Een Vandaag 🇳🇱

_id	6acd146b29df0bef04237cf0
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6512/afspelen
datetime	2026-10-12 18:30:00
description	Navo-speech: hoe gaan we Rusland aanvallen? * Dierentuinen moeten zich gaan houden aan nieuwe regels * Griepprik vertraagd: welke gevolgen heeft dit? * Zijn er alternatieven? Duizenden producten moeten straks PFAS-vrij zijn

 

Statements

idx	statement	score
0	Terugslaan met drones en kunstmatige intelligentie: De NAVO laat vandaag zijn tanden zien.	20.43
1	We moeten hard terugslaan als we aangevallen worden door de Russen.	10.4
2	Geen kunstjes meer en mogelijk een einde aan voedermomenten met publiek erbij.	4.01
3	Het kabinet wil de regels voor dierentuin flink aanscherpen.	86.56
4	Ik denk dat er genoeg kleine dierentuinen zijn die nog niet zoveel hebben gedaan, de laatste 10 of zelfs 20 jaar.	3.91
6	Het griepseizoen staat voor de deur maar de griepprik laat op zich wachten.	5.79
13	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
14	Blokkeren en breken, dat is de tactiek van de NAVO als het wordt aangevallen.	8.18
15	De hoogste militair van het bondgenootschap, Alexus Grinkevich vertelt vandaag op een veiligheidstop in Warschau hoe het van plan is te winnen van de vijand.	8.67
16	Wie die vijand dan is wordt in de speech niet genoemd.	7.68
20	Het is wel duidelijk voor wie de speech is bestemd.	4.24
21	Als je Rusland gaat noemen het Russische narratief is altijd dat de NAVO agressief is tegen hen.	22.22
22	Als je ze niet noemt laat je zien dat je niet de agressor bent.	5.74
24	Dus het is: we zullen niet de agressor zijn maar als we worden aangevallen, dan zullen we reageren.	3.98
28	Het is een signaal richting het Kremlin maar het gaat ook over de NAVO-landen zelf.	44.53
29	In het gesprek na de speech toen zei die generaal ook kijk bijvoorbeeld wat er gebeurt bij Albert Heijn vandaag we weten niet waar het vandaan komt.	22.22
30	We moeten laten zien dat de NAVO bezig is met het beschermen van de NAVO-landen.	23.73
31	Ondertussen spekt Trump nu juist de oorlogskas van Poetin.	13.69
34	Als ik met Amerikaanse collega's spreek die snappen dit ook niet.	5.76
37	Maar strategisch: Amerika wil ook een goede NAVO-bondgenoot zijn en dat klopt niet.	8.55
38	Ik vroeg correspondent Joost Bosman wat de reactie was.	5.02
39	Er is nog geen reactie van het Kremlin maar politici en media leggen er de nadruk op.	13.32
40	dat Grynkewich in zijn toespraak zegt dat een aanval van de NAVO op dit moment niet zo waarschijnlijk is.	54.95
41	Vladimir Poetin, president Poetin heeft dat vorige week zelf ook gezegd in zijn Valdai-toespraak.	28.79
42	Dus hij zegt eigenlijk: Dit is paniekzaaierij onder de Europeanen.	9.87
44	Want hij kan hiermee zeggen: Kijk, zie je wel, de NAVO heeft het voortdurend over een confrontatie ook in deze persconferentie.	15.4
45	Daarmee kan hij ook aangeven aan de Russen: Kijk, we hebben het moeilijk, er vallen veel doden we hebben economische malaise daarom moeten we gewoon hiermee verdergaan.	24.28
55	Hij probeert Europese landen te treffen met hybride acties.	29.56
58	Onze watervoorziening valt bijvoorbeeld uit is dat voor ons een reden om een oorlog te beginnen?	19.54
61	Dat we als NAVO-landen en EU beter kunnen reageren hierop.	9.89
68	Daarin wordt gezegd dat Amerika schiet met gouden kogels.	17.24
69	Amerika heeft nu ook een kopie van de Iraanse Shahed-drone.	27.28
70	Het gaat dus om het blokkeren van de vijand met grondtroepen.	4.34
