Goedemorgen Nederland 🇳🇱

_id	69f83cea980f69b4e69d85ce
url	https://npo.nl/start/serie/goedemorgen-nederland/seizoen-10_5/goedemorgen-nederland_10997/afspelen
datetime	2026-05-04 08:10:00
description	Te gast over de Nationale Dodenherdenking: Ank Bijleveld als ochtendmens, Commandant der Strijdkrachten Generaal Onno Eichelsheim, Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier en Daniella Zwaaf, nabestaande van een Holocaust-overlevende.

 

Statements

idx	statement	score
0	Het is maandag 4 mei, welkom bij Goedemorgen Nederland.	4.32
1	Bij ons op de bank: directeur van het Joods Cultureel Kwartier Emile Schrijver Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim en ons ochtendmens Ank Bijleveld.	5.49
2	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Het is vandaag de dag dat we overal in het land herdenken.	3.6
4	En deze ochtend is onze verslaggever Lennard Jan Geerts in het Anne Frank Huis.	5.31
8	Het is natuurlijk belangrijk dat we dit soort verhalen blijven vertellen.	4.14
9	Daarom zijn we in het kamertje van Anne Frank met Onno, de projectleider.	4.67
10	Dit is het kamertje dat Anne eerst met haar zus Margot deelde.	6.17
13	Het is een bekend verhaal, maar het verhaal even in het kort voor wie het niet zo goed kent?	5.43
14	Geboren in Frankfurt, vier jaar oud naar Nederland Nederland als nieuw thuis, de oorlog begint, onderduiken meer dan twee jaar hier, gedeporteerd, en uiteindelijk vermoord in Bergen Belsen.	14.91
16	Dit was haar wereld, je ziet nog de plaatjes die zij op heeft geplakt.	3.53
17	Ik vind het ontzettend bijzonder om te beseffen dat zij in deze extreme situatie, haar talent ontdekte en haar passie vond: schrijven.	4.09
18	Daar is hij nu ook wereldberoemd mee geworden, met haar dagboek.	4.36
19	Het trekt ook bezoekers uit de hele wereld hiernaartoe.	6.42
21	Dit is de nachtsituatie, mensen moesten destijds verduisteren omdat de Duitsers anders te makkelijk de weg konden vinden.	21.58
23	Het is toch best wel ingrijpend dat het zo donker was, ook dat verhaal.	4.43
24	Wat geeft u mensen mee op deze plek, wat wilt u dat mensen onthouden?	4.26
25	Het verhaal van Anne Frank is een uitstekend startpunt als het je interesseert maar laat het alsjeblieft niet je eindpunt zijn.	4.99
27	Maar als startpunt is het ontroerend en indrukwekkend.	3.77
31	Op de middelbare school, dus dat is al heel lang geleden.	6.07
32	Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van zo'n meisje ook een middelbare scholier, als je er goed naar kijkt die daar een heel besloten wereld heeft maar uiteindelijk een voorbeeld is geworden voor wat er is gebeurd.	5.17
34	Dat beeld, die plek, ook dat die bewaard is gebleven waar mensen nog naartoe kunnen gaan het is ontzettend belangrijk dat het verhaal verteld blijft worden.	4.24
35	Überhaupt die vertalen blijven vertellen omdat er nu bijna geen overlevenden meer zijn.	4.29
37	Na de oorlog werd zij een steeds groter symbool van een soort menselijkheid.	5.5
38	Niet alleen in Nederland, maar ook wereldwijd is zij de drempel tot deze geschiedenis.	5.21
39	Het was een Joods meisje in de onderduik dat precies het andere lot heeft ondergaan als al die andere vermoorde joden.	22.7
40	Die combinatie, zeker in de tweede versie want ze heeft verschillende versies gemaakt van haar dagboek er is ook iemand met groot schrijverstalent vermoord.	12.37
