Een Vandaag 🇳🇱

_id	6ac3d79129df0bef044c8dee
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6500/afspelen
datetime	2026-10-05 18:30:00
description	Racisme, discriminatie en etnisch profileren bij afdeling handhaving van UWV * Kabinet wil scholen helemaal mobielvrij hebben: zo gaat het op scholen die dit al doen * Een maand na schietpartij Overasselt zitten 30 mensen vast, maar de belangrijkste vragen blijven onbeantwoord * Dode bij eerste pestgeval in tien jaar in Rusland: dit is er aan de hand

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Discriminatie en etnisch profileren bij de fraude-afdeling van het UWV.	16.85
1	De signalen van medewerkers daarover worden al jaren genegeerd.	5.49
2	En de middelbare school voortaan verboden terrein voor het mobieltje.	57.61
3	Het is echt fantastisch om te zien, toen we dat net deden dat De leerlingen gaan gewoon met elkaar praten, he?	6.1
4	En in Rusland zou een jonge vrouw zijn overleden aan de pest.	84.43
6	Hoe die middeleeuwse ziekte ineens opduikt en of wij ons zorgen moeten maken, zocht ik voor je uit.	4.79
8	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
9	Racisme, discriminatie en etnisch profileren: Na de Toeslagenaffaire beloofde de overheid: dat nooit meer.	27.88
10	Maar bij het UWV, op de afdeling die uitkeringsfraude moet opsporen, gebeurt het nog steeds.	20.21
12	En signalen daarover worden al jaren opzij geschoven.	3.97
16	Om mogelijke fraudeurs op te sporen gebruikt de afdeling handhaving werkinstructies.	8.51
17	Daarin staat een lijst met kenmerken die de kans groter maken dat iemand fraudeert volgens het UWV.	49.23
18	Op die lijst: 'land van herkomst' en 'zwangere vrouwen'.	7.81
19	Advocaat Kara kwam hier per toeval achter toen hij een zaak aanspande namens een benadeelde cliënt.	8.35
20	Het land van herkomst werd als aanwijzing gebruikt om fraude te signaleren, zeg maar.	14.02
23	Want ik had echt gedacht dat ik Ik hoopte dat ik dit niet zou zien of meemaken.	3.63
25	Voor mij is dat niet alleen maar vooringenomenheid maar keihard bewijs voor discriminatie.	5.0
26	Op grond van geloof, afkomst, ras, zoals we die in de klassieke zin kennen.	4.38
27	Maar het gaat erom dat wij niet willen dat mensen willekeurig op grond van hun uiterlijke kenmerken of afkomst onderworpen worden aan ver- en diepgaand onderzoek.	4.93
28	Het zijn niet alleen cliënten die gediscrimineerd worden.	6.99
30	Werknemers met een migratieachtergrond stoppen vaak bij het UWV.	90.56
31	Ze ervaren discriminatie en racisme en vertellen daarover bij personeelszaken.	22.48
32	Als jij daar net komt werken en je wordt opgeleid en je ziet hoe mensen lelijk doen tegen mensen die geen Nederlands achternaam hebben, hoe ze die behandelen Dat was niet het team waar ze zich fijn in voelden en door wilden gaan.	6.9
33	En het bespreken met leidinggevenden levert weinig op.	6.82
35	Ook wat ik heb gehoord van collega's, wat die allemaal meegemaakt hebben.	3.93
36	We hebben 't ook nog bij Integriteit geprobeerd aan te kaarten maar daar kwam het ook niet binnen.	7.94
38	En dan zit je met collega's onderling je af te vragen van: Zijn wij nou gek of is dit echt helemaal raar?	6.93
39	Ook andere medewerkers herkennen dat gevoel en horen ongepaste opmerkingen.	75.24
40	Zo wordt een groep leidinggevenden met een migratieachtergrond spottend de Arabische Liga genoemd.	22.28
41	Een Marokkaanse vrouw die solliciteert, wordt niet aangenomen.	85.01
42	De reden: Haar mogelijke manager kan niet met dat soort mensen praten.	9.91
43	Een handhaver is nog directer en zegt hardop: 'De oplossing is niet handhaven, de oplossing is alle Marokkanen het land uittrappen.'	11.33
44	Dat soort opmerkingen werken door in de houding richting cliënten.	3.92
45	Mensen met een Nederlandse achternaam konden makkelijker ergens mee wegkomen.	22.6
