Een Vandaag 🇳🇱

_id	6ad64c9165ce8a2565559514
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6519/afspelen
datetime	2026-10-19 18:30:00
description	Heftige rellen in Frankrijk: waarom het juist in dit land zo uit de hand liep * Racisme en intimidatie door managers op asielschip Silja, medewerkers voelen zich onveilig * Nederlandse luchtverdediging is zwak, maar we zijn ook niet voorbereid op noodsituaties * Illegaal afslankmiddel Retatrutide steeds populairder, volgens artsen is dit levensgevaarlijk

 

Statements

idx	statement	score
0	Racisme en machtsmisbruik op de asiel-opvangboot in Rotterdam.	85.61
1	Medewerkers vertellen over de intimiderende werkomstandigheden.	62.94
2	Premier Jetten en zijn partner krijgen een baby via een draagmoeder.	63.56
6	En: Ondernemers de dupe door rellen en plunderingen in Frankrijk.	72.44
8	Want wie hebben ze gepakt, zaterdag en gisteravond?	8.35
12	Op de Rotterdamse asiel-opvangboot de Silja heersen ongekende misstanden.	22.86
13	EenVandaag sprak met medewerkers die voor het eerst uit de school klappen over racisme, intimidatie en machtsmisbruik.	38.45
15	Samen met collega Annefleur van Wanroij maakte jij dit verhaal.	3.91
16	Vertel eens wat meer over die intimidatie en het racisme op die boot.	4.09
17	Medewerkers vertellen ons hoe het management op deze locatie van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers, het COA, te werk gaat.	15.1
19	Maar in de hoeveelheid zie je echt een patroon van overschrijdend gedrag en racisme door managers.	9.46
20	En dat het COA op de hoogte is en niet ingrijpt, al anderhalf jaar lang.	4.18
21	Bij elk ander bedrijf zou er vermoedelijk al ingegrepen zijn.	7.17
22	Maar bij het COA en op deze boot gelden kennelijk toch andere normen en waarden.	5.47
23	Jullie maken al langer verhalen over deze boot en het COA.	4.26
24	Was het moeilijk om met medewerkers te kunnen praten?	8.65
30	En uiteindelijk hebben vorige week in het geheim een van de bronnen opgenomen, met een pruik en een pet.	4.56
31	En hebben we in overleg zijn stem opnieuw laten inspreken door een computerstem om zijn identiteit te waarborgen.	6.69
32	Kunt u uitleggen waarom u niet met uw gezicht in beeld wil?	6.17
33	Nou, omdat ik weet hoe het afloopt met mensen die publiekelijk klagen bij het COA.	7.08
36	Andere functie, ontslagen, weggepest, vul het maar in.	4.48
39	We hebben alle instanties binnen het COA geïnformeerd en om hulp gevraagd.	8.12
46	Er wordt vanaf dag één erin gedrild dat je niet met de pers praat.	5.36
47	En zeker niet als het negatieve gevolgen heeft voor het COA.	8.28
48	U heeft in voorbereiding op dit gesprek een aantal voorbeelden met ons gedeeld van zaken die u heeft meegemaakt.	4.5
50	Vrouwen met gezichtsbedekkende kleding dat zijn 'brievenbussen', 'postbussen'.	89.31
51	Mensen uit Syrië zijn 'IS-aanhangers' en 'vuile uitvreters'.	72.33
54	Die moeten, vergeef me het woord, 'opkankeren' of 'euthanasie plegen.'	5.45
57	Hoe wordt er gereageerd op mensen die een melding doen?	7.57
58	De meesten die echt een melding hebben gemaakt zitten óf ziek thuis of werken inmiddels niet meer voor het COA.	14.57
61	En als je daar niet aan voldoet, ja, dan 'functie elders.'	4.64
62	Op welke manier wordt er leiding gegeven op de boot?	5.06
63	Er komen regelmatig sollicitanten die op papier heel erg voldoen.	5.2
64	Alleen, zodra ze een migratieachtergrond hebben vallen ze al af.	12.27