74	Er is nog een lange weg te gaan, In Tiel maken ze die drones.	11.91
77	Dat is een systeem dat bedoeld is om volledig remote te laten opereren.	41.54
79	Ze beveiligen kazernes en bewaken landsgrenzen deze geavanceerde drones van producent Height Technologies.	18.99
80	Dit is de assemblagelijn van twee van onze producten.	4.51
81	En hier worden alle componenten bij elkaar gebracht voor de final assembly en voor doorlevering naar de klant.	3.48
82	Zijn omzet stijgt in ruim 10 jaar van 2 naar meer dan 30 miljoen euro.	10.04
83	En topman Ernst Thijssen hoopt over een paar jaar de 100 miljoen aan te tikken.	7.14
86	Dat er nu een hele concrete behoeftestelling voor de korte termijn wordt neergelegd bij de industrie.	3.92
87	Zo van: Dit hebben we nodig en niet vandaag, maar liever gisteren.	3.47
89	Het is nog niet zo dat de schappen bij Defensie al gevuld liggen maar daar zijn wij nu wel heel hard mee bezig.	4.67
90	Dit is eigenlijk een voorbeeld van standaardisatie.	4.78
91	Dit is een controller die dezelfde taal spreekt voor alle NAVO-deelnemers.	7.39
92	Of nou een Nederlander of een Deen of een Duitse iets beetpakt het moet herkenbaar zijn, het moet dezelfde taal spreken.	5.63
93	Dit jaar maken ze hier vijfduizend grote verkenningsdrones en zo'n dertigduizend kleinere modellen.	11.17
94	Dit wisten we een aantal jaren geleden ook niet dus je rolt er een beetje in.	3.65
95	Maar wat voor ons voornamelijk belangrijk is is dat we met de kennis die we de afgelopen 11 jaar hebben opgebouwd uiteindelijk onze jongens het beste van het beste kunnen geven om het verschil te kunnen maken.	3.86
101	De schappen bij defensie moeten vol liggen met drones.	63.65
105	En we moeten die systemen snel kunnen produceren in grote aantallen.	4.68
108	Ja, in Oekraïne maar bijvoorbeeld ook het conflict in het Midden-Oosten.	49.52
109	Daar zie je hoe moderne oorlogsvoering in de praktijk wordt gevoerd.	5.97
110	We weten nooit precies hoe de volgende oorlog eruit gaat zien.	6.45
114	En heb je nog vragen over dit gesprek, dan kan je terecht op 1v.nl/chat.	4.55
116	Als je 'm haalt, dan moet je er nog even op wachten Ik heb het over de griepprik.	3.61
120	Déze brief hebben mensen binnen gekregen, de prik komt later.	5.62
121	Maar de bladeren vallen voor je gevoel staat het griepseizoen voor de deur.	53.88
124	Eerst eens even kijken waarom de prik eigenlijk is vertraagd.	4.21
125	De Wereldgezondheidsorganisatie kijkt elk jaar naar wat er met het influenzavirus, het griepvirus gebeurt.	84.76
127	De grieprik heeft altijd bepaalde varianten erin zitten waarvan ze verwachten dat dat de griep gaat veroorzaken dit seizoen.	6.87
128	Dus om te zorgen dat de grieprik meer kans van slagen heeft en ook daadwerkelijk gaat helpen.	7.66
130	In combinatie met wat logistieke problemen is de productie van de griepprik daardoor vertraagd.	42.47
132	In Amerika zit er inmiddels al bijna dagelijks een arts bij de ochtendshows.	15.9
141	Patiënten hoeven zich gelukkig helemaal geen zorgen te maken want het griepseizoen komt altijd pas in januari-februari.	83.36
142	Dus ook als je in november of december de prik krijgt, is dat zeker nog op tijd.	3.77
143	Het komt dus allemaal doordat het vaccin geupdatet moest worden.	64.17
146	Dit jaar is voor het eerst getest met vaccins die met AI worden gemaakt.	76.88
148	Dan wordt je lijf als het ware voorbereid op toekomstige mutaties.	4.71
150	Maar: daar hebben we de komende griepgolf nog niks aan.	4.48
152	20% van alle Nederlanders wordt gevaccineerd tegen de griep.	91.1
