Pauw & De Wit 🇳🇱

_id	69e93b84980f69b4e690e11d
url	https://npo.nl/start/serie/pauw-de-wit/seizoen-2/pauw-de-wit_130/afspelen
datetime	2026-04-22 22:20:00
description	Talkshow over de actualiteit. Aan tafel voeren afwisselend Jeroen Pauw en Tim de Wit het gesprek van de dag. Er is ruimte voor debat en actuele duiding met de hoofdrolspelers uit de politiek en het nieuws.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Het is woensdag 22 april.	5.62
4	Er is de hele dag in Den Haag gedebatteerd over de maatregelen om de energiecrisis aan te pakken.	75.54
5	De grote vraag is: Wie wordt geholpen, is dat genoeg en wie betaalt het eigenlijk?	6.78
6	Dat bespreek ik met Jesse Klaver, Alexander Pechtold en Christianne van der Wal.	4.71
7	En tijdens de Tweede Wereldoorlog roofden de nazi's duizenden objecten zoals schilderijen, sieraden en servies van Joodse Nederlanders.	66.7
8	Lodewijk Asscher vindt dat die geroofde objecten zichtbaar moeten zijn voor iedereen.	13.62
11	Het ging vandaag ook nog over de veelbesproken asielwetten.	4.06
12	Premier Rob Jetten zegt met nieuwe plannen te komen.	14.55
13	Binnen twee weken komt het kabinet met nieuwe nationale maatregelen om de instroom verder te beperken.	50.4
14	De partij, de PVV, die eigenlijk de grootste voorstander was van deze wet, heeft met een politieke sabotage dit uiteindelijk ontmanteld.	30.3
15	Ik denk dat het een gemiste kans is als je al zo lang deze strenge maatregelen wil.	4.85
16	Maar we laten ons daar niet door uit het veld slaan en daarom komt de minister binnenkort zelf met nieuwe voorstellen.	6.04
17	Jesse Klaver, heeft u een idee wat er in die nieuwe voorstellen komt te staan?	9.02
18	Ik heb het kort gehoord, ik was de hele dag in debat.	3.39
22	Ik ben er een beetje bang voor dat er een hoop voor de bühne wordt gedaan.	4.41
25	Ook daar wilden wij met het kabinet op samenwerken.	10.36
26	Maar er is wel een grens: het opsluiten van kinderen.	10.19
27	Als dat uit de wet wordt gehaald, valt er met ons te praten.	5.82
29	De voorstellen hier zullen we ook op inhoud beoordelen.	4.23
30	Er moeten drie elementen in: De dwangsommen van de IND moeten worden afgeschaft.	15.1
33	Als de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt is het logisch dat er een dwangsom is.	9.76
34	Maar bij de IND is de capaciteit zo beperkt een dwangsom gaat niet iets veranderen.	12.47
35	Dus je kunt er iets aan doen maar wat doe je dan om de capaciteit te vergroten en de procedures te versnellen?	7.4
37	Je zou het geld beter kunnen stoppen in een betere machine dan dat je later als straf moet gaan betalen, toch?	15.18
38	Er is denk ik nog veel meer geld nodig om dit op orde te krijgen.	4.06
41	De ongewenstverklaring uitbreiden, ziet u daar iets in?	11.57
42	Het hele punt van de strafbaarstelling, daar waren wij niet voor.	4.62
43	Volgens mij is er ook geen meerderheid voor in het parlement.	7.97
46	We kunnen het intensiever bespreken als we iets meer weten wat er voorligt.	4.15
47	Hoe kijkt u naar de boosheid van gisteren na afloop van de stemming in de Eerste Kamer?	9.11
55	Ze hebben iets te veel gerekend op het voorstemmen van de PVV.	6.67
59	Ik vind ook dat D66 verantwoordelijkheid had kunnen nemen.	5.31
60	Ze hebben het besluit genomen omdat ze de luxe dachten te hebben.	10.55
68	Dat ik het gevoel heb: het komt ze wel goed uit dat het verdienmodel in stand blijft.	4.2
71	Er is een terugkerende naïviteit van VVD-ers over de betrouwbaarheid van de PVV.	13.09
74	Ik denk dat ze zich vergissen in de betrouwbaarheid daar.	4.22
90	We hebben een premier, leider van de grootste partij die tegen de asielwetten is.	6.8
91	Die andere partijen vraagt de plannen wel te steunen.	12.11
96	Maar in alle ernst: Dit kabinet zit er een paar weken.	6.65
99	Ik vind het vooral belangrijk dat minister Van den Brink waar ik veel vertrouwen in heb niet gaat kijken naar de Europese maatregelen.	6.23
102	Er was ook wel eens een VVD-senator die op het laatste moment 's nachts dus laten we elkaar niet te veel verwijten.	4.34