66	Als ze, nou ja, ik quote nu letterlijk de man: 'Ik wil alleen maar lekkere wijven op de boot want ik moet er wel naar kunnen kijken.'	4.52
67	Er hangt ook gewoon op kantoor een trui met 'gelukszoeker' erop.	3.84
68	En die draagt hij ook gewoon als hij langs de bewoners loopt.	9.95
69	En dan komt er achteraan: 'Ze snappen het toch niet.'	4.21
70	Ontluisterend dat iemand die voor het COA werkt, met asielzoekers, dat zegt.	31.4
73	Ik wil gewoon dat het een keer echt wordt uitgezocht en dat de doofpotcultuur stopt.	4.93
78	Laten we kijken naar wat hij en zijn andere collega's dagelijks meemaken.	3.59
79	Een stortvloed aan documenten, opgeschreven door medewerkers van de Rotterdamse asielopvangboot, de Silja.	19.06
80	Al deze verhalen laten zien hoe het de afgelopen anderhalf jaar helemaal uit de hand liep op de opvangboot.	4.63
82	We werken in dit verhaal met getuigenissen van verschillende medewerkers in verschillende functies.	3.92
83	En allemaal zeggen ze: 'De werkcultuur is giftig en dit moet stoppen.'	23.97
84	Dit is een getuigenis van een medewerker over een manager: 'Ik wil ze laten optyfen.'	16.58
85	'En ik wil ze zo erg leegprikken dat ze zelf weggaan.	3.45
87	Uitspraken van een manager over een langdurig zieke op de boot.	51.15
89	'Ik ervaar zelf dat wij als medewerkers met een migratieachtergrond regelmatig al met een achterstand beginnen.'	13.59
91	Als een medewerker met een hoofddoek ernstig wordt bedreigd door een bewoner is de reactie van het management bizar.	69.01
92	'Wat mij vervolgens diep heeft geraakt, is een opmerking dat het niet zo erg zou zijn wanneer er een theedoekje minder zou zijn.'	4.12
93	En medewerkers worden in de steek gelaten als ze ernstige situaties meemaken.	8.73
95	Dan krijgt een medewerker van het management te horen: 'Als de bewoner zichzelf wat aandoet ben jij verantwoordelijk.'	36.01
96	'Dan mag jij je maar gaan melden bij het politiebureau.'	9.88
98	Medewerkers getuigen onafhankelijk van elkaar over de werkomstandigheden op de boot.	7.12
99	En uit al die verhalen komt dit beeld naar voren: Voor een aantal medewerkers is de maat vol.	3.65
101	En brengen dat onder de aandacht bij het hogere management van het COA.	4.65
102	En dat blijkt wel uit deze brandbrief van medewerkers, eerder deze maand.	10.92
106	En ze zeggen tegen ons dat er tot nog toe weinig mee wordt gedaan.	4.05
107	Wat er wel gebeurt: Leidinggevenden horen van de brandbrief en gaan actief op zoek naar de schrijvers ervan.	5.26
109	'Kort daarna ging de manager langs verschillende kantoren en vroeg medewerkers om per e-mail te verklaren dat zij niet achter de brief stonden.	7.89
110	Wie dit niet doet, zal de consequenties moeten aanvaarden.	4.4
111	Hiermee heeft zij veel collega's angst aangejaagd.'	5.71
112	Er wordt door medewerkers ook geklaagd bij het hogere management van het COA.	34.43
114	Maar dat komt, via een regiomanager nou juist weer terecht bij degene waar de klachten over gaan.	5.22
115	'Dat heeft een zeer ernstig effect op het vertrouwen en op de bereidheid van medewerkers om toekomstige misstanden te melden' Medewerkers zijn wanhopig.	17.53
116	En ze snappen niet hoe dit kan. 'Dit is toch een overheidsorganisatie?	11.79
117	Soms denk ik: Woon en werk ik in een bananenrepubliek of zo?'	4.79
118	Medewerkers zouden op korte termijn terugkoppeling krijgen over de vervolgstappen.	5.32
