NOS Journaal 🇳🇱

_id	6ac932aa29df0bef041692a8
url	https://npo.nl/start/serie/nos-journaal-20-00-uur/seizoen-67/nos-journaal_106910/afspelen
datetime	2026-10-09 20:00:00
description	Met het laatste nieuws, gebeurtenissen van nationaal en internationaal belang en de weersverwachting. En op NPO 1 extra met gebarentaal.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 De VS kondigt sancties aan tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag.	20.62
1	De Amerikaanse regering zegt dat Hof te willen ontmantelen.	45.15
3	Verder in het nieuws vandaag: Minister Hermans biedt excuses aan aan Q-koorts-patiënten.	67.06
4	En het Dachau Comité wist dat het verleden van deze man niet klopte.	19.97
5	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
7	De Nobelprijs voor de Vrede is eigenlijk altijd zo gebruikt.	43.83
8	De winnaar werd zij, de Zuid-Afrikaanse rechter Navi Pillay.	9.42
10	En deed dat onder meer voor het Strafhof in Den Haag.	7.69
11	Een erkenning, op de dag dat Trump sancties bekendmaakte tegen dat Hof.	42.04
12	Pillay werkte als mensenrechtenchef bij de VN maar ook als rechter bij het Internationaal Strafhof.	10.17
13	En ook zij uitte haar bezorgdheid over de politieke aanvallen op de internationale rechtsorde.	7.54
14	Want de Verenigde Staten en het Internationale Strafhof die staan al meer dan twintig jaar op heel gespannen voet met elkaar.	9.05
15	Vooral de huidige president Trump geeft het Hof de volle laag.	55.35
16	Zijn minister van Buitenlandse Zaken liet daar vandaag geen misverstand over bestaan.	7.22
17	Het Strafhof is ingesteld om personen te vervolgen die verdacht worden van genocide, misdaden tegen de menselijkheid of oorlogsmisdaden.	50.54
19	Al vanaf het begin waren de Verenigde Staten tegen het Internationaal Strafhof.	11.28
21	Ze willen niet dat Amerikaanse burgers voor een internationale rechtbank kunnen komen.	28.02
22	Onder Bush is er in 2002 zelfs een speciale wet aangenomen: The Hague Invasion Act.	19.33
23	Die geeft de Amerikaanse president het recht om, desnoods met geweld, Amerikanen uit Den Haag te bevrijden.	79.14
24	Nu is de woede van Trump onder meer gewekt door het arrestatiebevel van het hof tegen de Israëlische premier Netanyahu.	55.19
25	En door een onderzoek naar Amerikaanse militairen in Afghanistan.	21.02
26	Daarom legde de VS eerder dit jaar al sancties op aan een rechter en een van de aanklagers.	33.58
27	En ze kondigden aan dat ze ook het instituut als geheel aan gingen pakken.	7.96
28	Het kabinet zegt dat het de stap van de Amerikanen betreurt.	49.42
30	Dus deze escalatie is echt heel teleurstellend en ook onnodig.	4.92
31	Tegelijkertijd ben ik blij dat alle diplomatieke inzet van de afgelopen tijd ervoor heeft gezorgd dat die sancties niet nu meteen ingaan.	5.65
32	En dat we dus de komende zes maanden ook de tijd hebben om met de Verenigde Staten en met alle andere landen tot een passende oplossing te komen zodat het ICC zijn belangrijke werk kan voortzetten.	5.01
33	Werkt praten bij de regering Trump of kunnen ze alleen ferme taal?	25.1
35	Het is mijn taak om dat diplomatieke spoor ook zo goed mogelijk te benutten.	3.89
37	Jorn, waarom is de reactie van Nederland niet veel feller?	6.31
39	Na deze ongekende sancties zou je kunnen verwachten dat er een fellere reactie volgt.	4.77
40	Het kabinet heeft altijd gezegd dat ze het strafhof steen voor steen gaan verdedigen.	30.21
41	Maar het kabinet durft nu niet verder te gaan dan dat.	14.06
43	Die tijd wil het kabinet benutten om daarover te gaan praten.	9.39
44	Kijken of de sancties op tafel kunnen of verzacht kunnen worden.	5.44
