Een Vandaag 🇳🇱

_id	6ad919c165ce8a2565d27f06
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6522/afspelen
datetime	2026-10-21 18:30:00
description	Zorgen over dakloze verwarde personen na dood Hajar * Steeds meer websites offline door lek in programmeertaal PHP: wat is er aan de hand? * Bijna de helft heeft nu een noodpakket, cyberaanval Albert Heijn had effect: 'Kan met alle winkels gebeuren' * Drugsmarketing wordt steeds normaler: dealers versturen 'sms-bommen' tijdens festivals als ADE

 

Statements

idx	statement	score
0	En het is je ergste nachtmerrie: Hoe ga je door met je leven 888 Laten we verwarde personen op straat teveel aan hun lot over?	11.38
1	Veel vragen over de verdachte van de moord op de Amsterdamse Hajar Heel veel websites wereldwijd gingen op zwart vandaag, Whitney.	14.41
2	Ja, door twee beveiligingslekken gingen veel websites uit voorzorg offline.	35.12
3	Maar kunnen we hackers nog wel voorblijven nu ze AI hebben?	16.54
5	En de problemen bij Albert Heijn waren een wake up call maar nog niet iedereen slaat een nood-voorraad in.	9.72
11	De schok is nog steeds groot over de moord op de Amsterdamse Hajar.	35.03
12	Het lichaam van de vermiste vrouw werd vorige week gevonden in een koffer en gisteren werd bekend dat er een verdachte is aangehouden.	38.61
13	Het gaat om een 23-jarige Somalier zonder vaste woon- of verblijfplaats.	43.12
17	Het gaat om de 23-jarige Abdi A. Hij kwam op zijn zesde uit Somalie naar Nederland.	13.5
23	Hij ging uit huis, leidde al jaren een zwervend bestaan.	7.86
24	Leefde veel op straat, sliep in antikraakpanden, gebruikte vermoedelijk ook drugs.	88.31
25	Gisteren kwam hij voor het eerst in jaren weer thuis.	5.41
27	Abdi A. heeft hem mishandeld en de ruiten van het huis ingegooid.	12.27
33	Hajar was kwetsbaar, verdween vaker, sliep niet altijd thuis en kwam dan toch weer terug.	9.73
35	Afgelopen vrijdag werd haar lichaam gevonden, in een koffer in de Amstel.	13.13
38	Hajar is gefilmd op straat met deze Abdi A. Het kan zijn dat ze elkaar toevallig tegenkwamen.	18.25
39	De politie weet nog niet waar Hajar om het leven is gebracht.	18.5
41	Een lugubere zaak, was deze verdachte in de war was of mogelijk gestoord?	12.17
42	Voor zover ik weet was hij niet in beeld bij zorginstanties.	6.94
43	We weten ook niet of hij geestelijke problemen had.	11.01
49	Je hoeft geen expert te zijn om dan te zeggen: Een verstandig idee om hem psychiatrisch te laten onderzoeken.	6.48
50	Duidelijk is dus dat de verdachte geen vaste woon- of verblijfplaats had en een verleden van drugsgebruik.	30.5
52	Al langer zijn er grote zorgen over hoe daklozen met mogelijk psychiatrische klachten en verwarde personen aan hun lot worden overgelaten.	68.19
53	Op de plek waar lichaam van Hajar is gevonden, liggen bloemen en branden kaarsjes.	33.24
54	Opnieuw een schokkende moord op een jonge vrouw in Amsterdam.	37.55
55	Is het terecht dat mensen bang zijn voor een verward persoon?	50.0
56	Mensen worden gevoed door wat ze in de media tegenkomen.	63.67
57	En dat dit soort gevallen komen regelmatig in de media.	6.33
58	En dat mensen dan bang worden, snap ik heel erg goed.	5.11
59	En ook bang om 's nachts op straat te lopen bijvoorbeeld.	22.56
61	Alhoewel die kans heel klein is dat iemand echt iets overkomt.	4.41
62	Maar je ziet steeds weer in het nieuws dat het wel kan gebeuren.	4.08
64	Ik ga langs bij Joke van der Meulen, zij heeft een verslaafde zoon.	7.89
68	Joke, je had een zekere aarzeling om het interview te geven.	3.69
70	Omdat ik verbaasd ben over de snelkoppeling die nu gemaakt wordt tussen het verschrikkelijke incident wat in Amsterdam heeft plaatsgevonden en het brede onderwerp verward gedrag.	5.5
71	Joke geeft lezingen hoe je met een verslaafd of een psychiatrisch familielid om kan gaan.	66.3
72	En dat kan pijnlijk zijn, want haar zoon kan zo ontregeld zijn dat hij dagenlang over straat zwerft.	14.43