108	Maar ik denk dat het symbool staat voor hoe het kabinet werkt.	4.89
117	Want veel partijen zeggen: de instroom moet anders.	7.65
118	Als burgemeester zeg ik erbij: zorg ervoor dat de opvang menswaardig is.	4.36
120	Vervolgens zorgen dat mensen meedoen, kansen krijgen, de taal leren.	77.46
121	Ik mag één keer per maand op de naturalisatiebijeenkomsten mensen van een papiertje voorzien.	4.1
122	Ik merk dat de taal spreken voor veel mensen een groot probleem is.	6.81
123	'Dat verklaar en beloof ik' ik maak maandelijks mee dat mensen dat niet kunnen zeggen.	3.7
125	Dus willen we draagvlak voor migratiebeleid zorg dan dat wie hier binnenkomt ook een kans krijgt en hier thuishoort.	5.71
128	Dus u weet precies wat hij bedoelt als hij iets zegt.	4.2
129	Waarvan sommigen denken: wat zegt hij nu eigenlijk?	4.48
131	Hebt u de D66-senatoren gevraagd om de novelle dan daar voor te stemmen?	11.25
132	Ik heb met de senatoren van D66, maar ook van andere partijen uitgebreid van gedachten gewisseld.	4.0
133	Het is natuurlijk een discussie die al jarenlang speelt.	4.0
134	En waar je ook graag een doorbraak op wil met elkaar.	4.18
136	Maar daarom komt het kabinet snel met een nieuwe maatregel.	12.38
137	Maar dan kunt u of D66'ers niet overtuigen of u heeft niet zo uw best gedaan.	4.82
138	Nou, kijk, partijen hebben zich gehouden aan afspraken die in het coalitieakkoord zijn gemaakt.	6.43
140	Heeft hij gevraagd aan Boris Dittrich: Ik wil dat je voor of tegen stemt, of niet?	6.39
141	Als ik Boris Dittrich was had ik gezegd: We hebben niet voor niets een Eerste Kamer.	7.16
146	Het kan niet zo zijn dat wat de Tweede Kamer doet dat de Eerste Kamer dat automatisch ook moet doen.	10.42
149	Het is wel zo, dat is mijn ervaring binnen de VVD ik zit hier ook niet namens de VVD maar heb er wel gezeten uiteindelijk heb je politieke deals.	3.88
152	Als Rob Jetten met strengere maatregelen wil komen dan moet het net zo streng zijn.	8.29
156	Ik zie vooral het opgeluchte gezicht van Lodewijk Asscher.	3.7
158	Het is al twee weken onrustig over het voorgenomen bezoek van Kanye West in juni aan Nederland.	30.29
159	Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de Amerikaanse rapper die zich in het verleden antisemitisch uitliet en nazi's verheerlijkte, uit Nederland wordt geweerd.	82.34
160	David van Weel, minister van Justitie en Veiligheid zegt nu dat het kabinet onderzoekt of Kanye West toch geweigerd kan worden.	68.54
161	Laat ik vooropstellen, ik veroordeel de antisemitische uitingen die hij heeft gedaan.	4.07
162	Die zijn verschrikkelijk, en daarvoor is hier in Nederland geen enkele plek.	4.28
163	Ga opstaan in plaats van achterover hangen in de regels.	5.08
164	Als wij zeggen, wij vinden het erg dat het antisemitisme toeneemt dan ga je niet iemand toestaan die vorig jaar nog liedjes uitbracht met Heil Hitler.	31.59
165	Er wordt dus gekeken, ook binnen Justitie en Veiligheid, door de NCTV naar de aanknopingspunten voor een mogelijke weigering.	18.32
167	Dat staat nog los uiteraard van wat we ervan mogen vinden.	4.04
168	Mirjam Bikker zegt heel helder los van alle juridische slijperij: Ik vind dat hij niet moet komen.	7.17
174	Je kunt niet willekeurig maar zeggen: Dit staat me niet aan en u mag niet binnenkomen.	3.96
177	Dat de plek waar hij gaat optreden gaat zeggen: Dit willen wij niet in huis hebben.	3.86
178	Ik denk wel dat we als politici ervoor moeten waken om zelf de overheid op te roepen buiten de wet te treden.	9.79
181	Als je de nazi's gaat verheerlijken ben je van het padje af.	13.6
189	Eigenlijk kan het juridisch niet om deze man te weren.	6.54
190	Nu zegt Van Weel: Ik ga er toch nog eens naar kijken.	4.36
193	Er moet sprake zijn van verstoring van de openbare orde of veiligheid.	8.3
196	Ook ik, die disclaimer moet ik gemaakt hebben ook ik verwerp en distantieer me van die uitspraken van Ye.	3.72
200	Je hebt een juridische werkelijkheid en een politieke werkelijkheid.	3.99
