Pauw & De Wit 🇳🇱

_id	6aa31f06be32783451770fc0
url	https://npo.nl/start/serie/pauw-de-wit/seizoen-2/pauw-de-wit_178/afspelen
datetime	2026-09-10 22:20:00
description	Talkshow over de actualiteit. Aan tafel voeren afwisselend Jeroen Pauw en Tim de Wit het gesprek van de dag. Er is ruimte voor debat en actuele duiding met de hoofdrolspelers uit de politiek en het nieuws.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Het is donderdag 10 september.	5.96
6	Hij werd aan het begin van zijn politieke loopbaan RoboRob genoemd omdat hij met zijn teksten en presentatie nogal onnatuurlijk overkwam.	6.37
7	Jetten werd steeds losser en natuurlijker maar uit onderzoek van Volkskrantjournalist Willem Feenstra blijkt nu dat de teksten van Jetten steeds vaker met gebruik van AI zijn gemaakt.	57.53
8	Over die opmerkelijke paradox gaan we het hebben ook met voormalig campagnestrateeg Bas Erlings.	4.16
9	In een week tijd is het aantal besmettingen met het westnijlvirus verdubbeld.	90.0
16	Dat bespreken we straks ook met voormalig minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers.	10.09
17	En het is morgen 25 jaar na de terroristische aanslagen op het World Trade Center.	49.73
18	Welke impact hadden de gebeurtenissen in Amerika op ons leven hier?	8.55
19	Ik praat erover met Maarten van Rossem, Kamran Ullah, Karim Amghar en Nordin Ghouddani.	4.98
20	Maar we gaan eerst naar Willem Feenstra van de Volkskrant.	4.41
21	Jullie kwamen met een opvallende onthulling vandaag.	3.52
22	Onze premier Jetten of in ieder geval zijn socialmediateam gebruikt heel fanatiek, maar liefst 232 keer, AI voor socialmediaberichten.	9.57
23	Nou, kijk, daarom moet je altijd zelf nog even goed checken: Is dit ook wat ik wil vertellen met zo'n socialmediapost?	4.57
25	Dat de premier daar gebruik van heeft moeten maken Ja, ik weet niet wat ik daar echt van moet vinden.	8.41
31	Dat de Volkskrant AI heeft gebruikt om dit onderzoek uit te voeren laat ook zien dat het onderdeel van ons leven en van ons werk is.	15.42
37	Toen we erachter kwamen hebben we het deskundigen voorgelegd.	4.59
42	Je wilt rechtstreeks communiceren met de mensen via social media.	4.24
43	Zeker als het gaat om gevoelige onderwerpen zoals kamp Westerbork.	4.93
45	Mensen zullen dat dan anders beleven als het door een computer is geschreven.	4.56
60	Die herkent gewoon wat door een mens is geschreven en wat door een AI-model is geschreven.	5.78
62	Maar ook op basis van kenmerken die wij niet kunnen zien.	4.27
63	Dan gaat het om het gebruik van punten en zinslengtes.	3.98
70	Kamerleden worden vaak geholpen bij tekstschrijven.	83.69
72	Jij dacht eigenlijk dat het wel zou overwaaien, dat internet.	4.34
79	Het is ook niet zo raar dat je gaat brainstormen met AI en Google.	6.04
83	Kan hij niet met ons op een normale manier communiceren?	6.04
85	Die man is bezig van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat.	5.62
87	Die heeft geen tijd om achter de computer te zitten en inspiratie op te doen.	4.14
91	Hij heeft geen tijd om dit allemaal te gaan verzinnen.	3.83
93	Een van de AI-geschreven socialmediaposts werd geschreven na een bezoek aan Kamp Westerbork.	7.41
94	Hij schreef onder andere: 'Daarom was dit bezoek zo waardevol.	4.66
96	Naar verhalen van pijn, gemis en onrecht, maar ook van veerkracht, trots en verbondenheid.'	3.89
