Ongehoord Nieuws 🇳🇱

_id	69c51fc15a3cec2158186869
url	https://npo.nl/start/serie/ongehoord-nieuws/seizoen-5/ongehoord-nieuws_547/afspelen
datetime	2026-03-26 12:15:00
description	Dure energie, lage voorraden en alarmerende voorspellingen: wat kunnen de gevolgen voor Nederland zijn van de voortdurende oorlog in het Midden-Oosten? En verder: fictie wordt werkelijkheid in Heerlen, waar de gemeente gaat experimenteren met AI om criminaliteit te voorspellen. We hebben het erover met Arno Wellens, Robert Valentine en Raisa Blommestijn.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Bijna vier weken duurt de oorlog in het Midden-Oosten.	40.7
1	Hoog tijd om het te hebben over de gevolgen daarvan.	4.55
6	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Fijn dat u er weer bij bent.	3.77
14	Aanmeldcentrum Ter Apel meldt grootste aantal asielzoekers in anderhalf jaar.	87.87
17	In de nacht van woensdag op donderdag werd er een ongelooflijk aantal asielzoekers gemeld in Ter Apel.	20.44
18	Via dat aanmeldcentrum wordt iedereen over Nederland verspreid.	8.24
23	Jullie zitten me aan te kijken van: wat gebeurt hier?	4.72
25	Maar stel, het licht gaat hier uit, de stroom vanuit.	3.59
26	Maar stel, het licht gaat hier uit, de stroom valt uit.	3.75
37	Het gebeurt natuurlijk steeds vaker dat de stroom uitvalt.	26.5
47	Je gaat tegen die tijd wel kijken wat je nodig hebt.	4.53
55	Als je alleen maar een sloot voor de deur hebt, handig.	4.44
56	Dat is echt een groot probleem, water in Nederland.	16.54
68	We gaan het straks uitgebreid hebben over hoe dat zit.	4.32
71	Nog heel even terugkomen op jouw verhaal in Ter Apel voordat we onderbroken werden door de zogenaamde stroomstoring.	4.71
81	En als je het combineert met wat er nu gebeurt met de leveringsproblemen en je wilt aanvullen, dan gaat het geld kosten.	4.37
82	Andere Europese landen hebben sinds 2015 gezegd: we gaan meer gas gebruiken, maar de productie afbouwen.	66.43
86	Ik ben blij dat ik niet in de positie zit van Rob Jetten maar hij vertegenwoordigt een vazalstaat bij de koloniale overheersing.	6.0
92	Dat op de Noordzee wordt nu uitgetrokken door een vriendje van Poetin.	13.74
93	Een bedrijf heeft die concessie gekregen ondanks de sancties.	28.89
99	Dat kan niet los worden gezien van de oorlog in het Midden-Oosten.	10.26
100	die veel Nederlanders keihard raakt in de portemonnee.	77.66
101	Blijft het bij duur tanken en een hoge energierekening, of loopt het nog verder uit de hand?	8.35
102	Kijk goed naar de beelden, want dan zie je ook hoe bang we worden gemaakt.	4.24
103	We staan aan de vooravond van de grootste energiecrisis ooit.	78.65
104	Door de oorlog in Iran zijn er al brandstoftekorten in Azië.	80.5
108	Dus het gaat nog jaren duren voordat dat weer opgebouwd is.	3.73
110	En we gaan het uiteindelijk merken, dat is misschien nog wel erger in de inflatie.	4.77
111	Inflatie van ruim vijf procent als gevolg van de oorlog in Iran.	79.9
119	Maar Trump stuurt ook 3000 militaire troepen naar het Midden-Oosten.	26.24
123	Voor de mensen thuis is het belangrijk die vragen zich af er zijn verschillende scenario's denkbaar.	4.47
126	Scenario A is dat de oorlog nog een paar weken duurt en daarna afgelopen is.	14.59
131	Het feit is dat we het nu al voelen in de portemonnee.	4.17
134	Ik denk dat het langer gaat duren dan een week bijvoorbeeld.	3.77
144	De strategische opzet van Trump en Netanyahu is van de kant mislukt.	14.98
145	De strategische opzet van Trump en Netanyahu is faliekant mislukt.	15.51
146	Dat schip heeft nog een maand nodig om daar te komen.	5.17
148	Dan krijg je de nare situatie dat je tekorten krijgt aan brandstoffen wereldwijd.	53.34