202	Wanneer het spannend wordt en wat ongemakkelijk is op het moment dat de politieke werkelijkheid zich niet wil neerleggen bij de juridische werkelijkheid.	4.99
205	Ik heb wel moeite met Mirjam Bikker die zegt: we moeten niet achterover leunen.	4.47
210	Nee, maar Mirjam Bikker had het over achterover leunen in de regels.	14.23
212	Je kunt het wel of niet wenselijk vinden voor onze samenleving.	5.35
217	Ik maak zelden mee dat een rechter zo gehakt maakt als ik het zo populair mag zeggen over een beslissing van minister Faber.	7.05
218	Het ging om de sprekers van een ramadanbijeenkomst.	10.39
221	Ik bedoel te zeggen, op het moment dat je die wetten niet serieus neemt en denkt van: ik probeer het toch dan krijg je een rechter die daar korte metten mee maakt.	7.26
228	Lodewijk Asscher, u zit hier om te praten over wat de joden in het naziregime is overkomen.	5.37
233	Maar wat hij zegt is het normaliseren van walgelijke stereotypen.	8.33
234	Over een groep mensen die in het verleden hebben ervaren wat er gebeurt als dat gemeengoed wordt.	4.49
235	Je moet niet onderschatten, de muziek is heel populair.	4.08
237	Dat het normaler wordt om dit soort dingen te zeggen.	4.65
239	Maar hoe normaler het wordt, Heil Hitler, ik vind het heel pijnlijk.	4.33
243	Hij was vandaag, om enig perspectief te geven bij het Simon Wiesenthal Center in Beverly Hills.	5.71
244	Hij heeft een aantal keer gezegd: Ik wil met de Joodse gemeenschap in contact treden.	6.56
246	Hij heeft een grote advertentie in de Wall Street Journal gezet.	13.7
247	Waarin hij zegt: Door een ongeluk heb ik serieuze schade aan mijn prefrontale frontex.	12.96
253	Ik wil er niks meer mee te maken hebben en ik wil graag met de Joodse gemeenschap in gesprek om erover te praten wat ik verkeerd heb gedaan.	4.76
255	Ik vind dat niet heel geloofwaardig dat je in een opwelling een liedje schrijft en er een videoclip over maakt en het produceert en het uitbrengt.	4.93
257	Maar het is heel ongeloofwaardig dat dat liedje er ineens was en nu is het over, sorry.	3.8
259	Maar het neemt niet weg dat hij bewust heel veel mensen pijn doet en weet wat het doet.	4.41
260	Weten dat het in goede aarde valt bij mensen die ook in complottheorieën geloven.	19.27
262	Wat Lodewijk Asscher zegt, kun je dat juridische wegen?	9.12
265	Maar wat jij zojuist zei Maar het gevoel dat het iets teweegbrengt bij een groot deel van de samenleving.	3.97
267	Maar hij heeft in de tussentijd optredens gegeven zonder controversiële optredens.	5.0
270	Maar de rechter heeft te beoordelen of er sprake is van iemand die persisteert.	43.64
274	Dat kan een rol spelen in de vraag hoe verder een dreiging actueel is.	5.18
282	Er zijn ook meer mogelijkheden om iemand buiten te houden.	6.24
284	Er zijn veel meer mogelijkheden om te zorgen dat ze iemand die boodschap hier niet kwijt kan. Er zit hier ook een burgemeester aan tafel.	4.32
286	Ik denk dat dit dadelijk op het bordje van collega Marcouch terechtkomt.	4.21
289	De minister zegt nog dat we in een Schengenland zitten.	75.06
291	We staan voor de wetten in het land, hoe moeilijk dat soms ook is.	5.28
292	Ten tweede, gelre dome kan ook denken: wat doen we met deze meneer?	3.78
293	Iedereen die een kaartje koopt, kan dat ook denken.	10.29
294	Wat vaart er in mij en wiens zakken ben ik aan het vullen?	4.58
295	Ik denk dat de burgemeester een klein haakje uit van de openbare orde als je verwacht dat wat er om je heen gebeurt verontrustend gaat zijn.	5.21
297	Dus vind ik en de politici mogen er van alles van vinden en ik mag mij aansluiten bij iedereen die zegt dat het afschuwelijk is we moeten ook durven staan voor een glijdende schaal wat wel en niet mag.	4.64
299	Maar ik vind de voortrajecten de ondernemer van het Gelredome, alle mensen die een kaartje kopen minstens zo belangrijk als de burgemeester die een beslissing moet nemen.	5.94
301	Je kunt mensen niet van tevoren verbieden te spreken.	7.77
302	Je kunt wel degelijk iemand laten optreden als hij strafbare uitingen doet.	8.39
306	Een beetje de schuld van Trump en de oorlog die hij voert.	5.94
