Een Vandaag 🇳🇱

_id	6acfb51129df0bef0477ed36
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6511/afspelen
datetime	2026-10-14 18:30:00
description	Omwonenden vliegbasis Leeuwarden vrezen geluidsoverlast F35's door mogelijk nieuwe Defensiewet * AI-gebruik scripties * Tweede Kamer en meerderheid Opiniepanel wil drempel om eigen school te beginnen verhogen * Genomineerden NS Publieksprijs

 

Statements

idx	statement	score
0	888 In Friesland zijn ze bang ook 's nachts oorverdovend veel lawaai te horen.	38.99
1	Want met een nieuwe defensiewet mogen F35 straaljagers straks meer oefenen.	79.55
2	Iedereen mag een school oprichten, maar moet dat met belastinggeld?	23.98
3	Het mag nooit zo zijn dat de vrijheid van onderwijs ook vrijheid voor slecht onderwijs betekent.	12.18
4	Het gebeurt veel; AI je afstudeerscriptie laten schrijven.	5.11
6	Studenten maken inderdaad graag gebruik van chatbots.	54.0
7	Maar hoeveel hulp mag je krijgen voordat het fraude wordt?	14.63
10	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
11	Inwoners van het Friese Marsum zijn bezorgd en boos.	81.59
12	Nu al horen ze F35 straaljagers regelmatig met oorverdovend geluid over hun huis vliegen.	81.72
13	Met de nieuwe wet defensie-gereedheid mag dat straks nog vaker.	55.74
15	Wij hadden eerst een gesprek met de basiscommandant en de staatssecretaris en toen kregen we te horen: het gaat om enkele vluchten op jaarbasis.	6.25
16	Maar toen lazen wij de wet en toen bleek dat het om iets heel anders ging.	4.11
17	Daar staat beschreven dat ze in de maanden mei, juni, juli nachtvluchten kunnen maken tot één uur 's nachts of vanaf half vijf 's morgens.	28.06
19	Een authentiek Fries dorp onder de rook van Leeuwarden.	5.19
20	Zo op het eerste gezicht heerlijk stil en landelijk, maar schijn bedriegt.	3.44
23	Je voelt het ook in je lichaam en het dreunt ook heel lang na.	22.51
24	De nieuwe wet op de defensie gereedheid zorgt voor onrust in Marsum.	59.25
25	Als de wet zou worden aangenomen, wordt het voor defensie mogelijk om ook in de zomer nachtvluchten uit te voeren.	40.27
26	En daar zitten ze in Friesland echt niet op te wachten.	4.31
29	Je slaapt pas als de toestellen geland of de start afgelopen is.	83.68
32	En als ze teruggaan, dan gaan ze aan de oostkant landen via Dokkum en een heleboel dorpen.	5.8
33	Daar wonen ongeveer 50.000 mensen, zeg maar, onder dat vliegpad.	14.11
34	Geert Verf en Gerard Veldman zijn niet de enigen met zorgen over de toename van de geluidsoverlast.	50.9
35	Wethouder Adrie Weiland wil opheldering van Den Haag over het aantal extra vluchten of defensie extra gaat isoleren en eventuele compensatie voor de bewoners.	62.88
36	Vooral 's nachts, dan willen de inwoners, dat begrijpt u het liefst lekker slapen.	3.52
37	En dat heeft u zojuist al kunnen horen dat het heel veel lawaai heeft.	3.71
38	Dus we willen van tevoren daarom ook goed met elkaar communiceren.	3.76
40	Want we willen niet dat onze inwoners uit hun slaap worden gehouden omdat hier wordt gevlogen.	8.95
42	Dit is wat we noemen de flight tracker van vliegbasis Leeuwarden met allemaal geluidsmeetpunten rondom de vliegbasis.	9.21
43	Hier zien we de lange baan, daar de korte startbaan.	3.46
44	Kijk, hier is eentje die is net Marsum gepasseerd of die is naast Marsum.	4.43
