaat worden door het Concertgebouworkest.

 

Statements

idx	statement	score
1	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Hartelijk welkom, live vanuit studio 23 is het weer Tijd voor MAX.	4.33
7	De dag dat toezichthouder ACM zegt dat de kosten voor onderhoud en beheer van het stroomnet komend jaar flink omhoog gaan.	21.87
8	Een gemiddeld huishouden is volgend jaar 89 euro meer kwijt aan het energienet dan dit jaar.	90.64
9	Deze stijging van 20 procent komt nog bovenop de extra kosten voor gas en elektriciteit.	67.74
12	En het is ook de dag dat bekend werd dat frietbakkers Franky van Hintum en Coen van Oosten uit Noord-Brabant worden onderscheiden met de Oekraïense Orde van Sint-Panteleimon.	11.87
13	Ze krijgen de prestigieuze onderscheiding omdat ze meteen hulp boden na de Russische invasie.	18.02
14	Niet alleen deelden ze honderdduizenden porties friet en snacks uit.	14.41
15	Ze brengen met een eigen vrachtwagen hulpgoederen naar Oekraïne en runnen ook een opvang in het grensgebied.	17.67
16	En vandaag waren er veel reacties op de oproep van AI-ontwikkelaars om de ontwikkeling van AI-modellen bewust te vertragen omdat zij vrezen dat AI te snel gaat om het als mens te kunnen blijven begrijpen en onder controle te houden.	15.66
17	De Amerikaanse president Donald Trump ziet niets in het plan.	57.75
18	Hij vindt Amerika het meest geavanceerde land ter wereld 'en eerlijk gezegd wil ik dat zo houden.'	8.6
22	Er wordt veel AI gebruikt ook in de muziekindustrie.	57.24
26	Nee, als ik het gebruik, zie ik het als gereedschap.	4.0
27	Ik werk al jarenlang met computers en die gaan steeds meer met je meedenken.	3.43
28	Maar als je niet precies weet hoe je ermee om moet gaan iedereen denkt dat je nu makkelijk een liedje kan maken met AI.	6.92
30	Als je precies weet wat je in moet voeren en je gaat het finetunen.	4.7
31	Als je zegt dat het iets moet worden als The Beatles of the Rolling Stones.	5.77
32	Dan lijkt het daar wel op maar wie zit daar op te wachten?	6.5
37	Dat zeg jij, maar ik weet niet of iedereen er zo over denkt.	3.76
40	Maar ik gebruik het af en toe als gereedschap en dan is het heel makkelijk.	3.57
42	Nee, maar in mijn vakgebied is dat misschien anders.	4.09
43	Als je gaat kijken als die dingen oorlog kunnen gaan bepalen daar zou ik iets minder enthousiast van worden.	4.73
48	We kennen allemaal wel Heb je Even voor Mij van Frans Bauer of Binnen van Marco Borsato.	5.42
49	Maar wie het heeft geschreven, is lang niet altijd duidelijk.	3.83
50	Om de songwriters in de spotlights te zetten is er daarom nu iets nieuws.	4.27
51	Vanavond opent de allereerste editie van de Songwriters Wall Of Fame met daarin de schrijvers van onder andere deze hits.	8.35
52	*Er is geen banger hart, geen banger hart dan dat van mij *'t Kan zo niet langer, anders keert het zich nog tegen mij *Binnen *Binnen in m'n hart, binnen in m'n ziel, van binnen *Maar nu lig jij al maanden in de goot *Waar zijn al je vrienden?	4.34
53	*So love me just a little, love me just a little bit more* Hatjee!	3.71
55	Als je al die liedjes dan net zo voorbij ziet komen, wat denk je dan?	5.35
56	Zeker nu in dit verband denk ik: wat een vakmensen.	4.0
57	Het gaat alle kanten op, Herman van Veen is ook een van de winnaars.	4.92
60	Maar de muziek van Frans Bauer is even vakkundig gemaakt.	4.94
61	En al die mensen verdienen een soort podium en dat gaan wij ze nu geven.	3.66
63	Anne van Herman van Veen is net zo populair als Frans Bauer.	19.66
65	Hoe is het idee voor de Songwriters Wall of Fame ontstaan?	14.43
66	Ik werd een tijdje geleden gebeld door André De Raaff.	5.13
67	Hij was enthousiast, hij gaat al jarenlang naar de Amerikaanse Songwriters Wall Of Fame.	5.88