307	Sinds de aanval op Iran gaat het in Nederland al over de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten.	72.79
308	Maandag kwam het kabinet dan met een steunpakket ter waarde van ongeveer 1 miljard.	11.38
309	Vandaag debatteerde de Tweede Kamer de hele dag over dit pakket.	8.41
313	Maar mensen voelen het niet dat ze echt gesteund worden.	13.16
314	Als je teen eraf valt, dan kan er ook nog een been afvallen, dus doen we maar niks.	69.68
315	Een metafoor van de heer Vermeer die niet helemaal klopt.	4.67
316	Want een euro kan je maar één keer uitgeven, maar een teen kan je oneindig vaak stoten.	51.17
317	Nederland krijgt van Jetten geen goedkopere benzine, maar wel duurder bier.	87.47
319	Brandstofaccijnzen blijven hoog en de accijnzen op alcohol om ook omhoog.	90.97
321	Mijn grote zorg is dat deze crisis niet eerlijk opgelost gaat worden.	4.75
322	En dan komt dit kabinet-Jetten nu met een waterpistooltje om een grote uitslaande brand te gaan zitten te blussen.	12.41
324	Het vergt wel dat we nu enigszins het hoofd koel houden.	4.02
325	We houden er serieus rekening mee dat de situatie ook kan verslechten.	4.28
326	Rode draad door dit verhaal is dus: Gratis bier bestaat niet.	16.95
329	Klopt de samenvatting als ik zeg: U vond het te weinig?	4.39
332	We komen straks op als het gaat over het openbaar vervoer.	9.66
334	Ik zie een oppositie die het heel vaak eens is over het probleem maar zelden komt met een oplossing.	5.52
335	Ik heb vandaag een minderheidskabinet gezien die het gelukt is om een pakket verder te brengen waar alleen de randjes vanaf zijn gevijld.	4.05
336	En op alle oproepen van het is te weinig, het is te weinig.	4.49
337	Ik vind het verstandig om niet al het geld uit te geven terwijl we nog niet weten wat er op ons afkomt.	3.98
338	En het valt me ook op, het gaat heel veel over alle mensen die het heel hard nodig hebben, en dat is terecht want heel veel mensen hebben het moeilijk en heel veel ondernemers ook.	3.85
339	Maar we mogen ook benoemen dat er heel veel mensen zijn die het wél kunnen dragen.	4.0
341	En het legitimeert wel waarom het kabinet kiest voor gerichte maatregelen.	8.66
348	Maar het is 1 miljard voor 10 cent waar we allemaal van profiteren.	8.96
349	Heel eerlijk, ik, en heel veel mensen kunnen die 4 euro lijen aan de pomp.	4.43
350	Dus heel verstandig dat je het gericht doet maar er zijn ongelooflijk veel mensen en ondernemers die echt in de problemen zitten.	5.56
353	Jimmy Dijk zei ook: De oppositie kon eigenlijk niet een vuist maken.	8.23
355	Maar ik heb ook afgelopen twee weken debatten gevoerd over de hoge energierekening.	9.88
356	En de heer Wilders noemt net zeer terecht de BTW op energie verlagen van bijvoorbeeld 21% naar 9%.	16.92
357	Ik ben er huiverig voor dat we vandaag als oppositie en wij zijn met meer, daar zit een minderheid tegen elkaar uit worden gespeeld.	4.08
360	Waar ik het mee eens mee ben is dat de oppositie het niet eens is.	5.73
361	Want je hebt Pro aan de ene kant en de PVV aan de andere.	6.03
362	Nogal wiedes, je bent op zoek naar verschillende meerderheden.	15.53
364	Daar is het wel gelukt om tot een meerderheid te komen.	6.1
365	Het is voor iedere politieke partij belangrijk om dingen proberen voor elkaar te krijgen.	5.49
366	Dat openbaar vervoer, dat heeft u geregeld en dat gaat met name over de daluren.	5.7
367	Dat begint geloof ik om 9 uur 's ochtends en tot 4 uur 's middags en na half 7 's avonds.	4.1
368	Er wordt daarvan gezegd, daarmee haal je niet per se de werkenden die dagelijks met de trein moeten, die kom je niet echt tegemoet.	10.05
370	Mensen die naar hun werk moeten die doen dat meestal in de spits.	4.97
373	Het vorige kabinet heeft dat verhoogd en dat vinden we een goed idee.	21.17
374	Wat je ook ziet gebeuren er wordt vaak gedaan alsof je reist om naar je werk te gaan.	5.4
376	Veel mensen hebben geen auto of voor hen is autorijden te duur geworden.	84.87
378	En er zijn ook mensen die op een meer flexibele manier hun werk willen invullen.	4.03