45	Nederland kan beloven dat Amerikaanse militairen toch niet vervolgd kunnen worden hier.	35.3
46	Het kabinet is bang dat als het nu te veel reageert, dat de deur dicht gaat.	13.64
47	Waarom denkt het kabinet dat praten met Trumps regering nog helpt?	32.73
50	Het kabinet het elk diplomatiek middel in dat er is.	17.46
52	Onze koning sprak vandaag de voorzitter van het strafhof waar het om gaat.	10.89
53	Trump is niet van de subtiele signalen waarvan de duidelijke taal.	6.62
54	Maar ze kozen in Nederland voor de strategie van praten.	11.67
60	Door naar Kysia Hekster, onze Europa-correspondent.	4.71
61	Zijn ze net zo voorzichtig in Brussel met hun reactie?	10.44
66	In de hoop tegen beter weten misschien in dat er iets te redden valt.	4.93
70	Maar alle 27 leden van de Europese Unie zijn aangesloten bij het hof.	9.13
73	Dan wordt Trump misschien nog bozer en loopt het verder uit de hand.	4.67
75	En dan, na 6 maanden, na dit voorlopige uitstel, wat dan?	4.33
76	Dat hangt er vooral vanaf of het gaat lukken om in het komende half jaar de Amerikanen op andere gedachten te brengen.	4.97
83	Het wordt gezegd: het werk van het Hof is onmisbaar en superbelangrijk.	5.0
84	Mensen die oorlogsmisdaden die moeten vervolgd kunnen worden.	10.46
88	Het Strafhof in Den Haag zegt al maatregelen te hebben genomen om een deel van die sancties op te kunnen vangen.	22.38
89	Zoals het vooruitbetalen van salarissen bijvoorbeeld en het voortaan gebruiken van Europese computerservers.	6.97
90	En dan Q-koorts, dat klinkt als iets van heel lang geleden.	3.93
92	Toen raakten tienduizenden mensen ermee besmet nadat ze in de buurt waren geweest van besmette geiten en schapen.	80.73
93	Maar voor zo'n 2000 patiënten is Q-koorts nog steeds dagelijkse realiteit.	33.01
94	20 jaar later hebben ze nog altijd klachten die het onmogelijk voor ze maakt om een normaal leven te leiden.	7.38
95	Veel te lang liet de overheid het compleet afweten.	10.06
96	Q-koortspatiënten waren dan ook benieuwd wat minister Hermans hun vandaag zou komen vertellen.	40.42
97	Al 20 jaar is Bert Brunninkhuis ziek na een Q-koorts-besmetting.	87.5
99	Als u hier niet zou komen en er geen bijeenkomst zou zijn zou ik in bed gaan liggen.	3.96
100	Hij en honderden andere patiënten willen vandaag maar één ding horen.	3.57
101	We hopen toch dat de minister eindelijk sorry komt zeggen.	6.68
105	Huisartsen in Noord-Brabant zien in korte tijd ineens 100 ernstig zieke mensen.	86.3
106	We hadden de GGD gebeld en die zeiden: Niks aan de hand.	6.3
107	Toch bracht de overheid de ziekte al snel in verband met geitenboerderijen.	39.22
108	Maar het kabinet besluit daarover stil te blijven omdat ze geen paniek willen veroorzaken.	14.46
110	Dus daar hadden toen maatregelen op getroffen moeten worden en was de kans groot dat een flink deel niet ziek was geworden.	6.54
111	Pas eind 2009 besluit het kabinet om de 50.000 besmette dieren toch te doden waarna de epidemie een jaar later uitdooft.	57.43
112	Maar patiënten werden daarna lang niet geloofd en werden bij het aanvragen van een uitkering van het kastje naar de muur gestuurd.	9.97
120	Met het feit dat het lef heeft gehad om sorry te zeggen.	4.31
121	Die anonieme gevoelloze overheid, daar ligt het aan dat ik het nog moet zien, maar ik heb hoop.	3.91
122	De excuses die de minister vandaag maakt gaan expliciet niet over de gebrekkige communicatie van de overheid tijdens de epidemie.	15.93
123	Nee, de minister maakt alleen excuses voor hoe er met patiënten na de epidemie is omgegaan.	71.35
124	Wat er tijdens de epidemie gebeurd is, daarover heeft onderzoek plaatsgevonden.	24.78
125	Daaruit is gebleken dat de overheid rechtmatig gehandeld heeft maar daar loopt ook een hoger beroep naar, en over die lopende zaak daar doe ik nooit uitspraken over.	26.56
