Pauw & De Wit 🇳🇱

_id	6ad92a2965ce8a2565d5c89e
url	https://npo.nl/start/serie/pauw-de-wit/seizoen-2/pauw-de-wit_204/afspelen
datetime	2026-10-21 22:20:00
description	Talkshow over de actualiteit. Aan tafel voeren afwisselend Jeroen Pauw en Tim de Wit het gesprek van de dag. Er is ruimte voor debat en actuele duiding met de hoofdrolspelers uit de politiek en het nieuws.

 

Statements

idx	statement	score
5	Zorgverzekeraar DSW maakte als eerste de premie bekend en het wordt de grootste stijging ooit.	53.25
6	Wat moet er gebeuren om de zorg betaalbaar te houden?	18.22
7	Ik praat erover met DSW-directeur Aad de Groot hoogleraar gezondheidszorg Peter van der Voort economisch journalist Martin Visser en politiek verslaggever Elodie Verweij.	6.52
8	En er klonk veel kritiek toen bleek dat premier Jetten zijn socialmediaberichten met AI schreef.	27.11
9	Vandaag blijkt uit onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer dat bijna de helft van alle Kamerleden hun teksten in debatten door AI laat fabriceren.	59.58
10	Henk Vermeer, u werd hiermee geconfronteerd en uw reactie was: 'Ja, natuurlijk gebruiken wij AI, wij gebruiken ook rekenmachines mobiele telefoons en zelfs koffiezetapparaten.'	16.66
12	Een kopje koffie zetten is iets anders dan iets vragen aan ChatGPT.	9.45
13	Maar vroeger kostte het ook veel meer tijd om koffie te zetten dan nu.	4.35
21	En het verschil hiermee is dat dit de uitkomst geeft.	4.79
22	En we weten ook dat deze AI-modellen niet neutraal zijn.	10.17
24	Dus je krijgt hele algemene teksten die een beetje de menselijke ziel verliezen.	4.78
25	En dat is waar het debat in de Tweede Kamer over zou moeten gaan.	6.81
26	Daarom denk ik dat de heer Dassen het ook niet goed gebruikt.	4.75
29	Het is de uitkomst voor iedereen en daarom moet je het juist niet gebruiken.	4.67
32	Het ernstigste digitale lek in jaren, wordt het genoemd.	85.95
33	Websites zijn vandaag massaal offline gehaald na waarschuwingen over kwetsbaarheden in de veelgebruikte programmeertaal PHP.	47.97
36	Het gaat om de websites van RTL, voetbalclubs, ziekenhuizen DigiD, MijnOverheid en ook die van het Nationaal Cyber Security Centrum.	9.82
38	Het is niet zozeer een aanval, het is een kwetsbaarheid een weeffout die in de software zit.	5.99
40	Matthijs van Amelsfort, je bent directeur van het Nationaal Cyber Security Centrum.	8.62
41	Jullie adviseren bedrijven en organisaties over dit soort dreigingen.	4.67
45	Ook wij zijn niet immuun voor wat er gebeurt op internet.	4.13
48	De digitale meldkamer was wel beschikbaar gelukkig.	4.8
49	Zelfs de mensen die er het meeste verstand van hebben in Nederland zijn dus kwetsbaar.	85.37
51	Hoe kan het nou dat zóveel websites met hetzelfde probleem te maken hebben?	7.46
53	Dat er fouten zitten in de software is niets nieuws.	4.8
54	Maar nu gaat het om een stukje software dat een van de bouwstenen is voor veel dingen wat wij gebruiken op internet.	3.86
55	En het is heel efficiënt dat het op veel plekken gebruikt wordt.	3.98
56	Maar als het misgaat, dan gaat het ook best op heel veel plekken mis.	4.13
57	Je kunt het een beetje vergelijken met Stel dat je allemaal verschillende auto's hebt.	4.01
60	Het maakt niet uit welk model auto je hebt maar als al die auto's bij hetzelfde bedrijf die airbag hebben gekocht dan moeten al die auto's terug naar de fabriek, los van het model.	40.18
62	Op hele grote schaal kan het bijna geautomatiseerd misbruikt worden.	38.16