119	Maar tot op de dag van vandaag voelen sommige medewerkers zich nog altijd ongehoord.	3.85
121	Hebben het COA en het ministerie van Asiel en Migratie al gereageerd?	37.22
122	Het ministerie is ook op de hoogte van de misstanden en staat in nauw contact met het COA, laten ze ons weten.	18.89
125	Ze erkennen publiekelijk dat ze deze meldingen te lang hebben laten liggen.	5.86
126	Ze zeggen dat die uitspraken van die managers ongehoord zijn.	7.03
127	En ze kondigen een onafhankelijk feitenonderzoek aan.	17.41
128	Nu er een steen in de vijver wordt gegooid kan er ineens een onderzoek komen.	4.48
130	Maar het is onwenselijk als de slager zijn eigen vlees keurt.	7.76
132	Deze brief is door de regiomanager gestuurd naar alle medewerkers.	6.21
134	Maar dit is nou juist degene waar het verhaal over gaat!	4.05
136	Hoe serieus neem je dan de klachten van de medewerkers serieus?	7.43
141	Maar ga maar eens een onderzoek doet in omstandigheden waarin iedereen zich onveilig voelt.	5.59
143	Maar zij voelen zich wel gehoord, nu door deze uitzending.	4.32
145	Heb je thuis nog vragen, dan kun je die aan Floris stellen want hij schuift aan bij onze chat.	3.61
147	Premier Jetten en zijn partner worden vader van een baby via een draagmoeder.	20.48
149	Het is een wereldprimeur, een openlijk homoseksuele premier die mogelijk tijdens zijn ambtstermijn vader wordt.	5.42
150	Juridisch is dat voor homostellen sowieso ingewikkeld.	12.37
154	Het was al bekend dat Jetten en zijn partner deze wens hebben.	12.62
157	Maar het is voor ons natuurlijk een beetje ingewikkelder met twee mannen in een relatie hoe je die kinderwens dan ook in vervulling kan laten gaan.	7.5
158	Jetten en zijn partner hebben een draagmoeder gevonden, en een eiceldonor.	55.15
160	Dat is al legaal in Nederland, maar wat niet mag is een oproep doen.	5.13
161	Dus er werd door critici ook argwanend naar het interview gekeken: Was het geen verkapte oproep?	26.53
162	Zeker omdat er volgens Jetten veel vrouwen zich naar aanleiding van deze uitspraak zich hebben gemeld.	25.85
163	Want een draagmoeder vinden is niet het enige dat lastig is.	16.18
164	De wensouders lopen er tegenaan dat zij nog niet direct juridisch de ouders zijn van het kind.	55.67
165	Dat zijn namelijk nog de draagmoeder en haar echtgenoot.	14.19
166	Dus als de wensouders naar het consultatiebureau willen met het kindje hebben ze de medewerking nodig van de draagmoeder.	5.96
168	Want de afgelopen jaren hebben experts en commissies verschillende adviezen gegeven hoe je de mogelijkheden voor stellen kunt verruimen.	23.31
169	Een zwangerschap waarbij de eicel van een donor komt en niet van de draagmoeder is in Nederland sinds 1997 legaal.	75.06
173	Het wordt voor homo-stellen makkelijker om via een draagmoeder een kind te krijgen.	90.9
174	De draagmoeder mag straks zwanger raken met een eicel gedoneerd door een andere vrouw.	90.36
176	Onder andere omdat je niet zomaar aan een draagmoeder komt.	16.5
177	Daarom komen jaarlijks nu zo'n 30 tot 50 kinderen via zo'n draagmoedertraject ter wereld.	37.18
178	Daarom wordt eind dit jaar de Wet op draagmoederschap besproken.	21.63
179	Die wordt mogelijk op twee belangrijke punten aangepast.	3.89
181	Als de plannen doorgaan dan krijgen de wensouders straks makkelijker en eerder het juridisch ouderschap.	16.11