126	Naast excuses stelt de minister ook 2,5 miljoen beschikbaar om Q-koorts-patiënten te helpen.	58.12
127	Bijna 2 jaar geleden viel het regime van de Syrische dictator Assad.	23.16
128	In de burgeroorlog die daar aan vooraf ging zijn ruim 150.000 Syriërs naar Nederland gevlucht.	81.15
130	Zodra het Assad-regime was gevallen, keerde hij terug naar Damascus.	21.25
132	Toen het regime van dictator Assad viel, wist Ahmad het meteen.	15.71
134	En nu woont deze hoogleraar Arabische taal en voorzitter van de Syrische schrijversunie alweer bijna 2 jaar in Damascus.	6.66
135	En dus wordt er hier nu veel vergaderd om samen beslissingen te nemen.	3.78
137	Voor werk reist hij door het hele land en treft de ene na de andere uitdaging aan.	4.01
139	Zoals u weet wil de Nederlandse politiek heel graag dat veel meer mensen uit Nederland terug gaan naar Syrië.	36.37
142	Als iemand in Nederland u belt en zegt: Ahmad wij zijn ook aan het denken, zullen we teruggaan naar Syrië wat is dan u advies?	29.6
145	Want uit cijfers blijkt dat er weinig schot zit in die terugkeer: Sinds de val van Assad zijn een kleine 2000 Syriërs vrijwillig vertrokken.	74.58
146	Tegenwoordig krijgen Syriërs die hiernaartoe komen geen verblijfsvergunning meer.	87.99
147	Er zijn nu ruim 17.000 Syriërs hier zonder asielstatus en die wil het kabinet laten terugkeren.	73.66
148	Maar de Syrische regering wil eerst meer hulp om het land op te bouwen.	42.89
149	Wij hebben de verantwoordelijkheid voor de mensen die afgewezen worden in asielverzoeken om die te laten terugkeren.	6.8
153	We voeren nu gesprekken met de Syrische overheid om te combineren dat we en aan wederopbouw doen en daarmee ook economie het land weer op de benen krijgen, zodat ze er ook mensen kunnen terugkeren.	13.46
155	Straks in dit Journaal: De financiële problemen in Frankrijk worden almaar groter: Daar gaan wij last van krijgen.	26.59
156	En Paarse Vrijdag, als tegenwicht voor de dalende homo-acceptatie.	4.86
157	Buschauffeurs en machinisten in het streekvervoer leggen tot kerst het werk één dag per week neer.	52.41
158	De stakingen volgen op de vastgelopen onderhandelingen over een nieuwe cao.	19.85
159	De vakbonden willen een loonsverhoging en ze willen een betere regeling van balans tussen werk en privé.	24.71
162	De fietsmerken Batavus, Koga en Babboe maken een doorstart.	34.84
163	Ze worden eigendom van een investeringsmaatschappij.	13.95
164	De merken waren eerst van de Nederlandse fietsproducent Accell.	15.86
166	De Europese Unie gaat de import van hybride auto's uit China halveren.	88.54
168	Brussel maakt zich al langer zorgen over de concurrentie voor Europese fabrikanten.	17.62
169	De import uit China nam de afgelopen jaren sterk toe, terwijl de prijzen daalden.	30.32
170	De Franse overheid doet een poging om de studentenprotesten te sussen.	75.24
172	Een investering van tientallen miljoenen, nemen demonstranten daar genoegen mee?	8.31
173	Volgens de Franse minister van Onderwijs blijft het niet bij de 3000 extra leerkrachten.	83.53
174	De protesterende leerlingen, studenten en leerkrachten zijn niet onder de indruk.	18.3
175	De grote vraag is wat Frankrijk nog meer kan doen want er zijn grote zorgen over de overheidsfinanciën.	10.82
176	Italië was altijd het zorgenkindje van de eurolanden Frankrijk neemt die rol nu snel over.	11.64
177	Geldschieters vertrouwen Frankrijk een stuk minder.	90.12
178	En dat is niet omdat dat vandaag de protestborden blijven staan.	4.18
180	Al sinds de start van de euro houdt Frankrijk zich niet aan afspraken die de eurolanden samen maakten.	50.91