154	Ouderen vooral, chronisch zieken, dit jaar voor het eerst ook leraren.	68.43
155	Maar lang niet iedereen gaat in op die uitnodiging.	3.76
156	Net iets meer dan de helft haalt de griepprik.. Dingen die wij in de praktijk horen is dat mensen er toch veel bijwerkingen van krijgen.	8.5
157	Of het idee hebben dat ze er bijwerkingen van krijgen.	7.94
159	Anderen denken ook: de griep, dat is toch niet zo erg?	4.39
160	We onderschatten het misschien wel eens: Ziekenhuizen kunnen écht vol komen te liggen in griepseizoenen.	58.28
161	Zozeer dat operaties moeten worden uitgesteld en elk jaar overlijden 4000 mensen aan de gevolgen van griep.	79.63
162	Voor wie hem mag en wil: in december dus de griepprik.	3.55
163	Het zit in je kleding, in je kraanwater en zelfs in je bloed: PFAS.	78.01
164	Een verzameling chemische stoffen die niet afbreekbaar zijn.	25.2
167	We staan er meestal niet bij stil, maar PFAS kan ook in de kip zitten.	74.35
169	Die wormen zitten weer in het grondwater waar de PFAS in zit.	90.64
171	En als je nog een oude pan hebt met een anti-aanbaklaag daar zit ook vaak PFAS in.	74.94
173	Die organisatie maakt zich grote zorgen om de hoeveelheid PFAS in eigenlijk allerlei producten.	83.71
174	PFAS komt in het milieu door de productie en het afdanken van producten.	90.25
175	Dan komt het in de grond, dus in het water en dus in ons drinkwater.	4.38
176	En in onze kip en onze eieren en onze vis en alles wat uit het milieu komt.	5.38
180	Maar ook in bakpapier hebben wij in testen soms PFAS ingevonden.	23.28
181	Hetzelfde geldt dan voor dit soort dingetjes als cupcakes.	6.25
182	Dus we ontkomen er niet aan dat we allemaal PFAS binnenkrijgen?	34.58
184	PFAS zit in duizenden producten om ze water- of vuilafstotend te maken.	90.8
186	Ook in de landbouw worden PFAS-houdende pesticiden gebruikt.	88.39
187	Via de bodem kunnen ze uiteindelijk in ons drinkwater terechtkomen.	47.14
188	Ja, en hierdoor kan PFAS zich ophopen in het lichaam en heeft bijna elke Nederlander PFAS in het bloed.	90.26
189	Volgens het RIVM zit er zelfs bij 71 procent van de consumenten te veel PFAS in het bloed.	90.39
190	Dat kan leiden tot bepaalde kankersoorten en bepaalde hartproblemen, het is echt een gezondheidsrisico.	79.42
191	En daarom is het heel belangrijk om nu een stop te zetten op die PFAS zodat we niet nóg meer PFAS in ons lijf krijgen.	10.72
192	Vanwege de schadelijke effecten pleiten onder andere het RIVM en diverse milieuorganisaties voor een al geheel Europees verbod op de productie van PFAS.	77.85
193	PFAS-vrije producten kan absoluut als je de energie en de tijd erin steekt om het echt te realiseren.	39.91
194	Harmen van der Meulen heeft een winkel voor racefietsers en mountainbikers.	12.36
195	Hij ziet een toenemende vraag naar PFAS-vrije spullen.	38.33
197	Je ziet ook dat de sporter, de buitensporter, steeds milieubewuster is.	7.4
198	En dus ook wil dat een product dat ze gebruiken niet schadelijk is voor de natuur.	8.48
199	Want ook smeermiddelen, bijvoorbeeld op je fiets, zoals teflon die spatten er toch vanaf als je door het bos heen fietst.	69.76
200	En dat wil je niet, want er ontstaat vervuiling in het bos.	13.5
201	Dit is een PFAS-vrij jasje dat we hebben ontwikkeld.	6.78
202	Je doet er wat water op, je ziet dat het er mooi op blijft liggen dus het werkt net zo goed.	4.58
204	Als je gaat kijken naar de PFAS-vrije alternatieven dan kom je heel vaak bij natuurlijke producten uit.	79.35