379	Dat kan, maar als zelfstandige draai je wel op voor de kosten.	4.32
380	Dat zijn mensen die zelf kunnen kiezen op welk moment ze reizen.	5.42
381	Het zorgt er ook voor dat we de druk afhalen van het spoor.	11.74
383	Even plat gezien, je hebt de rechterkant die met name in woorden van Mark Rutte volgen: Windmolens draaien alleen maar op subsidie.	37.69
384	En links zei: kernenergie is veel te duur en het duurt veel te lang.	52.34
385	Maar beide kanten zijn het liefst niet meer afhankelijk van een derde partij.	3.9
386	Of het nu gas is uit Amerika of olie uit het Midden-Oosten.	10.08
387	Is dat misschien wel de winst van deze oorlog dat in die zin links en rechts wat dichter bij elkaar zijn gekomen?	7.75
388	Het is nodig, ik hoop ook echt dat kamerbreed die hele energietransitie niet meer alleen aanvliegt vanuit duurzaamheid, maar juist vanuit dit soort thema's.	8.93
389	Energieonafhankelijkheid, het feit dat we afhankelijk zijn van fossiel van andere landen waar je misschien geen zaken mee wil doen maakt wel dat de rekening in dit soort crises wordt betaald door onze burgers.	16.47
390	Dus juist inzetten op die energietransitie zodat wonen, thuis betaalbaar blijft maar ook autorijden zijn ook argumenten om te pleiten voor de energietransitie.	32.84
391	Dat is voor mij niet nieuw, dat is altijd het argument geweest.	4.38
392	Ik kan me nog goed herinneren de discussie over Nord Stream om goedkoop Russisch gas te halen.	40.63
394	Daar werd ook mee doorgegaan na het neerhalen van MH17.	43.5
397	Maar je wil niet afhankelijk zijn van iemand als Poetin.	5.27
398	En dit is gewoon doorgetrokken totdat de Amerikanen na de inval in 2021 zeiden: Stop hiermee.	10.62
399	Dus voor ons is dit altijd een belangrijk argument geweest.	4.21
401	Dat als je het hebt over duurzame energie dat het erover gaat dat je voor jezelf kunt zorgen, dat is cruciaal.	5.98
402	Laten we dan teruggaan naar, want jullie hebben vandaag een succes binnen gehad.	3.58
403	Gisteren was het even vervelend, maar vandaag heeft PRO iets belangrijks binnengehaald, gebaseerd op een Duits idee om in de daluren het openbaar vervoer goedkoper te maken.	42.07
404	Maar ik zou zeggen: En nu doorpakken, houdt dit kabinet scherp.	5.04
405	Want, want blijkt, de wereld staat in de fik de brandstofprijzen stijgen.	55.93
407	Maar op dit moment staan er nog bezuinigingen voor het openbaar vervoer na 2021 in de boeken.	15.64
408	Dat betekent verslechtering van het openbaar vervoer.	54.52
411	Dat zegt iedereen: Ja, maar de kwaliteit et cetera.	4.53
412	Maar door telkens dat ad hoc beleid van weer een bezuiniging terugdraaien voor nu weer anderhalf jaar en daarna onzekerheid laten dan kan je geen buschauffeurs op in dienst nemen.	6.51
413	In mijn deel van de Randstad kunnen we de komende jaren, Delft kunnen we de komende jaren 250.000 huizen bijbouwen.	21.25
416	Daarvoor zijn grote investeringen nodig in bijvoorbeeld het spoor tussen Leiden en Dordrecht, een verdubbeling van het spoor.	16.49
417	Je ziet nu al dat er meer gebruik wordt gemaakt van het openbaar vervoer.	4.59
418	Dus voor de bus, de tram, de metro en dadelijk over de trein is het hard nodig dat jij, U, het kabinet scherp beetpakt en zorgt dat ze structurele investeringen gaan doen in het openbaar vervoer.	15.41
419	De bezuinigingen terugdraaien, bij ons heet dat de oude lijn van Leiden, Delft en Rotterdam zo naar Dordrecht.	8.18
421	Maar je kan er klimaatmaatregelen mee nemen, je kan er woningbouw mee realiseren.	18.75
422	Hebt u het idee dat u Jesse Klaver moet overtuigen?	7.22
423	Nee, maar ik heb hem nodig omdat het minderheidskabinet die onzalige bezuinigingen van Schoof heeft overgenomen.	14.02
425	Hier kunnen de vervoersbedrijven geen plannen op maken.	17.08
426	Diezelfde spoorlijn waar ik het net over had, die oude lijn daar zit een terugverdienmodel op van een factor drie.	6.86
427	Dus ga investeren op het openbaar vervoer, goed voor het klimaat goed voor de woningbouw en goed voor de economie.	11.34