149	Maar mensen hebben vaak niet door waar fossiele brandstoffen allemaal inzitten.	51.42
153	Dat alleen al dus wat er gebeurt aan de pomp overal zit benzine.	5.94
156	En dan zou de centrale bank normaal gesproken dat willen bestrijden met een renteverlaging.	12.44
159	De centrale bank zal geneigd zijn om de inflatie te drukken met een hogere rente.	55.25
160	Daardoor krijg je rommelige rustsituaties Daardoor krijg je rommelige situaties op de financiële markt.	8.57
161	De rentes op de staatsschulden van zeer zwakke landen als Frankrijk dat zat al economisch in de ellende ook het Verenigd koninkrijk, met beleggingsfondsen die beginnen leeg te lopen.	25.88
162	Beleggers vinden het eng en willen hun geld uit de fondsen trekken.	49.81
163	Je krijgt hogere rente en hogere financieringskosten voor bedrijven.	11.79
164	Als je een hypotheek wilt oversluiten, alles wordt duurder.	55.54
165	Dat is een heel technisch verhaal maar wat gaan de mensen hier concreet van merken?	4.93
168	Daardoor kan de centrale bank de rente niet verlagen.	20.39
170	En de grondstoffen voor kunstmest fossiele brandstoffen zijn nodig voor de productie van voedsel.	87.17
172	En als je vegan bent en je bent aangesloten bij Extinction Rebellion dan gebruik je ook fossiele brandstoffen.	79.31
173	De landbouwsector gebruikt kunstmest waar fossiele brandstoffen voor nodig zijn.	86.57
178	De mensen in de sub Sahara zijn als eerste de klos.	81.96
181	En kijken naar de vervolgeffecten anders dan alleen aan de pomp.	4.2
182	De allerarmsten krijgen hier als eerste de klappen van.	4.63
183	Je kan nu al nadenken over wat je moet doen om mensen te helpen ook in Nederland.	4.15
184	Want kunstmest, dat gebruik je gedurende de zaaiperiode.	19.88
187	Als wij in april niet voldoende productie van kunstmest hebben en dat gaat door tot juni, juli dan krijg je dit jaar al mislukte oogsten.	47.29
193	De grondstoffen, de halffabricaten in de fossiele sector die beginnen al duurder te worden.	48.79
198	Heel veel beleggers hopen en rekenen erop dat dat een beperkte oorlog zou zijn.	4.6
199	Maar naarmate de tijd vordert de prijs van graan wereldwijd stijgt wel.	39.82
207	Ik heb sowieso het gevoel dat alles al een tijd veel duurder wordt in dit land wordt er chronisch niet vooruitgekeken.	5.47
213	Maar hoe langer dit conflict gaat uur Maar hoe langer dit conflict gaat duren hoe meer risico's er optreden.	3.91
218	Stil, duurt veel langer en het gaat escaleren, wat dan?	5.81
219	Dan gaan de rentes omhoog en wordt investeren duurder.	12.47
221	Normaal gesproken als de rente fors omhoog gaat dan wordt lenen duurder.	17.23
222	De crisis die het tijdens corona had moeten hebben, zit nog in het vat.	12.77
223	De renteverhoging komt bovenop de duurdere brandstofprijzen.	87.54
226	En de oplossing wordt nu gezocht dat hoor je ook op het nieuws in de groene transitie.	11.82
227	Dan moeten onafhankelijk worden dankzij windmolens van de Golfstaten en Trump en Poetin.	7.95
229	De vraag is of mensen zijn voorbereid op die scenario's.	4.51
230	Raisa, jij ging de straat op om mensen te vragen of ze daar rekening mee houden.	6.94
236	Dus de meeste mensen weten Iedereen leeft ook daarvan.	13.08
237	Iedereen gebruikt dat, dus dan heb je toch wel een groot probleem.	4.31
243	En wat voor maatregelen heeft u dan allemaal genomen?	6.82
245	We hebben geïsoleerd, zonnepanelen, heel de rimram.	29.79
247	Bent u bang voor een scenario dat bijvoorbeeld de stroom uitvalt?	6.71
256	Ik denk dat men niet bewust is hoe afhankelijk we zijn van andere landen hierin door voorgaand beleid, door de energietransitie die we hebben doorgemaakt.	6.68