73	Het klinkt heel hard en toch is dat de afspraak die we hebben.	4.16
74	Als hij echt stevige drugs gebruikt, hebben we geen contact.	14.32
75	Omdat mijn stellingname richting hem dat is: Dan spreek ik met je verslaving en niet meer met jou.	3.93
76	Mensen die hard in zichzelf praten, angstig zijn of verward over straat lopen.	90.21
79	Mensen met dementie vallen eronder, psychiatrische patiënten en verslaafden.	90.99
80	Het lastige is juist als er sprake is van een incident komt er media-aandacht.	10.08
81	Ik heb wel eens voor een presentatie allerlei mediakoppen verzameld.	3.66
82	En dan krijg je het beeld dat iedereen die verward is ook gevaarlijk kan worden.	7.63
85	Is er voldoende aandacht voor mensen die verward zijn?	7.81
87	En dan heb je het eigenlijk over gedrag wat niet goed verklaard kan worden.	5.03
90	Maar die groep kan gewelddadig zijn en agressief worden.	77.34
92	Vandaar ook dat elke gemeente bezig is om beleid te maken om deze groep aan te pakken, omdat ze tussen wal en schip vallen soms.	9.35
94	Of op een wachtlijst staan en geen zorg krijgen terwijl ze die nodig hebben.	19.77
95	Ja Bram, het is de politie die uiteindelijk met deze groep te maken krijgt op straat wat vinden ze daar van?	26.22
97	De politie heeft de eerste helft van dit jaar bijna 100.000 meldingen ontvangen over personen met verward of onbegrepen gedrag.	65.7
98	Korpschef Janny Knol zei: "We worden overladen met problemen die niet kunnen worden opgelost door de politie of binnen het strafrecht".	16.71
99	Zij pleit daarom voor een speciale regeringscommissaris die oplossingen moet vinden voor dit probleem.	8.41
104	En in de specialistische GGZ kan de wachttijd oplopen tot een half jaar.	33.16
105	Het kabinet wat er nu zit heeft er wel een passage aan geleid in het coalitie akkoord.	36.07
115	Aan de hand van zijn verklaringen komt de politie er mogelijk achter waar en hoe Hajar om het leven is gebracht.	15.83
116	Op dit moment doet de forensische recherche onderzoek in een antikraakpand waar de verdachte mogelijk verbleef.	16.76
117	Dan moet een rechter uiteindelijk vaststellen of er voldoende bewijs is om hem te veroordelen.	32.51
118	En als dat zo is, op basis van observatie in bijvoorbeeld het Pieter Baan Centrum bepalen of hij toerekeningsvatbaar was of niet.	17.41
122	Veel websites gingen vandaag uit voorzorg op zwart vanwege beveiligingslekken in de techniek achter die sites.	31.18
124	Dat komt omdat ze allemaal dezelfde programmeertaal gebruiken: PHP.	14.21
126	Maar je gebruikt waarschijnlijk regelmatig een website die erop draait.	4.89
128	Het probleem is: Die programmeertaal blijkt twee serieuze beveiligingslekken te bevatten.	16.56
129	En dus zetten veel bedrijven vandaag hun website uit voorzorg uit.	10.61
132	En dat leidde bij onze redactie tot de vraag: Zijn we nog wel veilig voor hackers met AI?	44.5
134	Het draait dus allemaal om PHP, een programmeertaal weten we nu.	4.47
137	PHP zorgt ervoor dat een website reageert op jouw muisklikken.	89.86
138	Zo kan het controleren of je gebruikersnaam en wachtwoord wel bij elkaar horen.	16.9
139	En het maakt het bouwen van een website een stuk makkelijker.	12.88
141	En dat maakte veel websites die er gebruik van maken vandaag kwetsbaar.	15.86
142	Reden dat de makers van PHP ook opvallend snel met een beveiligings-update kwamen.	15.78
144	Dat zegt veel over de ernst van dit lek, zegt Inge Bryan vanuit een cybersecurityconferentie in Boekarest.	6.39
145	We hebben daar een systeem voor om cijfers aan te geven.	10.23
146	En deze heeft een 9,2 op 10 gekregen, dat is een heel hoge.	8.89
148	Omdat het gat dat gevonden is vrij makkelijk te misbruiken is.	14.08
149	Het zijn dit soort lekken waardoor de Autoriteit Persoonsgegevens eerder al waarschuwde voor digitale veiligheid en AI-systemen.	43.31
151	Een AI-model waar eerder dit jaar veel voor werd gewaarschuwd.	7.31