181	De meeste van de 12 eurolanden vinden dat Frankrijk veel meer moet doen om zijn begroting op orde te krijgen.	87.55
182	Want voor het derde jaar op rij schendt Frankrijk het stabiliteitspact.	77.63
183	Er was in de beginjaren van de euro nog geloof dat de Franse overheid daar wat aan kon doen.	20.0
185	Van bijna 900 miljard bij de start van de euro, naar een schuld van meer dan 3500 miljard euro nu.	11.15
186	Dat hoeft niet erg te zijn, zolang je economie maar hard genoeg groeit.	6.0
188	En in Frankrijk speelt daar dan weer extra bij turbulentie rondom het begrotingsbeleid.	13.54
189	Omdat Frankrijk zoveel moeite heeft met het begrotingstekort en de staatsschuld.	44.23
190	met het terugbrengen van het begrotingstekort en de staatsschuld.	14.68
191	En dat zie je terug in de rentes die geldschieters vragen voor het geld dat ze aan de Franse overheid lenen.	15.62
193	Frankrijk betaalt meer dan Spanje en Italië en ook meer naar Griekenland waar de eurocrisis in 2012 om draaide.	76.32
195	Hoe hoger die rentelasten, hoe meer bezuinigingen op andere fronten je daartegenover moet zetten omdat compenseren.	5.49
196	je daartegenover moet zetten om dat te compenseren.	5.3
197	Dus de opgave wordt heel veel moeilijker en heel veel groter zolang als die rente blijft stijgen, en daarmee de rentelasten.	6.14
198	Wat het alsmaar lastiger gemaakt om die begroting op orde te brengen.	4.62
200	Nee, dan wordt het uiteindelijk een heel lastig verhaal.	4.13
201	Terwijl de schulden en rentes blijven oplopen komt de regering van premier Sébastien Lecornu in steeds lastiger vaarwater.	6.84
202	Hij moet de begroting erdoorheen zien te krijgen voor volgend jaar.	4.51
204	Vorig jaar was dat ook al zo, maar dit jaar is dat extra lastig omdat er over een half jaar presidentsverkiezingen zijn in Frankrijk.	14.71
205	En wat nu ook nog eens meespeelt is de druk op straat die met de protesten steeds verder wordt opgevoerd.	3.61
206	En dan een kwestie waarbij het woord 'pijnlijk' misschien nog veel te mild is.	4.47
207	Iemand van 99, die geregeld bij herdenkingen is van de Tweede Wereldoorlog.	14.32
208	En op scholen vertelt over zijn ervaringen als gevangene in concentratiekamp Dachau.	15.94
210	Het Dachau Comité wist al 2 jaar dat zijn verhalen niet klopten.	13.25
211	Het Historisch Nieuwsblad bracht de zaak naar buiten.	7.6
212	In 2025 was Wilbrink eregast bij de 5 mei-herdenking.	7.07
213	Hij beweerde als tiener in concentratiekamp Dachau te hebben gezeten waar hij als lijksjouwer tientallen levens zou hebben gered.	22.2
214	De afgelopen tien jaar sprak hij hierover in interviews.	6.4
215	Als een van mijn kinderen een schoteltje kapot liet vallen dan sprong ik als een wilde op want als je daar iets liet vallen dat kapot ging, ging jij ook bijna kapot.	10.0
216	Er verscheen een biografie, die het Dachaucomité verbaasde.	9.31
220	En daar bleek pijnlijk uit dat de verhalen niet klopten.	4.83
221	In de nauwkeurig bijgehouden administratie van Dachau kwam Wilbrink niet voor.	6.57
222	Hij heeft geen kampnummer en ontvangen onderscheidingen bleken niet te bestaan.	7.96
223	In een publicatie van het Historisch Nieuwsblad staan nog veel meer onwaarheden beschreven.	7.82
224	Het Dachau comité trachtte eerder verspreiding van de verhalen tegen te gaan.	16.23
225	Maar optredens en publicaties gingen door, daarom kiezen ze nu voor openbaarheid.	6.36
226	Ik vind het een ontzettende verdrietige en pijnlijke situatie.	4.9
227	Omdat het hier gaat over iemand die ongetwijfeld gelooft in hetgeen hij zegt te hebben meegemaakt.	5.37
228	En tegelijkertijd moeten we constateren dat het niet waar is.	4.34