45	En dan zien we hier dat die 110 decibel op dat geluidsmeetpunt geeft.	7.45
46	Wat vraagt u nu van Defensie en wat vraagt u van de politiek?	6.98
49	Ga beschrijven dat het om enkele vluchten per jaar gaat.	8.66
51	Zet dat in de wetgeving en in de algemene maatregelen van bestuur.	4.15
54	Alleen hier luisteren ze wel naar ons, maar ze handelen er niet naar.	3.52
55	En daarom hebben wij nu de Tweede Kamer benaderd en vragen van de Tweede Kamer: jongens, breng dit alsjeblieft zoals het bedoeld is.	12.82
56	En dit verschrikkelijk onzinnige plan van max 120 vluchten, laat het echt achter ons.	4.36
57	Toch zijn die extra nachtvluchten hard nodig, zegt Marcel van Egmond commandant van het Air Combat Command in Leeuwarden.	9.57
58	Nachtvliegen is voor ons ook niet iets wat we graag zelf doen maar we zien gewoon dat operationeel daar een enorme noodzaak voor is.	26.54
60	Onze inzet in Polen afgelopen najaar was midden in de nacht, laag bij de grond.	16.52
61	Dingen die we eigenlijk in Nederland niet eens kunnen oefenen met de bestaande wet- en regelgeving in een nieuwe omgeving.	6.04
63	En we proberen daarin te schipperen tussen wat is goed voor ons en wat hebben we echt nodig, versus wat betekent dat voor de omgeving.	3.9
64	Ik denk dat de zorgen niet helemaal zo terecht zijn als dat nu misschien geschetst wordt.	4.57
65	Maar het feit dat mensen zorgen hebben, dat begrijp ik.	4.55
66	Dit is het deel van de wereld wat wij moeten verdedigen.	4.42
67	Dus het zou heel raar zijn als wij altijd al onze oefeningen en training doen op een locatie waar we niet echt hoeven te opereren en dan straks in de eigen omgeving niet eens weten waar we aan het opereren zijn.	5.9
68	Dus daar zit voor ons ook echt een noodzakelijkheid in.	4.21
69	Dit najaar wordt over de nieuwe wet gestemd in de Tweede Kamer.	11.51
72	Mag iedereen, met belastinggeld, een school oprichten?	20.72
74	Een meerderheid van de Tweedekamer heeft moeite met de school die Forum voor Democratie is begonnen met publiek geld.	75.52
75	We gaan straks naar Den Haag nu eerst Rozemarijn Lubbe van het Opiniepanel.	5.39
76	Rozemarijn, hoe kijken de mensen naar gesubsidieerd bijzonder onderwijs?	16.99
77	De meeste mensen vinden het uberhaupt niet goed dat bijzonder onderwijs in Nederland mogelijk is.	39.65
78	Dus dat je een religieuze school op kan richten, of politiek maar ook bijvoorbeeld een vrije school, montessori, dalton.	7.14
80	Maar wat mensen het meest ingewikkeld vinden is dat overheid daar ook nog aan meebetaalt.	10.45
81	Tweederde, 64 procent, vindt dat er vanuit de politiek alleen geld moet komen voor openbare scholen dus zonder een speciale achtergrond.	79.33
83	Ja, want die constructie met het bijzonder onderwijs is meer dan 100 jaar geleden bedacht toen was het christendom groot.	43.55
84	Maar er zijn nu bijvoorbeeld ook joodse en islamitische scholen.	19.35
85	En je noemde 'm al, de renaissanceschool van Forum voor democratie.	4.04
86	Allemaal voorbeelden waarvan mensen denken: hier zijn we tegen.	4.19
87	In deze tijd van polarisatie vinden zij dat de overheid er juist voor moet zorgen dat kinderen bij elkaar komen.	60.37
89	Ik hoor jou vooral over religieuze en politieke scholen.	3.95
90	Ja, voor veel mensen zit het probleem 'm in die scholen.	10.74