183	Op dit moment is het zo dat je je als draagmoeder niet openbaar mag aanbieden.	12.54
184	Wens ouders kunnen niet in het openbaar vragen dat ze een draagmoeder zoeken.	62.89
185	Als de nieuwe wet wet wordt, dan is dat niet meer strafbaar.	15.55
186	Daardoor zou het kunnen zijn dat er in Nederland ook gewoon meer draagmoeders beschikbaar zijn waardoor mensen minder snel naar het buitenland gaan.	70.38
187	Want naar het buitenland gaan is nu voor stellen vaak de enige optie.	6.18
188	Later dit jaar moet dus gesproken worden over die wet, die al sinds 2023 op tafel ligt.	6.2
190	Want premier Jetten moet met zijn minderheidskabinet op zoek naar meerderheden.	30.25
192	En die trekken een rode lijn als het gaat om medisch ethische kwesties als het draagmoederschap.	11.98
193	Wij gaan niet al die begrotingen steunen als ondertussen voor ons iets wat heel nadrukkelijk ligt dat je moeder en baby direct na de geboorte van elkaar scheidt.	19.71
195	Rob Jetten maakt nu zelf gebruik van een draagmoeder.	13.81
196	En dan wordt het niet alleen een politiek debat dan wordt het ook persoonlijk.	4.41
198	Dat als hij daarover in discussie gaat met de SGP, het niet een theoretische kwestie is.	7.12
199	Nee, het gaat ook gewoon echt over zijn eigen leven.	4.34
201	Protesten in Frankrijk tegen regeringsbeleid en het slechte onderwijs zijn het afgelopen weekend totaal uit de hand gelopen.	73.09
202	Relschoppers en plunderaars namen de demonstraties over en lieten in veel plaatsen een ravage achter.	7.91
203	Hoe komt het dat de protesten zo uit de hand lopen?	8.84
204	Wat ik zag was heel veel mensen die op mij afrenden.	3.53
206	Een telefoonwinkel in mijn straat is helemaal vernield.	73.76
211	Want er is van alles te zeggen over hoe het gaat in Frankrijk.	6.79
216	Dit zijn criminelen die gebruik maken van de omstandigheden.	40.79
217	Frankrijk likt niet voor het eerst zijn wonden na gewelddadige rellen.	90.62
219	Jaar na jaar zijn er demonstraties en loopt het uit de hand.	4.54
222	Je ziet hier live hoe een land uit elkaar kan vallen.	4.82
223	De Vries woonde ruim 20 jaar in Parijs en deed vaak verslag met helm en en gasmasker op bij uit de hand gelopen demonstraties.	10.17
224	Niet alleen hij, maar ook zijn kinderen zagen hoe dit erbij hoort in Frankrijk.	5.37
225	Ja, mijn kinderen zaten op de lagere school in Parijs.	9.99
228	En zij tekenden op school brandende prullenbakken op hun schoolplein.	18.82
231	In 2023 liep het uit de hand na demonstraties over pensioenen.	7.44
233	Frankrijk zit gevangen in een extremer wordende geweldspiraal, zegt de Vries.	64.16
235	Een vrouw die haar winkeltje probeert te beschermen.	62.47
236	Maar dat kleine winkeleigenaren worden aangevallen, dat is wel een enorme escalatie.	9.03
237	Mensen die gewoon hun winkeltje hebben opgebouwd en hun levenswerk verdedigen.	4.67
239	Hoe kan het dat het in Frankrijk altijd zo ontzettend uit de hand loopt?	7.61
240	De Fransen hebben maar één taal en dat is de taal van het conflict.	6.6
241	Dus wat er ook gebeurt, op elk niveau in het leven is sprake van een confrontatie.	4.41
244	Ondernemer Yvonne America verhuurt fietsen in Parijs.	34.82
245	Ondanks de rookbommen, traangas en rellen fietst ze naar haar bedrijf.. om te kijken of het nog overeind staat.	4.13
249	Je gaat namelijk door tientallen brandhaarden heen.	12.02
251	En hoe dichter ik bij de winkel kwam, hoe erger het was.	3.59