71	Ik zei wel: Als ik in het bestuur zou komen dan moeten er hele goede mensen inzitten die ik ook te gek vind.	3.7
72	Han Koreneef en Giorgio Tuinfort de grootste genieën die wij hebben op popgebied.	11.47
73	Die zitten in het bestuur en daar mag ik de voorzitter van zijn.	3.73
75	Het is de bedoeling dat het een soort nationaal erfgoed wordt.	4.6
79	Ja, die zijn begonnen in 1969, dus we hebben wat in te halen.	6.92
81	Daar hebben ze er elk jaar drie, daar gaan wij ook naar toe.	5.31
82	Maar wat heel leuk is, iedereen die er toegelaten wordt mag alle jaren daarna meestemmen.	3.92
83	Nu hebben wij met zijn zessen gestemd en een longlist gemaakt.	4.19
84	Toen ik er nog niet bij betrokken was, waren zij daar al mee bezig.	3.64
90	Nou, uiteindelijk heb je een keuze gemaakt, want de lijst was lang.	3.95
94	Maar er zijn mensen die tegen mij zeggen: waarom die niet?	4.81
106	Je moet je realiseren, als ik ooit gevraagd zou worden: Wil je in die lijst?	4.41
107	Dan heb ik de eer om naast Boudewijn de Groot te komen staan.	3.49
108	Emile Hartkamp, de schrijver van Frans Bauer die vindt het een eer.	6.28
112	Hij zei: Het is de belangrijkste prijs voor een carrière.	6.66
113	Hij zei: Het is de belangrijkste prijs voor z'n carrière.	6.75
118	Maar Belinda Meuldijk heeft alle liedjes geschreven voor Rob de Nijs.	8.8
123	Er zijn minder vrouwen die al 20 jaar succesvol zijn.	90.41
126	Maar je moet er niet een vrouw bij doen omdat je al negen mannen hebt.	4.38
132	Die is voor iemand waarvan wij denken: Over een jaar of 20 komt zij ook in de Songwriters Wall Of Fame.	4.95
134	En er zijn meer jonge meiden die waanzinnig goed zijn.	49.01
136	Bij Emile Hartkamp gaat misschien niet direct een belletje rinkelen.	4.29
140	*Maak wat tijd voor me vrij *Maak wat tijd voor me vrij *Zeg me wat ik moet doen, want ik wacht op die zoen *Kom vanavond bij mij* En dit nummer kwam al voorbij.	3.51
141	Er zijn dus ook artiesten die hun eigen muziek hebben geschreven.	8.79
147	*Anne, de wereld is niet mooi *Jij kan haar een beetje mooier kleuren *Anne, je hebt nog heel wat voor de boeg *Maak je geen zorgen, daarvoor is het nog te vroeg *Veel te vroeg* Als je een dochter hebt, mijn dochter heet geen Anne maar deze tekst, 'Jij kan de wereld een beetje mooier kleuren'.	3.65
152	Weet jij nog hoe oud jij zelf was toen je begon met teksten schrijven?	5.09
156	Toen ik 12 was, kreeg ik een van zijn oude bandrecorders.	7.35
158	Dus ik was al lang aan het opnemen geslagen als jong ventje.	3.42
161	Toen ik 13 of 14 was heb ik mijn eerste liedje geschreven en opgenomen op de bandrecorder.	6.1
169	Ja, ik vond muziek spelen heel leuk maar ik wilde zelf iets bedenken, dat was mijn ding.	3.65
171	Dominic is een muzikant, die leeft voor zijn instrument.	13.99
173	Maar ik ben wel verliefd op het maken van een liedje of een muziekstuk.	3.64
174	Ik kan niet zo goed gitaarspelen maar of ik het daar nou mee moet doen of met een piano dat maakt mij niet uit.	4.27
177	De Songwriters Wall Of Fame wordt vanavond geopend in het Media-museum Beeld en geluid.	18.41
180	Ruim vijf jaar was Mitra Nazar correspondent in Turkije.	6.94
181	Ze reisde door het hele land en zag van dichtbij hoe de macht van Erdogan groeide.	7.32
184	Al voor het coronavirus was het een ramp in deze gevangenissen.	27.0
185	Het lastige van deze aardbeving is dat het heeft plaatsgevonden in een heel uitgestrekt gebied met veel grote steden.	15.36
186	Volgende week staat er een Turkse influencer hier voor de rechter.	49.12
187	En het is de vraag of de jonge Turken dit gaan accepteren.	7.44
189	Je hebt een boek geschreven over jouw tijd in Turkije.	5.14
191	Je begon in 2020 als correspondent in Turkije midden in de coronapandemie.	10.15
192	Precies op het moment dat ik in Istanboel was om een huis te zoeken om met mijn gezin te gaan wonen.	4.25