46	Stel, je had een vinkje fout neergezet op een formulier.	6.24
47	Dan werd bij de een uitgelegd: Moet je niet meer doen, want En bij de andere, met niet-Nederlandse achternaam dan gingen ze al meteen bijna met een boete dreigen.	8.92
52	In de rechtbank ontkent het UWV dat ze zouden discrimineren.	70.85
54	Het land van herkomst zou volgens het UWV nooit gebruikt zijn om te selecteren wie er wordt onderzocht.	27.48
55	Als je het toch niet toepast, waarom zet je het dan erop?	8.01
61	Hoe hebben jullie vast kunnen stellen dat op deze afdeling van het UWV sprake is van discriminatie?	21.79
62	Na de Toeslagenaffaire hebben overheidsinstanties beloofd: We gaan niet meer selecteren op afkomst.	14.51
63	Dus toen wij signalen kregen dat dat bij een afdeling die nota bene verantwoordelijk is voor opsporing van fraude het UWV zijn wij daarin gedoken.	60.77
64	We hebben met een tiental medewerkers en oud-medewerkers gesproken over hun ervaringen.	6.42
65	We hebben met een tiental medewerkers en oud-medewerkers gesproken over hun ervaringen.	6.42
70	We keken recent ook nog een eigen onderzoek van het UWV.	13.44
71	Daarin stond hoe er wordt omgegaan met boetes door deze mensen.	29.75
72	Ze kregen in verschillende regio's ook vaker boetes.	76.32
74	In één regio was maar liefst 98 procent van het totale bedrag aan boetes voor mensen met een niet-Nederlandse achternaam.	83.09
78	Maar de onderzoekers zeiden zelf: dit hadden we niet verwacht.	23.75
79	Maar eigen onderzoekers schrokken zelf van de resultaten en moeten daar iets mee.	9.81
81	De percentages zijn echt heel hoog dus daar moet je echt wat mee.	5.56
82	We hebben alle bevindingen voorgelegd aan de Nationaal Coördinator Tegen Discriminatie en Racisme.	13.57
83	En we vroegen de nieuwe hoogste baas van het UWV, de voorzitter van de Raad van Bestuur, om een reactie.	6.3
85	Discriminatie en racisme, om het te ervaren is vreselijk.	10.06
93	Hoe kun je het nou in je hoofd halen om bij zo'n belangrijke organisatie registratierichtlijnen aan je personeel te geven op basis waarvan mensen uitgesloten worden of anders behandeld worden als het gaat om die dienstverlening?	18.07
95	We handelen volgens alle wettelijke kaders die er zijn.	3.83
96	Land van herkomst is geen wettelijk kader op basis waarvan wij selecteren.	7.4
97	Kunt u ook garanderen dat dat dus nooit gebeurd is?	8.96
100	En daarom kan ik zeggen dat wij volgens de wettelijke kaders werken.	3.84
102	Voordat er verdere maatregelen komen wil Choho eerst extra onderzoek doen.	6.72
103	Wat ik ermee ga doen, is dat ik het gesprek voer binnen onze organisatie om duidelijk te maken dat ons dit allemaal raakt.	3.79
104	Dat discriminatie en racisme niet thuishoort in onze organisatie.	6.47
105	Dat we een extern onderzoek hebben lopen om zeker te zijn dat het niet in onze organisatie voorkomt.	5.14
106	En afhankelijk van die resultaten we aanvullende maatregelen of aanvullend onderzoek zullen verrichten.	3.85
107	Maar de nationaal coördinator wil NU verschil zien.	4.54
108	Ik vind dat de minister hier een taak in heeft om tegen de organisatie te zeggen: Wat is hier aan de hand?	16.61
112	Want dan maak je je schuldig aan discriminatie en racisme.	39.38
113	En dat is strafbaar en daar moet naar gehandeld worden.	9.46
114	Marlou, de Nationaal Coördinator wil dat de minister ingrijpt.	18.06
116	Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken zegt dat hij dit onderzoek van ons en AD zeer serieus neemt.	28.72
117	Hij wil dat er 'tot op de bodem wordt uitgezocht' hoe dit heeft kunnen gebeuren.	4.44
118	Hij noemt elke vorm van racisme en discriminatie onaanvaardbaar.	7.82
120	Ik denk dat het wat de minister betreft nog niet klaar is.	5.53
121	Heb je thuis nog vragen, Marlou schuift aan bij de chat.	3.69
126	Op veel scholen doen ze het al, al weten leerlingen die maatregel vrij makkelijk te omzeilen.	21.6