109	Dat wil niet zeggen dat als je een tekst ziet met die woorden, het per se AI is.	5.48
113	Hij heeft niet heel de dag de tijd om een stuk te schrijven.	3.76
114	Dus hij zegt dat hij ergens is geweest en dat heeft gezien.	5.85
116	En dan vraagt hij aan AI om daar een mooie tekst van te maken.	5.04
122	Maar met de invoer van degene die die tekst wil hebben.	4.03
123	Die zegt waar hij is geweest en wie hij heeft gesproken.	5.2
130	En ze geven als reden dat ze tientallen teksten per dag produceren en dat het model dat snel kan doen.	6.1
137	Maar als het om empathie en emotie gaat, dan moet het oprecht zijn.	4.93
138	Als je dan daarvoor AI gaat gebruiken alleen maar voor de beeldvorming, tientallen berichten dan vind ik het toch wel onverstandig en onverantwoord.	5.61
139	Want dit raakt uiteindelijk ook het vertrouwen in de politiek.	4.97
142	Ik heb mijn eerste wetenschappelijk artikel nog op een typemachine geschreven.	5.28
143	En er ging een professor met een pennetje doorheen.	8.12
147	Het helpt wel om je te realiseren dat als je de hele dag aan het communiceren bent en een volle agenda hebt je socialemediaberichten, je speeches en je spreekteksten allemaal voor je worden geschreven.	4.22
153	En iemand wil dan wel naar je luisteren om jouw woorden te leren kennen.	4.22
154	En ook AI kun je vragen om naar de speeches van Rob Jetten te luistere En ook AI kun je vragen om naar de speeches van Rob Jetten te luisteren Dus dat die mensen een AI-tool gebruiken, come on.	8.54
157	Ik geloof dat Wim Kok voor het eerst een muis op het scherm liet zien.	4.1
162	Als je minister wordt, dan gaat een woordvoerder je teksten schrijven.	10.03
164	Je leest het en je vraagt je af: is dit mijn emotie?	6.31
165	Ten tijde van kabinet-Rutte IV hebben we ook een tekst uitgesproken met de excuses over ons slavernijverleden.	28.88
170	Maar ik ga er vanuit dat Rob Jetten deze tekst gelezen heeft.	4.58
171	En misschien wil hij wel eens een keer iets anders dan die drieslag.	3.51
175	En als hij weer een tweet schrijft, dan zullen mensen er wel weer naar kijken.	4.25
186	Ik ben ook blij voor mijn kleinzoon dat hij zo makkelijk een tekst kan schrijven.	4.26
188	Ik ben te gesteld op mijn eigen tekstuele afwijkingen en eigenaardige opvattingen om AI te gebruiken.	4.17
189	Ik denk dat het apparaat het ook niet zou aankunnen.	4.61
191	Maar als je nu een tekstverwerker gebruikt en een zin typt dan vult die tekstverwerker ook al woorden in.	5.38
196	Maar ik vind het altijd leuk om nog een extra opmerking te maken.	3.87
198	Het was de laatste dag van de corona-verhoren en uit het verslag zal moeten blijken of we uit de ervaringen iets kunnen leren over de omgang met volgende virussen.	5.33
200	Het RIVM meldt vandaag dat het totaal aantal besmettingen is verdubbeld.	83.22
201	Voor het eerst is er een dodelijk slachtoffer door het westnijlvirus in Nederland.	84.04
202	Zeker negen mensen hebben dit jaar in Nederland het westnijlvirus.	87.77
203	Er is weer een nieuwe besmetting in de provincie Utrecht van het westnijlvirus.	74.2
204	In totaal zijn er in Utrecht nu vijf besmettingen vastgesteld.	29.66
205	Het virus wordt verspreid door muggen en er is geen besmetting van mens tot mens mogelijk.	71.34
206	De afgelopen weken zijn er 18 mensen in het ziekenhuis opgenomen nadat ze door een besmette mug zijn gestoken.	82.14
