Een Vandaag 🇳🇱

_id	6aac1c91154b8915ab6d41ef
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6453/afspelen
datetime	2026-09-17 18:30:00
description	Algemene politieke beschouwingen: kabinet Jetten moet kiezen * Emancipatie vrouwen komt tot stilstand: dit zijn de gevolgen * Nieuwe donorwet levert te weinig donaties op, waar komt dat door? * Nieuwe duurzame zoutbatterij komt uit China: waarom Europa wéér achterloopt

 

Statements

idx	statement	score
0	888 De oppositie wil dat hij kiest tussen links en rechts.	6.9
1	Maar Premier Jetten wil vooral met iedereen blijven praten.	6.29
2	Nederland zakt steeds verder weg als het gaat om gelijkheid tussen mannen en vrouwen.	89.77
3	Vorig jaar waren we 15 plekken gekelderd en ik dacht dat we toen het dieptepunt wel bereikt hadden maar het blijkt nog slechter te kunnen.	6.2
4	Meer donororganen, dat was de belofte van de nieuwe donorwet die vijf jaar geleden inging, Whitney.	15.83
5	Maar een registratie in het donor-register leidt lang niet altijd tot donatie.	43.06
8	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
9	Alle ogen waren vandaag in Den Haag gericht op premier Rob Jetten.	5.07
11	Die willen dat het kabinet kiest tussen links of rechts.	25.27
17	Hij zegt dat hij nog steeds een breed akkoord wil sluiten met zoveel mogelijk partijen zowel aan linker als rechterzijde.	6.55
18	Maar die partijen zeggen dat dat niet werkt, dat het kabinet echt moet kiezen.	21.37
19	Dus wie had gehoopt dat Rob Jetten vandaag de boel zou vlot trekken die komt bedrogen uit.	5.34
20	Positief gezien kun je ook zeggen: de situatie vandaag niet erger geworden.	4.23
22	Zeker wel, hoewel het opvalt dat er botsingen zijn, maar de toon is veel minder hard en fel dan in andere jaren, minder aanvallen op de persoon.	4.57
23	Maar voor de nieuwe premier werd het toch een openbaar functioneringsgesprek.	12.97
28	Dat kan niet de opening zijn waarvan premier Jetten gedroomd had toen hij nadacht over zijn eerste algemene politieke beschouwingen.	4.98
29	Volgens mij weet premier Jetten ook nog niet helemaal wat hij moet gaan doen.	4.69
30	Bij aanvang van de dag blijkt dat de oppositie, broodnodig voor een meerderheid er niet al te veel van verwacht.	8.62
31	Ik hoop dat de minister-president de koppen bij elkaar heeft gezet en dat er nu één route uitkomt, want dat zou het land goed doen.	5.62
32	Dan zal hij met iets nieuws moeten komen, want de huidige tactiek werkt niet.	4.08
33	Wat gisteren duidelijk is geworden is dat er bij de coalitie in ieder geval nog geen begin van een plan is hoe uit deze chaos te komen.	9.7
36	Jettens eigen kabinetsleden houden de moed er natuurlijk in voor de camera's.	10.59
42	Dus hij gaat alle bruggen slaan die nog niet geslagen zijn?	8.03
54	Wat verwacht u van premier Jetten vandaag, wat hij gaat leveren?	5.23
55	De antwoorden op alle vragen die zijn gesteld, zoals het hoort in een debat.	3.63
58	Maar hoopt u dat hij met wat meer komt, bijvoorbeeld echt een brug slaan?	5.36
64	De fractievoorzitters van Pro, van 50PLUS, van Volt, van ChristenUnie, van SGP en van JA21 ik hoop dat u daar ja op zegt.	7.79
67	Eigenlijk sinds het kabinet er zit, is deze poging gedaan.	15.83
71	We gaan uitgeput aan de wedstrijd beginnen en we weten de opstelling nog niet.	4.07
72	Waar zit nu het verschil, volgens de minister-president tussen wat we deze zomer aan chaos hebben gezien en wat we dan nu gaan doen?	16.29
75	Wij zijn bereid om te praten, maar niet als dat niet op voorhand duidelijk is.	3.64
76	En Jettens optimisme over het maken van deals maakt steeds minder indruk.	28.46
77	Als het in een week lukt, zou het fantastisch zijn.	4.02
78	Als ik op Brad Pitt zou lijken, zou dat ook fantastisch zijn.	5.15