63	Maar dat PHP, ik had er eerlijk gezegd nooit van gehoord.	4.34
71	En dat is dus wat het in potentie dus zo pijnlijk maakt.	4.81
72	Maar het NCSC heeft zelf dit een hoge kwetsbaarheid gegeven.	26.14
76	NCSC heeft zelf besloten hun eigen website offline te halen.	20.49
80	Zeker met het oog op alle cyber- incidenten van de afgelopen weken.	4.92
81	Henk Vermeer, vrijwel alle politieke partijen hebben hun sites vandaag ook offline gehaald.	8.79
85	En dit is ook nog gevonden door inzet van AI-tools.	9.1
87	Als we straks nog sneller kunnen rekenen, komen er nog meer dingen boven tafel.	3.55
88	Matthijs, na jullie advies haalden veel bedrijven hun sites vandaag offline.	8.89
89	In andere landen gebeurde dat op minder grote schaal.	18.3
93	Of hebben ze het in het buitenland niet serieus genoeg genomen?	6.71
95	Je weet dat het kwetsbaar is en dat je dan moet handelen.	6.12
96	Het is ook onze taak om zo proactief mogelijk te adviseren.	4.04
98	Het is aan iedereen zelf om te besluiten of je offline gaat of niet.	5.15
101	Dus het is ook een advies, en ik ben blij dat het wordt opgevolgd.	4.11
104	Je bent nog niet lek maar de potentie is er dat er een lek kan ontstaan.	6.06
107	Maar het verkeer om te scannen op een onbetrouwbaarheid neemt wel toe.	7.06
108	Dat zie je altijd toenemen als er een nieuwe kwetsbaarheid is.	5.19
110	Omdat het om heel veel sites ging waar Nederlanders gebruik van maken.	11.09
112	We zijn nu ook aan het kijken of de patch voldoende is.	5.47
116	En dat moet ervoor zorgen dat de meeste organisaties weer veilig zijn.	8.1
120	Het internet stond vanochtend wel even in brand toen dit gebeurde.	10.54
122	En dat was het startschot voor bedrijven om zo snel mogelijk te updaten.	4.63
123	Want we weten dat cybercriminelen hier actief naar op zoek gaan.	10.9
124	En daarom heeft het NCSC terecht geadviseerd om zo snel mogelijk te updaten.	14.98
125	Het OM en politie waarschuwen al langer dat AI een katalysator is voor meer en snellere criminaliteit.	82.64
126	De tolerantie die er is voor slechte cyberveiligheid moet omlaag.	20.24
128	Elodie, we hebben een staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit.	7.12
131	Die bleek vorige week niet degene te zijn die over de hack bij Albert Heijn ging.	40.53
135	Iedereen heeft zich dat vandaag in Den Haag afgevraagd.	5.85
137	Hoewel er een paar op vakantie waren, wat natuurlijk mag.	3.68
138	Het kabinet heeft het steeds over weerbaarheid en dat we waakzaam moeten zijn.	9.06
140	Maar als er iets groots gebeurt in Nederland, dan zijn ze er niet.	7.36
141	Met alle complimenten voor uw collega die een goede persconferentie gaf.	3.69
142	Maar er staat geen politicus naast die ook even als bekend gezicht tegen de mensen zegt: We hebben het onder controle.	8.72
144	En twee uur later kwam er een bericht op X van Rob Jetten: We zitten er bovenop.	5.51
145	Maar toch leek het vandaag alsof ze er niet bovenop zaten.	3.5
152	We hebben nu een staatssecretaris en die heeft geen mandaat en ook geen budget om dit soort zaken naar zich toe te trekken en ermee aan de slag te gaan.	17.72
153	Er moet zo snel mogelijk een minister komen van digitale zaken.	7.69
160	Ook omdat ze een groot deel van de AI-portefeuille heeft.	25.08
162	Dus het was eigenlijk ook een weeffout binnen de formatie.	3.7
163	Er is niet goed genoeg over nagedacht waar je de staatssecretaris onder hangt.	6.92
167	Als je echte specialisten hebt op dit gebied Het probleem is dat AI helemaal niet mag gebruikt worden in de ministeries.	20.3