91	In religieus onderwijs: bijvoorbeeld christelijk, joods, islamitsch dat vinden mensen niet van deze tijd en niet bij Nederland passen.	41.14
92	En politieke scholen zijn al helemaal niet gewenst.	4.39
93	Maar als het gaat over bijvoorbeeld montessori-scholen de vrije school, dalton, daar is niet zoveel weerstand tegen.	10.27
94	Omdat die gebaseerd zijn op een bepaalde manier van lesgeven en dat zouden ouders zelf moeten kunnen kiezen.	7.45
95	Dus daar willen mensen uitzondering voor en de rest van het bijzonder onderwijs mag worden afgeschaft.	11.19
97	Onze panelleden zijn duidelijk: de meerderheid wil geen bijzondere scholen, betaald met belastinggeld.	30.81
98	Maar is de politiek ook klaar voor een einde aan het bijzonder onderwijs?	25.93
99	De vrijheid van onderwijs, oftewel het met belastinggeld oprichten van een school op basis van een religie of onderwijskundige ideeën is al ruim 100 jaar oud.	36.55
101	Iedereen met een onderwijskundig idee mag het proberen.	4.68
102	Je hoeft niet meer tot een bestaande erkende geloofsrichting te behoren.	5.06
104	En de inspectie beoordelt de kwaliteit van de onderwijsplannen vooraf.	16.55
106	Het zou ouders meer mogelijkheden geven om een kind naar een goede school te sturen.	15.59
108	Ik was destijds wethouder en ik heb toen al gezegd dat is echt een heel onverstandige wet.	9.93
109	Want we hebben niet zoveel behoefte aan meer scholen.	18.66
111	Het heeft er vooral toe geleid, zien wij nu dat er veel meer kleine scholen zijn gestart.	11.9
112	En dat vinden wij problematisch, omdat we al te maken hebben met een lerarentekort een tekort aan gebouwen voor scholen en ook zien dat het niet goed gaat met de onderwijskwaliteit.	43.82
113	De wet heeft sinds 2021 geleid tot de oprichting van 53 nieuwe scholen.	13.42
114	Van die 53 zijn er 22 islamitisch en 15 christelijk.	11.13
116	Het gevolg is dat er enorm veel kleine scholen bijkomen.	56.74
117	Meer dan dat we wenselijk vinden, ook meer dan nodig zou moeten zijn.	4.34
119	Dit is eigenlijk een experimenteerwet die de mogelijkheid geeft om zelf zomaar een school op te richten.	30.46
121	Er waren maar 18 ouders die zeiden: ik heb er echt interesse voor.	6.14
122	Met ook een enquête die eronder lag waarvan alles er nog wat mis mee was.	3.7
126	Die is opgericht op initiatief van Forum voor Democratie.	9.52
127	Een publiek initiatief dat wil zeggen dat het door de overheid wordt gefinancierd.	15.25
128	Wat wij willen is dat we dus heel goed gaan kijken naar de eisen voor het openen van een school.	4.24
129	Bij de Forumschool zie je dat ze voor het eerst gebruik hebben gemaakt van een nieuwe mogelijkheid in de wet tot een marktonderzoek wat een soort online enquête is onder ouders.	52.04
130	Dat hebben ze ook nog eens gedaan in een hele andere wijk dan waar de school is gestart.	8.39
131	Op basis van halve informatie namelijk dat het een school is waar vijf dagen wordt lesgegeven maar helemaal niks over dat het een Forumschool is met gescheiden leertrajecten voor jongens en meisjes wat natuurlijk helemaal niet kan. Wij vinden dat dat marktonderzoek uit de wet moet.	29.29
132	En wij vinden dat de daadwerkelijke aanmeldingen van leerlingen dat dat leidend moet zijn voor of je een school kan openen.	4.93