430	En vandaag het debat, superbelangrijk het zijn echt wel de pleisters en de noodmaatregelen.	4.11
431	Maar we vergeten het om over structurele oplossingen te hebben die echt bijdragen, en dat gaat over OV en ook over autobelastingen.	5.59
432	Echt om structureel autorijden betaalbaar te houden.	6.08
434	Of er is een oorlog of Oekraïne, of nu weer Iran, we zijn niet crisisbestendig.	12.07
437	Want even bloedserieus, we hebben veel te veel elke keer bij de minister van Verkeer en Waterstaat geld weggehaald waardoor nu Rijkswaterstaat en zo de eindjes aan elkaar moeten knopen.	39.21
439	Maar onze infrastructuur loopt op de laatste poten.	5.68
442	Wat ik de afgelopen jaren heb gezien dat er ook voor Iran heel veel mensen waren die een enorme stress hadden over de energierekening.	27.59
445	Mensen moesten kiezen tussen: ga ik koken of ga ik stoken?	5.59
448	Maar ik hou hier een pleidooi voor het openbaar vervoer.	3.74
453	Nee, maar het heeft wel met deze discussie te maken.	5.43
454	Er worden ook voorstellen gedaan om het leven betaalbaar te maken.	10.95
455	Maar er zijn ook voorstellen om de huren te verhogen.	14.41
457	En structurele maatregelen om het openbaar vervoer rijdend te houden.	6.63
458	Het nieuws dat er in Utrecht geen nieuwe elektriciteitsaansluitingen meer bijkomen.	81.68
461	Aan de ene kant moeten de mensen de winter door geholpen worden en aan de andere kant moet het land vooruit geholpen worden.	5.52
463	Je kunt niet alles bij de overheid neerleggen: Meer, meer, meer.	4.08
464	We moeten ook als inwoner in staat zijn en dan heb ik het over de mensen die kunnen betalen om dan ook een keer een stapje terug te doen.	4.1
465	We moeten ook als inwoner in staat zijn en dan heb ik het over de mensen die kunnen betalen om dan ook een keer een stapje terug te doen.	4.1
470	Belangrijk is om te zeggen dat we niet alleen moeten kijken naar wat burgers kunnen betalen maar de winsten van grote bedrijven zijn enorm.	5.18
471	Daar zou ik lang over kunnen uitweiden maar dat ga ik niet doen.	4.12
472	We zijn de komende weken, maanden zeker nog bezig met het onderwerp.	3.75
474	Duizenden geroofde kunstwerken, sieraden, meubels en gebruiksvoorwerpen die sinds de Tweede Wereldoorlog in depots liggen opgeslagen moeten zichtbaar worden voor publiek en onder beheer komen van de Joodse gemeenschap.	20.83
477	In de kelder van het Rijksmuseum te Amsterdam liggen ongeveer 2700 schilderijen welke in de bezettingstijd naar Duitsland zijn gevoerd.	9.22
479	Tussen 1938 en 1945 werden miljoenen kunststukken van Joden gestolen of onder grote druk weggekocht door de nazi's.	47.19
480	Na de oorlog zijn heel wat van die schilderijen niet teruggegeven aan de eigenaren of hun erfgenamen.	10.36
481	Paleis Het Loo gaat de herkomst onderzoeken van een aantal porseleinen borden.	8.79
482	Het zou gaan om kunst die geroofd is door de nazi's.	22.79
483	De discussie daarover sleept al jaren en dat moet ophouden.	4.55
484	Joodse organisaties vinden het onaanvaardbaar dat een aantal in de oorlog gestolen schilderijen niet wordt teruggegeven aan de nabestaanden.	87.57
485	En het gaat om veel meer dan alleen schilderijen en tekeningen.	5.26
487	Het is een morele kwestie dat een staat niet mag profiteren van de ellende van andere mensen.	6.04
488	Kunst die in WO II gestolen is van de Joodse gemeenschap moet zichtbaar worden voor publiek.	44.14
489	Dat adviseert een speciale commissie onder leiding van Lodewijk Asscher.	5.63
491	U bent voorzitter van de commissie Verweesde Joodse roofkunst.	8.52
492	Wat is het voor kunst, wat zijn het voor voorwerpen?	5.66
494	Je moet je voorstellen in de oorlogsjaren was er stelselmatig ontrechting.	7.81
495	Vanaf 1941 werden Joden verplicht om geld in te leveren daarna hun kunstwerken, vervolgens werden ze massaal opgesloten en gedeporteerd.	12.88
496	En zodra ze weg waren werd hun huis leeggehaald door verhuisbedrijf Puls.	17.36
500	Alles werd een afgepakt, al hun rechten en ook al hun eigendommen.	4.57