252	Dus we bleken echt in het epicentrum van het geweld te zitten.	7.64
259	Het is niet één georganiseerde groep relschoppers, zegt de Vries.	6.89
260	Het is deels anarchie, deels opportunisme en deels ook gewoon criminaliteit.	4.09
261	Maar de gemene deler is dat de Fransen heel erg boos zijn over de maatschappij.	8.21
262	In de hiërarchische politieke structuur lijkt de straat opgaan het enige wapen voor burgers.	4.54
263	Vakbonden, werkgevers en ook de oppositie worden buitenspel gezet.	5.0
264	Polderen om draagvlak voor hervormingen te creëren is een no-go.	8.36
265	In Frankrijk is het een besluit, dat komt van boven naar beneden.	13.69
268	Compromis, dat is een Frans woord, maar ze gebruiken het nooit.	6.32
269	Want als je een compromis sluit, dan heb je verloren.	8.87
270	Het harde optreden van de politie die rubberkogels en flitsgranaten inzetten in plaats van de-escalatie zoals in Nederland verergert de protesten volgens de Vries.	37.38
274	De speech van Macron, is een schoolmeester die zijn leerlingen terechtwijst.	21.47
277	Waar hij voor een groot deel ook verantwoordelijk voor is.	4.1
278	Kijk naar de staatsschuld, die is helemaal geëxplodeerd onder Macron.	29.66
280	Er is geen structurele oplossing, het wordt alleen maar erger.	4.82
281	Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlanders in Frankrijk voor mogelijk meer gewelddadige demonstraties in het land.	88.7
282	Een noodpakket om jezelf drie dagen te kunnen redden.	22.64
283	Dat is officieel het advies van de overheid, voor het geval dat we in een ernstige crisis belanden.	30.87
284	Maar wat als Nederland echt doelwit wordt in een grootschalig conflict?	12.36
285	Hoe goed zijn we dan beschermd en waar kunnen we schuilen?	7.63
288	Ondertussen escaleert de oorlog en neemt de dreiging op een grootschalig treffen toe.	3.96
289	Het roept de vraag op hoe goed Nederland beschermd is bij een echt militair conflict en doelwit wordt.	34.97
290	Eigenlijk zijn we niet voorbereid op een oorlog als Rusland die zou beginnen tegen Nederland met grootschalige raketten en droonaanvallen.	44.81
291	Hij is er allerminst gerust op, defensie-expert Patrick Bolder.	4.57
292	Als voormalig luitenant-kolonel bij de Luchtmacht en lid van de Luchtmachtstaf maakt hij zich zorgen over de militaire kwetsbaarheid van Nederland via de lucht.	14.07
294	Daar hebben we de helft van aan Oekraïne geschonken.	79.34
296	We hebben een nieuw systeem besteld, maar dat komt pas over vier jaar.	6.78
297	En dan nog heb je nog niet genoeg van die raketten die erop moeten om te zorgen dat het systeem effectief kan worden ingezet.	4.81
299	Ook Marcel Dokter, voorzitter van de vakvereniging voor brandweervrijwilligers ziet dat er wel veel over weerbaarheid wordt gepraat maar dat concrete voorbereiding op een groot conflict uitblijft.	9.2
300	Wij vragen om een nationaal plan om ons voor te bereiden op grote crises.	4.68
301	Helemaal als je kijkt naar wat er in de wereld allemaal aan de hand is kunnen we beter nu in actie komen dan wachten tot het te laat is.	5.55
303	En het lijkt erop alsof we ondertussen als Rijksoverheid niet de daad bij het woord voegen om hetzelfde te doen.	7.99
307	Hoewel de overheid burgers via campagnes aanspoort zich voor te bereiden op een noodsituatie bouwt zij geen schuilplaatsen of bunkers voor de bevolking.	7.68