134	Wat ik wel zie, ook in mijn eigen woonplaats Gouda is dat soms scholen bijvoorbeeld enorm druk zijn op te richten scholen enorm druk zijn met het verzamelen van handtekeningen.	19.97
135	Maar ik maakte mee dat in de krant zelfs werd gezegd 'Wij gaan fatbikes uitdelen aan mensen die een handtekening geven.'	10.62
137	En zo is de vrijheid van onderwijs na ruim honderd jaar wederom onderwerp van discussie.	4.85
140	Het gaat om allerlei verschillende soorten onderwijs.	9.17
141	En wij vinden dat die vrijheid echt heel belangrijk is mits je je natuurlijk aan de regels houdt die gewoon voor iedereen gelden.	4.54
142	Wat zegt u dan tegen de helft van uw achterban die zegt: ja, voor ons hoeft dat niet.	4.34
143	Nou, ik weet niet of ze dat zo hard hebben gezegd maar het is natuurlijk altijd goed om daar een gesprek over te voeren.	4.16
145	Ik denk wel dat het goed is om met elkaar na te denken wat zijn de grenzen aan die vrijheid?	5.77
146	Het mag nooit zo zijn dat de vrijheid van onderwijs ook vrijheid voor slecht onderwijs betekent.	12.18
147	Politiek verslaggever Remko Theulings is in Tweede Kamer.	7.58
148	Remko, wil de Kamer die wet nu aanpassen omdat hij niet goed werkt of omdat Forum voor Democratie die wet heeft gebruikt om een nieuwe school te stichten?	76.71
150	Het is niet de bedoeling dat politieke partijen hun eigen scholen oprichten maar de wet maakt dat dus wel mogelijk.	16.07
151	Je hoorde al over dat marktonderzoek dat vooraf was gedaan.	5.4
152	Dat leidde tot 18 geïnteresseerde ouders en uiteindelijk kwamen er maar vier kinderen opdagen.	9.4
153	En intussen heeft de gemeente wel ruimte gezocht voor de school en ontvangt die een startsubsidie van een half miljoen.	13.15
154	En dat allemaal voor een school waarvan je maar moet afwachten of die het gaat redden.	5.3
155	En in die zin staat de Forumschool model voor al die andere scholen die op grond van die wet zijn opgericht en waarvan je je kunt afvragen of ze iets toevoegen.	8.49
156	De leden van het opiniepanel willen alleen belastinggeld naar openbaar onderwijs.	50.63
159	Op het moment is ongeveer twee derde van de scholen in ons land een bijzondere school.	79.95
160	Maar veel ouders en kinderen staan er helemaal niet bij stil dat dat zo is.	5.02
161	Die kijken of hij een beetje in de buurt is en of hij een beetje goed staat aangeschreven.	4.16
162	En omdat de meeste bijzondere scholen gewoon goede kwaliteit leveren willen de meeste partijen daar niet vanaf.	8.58
163	Wat natuurlijk wel een rol speelt, is dat er de laatste 20 jaar ook steeds meer islamitische scholen zijn opgericht.	31.88
164	En dan vragen sommige partijen zich wel af: is dat wel goed voor de integratie, zo'n nieuwe aparte bubbel?	20.05
165	Daardoor is er meer discussie, en zie je dus ook bij de achterban van het CDA dat de helft zegt: schaf maar af.	21.82
166	Maar er is geen meerderheid in de Kamer om dan ook meteen de grondwet aan te passen waar de Vrijheid van Onderwijs in is vastgelegd.	29.83
169	Steeds meer studenten maken gebruik van een chatbot bij het schrijven van hun afstudeerscriptie.	86.04
172	Volgens RTL Nieuws zou een op de vijf afstudeerscripties voor de helft of meer door AI zijn geschreven.	8.65
173	Toen ik afstudeerde kon ik alleen iets opzoeken met Google.	4.79