503	Dat gingen mensen die dat mooi vonden voor zichzelf.	3.75
504	Het werd massaal afgevoerd en er is ook heel veel verdwenen.	3.65
505	We weten nog steeds eigenlijk de omvang niet ervan.	5.15
506	Vandaag wil de internationale pers het meteen hebben over de waarde want er zitten ook hele beroemde kunstwerken tussen.	4.43
507	Maar de waarde zit hem er vooral in dat het spullen zijn van mensen zoals wij.	3.92
508	Je hebt een cadeautje gekregen omdat je een bijzonder feest had.	3.66
509	Een huwelijkscadeau, je hebt gespaard en je hangt het boven de bank.	4.85
511	De spullen waar we het nu over hebben en dat is toch eigenlijk heel heftig die zijn door de geallieerden teruggebracht.	5.71
512	Maar dan van weten we niet meer wie de eigenaren waren omdat die grotendeels vermoord zijn.	17.82
513	Dus de geschiedenis geeft geen enkel verband meer behalve dan dat je weet: Dit was van iemand zoals u of ik.	3.61
514	Ik las ter voorbereiding dat het dan ook zo was dat als mensen die dan wel terugkwamen en zagen iets wat van hun was moesten procederen, ook tegen de staat om het terug te krijgen.	5.47
515	En als ze dan wonnen dan kwam er nog een proces achteraan dat ze de proceskosten moesten betalen.	14.21
516	Ja, voor het beheer wat de staat had gedaan terwijl jij in een concentratiekamp had gezeten.	4.3
517	De mensen die het hadden overleefd kwamen terug in een hele kille samenleving, die zoiets had van: niet zeuren.	6.8
518	Zeker niet zeuren over je huis of je winkel die was gestolen.	8.06
519	En dat ging heel ver, en het is goed om te beseffen dat dat voor een toch al getraumatiseerde gemeenschap extra leed heeft toegevoegd.	4.23
520	Dus je komt terug, je bent je hele familie kwijt en de Nederlandse overheid die laat je in de steek.	6.53
521	Het heeft dus ook heel lang geduurd voordat daar verandering in kwam.	3.64
523	De Nederlandse overheid nu doet oprecht haar uiterste best om alsnog mensen te vinden.	59.56
525	En in 2021 heeft de toenmalige minister van Engelshoven ook gezegd: op morele gronden vind ik dat dit terug moet naar de Joodse gemeenschap.	29.54
526	In uw voorwoord schrijft u: 'Als je iemand heel erg mist, kan je gehecht blijven aan die ene trui die koffiemok of het schilderij dat bij je ouders hing.	4.88
527	Voor mensen van wie de hele familie vermoord is, kan een teruggevonden voorwerp van enorme betekenis zijn.	5.42
530	Echt iets in huis waarvan je denkt: Dat is nog van vroeger?	4.41
531	Ik heb niet iets in huis, maar ik ben wel vrij onlangs een brief tegengekomen waarin mijn opa Lodewijk Asscher een paar jaar na de oorlog beschrijft wat hem is overkomen.	5.21
532	Hij beschrijft dat hij op een nacht in 1943 gearresteerd wordt met zijn gezin.	12.89
534	En dat hij dan de beruchte SS-er Aus der Fünten te horen krijgt dat hij de volgende dag op transport gaat naar Westerbork.	12.22
535	Dat was de beruchte man die verantwoordelijk is voor de deportatie van tienduizenden joden in Amsterdam.	58.56
536	Ja, in de brief staat ook dat zijn zoontje van 4 maanden moet worden geopereerd.	19.28
537	Aus der Fünten zegt: het kamp kent een hele goede medische afdeling.	7.63
540	Mijn opa zegt in de brief: toen ik terugkwam hoorde ik van de buren dat Aus der Fünten persoonlijk heeft toegekeken bij het leeghalen van mijn woning.	15.26
541	Dus niet alleen zijn kind heeft hij naar het kamp gebracht maar ook nog eens even persoonlijk heeft hij toegekeken hoe de spullen uit zijn huis werden geroofd.	9.61
543	Aan de hand van zo'n voorwerp waarmee iemand heeft gegeten, zo'n bestek je kunt je voorstellen, dat was iemand zoals jij of ik.	3.72
544	En die zijn op een kwade dag uitgesloten door de samenleving, in de steek gelaten en vermoord.	4.35
548	Maar het kan ook inspireren om elke dag te voorkomen dat andere mensen worden uitgesloten.	5.53
550	Zeg maar in een betonnen kolos van een gebouw, koud, kil je geeft er geen feestje.	3.51
551	Die zou je dus eigenlijk wat meer naar de openbaarheid willen brengen.	4.5
552	Ja, die worden daar keurig bewaard maar het is niet voor publiek.	4.12