127	Ze chatten via hun laptop of vluchten in de pauze het terrein af met hun mobiel.	8.06
143	Dus ook tijdens de tussenuren kan je 'm niet gebruiken?	16.64
146	En als ze het laatste lesuur hebben, dan leg je deze erop.	3.96
153	Vanaf 1 januari 2027 wil het kabinet afspraken maken die het telefoongebruik op basis- en middelbare scholen verbieden.	59.32
154	Leerlingen kunnen dan ook tijdens tussenuren en pauzes niet meer bij hun telefoon.	87.44
155	Iets waar ze op het Amsterdams Lyceum al jarenlang goede ervaringen mee hebben.	3.57
161	Maar daarbuiten lopen ze alleen maar op dat scherm.	4.32
164	Ben je blij dat die telefoon van je is afgepakt overdag, of niet?	6.32
165	Drie jaar geleden voerde deze school het totaalverbod op telefoons al in.	33.53
168	En het is echt fantastisch om te zien, toen we dat net deden dat de leerlingen gaan gewoon met elkaar praten.	4.65
169	En dat is ook een hele belangrijke vaardigheid die je leert als je de kinderen de ruimte geeft zonder telefoon te opereren.	24.16
172	En dat maakt ook dat je zelfvertrouwen weer krijgt om dat in andere situaties ook te doen.	6.69
173	Tot nu toe hanteren veel scholen de regel dat telefoons niet meegenomen mogen worden in de klas.	82.68
174	En dat heeft een positief effect gehad, zegt onderzoeker Alexander Krepel van het Kohnstamm Instituut.	14.68
175	We zagen dat scholen best wel blij waren met die landelijke afspraak.	5.76
176	En dat ze ook echt positieve effecten zagen, vooral op de concentratie van leerlingen.	5.08
177	Driekwart van de scholen in het voortgezet onderwijs gaf aan dat ze zagen dat de concentratie van leerlingen was verbeterd in de klas.	88.42
178	Dus dat er wat minder afleiding was en misschien wel wat meer tijd voor lesgeven.	3.95
179	Psycholoog Thijs Launspach juicht de aanscherping van de afspraken vanuit het kabinet dan ook toe.	27.82
180	Wat we heel goed doorhebben, is dat smartphones in het klaslokaal vrij funest zijn voor de concentratie van kinderen en jongeren.	58.25
181	Maar wat we ook steeds meer doorhebben is dat het ook op het schoolplein en tussen de lessen in een stoorzender is in wat kinderen en jongeren eigenlijk moeten doen: Met elkaar praten, kattenkwaad uithalen, spelen met elkaar.	6.58
182	Daar staat het allemaal in de weg, en dat is echt zonde.	4.05
183	Maar hoe kijken de leerlingen zelf naar het nu geldende telefoonverbod?	62.64
188	En dan kijken ze even niet en dan doe je het stiekem.	5.96
190	Er zijn mensen die Op je laptop staan heel veel social media-apps.	70.01
191	En in het toilet wordt ook meestal het telefoon gewoon gebruikt.	24.44
194	En veel andere dingen die je ook op een telefoon zou kunnen doen.	3.97
197	In plaats van dat leerlingen met elkaar zitten te appen op de telefoon zitten ze op een school-laptop WhatsApp te gebruiken bijvoorbeeld.	85.24
199	Dat betekent ook daar dat je daarop moet handhaven.	4.14
203	Behalve als je als leraar er een keer gebruik van wil maken.	5.71
204	Dan haal je gewoon een laptopkar naar je lokaal om iets op een laptop te gaan doen met je klas.	14.68
205	Ik denk dat je best kritisch moet zijn op alle soorten van schermen en de inmenging daarvan.	3.92
206	En dat je als je de keuze hebt in een les, tussen een les zonder een scherm en een les met een scherm is het best wel logisch om zonder scherm te kiezen.	5.32
207	En natuurlijk zijn er ook gevaren aan tablets, laptops, al dat soort andere schermen.	5.38
208	Maar de smartphone is nog wel een andere categorie.	18.99
209	Omdat die de hele tijd in je zak zit en ook de hele tijd kan storen met allerlei notificaties.	4.38
210	Dus daar zie ik het gevaar nog even iets groter van.	3.69
213	Ook al roepen leerlingen nog zo hard dat ze niet zonder kunnen.	6.24
215	Dus je denkt in andere oplossingen, niet in een telefoon.	4.42