152	Want het zou zo goed zijn in het vinden van beveiligingslekken dat de makers het te riskant vonden om iedereen toegang te geven.	12.24
153	En denk aan de recente hack in de VS, waarbij een bedrijf werd gehackt door zogenoemde AI-agents die uit hun testomgeving waren gebroken.	74.96
154	Zorgelijke ontwikkelingen die ons terugbrengen hij de hoofdvraag: Kunnen we ons nog wel goed genoeg beschermen tegen hackers als AI wordt ingezet?	29.79
161	Maar het is vaak de enige manier om de gegevens veilig te houden.	4.49
162	Het was dus misschien een paar uur vervelend vandaag, maar tegelijkertijd hard nodig.	3.55
166	Remko Theulings, jij bent naar de persconferentie geweest van het Nationaal Cyber Security Centrum.	4.58
169	Ze legden uit waarom ze met de waarschuwing kwamen.	4.81
170	Wilden vooral ook communiceren dat het dus niet gaat om een hack maar een kwetsbaarheid in de PHP-software.	8.07
171	En ze wilden benadrukken dat iedereen zo snel mogelijk de patch moest installeren.	8.97
172	Verder hadden ze op dat moment overigens geen informatie dat er ook misbruik werd gemaakt van de kwetsbaarheid in de PHP-software.	16.25
173	Maar bij PRO vragen ze zich af: Waarom stond daar niemand van het kabinet?	19.41
174	Natuurlijk hebben zij ook vertrouwen in het Cyber Security Centrum maar daar had wat hen betreft bij zo'n grote kwestie of de premier moeten staan of een van de drie ministers die zich met digitale zaken bezighouden.	19.54
175	Volgens PRO moet het kabinet naar de bevolking laten zien dat ze het serieus nemen.	20.1
176	Vooral ook omdat het platleggen van allerlei overheidssites zorgt voor een hoop onzekerheid.	7.85
177	Veel websites waren ook uit de lucht van de overheid.	6.77
180	Zijn alle problemen nu verholpen, of zijn er nog zorgen voor de toekomst?	5.57
182	Maar er zijn in politiek Den Haag wel zorgen voor de toekomst: Als deze kwetsbaarheid aan het licht is gekomen, dan staat ons nog meer te wachten?	15.77
183	Dan is dit zeker niet de laatste keer dat er zo'n lek voor problemen zorgt.	4.16
184	Kamerleden van PRO en van coalitiepartij D66 willen na de herfstvakantie een debat.	11.25
185	Dat moet dan gaan over deze crisis, maar ook over de toekomst.	4.48
186	Dus niet alleen over hoe deze crisis plotseling ontstond, maar ook over of beveiligingslevels in het algemeen, dus zowel bij overheid als bedrijven en particulieren, omhoog moeten.	7.53
187	En over of de voorlichting daarover niet veel beter moet.	4.92
192	Gistermiddag hebben we gehoord over deze ontwikkeling.	5.63
194	Inmiddels is het in de haarvaten van het internet getrokken.	3.54
199	En als je dus een hacker hebt in je firewall kan die op de eerste rij meekijken.	5.96
203	Wat zijn de gevolgen als AI steeds makkelijker een veiligheidslek kan vinden?	30.63
206	De komende maanden en de komende jaren gaan we nog veel meer van dit soort incidenten meemaken.	3.71
207	Ook in softwarepakketten waar de hele wereld van afhankelijk is.	3.97
210	Ik heb vandaag gesproken met financiële instellingen.	5.99
211	Het is cruciaal dat als zoiets bekend wordt dan moet een organisatie meteen een lijst krijgen waar ze PHP gebruiken.	6.13
213	Sommige websites zijn op zwart gegaan waarbij het niet had gehoeven.	7.61
215	Over banken of andere kritieke infrastructuur horen we nu niks.	5.61
216	Maar hoe lang zijn die nog veilig nu AI zo goed geworden is?	31.79
220	Veel organisaties hebben het de afgelopen 10 jaar rustig gehad.	7.11
221	Misschien waren ze niet interessant genoeg om te hacken.	4.72
225	Ik maak me zorgen om organisaties die de afgelopen 10 jaar er niet bovenop hebben gezeten.	3.74
226	Hoe kunnen wij thuis als internetgebruiker tegen wapenen?	40.34
229	Of mensen met een eigen camera of beveiligingsapparatuur.	40.15
235	Dank je wel, en heb je nou nog vragen over dit verhaal ga dan naar eenvandaag.nl/chat.	3.84
236	Bert Hubert hier schuift aan om al je vragen te beantwoorden.	3.98