208	Marion Koopmans, onze nationale hulplijn ten tijde van corona viroloog ook.	16.02
209	Achttien meldingen van mensen met het westnijlvirus en nu drie doden.	83.69
212	Maar er zit een laag mensen onder die die infectie ook hebben maar er niets van merken omdat ze niet ziek worden.	69.27
217	Voor hen was het een nare infectie, die hun hersenen kan infecteren.	74.54
219	Dus het is ook op geen enkele manier te vergelijken met covid.	10.02
225	Want het is een voorbeeld van een nieuwe categorie ziektes die we meer gaan zien.	9.94
231	Deze virussen zitten vooral in zangvogels en kraaiachtigen.	75.31
243	Als de virussen hier binnenkomen is het hier warm genoeg om zich in muggen te vermeerderen.	12.46
245	En die omstandigheden zijn verbeterd voor de virussen.	66.33
246	Dus het zijn dezelfde merels die al 100 jaar vliegen.	5.88
251	Vroeger was het geen probleem, maar nu is het warm.	3.96
256	Maar als er mensen of paarden rondlopen kunnen die ook de infectie oplopen.	50.88
259	En de omstandigheden zijn nu geschikt voor deze infecties.	5.75
260	En op een zomeravond als het licht aan staat en de deur staat open dan heb je muggen.	3.83
267	Maar het betekent wel dat je moet gaan denken aan wat je tegen die muggen kunt doen.	4.38
272	U zit in een speciale WHO-commissie voor klimaat en gezondheid.	19.85
273	Is zo'n westnijlvirus nou precies waar u voor waarschuwt?	22.58
279	Het heeft ook wel te maken met de verspreiding van andere typen muggen.	51.62
280	Tropische muggen komen onze kant op vanuit Zuid-Europa.	86.5
281	70 kilometer per jaar neemt het verspreidingsgebied naar het noorden toe.	43.79
283	En je moet ook dan denken aan malaria en knokkelkoorts.	13.22
288	Mensen die kijken, denken: vervelend, het zijn dezelfde muggen maar ik kan er nu iets naars van krijgen.	4.0
292	Ze kunnen het virus bij zich hebben, maar hebben geen klachten.	49.81
298	Toen de eerste virussen gevonden zijn in vogels en muggen heeft de bloedbank meteen een screeningsprogramma gedaan en het ook gevonden in bloeddonaties.	77.32
299	Dus bloed wordt vanaf nu gecontroleerd op het virus?	64.86
304	Maar het is wel lastig, want waar zit het virus precies?	12.25
305	Moet je nu in heel Nederland alle bloeddonaties testen?	48.63
308	Maar stel nu dat je geprikt wordt, wat moet je dan doen?	6.3
311	Dat kan. 80 procent merkt niks, 20 procent krijgt griepklachten.	69.34
312	En een klein deel daarvan kan hersenvliesontsteking krijgen.	83.9
313	En afhankelijk van waar die ontsteking zit, kun je verlammingen krijgen.	13.01
317	En dat zijn ook de mensen die de kans hebben om te overlijden.	13.08
321	Er is geen groot alarm, maar het is wel een nieuwe infectie.	5.28
322	En wat we zien, zijn ernstige ziektebeelden in een kleine groep mensen.	87.31
323	Maar we weten dat er ook dingen kunnen zijn die we niet weten.	4.25
326	Laten we even kijken hoe het westnijlvirus eind vorige eeuw in Amerika aankwam in 1999, in New York.	30.41
332	Dus het was een ander beeld daar dan we in Europa zien.	4.62
333	Voor een deel, daar gaat de WHO ook over we leven in een andere wereld met mensen die overal heel reizen en ons voedsel halen we ook overal vandaan.	74.31
338	Toen u minister was, werd er 300 miljoen voor vrijgemaakt.	11.33
341	Ik ben heel blij dat we er weer geld ervoor uitgetrokken hebben.	4.05