175	Dan heb je een politicus nodig die zegt: Het komt wel goed.	5.81
176	En er moet niet vanuit het kabinet naar elkaar worden gewezen.	7.39
178	De digitale veiligheid is heel belangrijk op dit moment.	7.56
183	Maar je hebt ook heel veel aan internet gekoppelde devices.	14.69
191	Het blijft een kwetsbaarheid waar we nog veel vaker over zullen gaan spreken.	4.43
193	Traditiegetrouw maakte DSW vandaag als eerste verzekeraar de premie bekend voor volgend jaar.	9.64
195	De grootste premiestijging in de geschiedenis van de verzekeraar.	12.37
196	Daar ging een lange politieke discussie aan vooraf.	5.68
198	En het kabinet heeft plannen die het leven voor deze groep nog duurder maken.	54.03
200	Als de plannen door zouden gaan, kan ik de hulp in huis niet zelf betalen.	4.16
201	Als je alles optelt, worden het snel hele grote bedragen.	5.77
203	Alleenstaande AOW'ers met een klein pensioen gaan het sowieso extra voelen.	24.39
208	Je moet ook zorgen dat je je rekeningen kunt betalen.	5.73
209	Ik snap dat we zo snel mogelijk die duidelijkheid moeten geven.	4.39
210	We moeten uiteindelijk voor de meeste Nederlanders ook de zorg gewoon betaalbaarder en toegankelijker maken.	46.51
211	In de Eerste Kamer bleek een meerderheid al Van oordeel dat deze verhoging van het eigen risico ongewenst is.	24.32
214	De eerste zorgverzekeraar heeft de zorgpremie bekendgemaakt.	16.59
218	Ook al gaat de premie dadelijk 50 euro omhoog Aad, directeur bij DSW, het gaat om de grootste premiestijging ooit.	26.98
220	Maar dit was wel de meest pijnlijke dag die ik moest meemaken.	3.73
223	En mensen krijgen het steeds moeilijker om dat te kunnen betalen.	45.27
224	Dus we zien wat het doet in de maatschappij bij de mensen die het echt lastig vinden.	4.33
225	Dus we zien wat het doet in de maatschappij bij de mensen die het echt lastig vinden.	4.33
228	Laten we even kijken naar de ontwikkeling in de afgelopen 20 jaar van de zorgpremie.	14.78
231	Hoe kan het dat jullie zo'n grote stijging hebben moeten incalculeren?	4.88
233	Een belangrijke reden is dat we vorig jaar de premie gelijk hebben kunnen houden.	4.61
234	Dat had te maken met een overschot in een bepaald fonds.	8.29
235	Heel ingewikkeld, maar het betekende dat wij de premie niet hoefden te verhogen.	3.78
236	Maar de kosten zijn wel gestegen in het afgelopen jaar.	26.72
239	Dat betekent dat we in deze premie twee jaar kostenstijging moeten meenemen.	6.13
244	De oppositiepartijen, van links tot rechts, schreeuwen moord en brand.	4.31
245	De zorgpremie zo erg omhoog dat kunnen de mensen niet betalen.	86.57
249	In het regeerakkoord hebben ze bezuinigingen voorgesteld.	9.26
250	Ze willen heel graag dat het eigen risico verhoogd wordt.	4.44
253	Dus ze zien het ook als een handreiking dat ze op een goede koers zitten en dat ze aan de meerderheid geholpen moeten worden.	4.25
254	Martin, de stijging is een stuk hoger dan het kabinet had verwacht.	21.95
260	Jullie zitten meestal niet aan de kop van de markt.	3.82
261	Het komt niet zo vaak voor dat de andere verzekeraars er allemaal onder gaan zitten.	10.6
262	Dit is wel een eerste teken dat het een tegenvaller is.	4.28
264	Het heeft ook effect op mensen die geen zorgtoeslag krijgen.	89.27
266	En het kabinet zal de bezuinigingen op de zorg willen doorzetten.	34.69
270	En je ziet de eerste tekenen al dat de politiek er moeite mee heeft.	4.83