216	En dit is alleen maar spelletjes, TikTok, social media, allerlei andere Snapchat, weet ik wat.	4.65
217	Het enige waar ze belangrijker nieuws voor kijken is Magister.	3.74
221	Dus je moet in andere oplossingen denken en niet in je mobiel.	4.35
223	Daar is volgens geruchten afgelopen week een jonge vrouw aan de pest overleden.	77.94
226	Ik dacht zelf dat die ziekte niet meer voorkwam en vooral bij de middeleeuwen hoorde.	3.98
229	In sommige delen van de wereld worden mensen er nog steeds mee besmet.	88.86
231	En dus is de vraag: moeten we ons HIER zorgen maken over de pest?	8.03
233	Knaagdieren zoals ratten lopen dus rond met die ziekte.	90.57
237	En dat geeft meteen ook duidelijkheid over de middeleeuwen.	5.05
238	Er waren toen veel ratten, door afval en eten dat op straat lag.	32.31
239	EN er waren veel vlooien, in alle lagen van de bevolking.	8.2
241	En je komt uit bij een bijna 500 jaar durende pandemie.	90.88
242	Maar hoe gevaarlijk is diezelfde ziekte vandaag nog?	22.8
244	Dat is in principe dezelfde bacterie die de pest veroorzaakt nu als de bacterie die dat vroeger deed.	74.58
245	Het grote verschil is dat we nu een behandeling hebben.	4.97
247	Nu kunnen we de pest dus behandelen met antibiotica.	65.91
249	Daarbij raken je lymfeklieren ontstoken en krijg je pijnlijke zwellingen, in je liezen of oksels.	90.09
250	Maar er zijn NOG twee vormen: Septische pest, waarbij de bacterie in je bloed zit en longpest, waarbij het in je longen zit.	78.85
251	En die laatste, longpest, wordt genoemd in de berichten uit Rusland.	16.05
252	Want de overleden vrouw werkte bij een instituut dat onderzoek doet naar de bestrijding van de pest.	84.65
253	EN ze kreeg twee dagen voordat ze overleed ernstige longklachten.	24.7
255	Want bij longpest heb je géén vlooien nodig om besmet te raken.	90.85
256	Vooral bij hoesten, als er slijm vrijkomt dan zitten daar besmettelijke druppeltjes in die andere mensen weer kunnen inademen en op die manier kunnen besmetten.	88.28
258	Volgens de Moscow Times zou de overleden vrouw een reageerbuisje hebben gebroken waarin die pestbacterie zat.	71.39
260	In Amerikaanse natuurparken bijvoorbeeld, via vlooien op eekhoorns en prairiehonden.	58.43
262	Wereldwijd worden zelfs honderden gevallen per jaar gemeld.	47.55
264	De laatste melding hier was bijna een eeuw geleden, in 1929.	9.62
266	In Nederland hoeven we nu eens geen zorgen te maken over de pest.	5.93
267	Als er een patiënt is met pest en er wordt adequaat gereageerd dan is de kans dat het zich verder verspreidt echt heel erg klein.	35.17
268	En grote uitbraken met de pest zien we eigenlijk niet meer.	4.9
270	Om alle speculaties de wereld uit te helpen zeggen de Russische autoriteiten nu dat er bij de overleden vrouw autopsie is gedaan.	57.75
274	Ruim een maand na de dodelijk schietpartij in het Gelderse dorpje Overasselt, is het.. politie-onderzoek nog in volle gang.	47.37
275	Ruim dertig zwaar-bewapende mannen werden op pad gestuurd voor een criminele wraakactie.	70.13
276	Maar waarom daar zo'n grote groep huur-moordenaars voor nodig was, is nog niet duidelijk.	11.2
277	Een gigantisch grote groep, dus dat maakte heel veel impact.	5.88
279	Je zag ook al vrij snel op die beelden dat er wapens zware vuurwapens in het spel waren.	6.02
281	Maar ook wel heel ongeorganiseerd en weinig doordacht.	3.74
283	Zeker 30 jonge huurmoordenaars uit steden als Marseille, Amsterdam.	53.06
284	Ze krijgen zware wapens, kogels en een moordopdracht mee.	14.12
285	En in één keer staan ze daar in Overasselt op een landweggetje.	5.09
286	Moet je je voorstellen, je weet niet waar je naartoe gaat.	4.57
287	Je zit in een busje, je krijgt een wapen in je hand en een opdracht, en dan gaan ze het doen.	4.44
288	Toen de eerste politieeenheid ter plaatse kwam aan de Ewijkseweg, werd er direct op hen geschoten.	7.94
