Goedemorgen Nederland 🇳🇱

_id	69f84d51980f69b4e6a02478
url	https://npo.nl/start/serie/goedemorgen-nederland/seizoen-10_6/goedemorgen-nederland_10998/afspelen
datetime	2026-05-04 09:15:00
description	Te gast over de Nationale Dodenherdenking: Ank Bijleveld als ochtendmens, Commandant der Strijdkrachten Generaal Onno Eichelsheim, Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier en Daniella Zwaaf, nabestaande van een Holocaust-overlevende.

 

Statements

idx	statement	score
3	Ochtendmens Ank Bijleveld, directeur van het Joods Cultureel Kwartier Emile Schrijver en gastspreker namens Na de oorlog: Daniella Zwaaf.	7.68
4	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Vanochtend werden we opgeschrikt van beelden van de bekladding van de Dam in Amsterdam.	12.63
6	Dit is die van de premier: we hebben ook de reactie van de burgemeester van Amsterdam: er staat ook: het kwetst alle nabestaanden.	54.2
9	Het lijkt steeds vaker dat het gevoel dat bijvoorbeeld iets als dit oproept bij de Joodse gemeenschap maar ook bij anderen ook bij nakomelingen van gesneuvelde militairen het doet er niet meer toe, deze zaak is groter en wij, degenen die dit doen hebben het recht om dit te doen.	7.63
12	Het heeft niks met vrijheid van meningsuiting te maken.	4.71
14	Omdat: er is een dag waarop we met elkaar willen stilstaan bij de mensen die we hebben verloren.	5.19
16	Mijn vriend is militair, ik voel dit ook persoonlijk.	4.6
17	Maar alle mensen die om wat voor reden dan ook zijn vermoord of gesneuveld verdienen een moment dat we even aan te denken.	5.04
18	Waarom moet ook dat weer worden gekaapt als het ware.	5.0
19	Laten we snel doorgaan naar waar het eigenlijk om zou moeten gaan.	4.41
20	Een moment om stil te staan bij de struikelstenen die zijn geplaatst voor Joodse huizen waar mensen woonden voordat ze werden gedeporteerd.	14.66
22	We hebben contact met Hans Roos van de Stichting Instandhouding Joods Erfgoed Gooi & Vechtstreek.	7.54
25	Hoe belangrijk en zijn dit soort stenen om het verhaal levend te houden?	5.89
26	Ik denk dat de actualiteit van vandaag uitwijst dat we het verhaal over de Shoah moeten blijven vertellen.	8.99
27	Want het is ongelooflijk niet alleen om de nabestaanden in dit kader van dienst te zijn u moet goed begrijpen de slachtoffers van de Shoah hebben geen graf.	14.55
28	Hun namen kom je tegen op namenmuren grote plakkaten waar duizenden andere namen opstaan en de kracht van dit struikelstenen project is dat we hun namen terugbrengen en plaatsen.. Voor de huizen waar ze nog in vrijheid hebben kunnen wonen.	3.96
32	Het is ongelooflijk belangrijk, je kunt het lezen in de Talmoed": een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is.	4.22
33	Wij brengen de namen terug naar het laatste adres waar ze in vrijheid hebben kunnen wonen.	3.48
35	In mijn eigen woonplaats was ook een Stolpersteinen project.	6.98
37	Ik wist wel dat er een joodse begraafplaats en synagoge was geweest.	5.88
38	Maar ik wist niet uit welke huizen de mensen zijn weggevoerd.	6.23
43	Ik heb in Holten als commissaris van de Koning de Stolpersteinen wel eens gepoetst met kinderen.	4.69
44	Kwam toen ook een joodse nabestaande er iets over vertellen.	7.51
47	Ja, ik woon zelf in Haarlem en ben daar ook actief.	8.06
48	Op deze manier krijgen deze mensen voor het eerst een plek waar je naartoe kunt.	3.87
49	Daar heb ik nooit zo over nagedacht, dat ze geen graf hebben.	3.68
50	Het is letterlijk wat een Stolperstein betekent dat je er over gestruikeld.	7.13
51	Je struikelt even en staat stil bij het individuele leven van de mensen.	46.56
55	Daniella Zwaaf maakt als vrijwilliger, namens Stichting Na de oorlog thema's als uitsluiting en antisemitisme op scholen bespreekbaar.	25.17
56	Het praten over de Holocaust en hedendaags antisemitisme kan een uitdaging zijn.	22.44
57	De geschiedenis van de Holocaust komt steeds verder van ons af te staan.	44.92
58	Leerlingen kunnen zich er soms nog weinig bij voorstellen.	5.44
59	En als docent sta je voor de uitdaging hoe je jouw leerlingen blijft interesseren op een manier die beklijft.	5.63
60	De gastlessen van na de oorlog brengen dat verleden tot leven.	12.73
61	De gastlessen van Na de oorlog brengen dat verleden tot leven.	11.78
62	Dan opeens wordt er keihard op de deur ge Aufmachen!	3.69
64	Onze gastsprekers delen hun familieverhalen en nemen leerlingen mee in een geschiedenis die nog altijd actueel is.	3.92
66	Want democratie is mooi maar een rechtsstaat zorgt dat mensen veilig zijn.	38.93
67	Daniella, jij staat gemiddeld 2 keer per week voor de klas om gastlessen over de Holocaust te geven.	82.27
70	Zit je soms meteen de boel op scherp, hoe gaat dat?	4.73
71	Sowieso is het voor de leerlingen al heel bijzonder dat er een joods iemand is die er niet uitziet als Anne Frank.	8.54