275	Was jij verrast door deze snelle stijging van de premie?	4.33
276	Als je kijkt naar de curve dan zie je een rechte lijn omhoog.	4.89
277	Als je die lijn doortrekt dan is dit een te verwachten stijging.	6.06
278	Dat neemt niet weg dat het heel vervelend is voor de mensen.	4.6
280	Aad, wie gaat het hardst geraakt worden door deze premiestijging?	6.16
283	De laagste inkomens hebben het al heel moeilijk maar die krijgen zorgtoeslag.	88.08
286	Maar de mensen die het hardst geraakt worden dat zijn de mensen die net geen zorgtoeslag krijgen.	32.35
288	En als je ook nog eens chronisch ziek bent en je zit net boven die zorgtoeslaggrens dan heb je het moeilijk.	19.79
289	Dan moet je het volle eigen risico gaan betalen en de premie gaat omhoog.	5.38
291	Het kabinet zal zeggen: Jullie hebben nog niks gezien.	6.13
292	Nu geven we ongeveer 10 procent van ons nationaal inkomen uit aan zorg.	68.55
295	Dankzij vergrijzing maar ook dankzij allerlei vooruitgang.	3.67
297	Als je daar geen rem op zet, dan wordt het onbetaalbaar.	20.4
298	En één op de drie mensen moet dus in de zorg gaan werken om het draaiende te houden.	15.33
301	Als je denkt dat door al die eigen betalingen dat je daarmee denkt te kunnen bezuinigen dan kom je van een koude kermis thuis.	5.07
302	Het is namelijk een verschuiving van de collectieve lasten naar de private lasten.	29.01
303	En daarmee bereik je niet dat de kostenstijgingen worden gedempt.	4.71
304	En je bereikt ook niet dat je straks wel voldoende mensen hebt.	4.27
305	Je ziet alleen maar dat de kosten verschuiven naar de burger.	4.34
307	Ik vind het dus heel kortzichtig om te denken dat je met die maatregelen de kostenstijging in de zorg en de zorgvraag, dat je die gaat remmen.	5.77
309	Veel partijen hebben beloofd om het eigen risico te halveren.	10.17
311	Ik snap best dat je niet alles uit bezuinigingen kunt halen.	3.84
313	Maar je kunt mensen ook niet beloven dat de bomen tot in de hemel groeien.	6.58
318	Steeds meer mensen kunnen het eigen risico niet betalen.	69.98
320	Dan krijg je een recept voorgeschreven of een doorverwijzing.	9.32
322	Dus de toekomstige zorgkosten zijn vele malen hoger voor die mensen.	82.34
323	Dus het is helemaal niet handig om het eigen risico alleen maar te verhogen.	4.4
327	Dat betekent dat het een paar tientjes omhoog gaat.	4.58
329	Waar wij veel te weinig naar kijken als het gaat om de zorgkosten is dat veel van de kosten worden veroorzaakt door financiële stress.	34.57
330	Als ik naar de huisarts ga, dan zeggen ze: Veel mensen hebben last van hun rug of de armen of de benen.	32.88
333	En het is een stapeling van de premie en het eigen risico en de lastenverzwaring op arbeid.	5.23
335	De belasting op arbeid moet in elk geval naar beneden zodat het betaalbaar blijft voor mensen.	8.2
340	Maar zolang we blijven doen wat we nu doen en niet fundamenteel andere keuzes maken blijft het vraagstuk op tafel.	4.13
343	De vergrijzing en de technologie, dat zijn de belangrijkste kosten.	5.05
344	De nieuwe technieken die er zijn dat we allemaal meer kunnen.	4.87
349	Maar alleen de mensen behandelen die alleen echt baat hebben bij de behandeling.	10.45
352	Maar je moet 12 mensen opereren om 1 van die 12 vijf jaar langer te laten leven.	78.23
353	Dus die andere 11 zijn eigenlijk overbodig geopereerd.	17.86
358	Als het ons lukt om die 11 terug te brengen naar zes dan scheelt het de helft van dat volume.	6.04
359	En dat geldt voor alle andere medische interventies.	7.26