195	Ik had verwacht dat we rustig gingen verhuizen en dat ik kon inwerken.	3.57
196	Maar het coronavirus had grote impact op al mijn plannen.	14.94
197	We vergeten misschien nu vaak hoe apocalyptisch het voelde toen.	3.94
198	In Turkije was dat misschien nog wel erger omdat de regering daar rigoureuze maatregelen trof al vrij snel door het hele land op slot te doen.	37.65
201	Ik was in Istanboel, terwijl mijn dochter in Engeland was.	8.67
203	Want ik zat opgesloten in Istanboel in de eerste maanden.	6.94
205	Ja, drie maanden later konden zij naar Istanboel vliegen.	9.3
206	Ik weet niet of jullie weleens in Istanboel zijn geweest.	3.58
208	Wie er weleens is geweest weet dat het er nooit zo uitziet.	4.56
209	The city that never sleeps, maar dit was covid in Istanboel.	35.32
211	Ik had een perskaart en alleen journalisten en politie en mensen met een essentieel beroep mochten de straat op.	5.43
214	Maar dat was wel bijzonder om rond te lopen in een lege miljoenenstad.	3.88
215	Ik haak aan op het feit dat je drie maanden je dochter niet hebt gezien.	8.41
222	Ik heb haar Nederlandse boekjes voorgelezen via de telefoon.	6.07
223	Want ik was bang dat ze haar Nederlands zou kwijtraken zonder mij in de buurt.	4.41
224	Want haar vader is Brits, dus die sprak geen Nederlands met haar.	14.31
229	We wisten ook niet dat het drie maanden ging duren.	5.56
230	Elke week werd het nog een week langer en nog een week langer.	4.39
232	Dus dat was die periode, het begin van het correspondentschap.	3.97
233	En wat dan juist heel belangrijk is, is dat je een netwerk opbouwt.	4.65
235	Iedereen deed alles via Zoom maar ik kende nog niemand in Istanboel.	6.76
241	En je kon ook niet de straat opgaan om mensen te interviewen want er is niemand buiten.	4.36
244	Merkte je toen al de greep van Erdogan op de maatschappij?	19.81
245	Ten eerste, de covidpandemie vond ik interessant om meteen te merken dat je in een land als Turkije zit en niet in Nederland.	8.05
247	In Turkije was dat ook, maar iedereen die kritiek uitte kon wel een bezoekje van de politie verwachten.	12.27
249	Er zijn toen heel veel mensen opgepakt omdat ze kritiek hadden op best wel strenge maatregelen.	13.98
250	Aan de andere kant heb ik veel Turken hoorde zeggen: Het lukt hier wel om het virus binnen de perken te houden terwijl in landen als Nederland waar democratie is wordt alleen maar gediscussieerd over de maatregelen.	13.86
251	Misschien is dat dan wel goed geweest voor Turkije.	8.37
255	Dat komt omdat ik wilde uitleggen hoe leven in 'n autocratisch land je best wel paranoïde maakt.	33.31
256	Wij hadden thuis, het begon als een grap de afspraak om als we het hebben over de president laten we dan Eddie zeggen in plaats van zijn volledige naam.	6.01
257	Omdat we bang waren dat we misschien afgeluisterd werden.	4.1
259	Dat weet je nooit, maar dat is wel een reële kans in zo'n land.	4.12
260	Dus we gingen er wel vanuit dat die mogelijkheid er was.	4.04
261	Maar wat ik zeg, je wordt er ook een beetje paranoïde van.	3.88
262	Dus tot op de dag van vandaag weten we niet of dat is gebeurd.	4.22
263	Ik heb wel sterk de indruk dat mijn telefoon werd afgeluisterd.	3.44
264	Maar goed Ging je daar rekening mee houden als je sprak?	5.13
266	Als journalist werk je bij alles wat je bespreekt over de telefoon.	17.28
267	De bedoeling is wel dat je daar verslag van gaat maken wat uiteindelijk toch naar buiten komt.	4.67
268	Dus het heeft geen zin om daar geheimzinnig over te doen.	3.9
269	Je moet ook gewoon je werk doen en dat heb ik wel gedaan.	3.62
274	Ik durf wel te zeggen minder dan vijf tot 10 jaar geleden.	4.23
275	Toen Erdogan aan de macht kwam begin jaren 2000 was hij niet de autocratische leider die hij nu is.	15.65