237	ICT-problemen waren er vorige week ook, je weet het nog wel, de problemen bij Albert Heijn.	61.44
238	Voor veel mensen was het lastiger boodschappen te doen en onmogelijk om nog iets te laten bezorgen.	5.84
239	Tijd voor een noodpakketje voor sommigen, of niet Rozemarijn?	4.69
241	Ja, er zijn wel mensen die even wakker geschud zijn.	7.98
242	Die zich realiseren: O ja, dit kan dus ook gebeuren, misschien wel veel uitgebreider.	3.86
244	10 procent, dus 1 op de 10 mensen zegt dat ze door al het gedoe bij de Albert Heijn meer eten of drinken in huis willen halen.	90.08
245	En 10 procent lijkt natuurlijk super weinig maar je moet je realiseren dat er ook al best wat mensen zijn die al genoeg eten hadden.	6.97
246	Dus dit zijn wel tienduizenden, honderdduizenden mensen die alleen door dit specifieke voorval denken: Misschien toch handig om witte bonen in de voorraadkast te hebben.	4.57
247	Dat gaat dus over eten, maar de overheid zegt natuurlijk sowieso Hebben mensen dat?	29.3
248	Het aantal mensen met een noodpakket is best hard toegenomen het afgelopen jaar.	90.97
249	Ongeveer een jaar geleden, toen die campagne van de overheid begon zei 32 procent dat ze een noodpakket hadden, nu is dat bijna de helft, 46 procent.	54.72
250	En dan zijn er ook nog mensen die niet een heel pakket hebben maar wel dat eten bijvoorbeeld, of contant geld, losse onderdelen dus.	8.53
252	De overheid heeft natuurlijk best duidelijk gemaakt dat je een noodpakket moet hebben.	25.39
258	Iemand zegt bijvoorbeeld dat de stroom bij hen thuis even was uitgevallen en dat ze zich daarna wel realiseerden: Het is toch handig als we wel wat in huis halen.	5.35
261	Er is sowieso echt een groep, dat zien we al langer die het allemaal onzin en angstzaaierij vindt.	5.13
265	Maar de noodzaak heb ik nog steeds niet echt gevoeld.	3.58
271	Maar onze dochter heeft die meegenomen naar haar studentenhuis.	13.42
274	Inmiddels heeft dus bijna de helft van de mensen er een in huis.	10.46
279	Maar er is ook een grote groep die niet zomaar uit zichzelf een noodpakket in huis zal halen.	4.34
293	Daardoor dacht ik wel: stel je voor dat het gebeurt bij alle supermarkten.	4.64
297	4 op de 10 mensen maken zich zorgen dat het op grote schaal kan gaan gebeuren.	85.74
298	En dat is ook de vraag als het een hele poos goed gaat hoelang blijft het gevoel dan nog overeind?	6.16
301	Die hebben nooit hoeven nadenken: Wat als het niet zo zou zijn?	4.58
303	Toen ging het vooral over de aanschaf van noodpakketten.	12.99
307	Stel dat ik ben gestrand met het OV.. Wie haalt dan mijn kinderen op?	9.95
311	Die moet je in beeld hebben als er rare situaties zijn.	4.39
312	Niet alleen een noodpakket, maar dus ook afspraken maken met je naasten over wat te doen in een crisis.	5.97
315	Afgelopen zomer heeft de Nationale coördinator gezegd dat 4 op de 10 mensen de overheid niet vertrouwt.	84.66
316	Dan kunnen er hele goede intenties zijn maar dan bereik je niet iedereen.	4.13
320	Rozemarijn, mensen moeten dus met hun omgeving praten.	6.42
324	Ze hebben bijvoorbeeld afspraken over hoe ze in contact komen als er geen bereik is of wat er met de huisdieren gebeurt en wie welke spullen heeft.	8.08
325	Dus een beetje een soort taakverdeling als er een ramp is.	4.02
326	Maar dus lang niet iedereen, speelt hier ook dat lage vertrouwen in de overheid mee?	15.36
328	Wij zien ook, een deel van de mensen die geen vertrouwen heeft is van de lijn: Als de politiek zegt dat ik iets moet doen, doe ik het juist níet.	4.64
329	Dat zijn vaak ook mensen die het allemaal angstzaaierij vinden.	6.43
330	Maar er zijn ook mensen die geen vertrouwen hebben in de overheid en zich daardoor juist wél voorbereiden.	4.62
331	Die denken: Zij gaan ons niet redden, ze kunnen amper een kabinet in de lucht houden.	9.11
332	Dus ja, dat lage vertrouwen heeft zeker invloed, twee kanten op.	4.47
336	We zijn er altijd online, morgen weer, op radio en tv.	4.9