362	Statistisch is er een kleine kans dat je overleeft bij een operatie bij alvleesklierkanker.	90.89
364	Je moet de operatie alleen doen bij degene die er daadwerkelijk baat bij heeft.	9.3
366	En dan hebben we ook de mogelijkheid om van die 11 die overbodig geopereerd worden terug te brengen naar 4 of 5.	5.71
368	Om flink aan de slag te gaan, en af te spreken: Jullie zorgen dat die indicatiestelling scherper wordt.	3.87
370	En dat lost ook een deel van het personeelsvraagstuk op.	4.39
371	Je moet het juist niet in de handen leggen van de verzekeraars.	8.59
373	Als je het gaat doen op basis van een financiële drijfveer voer je een verkeerde discussie.	5.26
374	Het is heel goed als deze discussie wordt gevoerd tussen patiënt en dokter.	4.86
375	Tegelijkertijd kunnen wij aan tafel heel makkelijk roepen: We gaan er 6 in plaats van 12 opereren.	4.21
376	Maar als het je vriend of je vrouw of je partner is dan wordt het gesprek al heel ingewikkeld.	5.46
377	Ik denk dat het heel goed is als dokters dit gesprek gaan voeren.	4.94
380	Ze moeten wel verleid worden om het gesprek goed te voeren.	4.71
383	Maar er zijn heel veel behandelingen in het ziekenhuis.	13.73
384	Wat we wel hebben gedaan in de zorg de ziekenhuizen bekostigen we op productie.	45.59
388	We hebben een fragment en dan praten we daarna verder.	3.56
389	Er wordt in Nederland gekeken naar manieren om te besparen op de zorg.. bijvoorbeeld door het schrappen van behandelingen.	84.71
390	13 veelvoorkomende zorghandelingen in het ziekenhuis verdwijnen binnenkort uit de richtlijnen.	90.29
391	Zo komt er niet meer standaard een operatie bij een simpele blindedarmontsteking.	16.72
392	We worden steeds kritischer om te bekijken: Wat is echt zinvol om te doen, en wat niet?	11.29
393	En dan blijkt dat in heel veel richtlijnen dingen staan voor de zekerheid.	4.2
397	Dat patiënten natuurlijk ook zeggen: Als ik niet hoef te komen voor controle naar een ziekenhuis waarom zou ik dat dan doen?	20.68
398	Het is alleen maar emotioneel, fysiek belastend om te gaan.	18.03
399	Soms moet je er ook nog een heel vervelend onderzoek voor ondergaan.	4.49
402	Zou u er voorstander van zijn dat de politiek zich ermee gaat bemoeien bij het scherper kiezen?	9.5
403	Zodat er qua uitgaven wellicht op die manier gekeken kan worden hoe je het efficiënter inzet en de kosten naar beneden gaan?	7.27
404	Dat moet je echt aan artsen en patiënten overlaten.	5.24
405	Het is al veel te veel financieel gedreven allemaal.	5.0
406	Zelfs in besparingsmaatregelen zie je in tabellen staan: Wat mag een levensjaar kosten?	9.46
408	Waar ik sowieso vind dat politici zich er niet over moeten buigen.	5.0
409	Maar misschien zijn we veel te ver doorgedreven in de marktwerking.	3.84
415	20 mensen moet je daar vijf jaar lang mee behandelen om een hartinfarct te voorkomen.	86.33
417	Als je dat kan terugbrengen naar 10, scheelt het de helft.	4.11
419	Want die willen zoveel mogelijk medicijnen verkopen.	51.96
421	Er zijn geen prikkels om er kritisch naar te kijken?	7.33
422	Ja, dat geldt voor alle medische interventies in het ziekenhuis.	22.4
423	Als je dat 40 procent kan terugbrengen Als je dat met 40 procent kan terugbrengen gaat de premie flink naar beneden.	5.9
424	Ik zou u toch willen vragen het op een andere manier te communiceren.	4.48
425	U probeert te zeggen: We moeten de techniek zo verbeteren dat we beter kunnen voorspellen.	5.21