84	Kortom, na uren debatteren zit er geen enkel schot in de zaak.	3.42
85	Hij doet z'n best om z'n coalitie bij elkaar te houden maar hij is niet bezig om de brug te slaan naar de oppositie.	4.72
86	En daarmee is hij heel trots op een begroting die hij heeft gemaakt.. maar nog steeds met 66 zetels.	5.49
87	Wij staan hier met goede plannen maar we kunnen pas afspraken met jullie maken als je het eens bent.	4.05
89	Maar het is nog heel lang, ik heb meer van dit soort debatten meegemaakt.	3.38
90	Er kunnen ook zomaar verrassingen in zitten, dus we gaan het zien.	3.83
91	Klinkt in elk geval gezelliger dan afgelopen jaren.	3.87
92	Is het kabinet in gevaar, zolang er geen meerderheid is voor de begroting?	35.97
95	Er is geen zetel bijgekomen de afgelopen twee dagen.	7.48
96	Als je goed luistert in de Kamer, hoor je van de coalitie het zou heel gênant zijn, dat willen me niet.	7.4
97	En ook de oppositie vindt dat men dat het land niet aan kan doen.	20.09
100	Voorlopig is die rust er wel dat het kabinet niet gaat vallen maar een oplossing voor steun aan de begroting is er nog steeds niet.	20.32
104	Weinig moties waarvan ik denk dat ze moeilijk worden.	3.97
105	Dus ik verwacht niet dat het vanavond spannend wordt.	3.68
106	Minister Karremans zei, Jetten moet de tijd vol praten.	11.06
108	Hij zit in een onmogelijke situatie.. Hij mag niet kiezen van zijn eigen coalitie.	5.18
109	En na dit debat moet het kabinet gaan nadenken, want er moet uiteindelijk wel steun komen voor de begroting.	9.19
110	We zijn wéér gezakt op de wereldranglijst als het gaat om gelijkheid tussen mannen en vrouwen.	77.17
111	Vorig jaar maakte als Nederland een vrije val van 15 plekken het gaat om gender emancipatie.	71.97
113	Op nummertje 46 bungelen we ver onder onze buurlanden.	7.74
118	Vorig jaar waren we 15 plekken gekelderd en ik dacht dat we toen het dieptepunt wel bereikt hadden.	5.45
122	Winnaar van de Slimste Mens van Nederland, feminist en schrijver van dit boek.	4.2
125	Het gaat erom dat wij denken dat we een gendergelijk gidsland zijn waar alles perfect geregeld is.	6.62
127	Daarmee houden we onszelf voor de gek om echt actie te ondernemen om gendergelijk te worden.	11.58
128	Maar het zit heel erg diep in onze cultuur, die ongelijkheid.	3.87
130	Het is ook echt, als je kijkt naar de geschiedenis wij zijn veel langer doorgegaan met wetgeving die vrouwen actief onderdrukte zoals handelingsonbekwaamheid, huwelijksontslag.	49.75
131	Tot 1971 stond in de wet dat je als vrouw je man moest gehoorzamen binnen het huwelijk.	45.71
132	Pas in 1991 werd verkrachting binnen het huwelijk strafbaar.	48.26
133	Wij hebben dat gewoon heel lang in stand gehouden die onderdrukking in de wetgeving naar vrouwen toe.	8.9
134	En eigenlijk beginnen we nu aan een soort inhaalslag.	3.67
135	Terwijl we denken dat we koploper zijn en gewonnen hebben.	4.26
139	Toch zien we onszelf graag als een progressief en voortstrevend land.	4.5
141	We hebben een aantal hele grote dingen bewerkstelligd in de jaren 90 onder de Paarse kabinetten.	12.01
142	Dat kwam ook omdat er toen voor het eerst geen religieuze partij in de coalitie zat waardoor er ineens vrijheden als euthanasie en ook het homohuwelijk of de gelijkstelling van het huwelijk tussen twee partners van dezelfde geslacht.	17.91
143	En dat hebben we in ons hoofd zo verankerd als wauw, wij lopen wereldwijd voorop dat we dat een soort van getransporteerd hebben naar dus het zal met vrouwenrechten ook wel goed zitten.	21.96
145	Ze zijn er wel, maar het is toch een tikkeltje bedreigend.	6.2
148	Hoe er gebasht wordt op de burgemeester van Amsterdam.	7.79
149	Ja, we zijn dus ook in die zin erg conservatief dat als een vrouw dan in een machtspositie zit dat we dat eigenlijk niet helemaal accepteren.	8.81