290	Het doelwit: drugscrimineel Jan G. Het conflict: een gestolen partij cocaïne.	19.5
293	Wat er vannacht is gebeurd in Overasselt gaat alle perken te buiten.	4.75
294	Ze beginnen te schieten op de beveiliger, wat heel tragisch is.	9.34
297	Toen dachten we: wie doet dat om vier uur, half vijf?	4.07
307	Criminoloog Henk Ferwerda ziet de laatste jaren vooral het geweld in de onderwereld van karakter veranderen.	27.67
308	Drugscriminaliteit is altijd wel gepaard gegaan met veel geweld.	80.62
309	En wat je nu ziet is dat het geweld op afstand wordt 'ingekocht'.	5.97
311	Zoals we allemaal pakketjes online kopen worden ook de daders van deze geweldsexplosie ingekocht op afstand, via Snapchat en Signal.	55.11
313	Het is gewoon het regelen van iemand die geweld wil plegen.	8.83
314	En of dat nou 100 kilometer bij je vandaan is, of 1000 dat maakt niet zo heel veel uit.	3.87
315	Het gaat hetzelfde als met de goederen die wij kopen via internet.	8.76
316	En zo laten maar liefst 35 jonge mannen zich tot deze bijzondere klus verleiden.	12.76
319	En dat zien we in Nederland ook veel als het gaat om plaatsen van cobra's aan woningen.	52.18
320	In mijn onderzoeken zie ik altijd dat dit soort jongens schulden heeft en daardoor wel openstaat voor een klusje waar je geld mee kunt verdienen.	5.53
321	En de tweede lijn van beïnvloedbaarheid is dat het vaak jongens zijn die heel makkelijk beïnvloedbaar zijn, omdat ze licht verstandelijk beperkt zijn.	78.08
322	Dus niet zo goed kunnen overzien wat de consequenties zijn van hun gedrag.	5.02
323	Want de meeste verdachten gaan waarschijnlijk jarenlang de cel in.	72.54
326	En ik hoop dat het rechercheteam ook nog een paar spaden dieper gaat.	3.94
327	En ook komt bij degenen die dit georganiseerd hebben.	7.91
328	En misschien ook nog wel: Wie is de opdrachtgever achter dit geheel?	6.66
329	En dat onderzoek geeft hopelijk ook antwoord op die prangende vraag.	5.63
330	Waarom was het nou nodig om meer dan 30 zwaarbewapende mannen naar Overasselt te sturen?	25.28
331	Het eerste wat ik dacht: Hee, ze gaan daarheen om iets bij Jan, dat was het doelwit, om daar iets op te halen.	3.52
334	Scenario 2, dat kan ook, dat is later ook naar buiten gebracht is dat de opdrachtgever even z'n spierballen wilde laten zien.	8.05
335	Van: Jongens, met mij valt niet te sollen, en als ik wil stuur ik gewoon 30 mensen met zware wapens op je af om je bang te maken.	6.17
336	Het opsporingsonderzoek moet natuurlijk uitwijzen wat het was.	6.8
341	Om het doelwit Jan G. en zijn familie om het leven te brengen heb je geen 30 man nodig.	8.89
342	Dit conflict draait om bijna 1300 kilo verdwenen coke.	84.52
344	In zo'n grote partij investeren meestal meerdere drugsbaronnen.	16.95
345	Kan dus zijn dat deze mannen op pad zijn gestuurd om die drugs daar op te halen.	26.29
346	Maar het kan ook puur onderling machtsvertoon zijn: Dat een drugscrimineel wil laten zien: kijk eens waartoe ik in staan ben.	5.04
347	Dat een drugscrimineel wil laten zien: kijk eens waartoe ik in staan ben.	5.5
354	Wij begrijpen van advocaten dat de verdachten flink op de grill worden gelegd.	4.45
355	Wij begrijpen van advocaten dat de verdachten flink op de grill worden gelegd.	4.45
357	RTL bracht dit weekend naar buiten dat de verdachten inderdaad zijn geronseld, met name in appgroepen op Snapchat en Signal.	41.83
359	Dat ging eigenlijk over de beloning voor de werkzaamheden.	9.2
361	Er werd een foto getoond van de boerderij van Jan G. 'Of het nou de kat is of de goudvis.	9.7
363	Jan G. is zelf inmiddels ook aangehouden, wat weet je daarvan?	24.14
364	Aan die arrestatie zie je dat het een bekende is uit de drugswereld.	17.81
365	Hij wordt verdacht van het invoeren van een partij cocaïne van 4000 kilo.	30.27
367	In december komt hij voor het eerst voor de rechter.	6.97