426	Maar u brengt het alsof we mensen niet meer gaan behandelen.	4.71
427	We gaan mensen niet behandelen voor wie de behandeling zinloos is.	12.15
430	Zijn er landen waar dit op een goede manier gedaan wordt?	6.97
432	Maar zijn er landen waar deze discussie al iets verder is?	12.58
433	Waar ze iets aan de stijgende zorgkosten willen doen?	14.33
437	Maar ook binnen het bepalen van effectieve zorg daarbinnen is ruimte om het nog scherper te stellen.	5.21
438	Dat is een gesprek dat ook binnen onze beroepsgroep niet voldoende gevoerd wordt.	4.28
439	Maar het is fijn als we wel een beetje geprikkeld worden.	3.81
441	Zijn we in Nederland relatief duur vergeleken met omringende landen?	14.63
445	Vergeleken met de landen om ons heen doen we het niet zo gek.	4.83
448	Dat is voor sommige mensen heel veel geld maar vergeleken met veel landen om ons heen valt het best mee.	5.67
449	Maar de uitdagingen zijn in al die landen hetzelfde.	4.64
450	De grote kostenexplosie door de vergrijzing zit meer in de verpleging en verzorging van ouderenzorg.	86.99
452	Want we willen in een beschaafd en rijk land graag fatsoenlijke zorg voor onze ouderen.	7.15
453	En we hebben heel erg de focus gehad op AOW de eerste paar weken van het kabinet.	9.64
456	Je ziet veel initiatieven dat mensen meer naar elkaar moeten omkijken.	4.39
457	Dat moeten wij als samenleving met elkaar opbrengen.	4.65
458	Daar heeft het kabinet een belangrijke taak in om ons daarop voor te bereiden.	10.58
468	De gesprekken moeten worden gevoerd over met name die curatieve zorg.	4.31
469	Maar het probleem zit hem gewoon in: Hoe zorgen we dat mensen langer gezond blijven?	21.61
470	Als je dat voor elkaar krijgt, ga je vanzelf de zorgvraag dempen.	6.49
471	Een paar weken geleden was er een onderzoek van het kankerinstituut.	27.7
472	Die zeiden: Over 20 jaar hebben we 25 procent meer kankerdiagnoses.	86.72
473	Maar als we inzetten op gezond leven minder roken, minder alcohol, een goede, groene leefomgeving kan een op de drie kankerdiagnoses worden voorkomen.	90.63
476	Ouderen die eenzaam zijn maken in zijn algemeenheid meer zorgkosten.	89.86
477	Dus je moet inzetten op gemeenschappen waar mensen elkaar helpen.	4.61
481	Dat effect zal veel groter zijn dan al die pleisters plakken met maatregelen van het kabinet nu.	5.93
482	Als ik het coalitieakkoord lees, staat het ook allemaal in de tekst.	4.02
485	En ik denk dat heel veel mensen er zo instaan in Den Haag.	4.03
489	Ze willen een richting op, maar ze hebben maar 66 zetels.	7.23
490	Ik hoor mooie teksten aan tafel over hoe de zorg er zou moeten uitzien.	4.48
491	Maar dit soort partijen vinden het lastig om de pijn te pakken want wat krijg je ervoor terug?	8.63
492	Je zit een soort van knel in Den Haag waar je niet uitkomt.	3.91
494	Als je een minderheidskabinet hebt, heb je niet de doorzettingskracht om dingen te fiksen.	13.25
495	Daarom willen wij aan tafel om tot een totaalpakket te komen.	3.5
497	Dan kunnen de noodzakelijke stappen in de zorg ook worden genomen.	4.34
499	Benieuwd of het kabinet naar jullie gaat luisteren.	4.39
500	Niet alleen premier Jetten, maar ook Tweede Kamerleden blijken massaal gebruik te maken van AI.	50.4
501	Dat blijkt vandaag uit onderzoek van Investico en de Groene Amsterdammer.	17.18
502	Teksten die zij in debatten uitspreken, blijken door AI te zijn bedacht.	18.32
504	Dit blijkt bij bijna de helft van de Kamerleden het geval te zijn.	25.82