150	Een van de redenen dat we op plek 46 staan is omdat we nog nooit een vrouwelijke premier hebben gehad.	26.48
151	En alle kritiek die iemand krijgt, zoals Jutta Leerdam hoe kijk jij daar tegenaan?	5.1
152	Dat is wel een voorbeeld van hoe we omgaan met succesvolle vrouwen in Nederland.	6.7
153	En ik denk dat dat eigenlijk een uitvergroting is van het systeem waarin we met z'n allen zitten.	4.06
156	Omdat ze dus die power heeft omdat ze boven dat maaiveld uitsteekt.	4.85
157	Maar dat zie je ook binnen bedrijfsculturen binnen de politiek, binnen de gemeenteraad waar vrouwen toch echt anders behandeld worden dan mannen.	10.06
158	Ik denk dat de kern duidelijk is: We zijn een ontzettend ongelijk land voor mannen en vrouwen.	7.78
159	En het is niet een kwestie van, het is gemeen of het is flauw.	4.16
160	Het gaat hier om de helft van de Nederlandse bevolking een sociaal-economische achterstand die die helft heeft.	89.96
161	Dus we moeten eens ophouden met het is zo gemeen en mensen doen lullig tegen vrouwen.	6.02
162	Wij zijn gewoon de helft, we hebben recht op hetzelfde.	14.11
164	In de studio Nehreen Al-Mahmoedi, u werkt als econoom bij ABN Amro u bent gespecialiseerd op dit onderwerp.	6.02
165	We kunnen vaststellen, het gaat niet goed met de gelijkheid tussen man en vrouw.	7.9
167	Komt dat omdat de zorg voor de kinderen en de ouders nog steeds bij de vrouw liggen?	12.0
169	Dat is grotendeels omdat die zorgtaken zowel voor kinderen als het gezin op de schouders van die vrouwen vallen.	55.28
171	Nu is er langer vaderschapsverlof maar voelen mannen zich wel vrij genoeg om die op te nemen?	30.73
172	Je ziet dat minder dan de helft van de mannen die volledige ouderschapsverlof opneemt.	73.76
173	Dat betekent dat iemand wel voor het gezin moet zorgen.	5.13
175	Er zit nog een barrière voor mannen om die op te nemen.	15.31
178	Maar ook omdat vrouwen nu vaak minder geld verdienen.	81.0
179	Er moet dan iemand minder gaan werken omdat kinderopvang te duur is dan wordt het vaak de vrouw die haar baan opgeeft.	42.49
180	Kabinet naar kabinet heeft gezegd dat het gratis wordt, de kinderopvang.	79.87
184	Het staat op de planning voor 2029 maar het is de vraag of dat doorgaat.	6.15
189	Vanaf 2027 moeten bedrijven rapporteren wat de loonkloof is.	23.91
190	Als die groter is dan 5%, moeten ze actie ondernemen.	12.07
191	Laten we even naar andere landen kijken want volgens het onderzoek zijn mannen en vrouwen in IJsland het meest gelijk waardig.	72.78
192	We spraken de minister van Buitenlandse Zaken in IJsland.	10.05
196	In IJsland in andere landen zie je dat het door de hele samenleving heen beter gesteld is met Gender gelijkheid.	80.94
199	Verlofrekeningen zijn beter geregeld, ook kinderopvang.	69.78
200	Kunt u een maatregel noemen waardoor we volgend jaar dit gesprek niet hebben nadat we nog verder zijn gekelderd.	3.92
202	Maar ook bedrijven zelf, maakt dat de inzichtelijk wat de loonverschillen zijn, en dring het terug.	5.7
204	En heb je nog vragen over dit verhaal, ga dan vooral naar Eenvandaag.nl/chat want Nehreen Al-Mahmoedi schuift aan.	4.94
205	De nieuwe donorwet moest meer donororganen opleveren maar ruim vijf jaar later vallen de resultaten tegen.	22.78
207	Het idee van die nieuwe donorwet was: wie zelf geen keuze invult komt zo in het donorregister: met 'geen bezwaar op orgaandonatie'.	44.49
208	Daarmee ben je na je overlijden dus automatisch donor.	68.18
209	Maar voor nabestaanden is niet altijd duidelijk of hun dierbare dat echt wilde.	6.72
210	En dus ging donatie bij meer dan de helft van die mensen niet door.	11.33
211	Wat is er voor nodig om meer orgaandonoren te krijgen?	39.05