308	Tijdens de Koude Oorlog van de jaren 50 tot eind jaren 80 gebeurde dit wel.	35.86
309	Een luchtaanval uitgevoerd door een formatie straalvliegtuigen was de inleiding tot een oefening van de organisatie Bescherming Bevolking in Utrecht.	17.46
310	Veel bunkers uit de Koude Oorlog bestaan nog steeds, maar zijn nu in gebruik als opslagruimte of garage.	26.72
312	Dit is een openbare schuilplaats voor de bevolking.	7.39
314	Hij is gebouwd als metrostation EN als openbare schuilplaats.	9.16
321	En dan zou je alleen maar via de sluiingangen Hier, en dan kom je door de douches heen.	3.44
325	Ontsmet, veilig in het veilige gedeelte van de metrostation.	3.79
326	Alleen al in Amsterdam liggen nog 90 bunkers en schuiladressen.	20.6
328	Is het geen goed idee om deze schuilplekken weer op te knappen?	5.64
329	Zodat burgers in geval van nood in ieder geval ergens terecht kunnen.	4.72
332	Je hebt betere deuren nodig om het gas dicht te houden.	62.44
336	Maar iedere dag dat je er niet over nadenkt is er weer een dag langer dat je er klaar voor bent.	4.07
337	Vreemd genoeg zijn andere Europese landen wel bezig met de aanpassing van oude bunkers en bouw van nieuwe schuilplekken.	10.07
343	Zorg dat je voor acht dagen eten en drinken in huis hebt.	30.58
344	Maar als het op een gegeven moment echt los gaat hier dan kun je als burger dus nergens naartoe.	5.16
346	In de Koude Oorlog was het ook zo dat het eerste wat Nederland deed is Burger Beschermingsorganisatie oprichten, BB.	39.37
347	En dat was voornamelijk een vrijwilligersdienst waar de burger zelf moest zorgen voor de hulp van anderen.	8.53
348	En de overheid dacht: dit is een goedkope oplossing.	20.49
350	Klinkt een beetje als: Succes ermee, burger, zoek het maar uit.	3.88
352	Hopen dat je die tijd overleeft terwijl wij nog aan het proberen zijn om alles bij elkaar te rapen.	4.47
353	Maar hoe reëel is het dat Nederland daadwerkelijk betrokken raakt bij een groot gewapend conflict en echt doelwit wordt?	15.55
354	Nederland is heel belangrijk als er een oorlog zou zijn waar de NAVO bij betrokken is.	20.76
356	We hebben een aantal strategische doelen in Nederland zelf.	6.96
361	Maar als je vanuit de NAVO Onze vorige premier vertelt dat we binnen vijf jaar te maken krijgen met een conflict op het NAVO-grondgebied dan vind ik dat je ook moet zorgen dat de burgers die in dat grondgebied wonen zo goed mogelijk worden beschermd als het echt misgaat.	21.67
363	Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid erkent dat de Nederlandse bunkers jarenlang verwaarloosd zijn.	78.54
364	Nou, die hebben we na de Koude Oorlog, toen we die bunkers hadden hebben die allemaal verwaarloosd en wegbezuinigd.	20.87
367	Inmiddels beseffen we dat de vrede helemaal niet is uitgebroken.	3.98
368	Dat de realiteit van een conflict er echt kan zijn.	5.15
369	Dan moet je ook gaan nadenken over je weerbaarheid.	4.11
372	Je kunt je ook, dat doen ze bijvoorbeeld in Oekraïne dat je in parkeergarages onder grote gebouwen ook veilig zit.	56.87
373	TNO is voor ons nu in kaart aan het brengen: Hoe zou je de schuilmogelijkheden in de bestaande bebouwing maar mogelijk ook in de nieuwe vorm kunnen neerzetten?	32.1
374	En ik verwacht nog dit jaar dat dat onderzoek er komt.	4.42
375	Heb je nog vragen over de uitzending stel die dan op eenvandaag.nl/chat.	6.89
377	We zijn er altijd online, en morgen weer, op radio en tv.	4.41