174	Maar nu zijn er chatbots als ChatGPT, Claude en Gemini die hele hoofdstukken schrijven.	6.05
177	Om te beginnen: AI gebruiken betekent niet automatisch dat je iets verkeerd doet.	10.43
178	Op TikTok vind je zelfs volop tips om je studiewerk er makkelijker mee te maken.	79.43
180	Deze website heet typeset.io en kan pdf-bestanden lezen en er vragen over beantwoorden.	6.38
182	Maar er zijn ook tools tussen die je helpen met het zoeken van bronnen of om jezelf te overhoren.	5.01
183	Wat mag, verschilt per opleiding en soms zelfs per opdracht vertelt Izaak Dekker van de Hogeschool van Amsterdam.	4.83
184	Bij sommigen wordt het helemaal expliciet verboden.	27.8
185	Bij anderen is het wel prima als je het gebruikt voor het verfijnen van het schrijven bijvoorbeeld.	6.07
187	En zolang je ook maar wel goed eindverantwoordelijk bent voor alles wat je inlevert.	4.54
188	Je moet dus kunnen uitleggen wat je hebt ingeleverd Maar als een chatbot het denkwerk doet, hoeveel leer je dan nog zelf?	6.87
191	Want aan een ingeleverde tekst kun je niet altijd zien wat iemand zelf weet.	5.73
193	Dat deed ik altijd al omdat ik het belangrijk vind.	3.81
194	En heel veel collega's vragen van: Hoe doe je dat eigenlijk?	3.81
196	Dus iets wat de rest van de faculteit een beetje ouderwets vond.	3.7
197	Nou, ik sta weer helemaal in de belangstelling met mijn mondelinge examens omdat dat een van de manieren wordt bevonden om te toetsen of iemand echt wel de juridische stof beheerst.	3.66
199	Maar er zijn ook programma's die het gebruik van AI kunnen detecteren.	36.72
200	Alleen zijn die volgens Dekker niet honderd procent betrouwbaar.	11.13
201	En als je iemand van fraude beschuldigt moet je wel zeker zijn van je zaak.	5.0
203	Hoe bepaal je dan wanneer het gebruik van AI fraude is?	20.45
204	Technisch gezien is er sprake van fraude op het moment dat je AI gebruikt op een manier die niet is toegestaan bij die cursus of bij dat vak.	57.33
205	Dat kan natuurlijk een heel extreem geval zijn waarin je alles hebt laten doen door AI.	4.78
206	Maar het kan ook dat je een beetje hulp hebt gehad van AI.	4.16
208	Het is gebruiken van AI is pas fraude als je daarmee de regels van de opdracht overtreedt.	19.6
210	Welk boek krijgt de meeste stemmen van de lezers en wint dit jaar de NS Publieksprijs?	8.54
211	Vanaf vandaag kan er gestemd worden op de zes genomineerde schrijvers.	8.05
212	Janneke Staarink, de nieuwe directeur van het CPNB, welkom.	5.27
213	Een jubileumjaar voor de NS Publieksprijs want de prijs bestaat 25 jaar, hoe gaan jullie dat vieren?	6.5
215	Vanmorgen hebben we een prachtig museum geopend op Amsterdam Centraal.	5.62
219	In dat museum komen de komende dagen de genomineerden van dit jaar langs.	5.66
220	En je kan daar stemmen op het boek wat je het beste vindt.	4.05
221	En je kan een jaar lang gratis treinreizen winnen of een jaar lang gratis boeken.	43.67
222	Voordat we gaan kijken naar de genomineerden hoe wordt de lijst samengesteld?	6.19
223	Het gaat om de bestverkochte boeken van het afgelopen jaar.	5.05
225	De schrijver mag maar een keer in het lijstje voorkomen.	5.18
226	En het boek mag niet eerder genomineerd zijn geweest.	5.79
228	Of dat zo is wordt bepaald door een comité van experts.	7.49
231	Ik ben Saskia Noort en ik ben met mijn boek Adem genomineerd voor de NS Publieksprijs 2026.	5.54