257	En hebben geen kernenergie meer in onze regio, het gasveld is dicht.	72.39
258	We zijn afhankelijk van Amerika, want Rusland mag ook niet meer.	30.94
260	Als dit niet zou spelen, hebben we over een paar jaar ook een probleem op onze energienet.	8.01
264	Als je kijkt waar we nu naartoe gaan, met steeds meer elektrisch gebruik van woonwijken.	7.41
266	Dan hebben we over een aantal jaar überhaupt een probleem.	4.91
268	Er is niet genoeg energie als de windenergie en zonne-energie wegvallen.	49.79
270	Als je dan ook nog civiele brandstoffen kwijtraakt wordt het probleem groter.	28.81
274	Maar 85% van de opgewekte energie komt uit fossiel.	86.7
275	Mensen denken dat ze alleen stroom gebruiken om koffie te zetten.	89.13
277	Als je denkt dat je elektriciteitsbehoefte kunt vervangen met groene stroom dan leef je in een fantasiewereld.	18.88
278	Al was het maar zoals ik noemde als je windenergie opwekt als je zegt dat je geen olie en aardgas nodig hebt.	28.56
279	Als je aardolie kraakt daar komen allerlei producten uit die wij gebruiken.	87.01
283	Omdat je dat wil vervangen met zonnepanelen op het dak.	46.67
284	Dan heb je al die andere industriële grondstoffen niet meer.	6.32
285	Dus die manier kan allemaal zonnepanelen op zijn dak leggen maar in de supermarkt wordt zijn eten veel duurder omdat er in ons eten fossiele brandstoffen zitten.	85.8
287	Het Internationaal Energieagentschap waarschuwt voor de grootste energiecrisis ooit en heeft tien aanbevelingen gedaan aan regeringen om deze onder controle te krijgen zoals onder andere mensen laten thuiswerken, langzamer rijden minder auto's op de weg en het promoten van openbaar vervoer.	75.09
289	Het Internationaal Energieagentschap heeft nu een hele lange lijst van mogelijke maatregelen opgesomd die voor de hele wereld van toepassing kunnen zijn.	13.04
290	Het lijkt me goed om vooral specifiek te kijken naar wat in Nederland verstandig is.	5.06
291	Wereldwijd geldt dat je moet kijken: Kun je de vraag naar en het gebruik van fossiele energie naar beneden krijgen?	22.36
292	Wij hebben daar in 2022 al een hele harde les geleerd toen we van de ene op de andere dag geen Russisch gas meer konden importeren.	68.65
293	Dus hier zijn er heel veel van die besparende maatregelen al genomen of weten we welke we kunnen nemen.	4.18
297	We hebben als Nederland echt een serieus probleem als hij dit uit voort.	9.41
300	Trump en Poetin hebben het monopolie op onze energievoorziening.	88.28
301	Maar groene partijen hebben sinds het begin van deze eeuw onze gasproductie helemaal kapot gemaakt.	79.71
302	Nederland had veel meer gas tot zijn beschikking dan Poetin aan het begin van deze eeuw.	84.67
304	Rob Jetten kwam toen met zijn groene waanzin en heeft dat kapotgemaakt.	6.54
306	Belangrijk is om na te denken wat de scenario's zijn.	4.16
307	Als ik zie hoeveel incompetentie er in beeld komt, en hoeveel er niet wordt voorbereid, daar maak ik me grote zorgen over.	4.83
308	Als het hier helemaal naar beneden gaat, dan moet Rob Jetten in Nederland gaan redden!	5.22
310	Of u bent voorbereid op de oorlog in het Midden-Oosten.	5.74
314	We hadden niet meer de keuze om Russisch gas te gebruiken.	45.94
317	Zij willen alleen andere maatregelen omdat ze een andere religie aanhangen.	17.51
319	De voorlichting van de overheid is altijd heel slecht.	29.54
324	Je telefoon kun je niet meer gebruiken als er elektriciteit uitvalt.	90.34
328	En dan nu een ander, maar ook belangrijk onderwerp: AI.	4.26
332	Het klinkt als sciencefiction: een AI-systeem dat criminaliteit kan voorspellen.	10.33
333	Maar in het Limburgse Heerlen is dat straks realiteit.	4.99