506	Aan de andere kant, wij hebben op de redactie daar best een discussie over gehad.	4.38
508	Wij kwamen eropuit dat het mooi zou zijn als politici zouden stoppen met jijbakken.	6.76
515	Een paar jaar geleden had het CDA ineens BlackBerry's.	18.33
516	Andere partijen vonden het allemaal verschrikkelijk.	4.47
520	Als er iemand in de Tweede Kamer kritisch is op het gebruik van AI door politici dan is het wel Volt-leider Laurens Dassen.	64.9
521	Eindelijk is er vandaag stilgestaan bij de kansen en gevaren van AI.	3.57
522	AI van het scherm AI Consequenties van de AI En AI in het bijzonder.	11.11
526	AI zou de samenleving plat kunnen leggen, of erger.	11.24
527	Een politiek die handelt op AI AI-agents De consequenties van het gebruik van AI.	7.72
528	Waarbij kinderen die AI gebruiken onze eigen AI Hoe gaan we om als samenleving met het gebruik van AI?	10.11
530	AI zit ook vol met vooroordelen uit de echte wereld.	6.98
532	Voorzitter, ik merk dat er hier gelachen wordt in de zaal.	3.46
533	Ik vind het best wel schokkend dat het eigenlijk niet gaat over Artificial Intelligence.	8.98
534	U bleef er maar op hameren tijdens de Algemene Beschouwingen.	6.63
535	Daarom werd er ook een beetje gelachen op een gegeven moment.	3.42
536	Maar bent u geschrokken van het nieuws van vandaag?	4.71
538	Je zou kunnen zeggen: Er is een nieuwe technologie.	4.78
542	Tegelijkertijd weten we best wel veel wat het gebruik met jezelf doet.	4.51
543	We hebben gezien dat jongeren die AI gebruiken 20 punten lager scoren op de PISA-score.	88.28
545	Dus als jongeren dit veelvuldig gebruiken, lopen ze een jaar achter op anderen.	36.47
547	AI heeft een waardekader dat is geprogrammeerd door mensen.	90.23
550	We weten dat ze gevoed zijn met alle vooroordelen uit de samenleving.	18.24
551	Dus er zitten zeker kansen en mogelijkheden aan deze technologie.	4.15
555	Niet zozeer voor teksten of eindresultaten maar wel om een vraag te stellen of bepaalde data te bekijken.	4.11
558	De vraag is alleen wat we met elkaar acceptabel vinden.	4.22
562	Dat kun je niet aan Amerikaanse big tech-bedrijven overlaten.	5.41
564	Bij liefst 22 van de 58 debatten heeft u AI-teksten uitgesproken.	12.02
565	In totaal komt ruim 30 procent van de BBB-teksten grotendeels uit ChatGPT of Claude.	20.38
567	Wij gebruiken het heel vaak, omdat wij een relatief kleine fractie zijn en een klein team hebben.	3.5
569	En daarna hebben we veel tijd nodig voor werkbezoeken om mensen in real life te spreken.	3.9
570	Dan moet je tijd besparen waar het kan. Wij krijgen heel veel input uit het veld over allerlei onderwerpen.	3.86
571	Terwijl je een spreektijd hebt van vier of vijf minuten.	5.03
572	Ik spreek ongeveer 130 of 140 woorden per minuut uit.	9.11
574	Alles wat wij aan input krijgen, en wat we graag willen vertellen hebben we misschien 1200 worden.	3.46
575	Dan zegt de medewerker: Ik wil het samengevat hebben richting 600 worden.	6.3
579	Dat zit ook in Sharepoint daar zitten alle teksten van Caroline vanaf 2021 ook in.	7.65
581	Bent u niet bang voor het verdwijnen van de authenticiteit?	5.15
585	Mijn woorden, die ik uitspreek, daar sta ik achter.	3.68
588	De analyses gaan er vanuit dat teksten die korte zinnen bevatten wat wij willen, want wij willen dat iedereen onze teksten kan snappen dan rol je er eerder uit als AI gegenereerd.	5.69
592	Maar wat je zegt, een tekst terugbrengen naar 650 woorden.	4.98
593	Dat is precies waar het kritisch denkvermogen van een Kamerlid in zit.	5.0