212	Maar eerst even naar het moment dat de Tweede Kamer instemde met die nieuwe donorwet.	33.42
213	Voor het wetsvoorstel hebben 75 leden gestemd, daartegen 74.	8.18
215	Een enorme stap, want onder de oude wet legde bijna 7 miljoen Nederlanders niks vast over orgaandonatie.	85.71
216	En dus vochten D66-Kamerleden Dijkstra en Pechtold jarenlang voor een wetswijziging.	7.45
218	Eind vorig jaar stonden er in Nederland bijna 1600 mensen op.	13.02
219	Terwijl zo veel mensen de afgelopen jaren een orgaan doneerde.s Toch kijkt internist Farid Abdo anders naar de nieuwe donorwet.	28.77
220	De oude situatie was dat iets meer dan 40 procent van de mensen had een eigen keuze gemaakt en dat ook geregistreerd.	13.04
221	Dus de meerderheid van de bevolking wisten we überhaupt niet wat ze wilden.	22.96
222	Door de nieuwe wet zien we dat nu 76 procent dus meer dan driekwart van de Nederlanders die kunnen doneren heeft ook hun eigen keuze actief geregistreerd in het donerregister.	83.12
224	Want nu zie je dat als iemand 'ja' heeft ingevuld in het donorregister de donatie in 85 procent van de gevallen doorgaat.	75.68
225	Bij mensen die automatisch met 'geen bezwaar' geregistreerd staan, is dat maar 41 procent.	58.65
226	Want in beide gevallen geldt dat de familie altijd het laatste woord heeft, is te zien in deze Videoland-documentaire.	11.78
227	Het gebeurt vaak genoeg helaas dat familie die vraag eigenlijk niet aankan en dat heeft te maken met het feit dat donoren vaak mensen zijn die uit het leven gegrepen worden.	36.19
229	En komt ook nog eens op een gevoelig moment, weet Abdo.	3.9
230	Die familie heeft het al heel moeilijk, want die moeten afscheid nemen.	4.23
234	En als ze dan niet weten wat hun partner had gewild dan is het echt heel moeilijk voor die familie.	9.09
236	Daar komt nog bij dat de nieuwe donorwet inging tijdens de coronacrisis.	83.52
237	Daardoor konden artsen minder trainen op het voeren van gesprekken met families van mensen die met 'geen bezwaar' geregistreerd staan.	74.87
239	Want het komt niet snel voor dat iemand aan alle voorwaarden voor orgaandonatie voldoet: op de IC liggen, aan de beademing, en met organen die gezond zijn.	6.42
241	Volgens Abdo ligt de oplossing in communiceren met je nabestaanden.	10.29
242	Bespreek het met je familie om die last voor je familie die het al ontzettend moeilijk heeft op zo'n moment, zo min mogelijk te maken.	4.21
243	Want dat helpt hen ook later in een rouwverwerking.	9.17
244	We hebben het goede gedaan wat hij zelf had gewild, want hij heeft het ons zelf verteld.	3.94
245	Er is dus meer nodig dan alleen een registratie in het donorregister, Bespreek het ook met je familie: zodat die niet hoeft te twijfelen.	4.03
246	Er is een gigantische strijd om de batterij van de toekomst.	5.19
247	Van grote batterijen waar energie in opgeslagen kan worden tot nieuwe batterijen voor auto's en telefoons.	36.55
249	Experts en bedrijven waarschuwen: we moéten een inhaalslag maken.	72.32
250	Als China zou zeggen dat ze geen batterijen meer leveren aan de EU dan hebben we echt een probleem.	55.5
252	En dat betekent ook dat we daar wat aan moeten doen.	3.92
253	Wat is het risico dan als we echt achter blijven lopen?	7.41
254	Dat ook industrie hier wegtrekt en dat we uiteindelijk een stukje armer worden dan we nu zijn.	6.31
255	De energie is echt de spil die nodig is om te zorgen dat de economie gezond blijft.	22.5
256	Maar uiteindelijk is het veel beter om te zorgen dat je het in eigen hand houdt.	4.65
263	Waarom is de batterijenbusiness juist nu zo belangrijk en waarom lopen we zo achter op andere delen van de wereld?	22.87
265	Goedemorgen, we gaan Goedemorgen, we gaan nog even een helm pakken.	3.5
271	Want de elektriciteit uit deze windmolens, gaat linea recta deze batterijen in.	22.05