229	En het verhaal, zoals hij dat neerlegt dat mag toch niet verder verspreid worden omdat het de geloofwaardigheid van de feiten en de werkelijkheid wat er is gebeurd in concentratiekamp Dachau en in bredere zin in die Tweede Wereldoorlog dat mag op geen enkele manier in twijfel gebracht worden.	4.9
230	Want verspreiding van onwaarheden tast de geloofwaardigheid aan van wat er in de Tweede Wereldoorlog gebeurde.	15.41
233	Meer dan 2100 basisscholen en 1000 middelbare scholen deden er vandaag aan mee.	11.47
234	De dag waarop wordt stilgestaan bij de acceptatie van de LHBTI-leerlingen.	16.61
235	Onlangs bleek uit onderzoek dat de homo-acceptatie onder jongeren enorm afneemt.	88.48
236	Nog nooit deden er zoveel scholen mee aan Paarse Vrijdag.	13.89
237	Volgens het COC, de initiatiefnemer, waarschijnlijk juist om een tegengeluid te geven.	21.43
238	We hebben hier nog nagellakjes staan, we hebben hier plaktattoos.	4.46
239	Dit berichtje van: kom langs, we hebben jullie kunnen inschrijven.	3.99
240	Cadeautjes en informatie hier bij de Paarse Vrijdagkramen op een school in Veendam.	5.56
243	Er zijn leerlingen die vinden het overdreven of belachelijk.	82.67
245	Leerlingen zeggen dat alle homo's weg moeten van deze school of nog veel erger.	58.48
248	Steeds meer scholen doen dus mee aan Paarse Vrijdag maar tegelijkertijd zien ze ook dat de weerstand onder de leerlingen groeit.	24.83
249	En dus kun je je afvragen, Paarse Vrijdag, werkt het eigenlijk wel?	7.05
250	Ik denk ook dat als je dit zegt, van er is een antireactie ontstaan door de regenboogvlaggen dat het juist nog nodig is om een Regenboogdag te hebben omdat er gewoon nog steeds wordt gediscrimineerd.	17.52
252	Om discriminatie tegen te gaan, zouden scholen de leerlingen bijvoorbeeld kunnen laten kennismaken met hoe het is om uitgesloten te worden.	23.49
253	Dat kan je concreet doen door films, theaterstukken, ervaringsverhalen van mensen die LHBTIQ+ zijn te delen met de jongeren.	7.18
254	Want door die verhalen kunnen zij zich inleven en kunnen ze meevoelen.	4.54
255	En dat meevoelen, dat inleven, dat leidt tot minder vooroordelen, weten we uit onderzoek.	11.5
256	Tot die tijd blijven ze hier in Tilburg enthousiast Paarse Vrijdag vieren.	4.34
257	Ik vind het misschien een beetje overbodig, maar is wel leuk voor ze.	4.09
260	Pas aan het eind van de dag brak in het noordwesten de zon door.	8.8
262	Er is behoorlijk wat regen gevallen, in het noordwesten 20 ml.	21.19
263	Vanuit het westen komen er koudere lucht en bij een aan.	19.26
264	Dus we zijn voorlopig nog niet van het wisselvallige weer af.	3.65
265	In het oosten zien we nog een lagedrukgebied, daar vrij veel regen.	54.02
269	Het is dus erg onstuimig weer in het zuiden van Europa.	4.21
272	Vanuit het noordwesten komt er een nieuw gebied met buien aan.	17.42
273	Het gele plusje betekent dat er onweer voorkomt bij de buien.	88.25
280	In het noorden veel regen, in het zuiden lijkt het relatief veel droger.	22.46
281	Maar hagel, onweer, we gaan van alles morgen voorbij zien komen.	3.86
289	Dinsdag begint droger gaat het in de loop van de dag regenen.	19.72
291	We begonnen met de Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag.	18.71
292	De Amerikanen willen het Hof, het laatste redmiddel voor het vervolgen van mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden, volledig ontmantelen.	69.14
293	Nederland reageert voorzichtig, volgens het kabinet is er nog ruimte om te praten met de Amerikanen.	40.65
294	Ook in Nieuwsuur aandacht voor de Amerikaanse dreigementen aan het Internationale Strafhof.	29.94
295	Met als gast hoogleraar Internationaal Strafrecht Marieke de Hoon.	6.23