41	Het kleinkind van de neef van Anne Frank maakt een nieuwe serie.	22.21
42	Een bizarre gedachte, dat dit nog steeds voor nieuwe verhalen zorgt en dat het verhaal daarmee ook levend blijft.	5.07
43	De hele familie, de hele Zwitserse connectie ook van Anne Frank daar wordt ook ontzettend aan gewerkt om die herinnering levend te houden juist ook aan het familieverhaal wat er is.	5.89
44	Het duurt soms meerdere generaties voor een verhaal weer op zijn plek is.	3.69
45	Verhalen moeten verteld blijven worden, dat is ook het thema van vier en vijf mei.	4.33
48	Het is je moeilijk voor te stellen hoe het precies is geweest en wat het betekent voor een jong mens als Anne Frank.	4.61
49	Daar kun je het herbeleven, hoe vervelend het ook is.	5.61
50	Overal in het land worden vandaag 4 mei-lezingen worden gehouden.	7.09
51	De bekendste is die in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.	10.27
52	Vorig jaar vertelde Philip Freriks daar het ontroerende verhaal van zijn broer Jan die bij de bevrijding van Groningen in 1945 overleed.	13.7
53	In de verwarring van welke straat nou wel en welke niet bevrijd was, werd Jantje door friendly fire getroffen.	6.5
58	Een broer die door een verdwaalde kogel wordt getroffen.	71.53
60	Het is een vreselijk verhaal als je dat woord omdat het uiteindelijk niet hetgene is waarom je de strijd in bent gegaan.	5.07
61	Ank, u gaf vorig jaar zelf ook een 4 mei-lezing bij het Overijsselse verzetsmonument.	12.33
63	Ik heb de vraag gesteld: welke keuze zou jij maken?	4.84
67	Mijn opa had zijn schip laten afzakken in de richting van Nijmegen dat al bevrijd was, maar daar bleken nog Duitsers te zijn.	38.23
69	Een neef ging de loopplank af maar is meteen doodgeschoten.	80.82
70	Hij had tegen mijn opa en al die kinderen gezegd: laat mij er maar als eerste afgaan, jij hebt een gezin.	4.98
73	Zo staan er nu meer verhalen aan de Waal in het kader van 80 jaar bevrijding.	15.82
76	En een link gemaakt naar militairen die op dit moment dit doen voor onze vrijheid.	4.67
77	Ik hou er ook van om persoonlijke verhalen te vertellen.	3.84
78	Dat het ook overkomt als iets dat andere mensen misschien ook zouden kunnen doen.	4.95
79	Dat is ook de rol die er ligt voor latere generaties.	3.79
80	Dat ze verhalen van oppas en overgroot oppas blijven vertellen.	3.99
81	En misschien kunnen kinderen er ook naar vragen: wat is je verhaal?	4.7
84	Wat ik belangrijk vind, is dat je merkt dat we heel weinig kunnen met die grote getallen.	4.44
85	Met een individueel mens kun je je heel goed verbinden.	8.86
87	Ik wilde de link leggen met Oekraïne waar elke dag slachtoffers vallen.	8.3
89	Gelukkig kunnen we het in Nederland nog herbeleven.	4.29
90	Dat is ook waarom het verhaal van Anne Frank zo aanspreekt.	5.68
92	Mijn moeder zegt ook dat ze mensen ziet vluchten uit Oekraïne en dat ze dan denkt aan hoe zij zelf ook over de dijk hebben gelopen.	60.44
93	Het betekent dat je ruimhartig moet zijn voor de opvang van mensen die het moeilijk hebben.	4.6
94	Ank, naast de lezing in de Nieuwe Kerk is er natuurlijk de 4 mei toespraak op De Dam.	7.89
95	U moest meteen denken aan die van de Koning in 2020.	11.1
97	Sobibor begon met een bordje in het park: verboden voor joden.	10.65
100	Emile, 'Sobibor begon in het Vondelpark, met het bordje: voor Joden verboden'.	6.99