272	Het is de eerste plek in Nederland waar dat op deze manier kan. Nu waait het best wel.	5.04
275	Dan is er teveel in één keer op het stroomnet te zetten.	4.9
276	Dat vang je dan op, een op moment dat er een goede vraag is en een goede prijs voor de stroom, dan kan het op het elektriciteitsnet.	4.58
277	En in de tussentijd zit het hier dan dus in die batterijen?	6.84
280	Het is een innovatie waar we lang op hebben gewacht.	4.08
281	Maar het bedrijf van Colijn kijkt ook alweer verder: zo heeft hij recent zoutbatterijen gekocht, in China.	17.55
286	Onze partnership met het bedrijf in China is heel hecht.	4.87
287	U bent enthousiast, maar je kan ook denken: waarom nou weer uit China?	4.41
290	Op dit moment is er niemand in Europa die zoutbatterijen maakt Er zijn wel ontwikkelingen gaande.	30.88
291	Maar zij zijn als eerste, en wij willen niet dat de energietransitie hapert omdat we de innovatie hier niet al naartoe brengen.	19.57
292	We gaan gewoon beginnen, over een aantal jaar denk ik dat we ook lokale productie zien.	3.67
295	Europa moet dan zelf echt kiezen dat dat hier willen bouwen.	9.86
296	Europa moet dan zelf echt kiezen dat we dat hier willen bouwen.	9.55
298	In Duitsland leggen ze zich niet neer bij de Chinese voorsprong.	13.3
299	Hier in Munster in Duitsland gooien ze er veel geld tegenaan om te zorgen dat Duitsland, dus ook Europa een grote speler kan worden op de internationale batterijenmarkt.	8.61
300	Maar daarom mogen we ook niet alles filmen want ze willen niet dat de Chinezen meekijken.	14.97
301	Ondertussen gaat hij gestaag door met het maken van de batterijen van de toekomst.	3.57
302	In Münster testen ze batterijen waar geen vloeistof meer voor nodig is en over een tijdje, gaan ze ook zoutbatterijen testen.	10.39
303	Het is niet alsof we helemaal stilzitten in Nederland.	5.17
304	In Twente ontwikkelen ze in het lab namelijk ook nieuwe batterijen.	10.46
307	Eigenlijk in alles waar nu batterijen in gebruiken.	3.88
309	Dat betekent dat in hetzelfde oude pakket veel meer energie kan kan je veel verder rijden, maar het is dus ook veel veiliger want het kan niet meer in brand vliegen.	7.72
310	Wij doen onderzoek op kleine schaal, in de labs hier omheen.	3.71
311	Maar uiteindelijk naar grote schaal, daarvoor werken we samen met het instituut in Munster waar dat wel beschikbaar is.	4.4
312	Ontwikkelingen zijn er hier dus wel, maar het grote verschil: in China zijn ze het lab al uit, en verkopen ze de batterijen al.	15.12
315	Onze achterstand zit hem niet alleen in de techniek.	5.59
316	Want deze Europese karaktertrek begint inmiddels in ons nadeel te werken.	7.31
317	Heel lang praten en tot het laatste detail uitwerken tot je iets gaat beginnen.	4.01
318	Chinese en Amerikaanse model is heel vaak proberen en falen maar dan kom je sneller tot iets dat werkt.	14.63
319	Zou niet veel liever zien dat we het vanuit Nederland of Duitsland in elk geval op Europees niveau zelf ook ontwikkelen?	7.77
320	Dat is een van de vragen die wij ook stellen aan de politiek.	4.41
321	Maak dat mogelijk, help daarbij, geef die ruimte daarvoor.	3.95
323	Want komt er meer geld voor innovatie en ligt het nou aan die mindset?	22.36
324	Wellicht zijn we soms een beetje te risicomijdend geweest en ik denk dat we steeds beter Financieel dan?	4.47
325	En ik denk dat we steeds beter voelen dat we onszelf weerbaarder moeten maken en daar ook wat meer risico bij moeten nemen.	4.68
326	Want inmiddels is China al kant-en-klare producten aan het verkopen waar wij van in Nederland nog in laboratoria staan.	43.83
328	Daarom ben ik er ook enorm voor dat we goed doorzetten.	3.96
329	Meer tempo maken, meer investeren en vooral dingen naar de markt brengen.	4.3