335	In Heerlen loopt sinds oktober een pilot met het AI systeem Pulse-Twin.	14.28
336	Dit systeem is ontworpen om criminaliteit te voorspellen en kan daarnaast de verwarming van bedrijfspanden aan- en uitzetten.	16.91
337	Het AI Pulse-Twin systeem is een systeem dat data van wijken en van mensen verzamelt op één centrale plek.	45.76
338	Een supercomputer waar camerabeelden in worden gezet.	23.29
342	Dus op het moment dat er ergens een onveilige situatie heerst zou je met dat systeem die onveiligheid al vóór kunnen zijn.	4.93
344	Wat risico's met zich meebrengt op het gebied van privacy en profilering.	4.77
345	Mensen in die wijken zouden voordat ze iets gedaan hebben al in een slecht daglicht kunnen worden gezet.	4.35
346	Het systeem kan ook aangesloten worden op slimme meters bij mensen thuis.	7.69
347	Wij hebben van bepaalde burgers toch al mailtjes gehad dat ze zich toch zorgen maken over dat hele systeem.	11.97
348	En ik denk dat we die zorgen echt serieus moeten nemen.	4.31
353	Maar een verschil is of ik het gebruik of de overheid.	5.65
354	Ze hebben subsidie gekregen om dit systeem te bouwen in de stad Heerlen.	11.41
355	Zodat ze kunnen voorspellen waar criminaliteit of overlast gaat plaatsvinden.	13.59
357	Het staat bovenaan de lijst van de meeste criminaliteit.	35.71
359	Maar een systeem optuigen met informatie vanuit politie en jeugdzorg en dat je dat op een plek samenbrengt om voorspellingen te doen dan ga je groepen mensen discrimineren.	24.82
360	Mensen in probleemwijken ga je dan als crimineel zien.	53.8
362	Je gaat ook beter kijken naar de problemen en dan ga je ze ook vinden.	4.95
365	Want het gaat er dan om waar je met welke postcode woont.	7.74
366	We hebben ook de burgemeester van Heerlen om een reactie gevraagd.	10.43
367	Die zei dat je nooit je eigen hersens moet uitschakelen.	6.08
368	In oktober is het al begonnen, het Pulse-Twin systeem.	25.65
373	Maar ze zijn niet open over welke data ze gebruiken.	8.09
378	En als je daardoor de statistieken beter krijgt, ja waarom niet?	8.43
382	Daar zouden ze toestemming voor moeten vragen, per persoon.	11.6
384	Maar nee, ik vind niet dat de overheid zo ver moet gaan.	4.42
385	Dit systeem kan ook aangesloten worden op jouw slimme meter in jouw verwarming uitzetten.	3.95
386	Ik maak me daar niet zo druk over, of AI dat kan. Dat moet helemaal niet kunnen.	4.76
390	Ik weet dat ze in Landgraaf, een buurtgemeente hier daar gaan ze met een drone boven de wijken hangen wie zijn auto fout geparkeerd heeft.	62.51
394	Als het zo is als u zegt tenminste, ik kan 't me bijna niet voorstellen.	3.75
397	Altijd die reacties dat je een brave burger bent en niks hebt te verbergen.	4.3
399	Het gaat erom dat bepaalde dingen bij jou persoonlijk horen.	4.43
401	En dit systeem verhoudt zich slecht tot het strafrecht.	10.3
403	Dat je uiteindelijk pas schuldig bent als je echt schuldig bent bevonden en veroordeeld bent.	7.34
404	Dit systeem behandelt iedereen als een potentiële crimineel.	45.64
405	Je gegevens worden opgeslagen en dat vind ik zorgelijk.	3.81
408	Een systeem dat in jouw hoofd kan kijken en kan voorspellen wanneer iemand een diefstal gaat plegen.	13.98
409	Maar je weet helemaal niet of het daadwerkelijk zo is.	4.35
410	Je moet pas in actie komen als iemand daadwerkelijk een diefstal heeft gepleegd.	12.57
416	Want daar bleek dat het een systeem is van profileren en discrimineren.	9.01
418	In Duitsland en het Verenigd Koninkrijk doet er ook aan mee, aan dit systeem.	10.16
420	Er zijn steden die willen leren van wat er in Nederland gebeurt.	19.7
421	Ze willen kijken wat er gebeurt op andere plekken met dit systeem.	4.32