346	Ontzettend veel aspecten in de voorbereiding voor een nieuwe crisis gaat heel breed, over crisisparaatheid.	8.04
352	Precies, die muggen gaan langzaam maar zeker in de winterstand.	37.74
353	Ze komen nog een tijdje liever naar binnen, dat is nog even opletten.	3.53
358	Er is ook onderzoek gedaan met de Universiteit van Wageningen dat als je die muggen uit zo'n bunker haalt en je test ze dan vind je niks, en warm je ze op, dan vind je de virussen.	89.1
359	Er zijn veel mensen die deze winter hun wijnkelder niet in willen!	11.03
360	Daar moeten ze eens een programma over maken: overwinterende muggen.	4.34
361	Fascinerend is ook de relatie met klimaatadaptatiemaatregelen.	8.74
362	Waar gekeken wordt hoe we omgaan met water en overstromingen.	11.36
363	Daar wordt nu eindelijk echt nagedacht over wat dat met muggen doet.	5.43
364	Met de manier waarop we nu zorg doen, heeft dat enorme impact.	4.77
366	De zorg zelf moet ook anders, met minder afval en energie.	12.24
368	Morgen is het 25 jaar geleden dat de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten plaatsvonden.	88.29
369	De gebeurtenissen van 11 september 2001 staan een kwart eeuw later nog steeds diep in ons collectieve geheugen gegrift en hebben de samenleving, ook hier bij ons, voorgoed veranderd.	8.29
378	We waren iets eerder vrij omdat de docent zei dat hij ongeneeslijk ziek was.	49.37
380	Ik werd gebeld door een klasgenoot, we hadden net mobieltjes.	8.39
381	Die vertelde dat een vliegtuig het World Trade Center ingevlogen was.	73.36
382	Ik reed in de tram bij het Surinameplein en dacht dat ik dan iets moest horen.	3.87
385	Iedereen herinnert zich nu dat hij alles live heeft gezien.	5.09
387	Je kreeg wel de waarschuwing na het eerste vliegtuig om CNN te kijken.	20.62
389	En de dagen erna ook nog, want online bestond 't nog niet.	4.15
390	Misschien heb je toen ook gekeken naar Maarten van Rossem in het programma NOVA.	6.14
395	Mevrouw zei: Er is een klein vliegtuigje tegen het World Trade Center in New York gevlogen.	42.34
397	Want tegen het Empire State Building is ooit een hele bommenwerper gevlogen.	27.24
399	Toen belde ze nog een keer en zei ze: Nu is tegen de andere toren ook een vliegtuig.	5.88
402	En toen was het al snel dat het einde der tijden nabij was.	3.49
405	Je werd vaak aangekondigd als historicus en Amerikadeskundige.	6.62
411	Er zit iets anders achter, daar ben ik het helemaal niet mee eens.	3.94
412	En dat is het idee, want anders kan je dit niet zo tot uitdrukking brengen dat dit een 'act of war' is.	4.72
413	Dat het hier gaat in feite om reguliere oorlogvoering.	8.33
414	In mijn idee gaat het helemaal níet om reguliere oorlogvoering.	5.29
416	Namelijk een situatie waarbij een terroristische daad is gepleegd.	9.14
417	Er is geen sprake van een kans op een wereldoorlog.	10.83
419	U stelt het nu voor alsof er een geheel nieuw tijdperk is begonnen.	4.74
420	Ik sta zeer achterdochtig ten opzichte van observaties dat er juist vandaag, gisteren, deze week nog een nieuw tijdperk is begonnen.	3.91
422	Terroristische aanslagen zijn in de afgelopen decennia aan de lopende band gepleegd.	88.49
424	Zeker, ik werd dezelfde avond opgebeld door de chef actueel van wat toen NTR heette.	4.37
426	Die kondigde aan dat het bij mij klaar was: Ik hoefde niet meer op tv, want mensen voelden zich gekwetst.	4.93