276	Dat vergeten we weleens, want we zien hem nu in het nieuws alleen maar als het gaat over repressie.	4.56
278	Hij kwam binnen in een onrustig politiek landschap.	4.45
279	Met een verhaal van: Ik wil dit land economisch vooruithelpen.	4.16
282	Erdogan was burgemeester van Istanboel geweest daarvoor.	24.41
286	Hij werd gezien als iemand die orde op zaken stelde.	7.52
287	Dat had hij gedaan en Istanboel, het was chaos in de stad.	7.45
288	Hij zorgde ervoor dat het vuilnis beter werd opgehaald.	6.29
292	De eerste 10 jaar van zijn leiderschap heeft hij dat best volgehouden en heeft hij die support nog veel gehad vanwege zijn pragmatisch leiderschap.	3.92
294	Er zijn verschillende meningen over wanneer dat begon.	4.77
296	Dat hij altijd al van plan was die kant van autocratie op te gaan.	4.44
300	Dat begon met een heel klein protest over bouwplannen in een parkje.	5.3
301	En dat groeide uit tot het eerste grote anti-Erdoganprotest.	17.64
303	Ik denk echt dat hij toen dacht: Waarom hebben ze zo'n hekel aan mij?	4.39
304	Terwijl er heel veel onrust was omdat hij al bezig was om de democratie af te brokkelen.	3.8
305	Door bijvoorbeeld rechters aan te stellen uit zijn eigen kamp.	19.8
307	En de eerste protestgolf liet hij keihard neerslaan.	4.99
308	En toen was eigenlijk wel de toon gezet voor het tweede decennium van zijn leiderschap.	3.78
309	Je kunt het opdelen in de eerste 10 jaar en de tweede 10 jaar.	7.54
311	Wat verwacht je dan van Turkije, waar gaat het land naartoe?	6.08
314	Sinds vorig jaar durf ik te zeggen dat er nog een kentering is gekomen in hoe Erdogan het land in de greep heeft toen de burgemeester van Istanboel werd opgepakt, Imamoglu.	31.5
315	Dat is een heel duidelijk moment geweest waar duidelijk werd: Wat hier aan de hand is is een poging van uitschakelen van de oppositie.	5.14
319	Dat de oppositie nog wel meedoen met verkiezingen maar niet echt een kans heeft.	6.72
323	Toen de burgemeester van Istanboel werd opgepakt de grootste politieke rivaal van Erdogan een hele populaire politicus.	28.12
324	Waarvan iedereen dacht: als hij meedoet bij de verkiezingen heeft hij een grote kans om te winnen van Erdogan.	14.68
331	Broers Wouter en Joris Bijdendijk bundelen opnieuw hun plantenkrachten in het boek Heilzame planten, Plantkracht voor elke dag.	17.61
332	Het resultaat is een naslagwerk waarin de gezondheidsvoordelen van allerlei planten worden belicht verrijkt met de recepten van sterrenchef Joris Bijdendijk.	19.69
334	Joris, jullie hebben al eerder samen een boek geschreven.	5.22
336	Wij zijn denk ik, wij mogen gelukkig zijn dat we elk weekend vroeger in de Ardennen bezig waren in de moestuin van onze ouders.	3.74
337	Elke vrijdagmiddag gingen we naar school met alle broers Elke vrijdagmiddag gingen we na school met alle broers hij is de jongste, gingen we daar lekker het boerenleven leven.	4.14
338	Het huis moest onderhouden worden, de moestuin ook, de boomgaard.	6.89
339	En daar is bij mij het zaadje geplant om uiteindelijk kok te worden.	3.99
340	Ik ben die kant opgegaan, mijn broer een andere kant.	3.53
341	Hij heeft echt heel veel kennis over de heilzame kennis van planten.	5.14
342	Hij heeft echt heel veel kennis over de heilzame kant van planten.	5.03
345	Wouter, in het boek schrijf je over een psychedelische renaissance.	16.92
346	Het is inderdaad zo dat op dit moment meer dan 40 universiteiten op de wereld onderzoek doen naar psychedelica in planten.	82.32
348	In een hele lage dosering ga je er niet van trippen.	11.62
350	Daarnaast is er naast een hele interesse, eigenlijk een revival is er ook een opleving van gebruik van medicinale planten.	11.38
353	Mijn huisarts zegt dat dit de toekomst van de geneeskunde is.	10.33