233	Hartstikke blij en trots dat ik daar weer tussen mag staan.	4.16
236	Het boek is succesvol omdat het gaat over een vrouw van een middelbare leeftijd.	6.77
237	En we zijn met vele momenteel van middelbare leeftijd.	6.63
238	Het gaat heel veel over pijn, fysieke en geestelijke pijn.	4.37
239	Vrouw in de overgang die ook nog eigenlijk allerlei overgangen meemaakt tijdens de overgang.	77.34
240	Er worden veel boeken over de overgang geschreven maar het komt eigenlijk in de romans weinig voor.	12.04
243	En ik vind eigenlijk dat daar te weinig ruimte voor is in de literatuur.	4.27
244	Ik weet inmiddels alles van mannen met allerlei fysieke ongemakken.	3.62
246	En als vrouwen daarover schrijven is het heel erg vrouwengezeur.	11.33
247	Lezers zijn buitengewoon enthousiast over dit boek.	5.08
249	Het voelt wel altijd als tijd om te winnen maar nu al helemaal, ja.	4.51
252	Ik was helemaal niet van plan om het te schrijven maar het zat kennelijk al heel lang in me.	3.82
253	Ik ging zitten, ik begon met een gedicht en het werd een roman.	4.67
255	Want waar het hart van vol is, loopt de pen van over.	3.59
256	Dit boek kan winnen omdat Adriaan van Dis een publiekslieveling is maar het is ook goed geschreven.	5.36
257	Het gaat over een man die zijn geliefde bezoekt in het hospice.	31.59
260	Hij zegt: oké, doe je ogen dicht, dan gaan we op reis.	39.48
261	En we houden elkaar vast en we maken de meest wonderlijke reizen.	5.32
262	We vluchten weg van de wetenschap dat je doodgaat maar tegelijkertijd omarmen we het leven.	62.57
263	Het gaat over een geheime liefde en daar is iedereen toch wel heel nieuwsgierig naar.	3.77
265	Als ik zou worden uitverkoren voor de Publieksprijs zou het ook een erkenning van het boek zijn.	4.8
266	En ook een felicitatie voor de goede smaak van de lezer.	3.72
267	Ik ben Francine Oomen en ik ben genomineerd met Hoe overleef ik alles wat anders gaat dan gedacht.	4.92
269	Ik ben alleen maar nog steeds heel dankbaar en heel verbaasd daarover.	3.6
271	Meer dan twintig jaar en het leuke is dat Rosa de hoofdpersoon uit de serie, qua leeftijd meegroeit.	6.92
272	Bovendien speelt het in op een hele generatie die dezelfde dingen meemaakt.	4.3
273	Ik was eigenlijk helemaal niet meer van plan Hoe overleef ik-boeken te gaan schrijven.	3.83
274	Maar ik heb gereageerd op een vraag eigenlijk uit het publiek.	3.56
277	Ik heb gevraagd wie er met mij koffie wilde drinken en vertellen over de onderwerpen waarmee ze strukkelen in hun leven.	3.57
278	en vertellen over de onderwerpen waarmee ze struggelen in hun leven.	4.57
279	Ik vind het ook heel fijn omdat er zo aandacht komt voor het onderwerp.	4.24
280	Dat is het mentaal onwelzijn, het mentaal welzijn van jongvolwassenen.	22.27
281	En vooral ook hun zoektocht naar zichzelf en een plek in de wereld.	3.82
282	Winnen zou betekenen dat ik nog meer aandacht daarvoor kan genereren.	4.19
283	En het gesprek openen voor de onderwerpen waar ik over schrijf.	3.49
284	En dat is het mentale welzijn van jongvolwassenen, van volwassenen.	15.13
286	Is het moeilijk voor schrijvers om hier tussen te komen?	9.58
288	Er worden jaarlijks ongeveer 15.000 boeken uitgebracht.	11.02
291	Ik ben Simone van der Vlugt en ik heb Kruistocht van een koningin geschreven en dat is een historische roman.	5.73