428	Terwijl als je geluisterd heb, ik uitlegde dat het iets anders was.	3.45
429	Veel andere commentatoren hadden ook niet in de gaten wat er gaande was.	5.18
430	Toen legde ik nog uit hoeveel geld dat gekost, dat viel verkeerd.	4.38
431	Toen legde ik nog uit hoeveel geld dat had gekost, dat viel verkeerd.	4.36
432	Toen was ik een half jaar lang niet welkom bij de televisie.	5.77
433	Zeker als je nu naar luistert, met de geschiedenis van 25 jaar heb je de goede toon voor nu, maar toen misschien niet helemaal?	4.62
436	Ik heb wel eens gezegd: Moet ik eerst mijn emotiediploma halen voordat ik iets verstandigs kan zeggen?	4.55
437	Er waren ook allemaal mensen die vroegen: Vindt u het dan niet erg?	6.33
439	Op een moment als dit ontstaat een vrij omvangrijke collectieve emotie over wat er gebeurd is en wat we denken moeten.	4.22
440	Sommigen zeiden: 'Ik heb er zelf bovenop gestaan, wat verschrikkelijk.'	4.79
443	Dat het niet was wat zij dachten dat het was, geen act of war.	4.35
444	Dat was een citaat uit een of ander Amerikaans programma erover.	12.73
445	Het heeft grote impact gehad op onze eigen samenleving.	10.38
447	Ik was 24, ik zat op de school voor de journalistiek.	10.22
451	Ik ben opgegroeid als Nordin die van voetbal hield.	6.04
452	En je merkte dat eind jaren 90 het etiket van moslim en islam werd sterker.	32.91
453	Na 2001 was het boem: Jij bent moslim, islam, jij bent de vijand.	7.27
456	Van de ene op de andere dag werd ik gezien als iemand die lijkt op die terroristen.	4.33
459	De week erna was er een zogenaamd grapje op de sportclub: Terroristje, heb je je vliegbrevet al gehaald?	7.48
460	Er is veel gevraagd aan moslims in die tijd en dat is later vaak herhaald, vele aanslagen later dat je daar als moslim wel wat van moest vinden, op zijn minst afstand van nemen.	6.63
464	Bij die demonstratie op de Dam die avond waren er weinig mensen die er zo uitzagen als ik.	8.22
469	Merkte jij als jong jongetje dat je anders werd bekeken?	5.01
472	Daarvoor was het leuk, ik had een exotische religie.	3.66
473	Maar daarna werd je Nederlanderschap in twijfel getrokken.	7.89
474	Vandaag was ik op een basisschool in Rotterdam Kralingen.	5.31
475	Daar zei een jongen van 12: Ik heb altijd het gevoel dat ik eindexamen doe voor mijn Nederlanderschap.	15.07
476	En hij en zijn ouders zijn allemaal geboren in Nederland.	11.09
478	Dat is iets wat ik constant voel, en wat ik mijn eigen kinderen niet gun.	3.75
479	Dat ze constant eindexamen moeten doen voor een Nederlanderschap.	14.94
481	Ja, maar ik heb altijd afstand genomen van afstand moeten nemen van dingen in Afghanistan of Irak.	4.16
482	Ik zei altijd: Ik lijk meer op jou als witte Nederlander.	3.8
483	Ik vond het heel pijnlijk en het blijft maar doorgaan.	4.1
484	Het is nu 2026, en het is nog steeds aan de orde van de dag.	3.79
485	Ook omdat er nog steeds terroristische aanslagen worden gepleegd.	70.86
487	Ook afgelopen jaren zijn er drie echte aanslagen geweest in Nederland.	80.84
489	Ik kan me goed voorstellen dat als ze allemaal op jou lijken en jouw godsdienst hebben, je ook zo wordt bekeken.	4.12
491	Maar het is wel zo dat de meeste slachtoffers daarvan ook moslims zijn.	34.98