205	Zeker als het gaat om bijvoorbeeld waxes voor je fietsketting.	13.62
206	Het PFAS-alternatief dat wij gebruiken in smeermiddelen is biologisch afbrekenbaar en daarmee dus eigenlijk niet schadelijk voor de natuur.	89.38
207	Wij pleiten er sterk voor dat er een etiket komt, verplicht dat producenten op de verpakking zetten dat er PFAS in zit.	75.97
208	En dan kan de consument een weloverwogen keuze maken om het wel of niet te kopen.	8.19
209	Je kan in ieder geval kijken of het erop staat: PFAS-vrij.	20.12
214	Maar goed, misschien PFAS in de kip, misschien ook wel in de prei gaat u dit toch nog opeten vandaag?	6.76
215	Ja, ik ben bang van wel, want ik eet wel vaker kip en prei en het is bijna onvermijdbaar dat er PFAS in kán zitten.	65.22
216	Ik zeg niet dat het erin zit, maar het kan. En u heeft heel erg honger?	4.83
218	Hier in de studio Gerben-Jan Gerbrandy, Europarlementariër.	5.32
222	Gelukkig zijn voor bepaalde producten pfas al verboden.	56.28
226	Hopelijk wordt in januari het voorstel daarvoor ingediend.	6.95
228	In Frankrijk is het verboden in cosmetica en kleding.	85.61
229	Waarom duurt het zo lang voordat het in Nederland gebeurt?	13.24
230	De Nederlandse regering heeft een aantal jaren geleden als eerste aan de bel gehangen in Brussel en een paar dingen voor elkaar gekregen.	3.94
231	Maar Nederland wacht liever op een verbod voor heel Europa.	20.39
233	Zou er een uitzondering moeten zijn voordat verbod?	13.21
242	Maar het is belangrijk om een totaalverbod te hebben en niet meteen heel veel uitzonderingen.	4.14
243	Want er komen vaak nieuwe toepassingen en dan loop je achter de feiten aan.	6.43
250	In China beginnen ze daar nu ook heel erg naar te kijken.	5.41
251	De Verenigde Staten is helaas een ander verhaal onder president Trump.	11.6
252	Maar als wij in Europa een alternatief ontwikkelen dan lopen wij voorop.	6.62
254	Staatssecretaris Silvio Erkens van het ministerie van landbouw wil dierentuinen meer vrijheid geven om het dierenwelzijn te verbeteren.	76.82
255	Dierentuinen waar dat niet lukt, kunnen eerder worden gesloten.	67.92
258	Twee oudere dieren en hun dochter van drie jaar oud.	15.91
259	Een bassin zoals we hier hebben is voor een x-aantal individuen vergund.	18.96
260	Hier loop je het risico dat als er een jong geboren wordt het vorige jong kan nog niet weg, dat je gelijk in overtreding bent omdat er voor een x-aantal dieren op de vergunning staan.	27.63
268	En in die hoedanigheid heeft hij constant te maken met alle regelgeving die er rond de dierentuinen geldt.	4.53
269	Willen ze innoveren, zoals hier in de mangrove waar een bassin is gebouwd met 1 miljoen liter water dan is dat vaak lastig.	41.7
271	Wie wil vernieuwen moet daar heel veel tijd en energie in stoppen.	4.94
273	Ja, want er gaat heel veel tijd zitten in onnodige zaken.	4.53
275	Hij gaat het vergunningenstelsel voor dierentuinen op de schop nemen.	30.56
276	Aan de ene kant gaan we de regeldruk verminderen voor de dierentuinen die wijzigingen in de verblijven willen aanpassen.	6.87
278	Je moet, als je een aquarium aanpast bijvoorbeeld aangeven hoeveel kiezelstenen erin komen van welk formaat.	24.21
279	Dat is compleet doorgeslagen, dus die drempels gaan we weghalen.	3.52
280	Andersom gaan we wel sturen op de vergunningen van dierentuinen die de dierenwelzijn niet goed genoeg geborgd hebben.	10.43
281	Die geven we dan een duwtje om het dierenwelzijn te verbeteren.	20.78
282	Nederland kent zo'n 60 dierenparken, grotere en kleinere.	72.49