293	Mijn man en ik zijn wel vier of vijf jaar daarvoor op reis geweest naar Spanje.	5.88
294	We zijn overal geweest waar het verhaal zich afspeelt.	3.67
295	Ja, het is eigenlijk bijna jammer dat het af is want ik heb er zo van genoten.	3.86
296	Het boek is succesvol omdat het een goede historische roman is omdat Simone van der Vlugt altijd uitstekende research doet.	6.83
297	Het boek gaat over de jonge Isabel van Castilië en zij wordt tegen alle verwachtingen in koningin van Spanje.	12.06
298	En door haar eigengereide optreden weet ze de hele geschiedenis van Spanje te veranderen tot op de dag van vandaag.	3.9
300	Een enorme erkenning natuurlijk maar vooral ook de bevestiging dat ik gelijk had dat er wel degelijk ruimte is voor de historische roman.	4.27
301	Wat uitgevers destijds betwistten maar ik ben gewoon door blijven schrijven.	3.58
303	Hallo, ik ben Herman Koch en ik heb dit boek geschreven, De Overbodigen.	5.77
304	Het boek gaat over twee echtparen die een lange wandeltocht gaan ondernemen in Engeland, in de Cotswolds.	21.54
305	En onderweg komen ze iets tegen wat ze liever niet waren tegengekomen.	3.66
306	Het cynisme van Koch, het absurdisme af en toe en zijn taal.	5.23
308	Deze nominatie betekent voor mij toch wel een soort erkenning dat het een goed boek is.	4.54
309	Ik vind het ook wel een leuke, democratische prijs waar je gewoon op mag stemmen en niet afhankelijk bent van het humeur van een jurylid.	4.61
311	Als je nou toch genomineerd bent, kun je maar beter winnen ook want anders ga je zo naar huis van: ja, dat was het weer.	3.93
312	Ik ben Judith Fanto en ik ben genomineerd met mijn roman Narcis.	6.49
313	Ik ben er totaal door overvallen, maar ik ben nu ook heel fanatiek.	3.47
316	Lezers zijn buitengewoon enthousiast over dit boek want ze komen terug om het te kopen en cadeau te geven.	9.61
318	Dit boek gaat over een groep jonge mensen in Wenen.	12.94
320	Het speelt in Wenen tussen de Tweede Wereldoorlogen.	12.27
321	In Max en Franzi, de twee Joodse hoofdpersonen zou je mijn grootouders kunnen herkennen.	11.02
322	En dit is een verhaal dat mij altijd aan tafel werd verteld.	3.69
323	Eigenlijk wordt de politiek-maatschappelijke druk op deze jonge mensen steeds groter.	19.58
324	Die neemt toe tot er uiteindelijk toch barsten in de vriendschap komen.	4.41
325	Ik denk dat bijna iedereen in zijn leven wel herkent dat hij teleurgesteld wordt in een vriendschap.	6.09
326	En het gaat erom: wie ben je als het moeilijk wordt.	4.26
327	Ben je dan nog een goede vriend of ben je een verrader?	5.03
328	De karakters zijn goed uitgewerkt en het is gewoon heel goed geschreven.	3.98
329	En iedere keer vragen mijn lezers: wanneer komt de volgende?	3.78
330	Als ik deze prijs win, dan komt de volgende veel sneller.	3.79
334	Ik heb ze vanmorgen alle zes ontmoet en ze zijn er klaar voor.	4.11
335	Haar schrijvers zitten toch liever achter een haardvuur met een wijntje.	3.98
337	Maar nu moeten ze naar buiten en gaat ze naar buiten.	3.88
340	Die stimuleert nog meer verkoop dan ze al gedaan hebben.	7.34
351	Ik wil iedereen aanraden om te gaan naar Hebban.nl.	4.12
354	Wie de NS-Publieksprijs wint dit jaar maken we op donderdag 12 november in onze uitzending bekend.	7.35