594	Wat vind jij zo belangrijk om in die 650 woorden naar voren te brengen?	4.36
596	Dat kun je niet uitbesteden aan een Amerikaans bedrijf.	10.88
598	Want de mensen die op Henk hebben gestemd hij vertegenwoordigt een geluid en een bepaalde levenservaring.	3.94
600	Als je dat gaat uitbesteden, verlies je toch die authenticiteit.	5.04
603	Dat zie je al aan Rob Jetten, die werd betrapt op zijn social media-posts.	7.07
604	Iedere keer vraag je je af bij een post op social media: Is het echt of is het ChatGPT?	21.49
605	Zou het helpen als het erbij werd gezet dat het door AI gegenereerd is?	18.47
606	Wij hebben afgesproken dat alle AI gegenereerde content een watermerk zou moeten hebben.	27.19
607	Op het moment dat Kamerleden van mening zijn dat ChatGPT een bijdrage wel kan schrijven zou het ze sieren als ze zeggen: Deze tekst is gegenereerd door AI.	32.43
608	Zou u moeten aangeven dat u AI heeft gebruikt bij de tekst u voorleest?	9.97
611	Ik vind het niet interessant hoe de tekst tot stand is gekomen.	4.88
614	Als die totstandkoming, gegenereerd waarvan we niet precies weten hoe dat wordt gedaan raakt dat aan het democratische proces.	7.38
617	Hoe die tot stand gekomen is, precies als in de krant.	3.93
621	Hoe dat tot stand gekomen is Ik wil even naar een voorbeeld.	3.92
622	Bij dit commissiedebat hebben vier sprekers AI gebruikt voor hun spreektekst.	7.35
625	Dit waren digitale aanvallen met directe gevolgen voor het dagelijks leven.	86.23
626	De volgende oorlog zal beginnen met een paar toetsaanslagen van achter een scherm.	3.6
627	Geen waarschuwing, geen frontlinie maar directe ontwrichting van vitale infrastructuur.	4.68
628	Dreigingen eerder onderkennen, eerder verstoren en niet pas reageren als de schade al is aangericht.	4.81
629	De nieuwe defensie-cyberstrategie markeert echter een wezenlijke verschuiving.	9.11
630	Van reactieve naar een permanente proactieve inzet ook onder de drempel van gewapend conflict.	3.76
631	Cyberveiligheid is niet alleen technisch, maar geopolitiek.	20.67
633	Zou dit zonder het gebruik van AI een heel ander debat zijn geweest?	13.68
634	Dan zou je andere woorden, andere afwegingen krijgen.	4.18
635	Ik weet niet precies hoe deze kamerleden AI gebruikt hebben.	4.65
637	En je weet dat een AI model niks anders doet dan redeneren: Wat is het meest logische vervolgwoord.	6.16
641	Zo krijg je dus hele lege teksten in een kamerdebat.	4.18
643	Daarom vind ik het zo mooi, Henk Vermeer zit in de Tweede Kamer, ik ook.	4.38
644	We hebben een hele andere levensloop, een ander idee over de toekomst.	4.49
649	Daar worden drieslagen gemaakt met woorden die de kamerleden zelf niet zo snel zouden gebruiken.	5.09
650	Daar moeten we kritisch op zijn nu de nieuwe technologie er is.	8.27
652	Als de kamerleden het alleen maar zo zouden genereren zouden ze niet meer kunnen praten aan een talkshowtafel.	6.37
656	AI zorgt ervoor dat er veel meer desinformatie op ons afkomt.	87.45
658	Maar als je AI dan niet meer hebt ben je slechter in staat om het te ontdekken.	10.74
665	Het is hetzelfde als je zegt dat je geen auto meer gaat gebruiken, maar paard en wagen.	5.35
667	Als we het gebruiken om dingen sneller op te zoeken of om na te denken over een denkproces waar je vragen kunt stellen en met AI over kunt debatteren.	5.89
675	Ik hoop dat het onderzoek de kamerleden even tot een kritisch denkproces aanzet.	5.59
679	Bedankt voor het kijken en tot morgen, dan zit Jeroen hier.	3.72