493	En dan dat kleine groepje dwazen waar wij heel veel last van hebben die misbruik maken van religie en daar worden wij op aangesproken.	5.44
494	Je gaat niet 99,9 procent aanspreken op wat die 0,1 procent doet.	10.67
495	Een week na die aanslagen was dat meteen merkbaar in de moslimgemeenschap.	9.27
501	En in Hengelo kreeg een familie een steen door de ramen.	8.33
503	Het trekken van het hoofddoek van een Turks meisje.	80.56
504	Het trekken van het hoofddoek van een Turks meisje.	80.56
505	Waarom is de school afgebrand, wij hebben toch niks gedaan?	23.08
512	Ik zou het heel erg vinden als de volgende generatie ook daar weer de hele tijd op wordt aangesproken.	4.23
513	Maar het begint wel bij dat die dreiging er is en dat we daar iets aan moeten doen.	4.02
517	Onderwijs is heel belangrijk om radicalisering en polarisatie aan te pakken.	34.77
518	Leerkrachten zijn de poortwachters van onze democratie.	17.23
519	Die zien heel goed wat voor informatie er binnenkomt bij kleine kinderen.	4.81
520	Die kunnen een waardevolle rol spelen om te zorgen dat kinderen niet meer zulke opmerkingen krijgen.	6.91
522	Bijvoorbeeld dat onze bijna grootste partij al jaren een idiote campagne voert tegen moslims.	42.14
524	Wat een gevaarlijke, radicale nonsens deze man vertegenwoordigt.	4.53
525	En die uitgenodigd werd door de vorige regering om een centrale rol te spelen in een kabinet.	8.57
526	Onbegrijpelijk, ook van de VVD die hem op het toneel heeft gehaald.	7.42
528	En het is nog steeds van dag tot dag electoraal een enorm interessant onderwerp om dit te onderstrepen.	4.52
533	Angst zaaien rondom moslims is daar aan de orde van de dag.	12.34
539	Het is een klein groepje gekken die mijn religie misbruiken.	4.56
541	Jij weet net zo goed als ik dat wij daarop worden aangesproken.	3.7
543	Hoe kan een klein groepje wereldwijd zoveel macht hebben?!	6.62
546	Onbegrijpelijk dat we Wilders erbij halen, hoe is het mogelijk?	7.34
550	De verbinding, iets waar we alle drie hetzelfde van vinden.	4.92
551	Hoe zorgen we dat we daar meer aandacht voor krijgen.	5.05
552	Dat gaat je niet lukken als wij een partij als de PVV systematisch tolereren en veel te weinig onder kritiek zetten.	5.95
556	Je kunt niet, zeker Bolkestein die veel dingen heeft benoemd Op dit punt had hij het totaal bij het verkeerde eind.	4.82
557	Maar dat de AIVD nog steeds het jihadisme een gevaarlijke stroming vindt gevaarlijk voor onze samenleving.	49.42
558	Gelukkig lees je nu minder dat de AIVD na onderzoek mensen heeft opgepakt of bommateriaal.	60.93
561	Dat is een groot probleem, net als rechts-radicale groepen.	5.59
562	We hebben elkaar nodig, want we hebben er allemaal last van.	4.32
563	Je mag van alles vinden over de Koran, en kritiek hebben op die religie maar we hebben elkaar in een seculiere, pluriforme democratie nodig voor de veiligheid.	5.28
564	Het kan niet zijn dat we zeggen: Jij moet je uitspreken, zodat ik je kan vertrouwen.	3.79
566	Helemaal eens, het is frustrerend als je je constant moet verdedigen.	5.71
569	Toen ik na 9/111 de trein inliep Toen ik na 9/11 de trein inliep liepen mensen de coupé uit.	11.68
573	Ik ben het ermee eens, en ik moet me dubbel verdedigen: Voor mijn huidskleur en dat ik voor De Telegraaf werk.	3.77
577	Een optimistische toon aan het eind van dit gesprek.	3.91
579	Bedankt voor het kijken en tot zondag, dan ben ik hier weer.	3.69