283	Al deze parken hebben een vergunning voor onbepaalde tijd.	8.84
284	Daardoor is het lastig om parken die achterblijven qua dierenwelzijn tot verandering te dwingen.	53.79
285	Tegelijkertijd lopen dierentuinen die wel volop bezig zijn met vernieuwing tegen zeer gedetailleerde regelgeving aan.	18.83
286	We hebben in de huidige wet- en regelgeving vergunningen voor onbeperkte tijd.	4.8
287	Dat betekent dat als je 50 jaar niks zou veranderen je nog steeds voldoet aan de vergunningen zoals je die toen hebt.	4.98
289	Dus het betekent exact dat je van tijd tot tijd gaat kijken welke nieuwe inzichten op dierenwelzijn hebben we en wat verwachten we van de dierentuin.	4.92
290	En aan de andere kant die doorgeslagen regeldruk weghalen die eigenlijk ook in de weg zit van vernieuwing.	4.54
291	Daar zit een binturong, die leven vrij hoog in de bomen.	30.34
292	En volgens mij daarachter ligt een beer te slapen, een Maleise beer.	9.59
293	Winneke Schoo is directeur van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen.	16.51
295	Nou, daar lag hij, even kijken of dat nog steeds zo is.	3.73
296	Ze verwacht dat sommige dierentuinen de strengere regels op het gebied van dierenwelzijn niet gaan overleven.	44.08
297	Ik denk dat er genoeg kleinere dierentuinen zijn die nog niet zoveel hebben gedaan de laatste 10 jaar of zelf 20 jaar.	5.74
299	Het kabinet wil dus meer gaan handhaven en overweegt dwangsommen in te gaan zetten wanneer het dierenwelzijn in het geding is.	69.66
301	Het kost veel tijd, het kost veel mankracht en veel energie maar je bent het wel verplicht.	5.19
302	Want goed dierenwelzijn is een randvoorwaarde om een dierentuin te hebben.	56.07
303	Er zijn ook mensen die zeggen: 'Een dierenhokje is überhaupt geen dierenwelzijn.'	19.68
304	Ja, maar in de jaren 50 was het sjokken langs de hokken en inmiddels is dat toch wel anders.	5.9
305	Je hebt veel meer dieren in verblijven, in hele ecosystemen in grote en complexe verblijven.	29.56
306	En daarmee wil je zorgen dat het dier zijn natuurlijke gedrag kan vertonen en zijn soorteigen gedrag kan vertonen.	45.2
307	En dat is nou precies iets wat je kan meten en wat je moet meten.	3.92
308	De eisen zullen waarschijnlijk veranderen want onze kennis groeit ook.	5.13
309	En naarmate onze kennis groeit willen wij weer verblijven aan kunnen passen.	3.81
311	Hoe sneller wij daarin kunnen innoveren hoe beter we het welzijn van onze dieren kunnen garanderen.	17.29
312	In de studio Anne van den Ende van de Dierenbescherming.	8.0
316	In de huidige regelgeving is het welzijn van dieren niet geborgd.	62.2
318	Maar eigenlijk moet alle regelgeving worden herzien.	4.4
320	En dat alle dierentuinen hun maatschappelijke rol gaan waarmaken.	9.66
321	Er moet goed gekeken worden welke dieren echt een educatieve functie hebben.	7.74
324	Als we kijken naar het dierenwelzijn en soortbehoud dat betekent dat?	13.54
327	Dieren zijn ontzettend slim en lopen in het wild enorme afstanden.	88.27
330	Of bijvoorbeeld geen dolfijnen, die heel slim zijn in de dierentuin.	10.18
331	Dat betekent dat sommige dierentuin daar niet aan kunnen voldoen.	26.12
333	Dus hoe kun je dan nog olifanten in de dierentuin zien?	24.06
334	We moeten kijken naar de dierentuinen van de toekomst.	6.41
335	Een aantal dierentuinen zullen misschien wegvallen.	4.58
338	Het is ongelooflijk interessant om daar een olifant te bekijken.	4.63
339	Dit is geen einde van de dierentuinen maar wel het begin van goede dierentuinen.	4.12