423	Er is een fonds dat bedoeld is voor overheden om te leren hoe ze data en technologie kunnen inzetten.	27.82
424	Onze verslaggever Kim staat op dit moment in de Tweede Kamer met FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren.	4.97
425	Er zijn niet heel veel enthousiaste reacties over deze vorm van AI.	4.09
429	Ik kijk met een hele kritische blik naar de ontwikkeling van AI.	4.76
430	Het is een technologische revolutie die zijn weerga niet kent.	4.83
431	De uitvinding van de stoommachine valt hierbij in het niet.	26.03
436	Want je kunt zo op grote schaal burgers manipuleren.	7.65
437	Als de macht in verkeerde handen komt krijg je altijd machtsmisbruik.	20.55
438	De overheid wil gebruik maken van de voordelen van AI.	75.08
444	Als daar dan ook nog AI aan vastzit die mogelijk burgers in de gaten kunnen houden dan krijg je een hele rare samenleving.	11.3
446	Maar straks zijn we allemaal verdacht omdat AI dat voor mogelijke misdaad kunnen plegen.	56.6
449	De overheid heeft helaas in het verleden laten zien dat ze er niet voor terugdeinzen om hun macht te gebruiken.	8.43
450	Daarom ben ik buitengewoon kritisch op alle manieren waarop de overheid dit inzet.	4.13
451	Want er worden met dit systeem allerlei vrijheden ingeperkt.	6.54
452	Als we niet een harde grens instellen dan leven straks in een staat waarin we aan de lopende band in de gaten worden gehouden.	4.23
454	Gideon van Meijeren is heel erg kritisch op de ontwikkelingen.	23.6
459	Anderzijds zijn er toch ook AI-toepassingen waar je moeilijk tegen kunt zijn.	5.28
460	Zo AI helpt artsen om sneller en nauwkeuriger kanker op te sporen.	90.76
461	Slimme algoritmes analyseren medische scans en herkennen afwijkingen die voor het oog moeilijk zichtbaar zijn.	90.69
462	Zo kunnen diagnoses eerder worden gesteld en behandelingen sneller starten.	47.83
464	Ook automobilisten hebben baat bij AI, dat in navigatie-apps voortdurend de snelste route bepaalt op basis van realtime verkeersdata.	85.24
474	In de huidige cultuur van paniek gebeurt: alles moet kunnen.	5.34
480	En dat wil niet zeggen dat je voor het systeem in Heerlen bent.	4.19
484	Nu wordt dat ook gebruikt om ons in de gaten te houden en te surveilleren.	6.57
485	Hoe het wordt ingezet door de overheid, dat maakt het problematisch.	8.69
487	Als het kan helpen bij het screenen van kanker is er niks op tegen.	44.05
491	Je moet maar accepteren dat er altijd een camera op je gericht staat.	5.37
495	En dan de reactie van San burgemeester: je moet je hersens blijven gebruiken.	5.3
501	Geeft deze straat u ook zo'n onveilig en onprettig gevoel?	6.34
504	Want volgens de gemeente Amsterdam wordt de publieke ruimte vooral ingericht vanuit mannelijk perspectief.	10.6
505	En dat zou ervoor zorgen dat vrouwen zich vaker onveilig voelen.	84.58
506	En daarom organiseert de gemeente een heuse veiligheidstocht voor vrouwen en voor mensen die zich identificeren als vrouwen.	13.78
507	Ik ben heel benieuwd hoe dat eraan toegaat en wat ik daar als man van kan leren.	4.52
508	In dit gebouw hier zou er verzameld worden om de tocht te gaan lopen.	5.2
509	Maar na uren wachten was er nog helemaal niks of niemand te zien.	4.08
510	Totdat er eindelijk wat vrouwen naar buiten kwamen.	4.76
517	Ik ben toch nog wel heel nieuwsgierig wat ze gaan bespreken tijdens die tocht dus ik dacht: Ik loop toch even een stukje mee.	3.55
518	Nou ja, goed, dus het blijft een groot vraagstuk wat hier nou onveilig is en hoe wij als mannen daarvan kunnen leren om de inrichting van de openbare ruimtes veiliger te maken voor vrouwen.	8.12
522	Wij zien u graag dinsdag weer om kwart over twaalf op NPO 1.	5.71