555	Als je het terug Dat bestek waar ik het over had dat ligt er ook.	3.76
556	Als je het terug wilt geven aan de Joodse gemeenschap maak dan een stichting, verkoop het niet.	12.3
557	En geef die stichting de ruimte om ieder jaar een andere maker uit te nodigen die er misschien een tentoonstelling meemaakt, er naar de scholen mee gaat.	6.86
558	De verhalen vertellen: Dit zijn gewoon spullen die van iemand waren.	10.18
559	Je kunt op allerlei manieren dan zorgen dat terwijl die mensen er niet bij zijn, toch probeert recht te doen aan hun nalatenschap.	5.3
561	Met alle respect voor het woord klein, een mes, of een kleed maar het gaat soms ook om echte schilderijen die in musea hangen.	3.73
562	Bijvoorbeeld het schilderij, dat heet De waarzegster van Jan Steen.	12.45
565	En daar zou eigenlijk iets bij moeten staan, zeg jij.	4.01
566	Ja, verschillende werken, dus een deel is in dat depot in Amersfoort.	6.33
567	Maar er is ook heel veel uitgeleend aan musea, schilderijen.	5.16
569	Maar als je daar nu gaat kijken heb je geen idee waar je naar kijkt.	4.14
570	In hele kleine lettertjes staat erbij: NK-collectie.	3.73
571	Wij zeggen, schrijf daar: Dit werk is in de oorlog gestolen van Joodse medeburgers.	11.19
575	Staan museumdirecteuren er open voor om deze extra mededeling erbij te zetten bij de tentoonstelling?	21.32
576	Dat verschilt, het Rijksmuseum heeft heel veel onderzoek gedaan naar herkomst.	18.74
577	Maar er zijn ook musea, die willen een ander verhaal vertellen met die schilderijen, dus daar kunnen we nog een discussie mee krijgen.	5.51
578	Wij adviseren de minister ook om het te verplichten we willen het ook opleggen in voorwaarden.	19.37
579	En als we straks die kunstwerken overdragen in bruikleen dan kunnen we dat ook opleggen, zodat mensen zich realiseren het is niet alleen prachtig, het was ooit van iemand.	4.5
581	We hebben een toenemend antisemitisme in onze samenleving.	89.58
583	En het is natuurlijk voornamelijk zichtbaar in getallen behalve voor mensen die het betreft.	4.55
584	Zou je iets tegen antisemitisme kunnen doen door dit soort materialen meer te vertellen?	9.67
585	Dat denk ik wel, want het is soms veel tastbaarder als je je realiseert de massaliteit aan de ene kant en tegelijkertijd de individualiteit van een cadeau wat is afgenomen.	4.84
586	Daarom is het ook zo belangrijk, als je ziet na de oorlog we wilden er niks van weten en als je thuis kwam bleken de buren van het bestek te eten en je kreeg het niet terug.	8.46
587	Daarna kwam de fase van de hele grote en dure stukken.	3.57
588	Bijvoorbeeld die Gustav Klimt en dan ging het om tientallen miljoenen.	10.91
589	Maar vandaag zag je wat beelden van die taartvorkjes commercieel: een paar tientjes.	4.46
590	Maar de achtergrond dat dat uit gewone huizen bij gewone mensen is weggehaald maakt het verhaal veel indringender dan alleen een Jan Steen of de dure dingen.	7.51
591	Juist de gewone dingen, wat daar ligt een kroketschep in het midden, ik heb in die handel gezeten.	3.41
594	Maar dit verhaal is denk ik veel beter te vertellen langs dit soort voorwerpen dan alleen ook naast de grote schilderijen met die dure waardes, want dit was van hele gewone mensen.	3.85
595	Met een uitnodiging waarschijnlijk aan allerlei creatieve geesten om een soort connectie met de hedendaagse tijd te maken eens per jaar of zo in een mooie tentoonstelling.	3.96
597	En dan kun je dus ook dat op verschillende manieren doen.	4.02
599	Als je mensen een keer laat eten met dat bestek met dit verhaal dat vergeet je nooit meer.	5.91
600	En een andere keer gebruik je wel die schilderijen.	5.8
601	Ik hoop dat het niet alleen helpt tegen antisemitisme maar ook tegen het insluipen van de ene mensen minder recht geven dan de andere.	7.0
604	Dat besef je ook wel, dat er zoveel objecten zijn waar je niemand meer van terugvindt.	3.87
605	Eigenlijk staan we hier vandaag ontredderd met spullen van mensen die we niet kennen.	4.02
608	Bedankt voor het kijken en tot morgen, dan zit Tim hier.	3.81