355	De geneeskunde zoals die we nu kennen.. met apotheken, kennen we eigenlijk pas sinds 100 jaar.	33.3
356	Planten bevatten vaak meer dan 5000 actieve moleculen die iets met je lichaam kunnen doen.	79.73
357	Het lichaam heeft allemaal receptoren die moleculen kunnen dingen aan- en uitzetten of je aders verwijden.	88.98
359	Is dat de reden dat we extra zuinig moeten zijn om de natuur om ons heen?	9.34
363	De mensen die kennis hebben over planten moeten we ook koesteren, bijvoorbeeld in de Amazone.	20.57
369	Maar ik wist echt niet waar hij het allemaal over had.	3.75
370	Wat hij me dan laat proeven is vaak een extract of een poeder of de werkende stof opgenomen in een andere vloeistof.	15.53
371	En dat kan je dan naar binnen werken als een medicijn maar het is niet lekker, en ik heb getracht om er dan ook echt lekkere gerechten van te maken.	4.38
374	We hebben een mooi kookboek van planten met medicinale krachten.	6.5
377	Jullie willen gewoon laten zien wat voor heilzame werking planten hebben.	5.06
378	Klopt, dit is een voorbeeld van een makkelijk recept.	4.08
380	Wouter kan vertellen wat er zo bijzonder is aan de appel.	4.59
381	Hier heb ik een curry gemaakt met onder andere nigellazaad.	7.97
382	Nigellazaad zit in heel veel curry's en daar kan ik heel veel lekkere dingen mee maken.	4.86
384	In de zin van dat het alle ziektes zou genezen, behalve de dood.	5.49
385	Het is goed tegen menstruatieklachten goed voor je longen.	89.67
386	Allemaal medicinale werking, moet je vrij licht doseren.	12.19
387	Een dosering bepaalt of het een gif of een medicijn is.	88.23
389	Soms moet je iets drie weken gebruiken maar soms ook maar één keer.	4.9
390	De dosering bepaalt of iets een gif of een medicijn is.	67.21
391	Eigenlijk is elke plant medicinaal maar de manier waarop je het gebruikt bepaalt de werking.	19.48
395	Maar er zijn veel meer producten die een bij voor ons maken.	4.43
397	Een muis kan de kast infecteren en dat kunnen ze tegenhouden met propolis.	90.3
398	Laatst hoorde ik een verhaal over iemand met artrose en in het ziekenhuis wisten ze niet wat ze moesten doen.	10.05
399	Een oude Italiaanse imker heeft hem toen twee weken lang op zijn nuchtere maag propolis laten drinken en toen was de artrose weg.	84.69
400	Bijen zijn zo bijzonder, dat mummificeren bijvoorbeeld.	61.46
401	Indringers in de korf worden meteen behandeld met iets door ze waardoor ze hard worden.	88.26
402	Ik heb bijvoorbeeld een flesje propolis is staand thuis.	46.8
403	Ik heb bijvoorbeeld een flesje propolis staand thuis.	35.7
404	Als ik wat snotterig wordt dan neem ik een slokje en dan is alles weer goed.	3.78
408	Het gaat mij als kok echt om dingen lekker en mooi maken.	4.58
409	En dat nog op een manier zoals we het in het restaurant doen.	3.82
410	En het mag op een manier zoals we thuis lekker doen.	4.18
418	Op 3 oktober verruilt het Concertgebouworkest het vertrouwde rode pluche voor de immense Ziggo Dome.	10.24
419	Geen kroonluchters en sierlijke balkons, maar metershoge wanden enorme speakers en duizenden stoelen die zich uitstrekken tot ver achter de dirigent.	5.4
420	Bij ons aan tafel contrabassist van het Concertgebouworkest Dominic Seldis.	5.21
423	Maar daar gaan we het nu even niet meer over hebben.	3.6
425	Lijkt me ook terecht want hij heeft er 30 jaar over gedaan, geloof ik.	4.95
426	Ja, ik dacht: hij blijft maar praten, maar ik wil het horen.	3.56
429	En dat gaat allemaal gebeuren op 3 oktober tijdens Classics Live in de Ziggo Dome.	6.41
431	Ik wil jullie ook allemaal heel erg bedanken voor het komen en het kijken.	3.71
433	Welkom in het clubhuis waar mijn liefde voor muziek en sport samenkomen.	3.69
435	Je bent natuurlijk wel bezig met hoe het verder gaat in je leven, of niet?	5.1
439	Zullen we in ieder geval vast proosten op deze reis?	5.38