75	Ik vertel over mijn opa, van wie ik veel hou en dan maak je meteen verbinding, iedereen heeft wel iemand van wie hij houdt.	3.46
76	En dan praat ik over de donderwolk die altijd om mijn opa heen hing maar die mij als kind wel bang maakte.	4.06
77	Dat ik er niks van snapte maar wel graag wilde weten wat er met hem was.	3.99
78	Ik las dat je ook soms wel eens zegt: iedereen die niet blond is en geen blauwe ogen, eruit!	3.99
80	Ik wil niet alleen een verhaal vertellen maar ook dat ze het voelen.	4.3
82	Hier zie je de baby, dat is mijn tante die ik moet afstaan.	3.91
85	En de joodse en de niet Joodse leerlingen werden van elkaar gescheiden.	32.89
86	Dus dan doe ik dat ook: iedereen met blond haar en blauwe ogen blijft zitten en de rest eruit.	3.62
87	En dan gaan ze onder protest of schoorvoetend of als makke schaapjes de klas uit.	4.21
88	En dan hebben we later het gesprek: wat heb je nou meegemaakt?	3.86
93	En dan komt het verhaal van je opa die in Auschwitz heeft gezeten.	13.25
94	Hij komt terug, was 37 kilo, dat komt dan ter sprake.	18.71
98	En later, als we het nabespreken de les is een opstap naar een gesprek.	3.57
102	Dan hoor ik heel vaak terug: Zo, dat hij dan nog leefde!	3.68
103	Leerlingen op middelbare scholen komen geregeld met desinformatie over de Holocaust de klas in.	90.62
104	Ze halen deze informatie bijvoorbeeld uit TikTok-video's.	22.49
105	Dat blijkt uit een rondgang van NOS Stories langs bijna alle middelbare scholen in Nederland.	21.64
106	Ik kom het best vaak tegen als ik op Instagram of Tiktok aan het scrollen ben.	13.67
107	Dat de Holocaust niet heeft bestaan of dat het echt niet zo erg was.	12.14
108	Ik weet ook niet altijd zeker wat nou wel of niet waar is.	4.14
109	Ik kwam laatst een video tegen tot een crematorium in Auschwitz pas later is gebouwd omdat ze zeiden dat de schoorsteen er nog niet stond in 1945.	28.32
110	Ik kwam er vrij snel achter dat je het niet moet geloven.	4.26
111	Zo, deze reportage is sowieso het terugkijken waard dan zie je wat kinderen online allemaal zien.	4.9
112	Vanuit het Holocaustmuseum daar gaat het juist om de betrouwbaarheid van dit soort informatie.	18.6
114	Het grote nadeel van Tiktok is: pats pats, het komt binnen.	56.86
115	Kinderen hebben amper tijd om zich af te vragen of het klopt.	25.68
116	En algoritmes zorgen ervoor dat ze in die bubbel blijven.	71.2
117	Dus scholen en docenten moeten we blijven steunen bij dit best omgewikkelde onderwerp.	5.08
118	Dit is in bredere zin, ik ben net voorzitter geworden van het huis van de democratie en rechtsstaat en je ziet dat we die democratie veel meer onder de aandacht moeten brengen.	4.51
121	Zeker, ik krijg over het algemeen heel warme reacties, omdat het verhaal dichtbij komt en klein is en het kinderen raakt.	3.89
122	Maar ik heb ook wel eens meegemaakt dat een jongetje van 11 zijn na het verhaal: alle joden moeten dood.	9.01
124	Ik vind het dan wel belangrijk om in gesprek te gaan.	4.07
128	Als het grensoverschrijdend is, zeg ik er iets van.	3.99
129	Ze zeggen ook soms dat ze wel iemand zouden verraden om hun familie te beschermen.	16.75
130	Maar even terug naar dat jongetje van 11: hoe komt hij bij zoiets?!	5.43
131	Ik denk dat het een combinatie is van wat je thuishoort wat je meekrijgt en wat je op sociale media hoort en in je eigen omgeving gebeurt.	5.56
134	Je weet dat het veel voorkomt in de moslimgemeenschap.	7.93
136	Het allerbelangrijkste is dat we blijven benadrukken dat het niet normaal is.	5.99
137	Normaal tegen elkaar blijven doen is waar het om gaat.	5.46
140	Bijhebben bij het Nationaal Holocaustmuseum ook grote groepen leerlingen.	24.34
141	Daar komt ook zeer regelmatig de vraag naar voren hoe het met de joden nu zit.	5.43
142	Je moet dat soort gesprekken niet afkappen maar blijven uitleggen.	4.29
143	Er moet ruimte zijn voor veel geschiedenissen naast elkaar.	4.34
145	Je kunt je afvragen of je het dat jongetje van 11 kwalijk kunt nemen.	36.27
147	We hebben vanuit onze stichting ook workshops georganiseerd voor pabo studenten.	7.29
149	Ik heb een beetje geholpen vanuit mijn dagelijkse werk om wel dit jongetje aan te spreken want het kan gewoon niet.	3.57
151	Je kunt er ook door ontmoedigd raken maar het heeft geen enkele zin.	4.39
152	De kunst is om toch weer de jongere generatie erbij te blijven houden en ook uit te leggen dat dit is wat er gebeurt als je elkaar niet meer als mensen ziet.	6.91
153	Eerder in de uitzending hadden we de zin van de Koning.	3.64
159	Blijf in gesprek en ziet de ander als mens en bloed is rood van iedereen.	4.22
162	Morgen vieren we bevrijdingsdag met ondermeer Jörgen Raymann, Astrid Ci en Victoria Koblenko.	5.96
163	Straks om half twaalf meer WNL op NPO Radio 1 met Sven op 1.	7.5