101	Pijnlijke woorden, als je ziet wat er op dit moment in de samenleving gebeurd?	5.18
102	Dit is overigens denk ik een van zijn allerbeste toespraken.	4.51
104	Ik denk een van de meest memorabele in Nederland ooit.	4.11
105	Waarom het zo belangrijk is, het laat zien wat er nodig is om tot de volledige ontmenselijking te komen van een hele bevolkingsgroep.	4.94
107	Je mag niet meer fietsen, niet meer naar de tandarts het gaat een soort trechter in en het wordt onomkeerbaar.	8.97
111	Aan de ene kant wel, ander andere kant zie je ook de glijdende schaal elke dag weer, omdat we bijna gewend raken aan geweld elders in de wereld.	4.27
112	We moeten denk ik beseffen dat dat niet het normaal is waar de koning het ook over heeft.	5.24
115	Hoe zou ik gereageerd hebben in de tijd van de Tweede Wereldoorlog daar heb ik een column over geschreven.	3.65
116	Hoe zouden wij reageren op het bordje: voor Joden verboden.	7.85
122	Ik weet niet of we genoeg leren als ik kijk naar wat er in de wereld gebeurt dan is er veel dat niet rechtstatelijk is wat er gebeurt.	6.15
123	Het is juist heel belangrijk dat we direct duidelijkheid Naar aanleiding van het nieuws van Duitsland en de troepen die Amerika daar terugtrekt zijn er zorgen bij het FD over de veiligheid.	16.38
125	Ik heb vaker gezegd, natuurlijk heb je een bondgenootschap.	3.45
127	Grenzeloze solidariteit die werkte in de Tweede Wereldoorlog en vandaag de dag nog.	4.51
128	Maar wij moeten in Europa een veel grotere verantwoordelijkheid nemen.	6.28
131	Maar je moet er tegelijkertijd voor zorgen dat je er beter voorstaat.	4.95
132	U zegt wel dat er grenzeloze solidariteit er vandaag nog is ook vanuit de VS?	11.88
133	Ja, als ik met mijn collega spreek, ook Amerikanen, zie ik daar geen verandering in.	3.85
134	U zult toch wel erkennen dat de politieke leiding grillig is?	9.54
137	De Amerikanen hebben duidelijk gemaakt dat ze een andere koers willen varen en hebben ook gevraagd om Europa om een grotere broek aan te trekken.	50.96
139	Merz deed heftige uitspraken en Amerika haalt meteen troepen weg.	4.86
140	Vreest u dat Amerikanen de boel bij Volkel ook gaan leegtrekken?	22.98
141	Er zijn op dit moment niet veel Amerikanen gestationeerd maar het zou ook niet zo moeten zijn dat je daarom geen uitspraken durft te doen.	40.41
143	Maar het vraagt er dus ook omdat je sterker bent als Europa om te voorkomen dat je elke keer bijvoorbeeld zo'n gedachte zou hebben.	5.67
144	Dus zorgen dat we sterker zijn en open zijn naar de bondgenoten.	4.75
145	Ik ben ook open naar mijn collega over het optreden van de Amerikanen.	4.35
146	Ik ben het ermee eens dat het nu nog zo is dat we er op kunnen bouwen en dat het ook noodzakelijk is omdat we in Europa nog niet genoeg geïnvesteerd hebben.	6.39
147	Maar aan de andere kant mag Trump ook van alles zeggen.	6.23
149	Merz zei iets bij een school, in een informele setting dan vind ik het wel een grote reactie.	6.72
150	Want als het gaat om de NAVO dan is eenheid het sterkste wapen.	8.12
152	Op de voorpagina van NRC stond dat je kunt opzoeken waar in Nederland cruciale militaire infrastructuur ligt.	50.52
153	We hebben in Nederland te maken met wet en regelgeving die ervoor zorgen dat het wel openbaar bekend is.	18.59
156	Wat mij betreft zo min mogelijk erover naar buiten brengen.	3.92
163	Ze vertelt ons het verhaal, dat haar opa Bram nooit kon vertellen.	9.29