Een Vandaag 🇳🇱

_id	6aa2e211be3278345122a182
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6455/afspelen
datetime	2026-09-10 18:30:00
description	25 jaar na 9/11: zo beleven verschillende generaties deze dag * Ouders en kinderen boos: staatscommissie onderzoekt toeslagenaffaire onvoldoende * Rob Jetten gebruikt AI voor berichten: zo schadelijk is dat voor zijn geloofwaardigheid * Gen Z'ers lui? Ze werken meer dan ooit

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Ook Rob Jetten gebruikt AI in zijn berichten op sociale media.	28.56
2	Kinderen van de toeslagenaffaire zijn boos omdat er weer niet naar ze geluisterd wordt.	84.28
3	Ik kijk heel erg terug naar wat de mensen hebben gedaan.	3.75
7	En jongeren moeten 5 dagen werken - vindt VVD-fractievoorzitter Brekelmans.	36.81
13	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
14	Berichten van premier Jetten op sociale media zijn met AI geschreven, ook persoonlijke berichten.	15.79
15	Zijn partij D66 zegt, dat AI als hulpmiddel is gebruikt maar volgens critici zet Jetten zo zijn geloofwaardigheid op het spel.	32.93
18	We hebben ontzettend veel zin om aan het werk te gaan.	4.16
19	Dat gaan we de komende tijd doen met optimisme en met realisme.	3.77
20	Een premier die meer dan andere politici via sociale media veel berichten laat zien van zichzelf.	9.93
21	Maar wat als blijkt dat een deel van die berichten gemaakt zijn met behulp van AI?	18.35
23	Ik denk wel dat dit invloed kan hebben op de geloofwaardigheid van zijn berichten.	4.23
24	Dat als mensen nu zijn berichten zien dat ze gaan twijfelen, van is dit Rob Jetten of is dit AI?	14.08
25	Zelf maakt ze bij haar werk als speechschrijver ook wel gebruik van AI, maar alleen als sparringspartner.	8.24
27	In het verleden schrijft zij de toespraken voor Mark Rutte Sigrid Kaag en Wopke Hoekstra.	6.08
34	Het is natuurlijk de vraag wat dit voor berichten zijn.	4.22
35	Aan de ene kant zegt D66, dit is ook om te laten zien wat de minister-president doet, om te informeren.	8.94
37	Maar het is ook een manier om contact te maken met de Nederlanders.	4.57
40	En dan wil je wel dat dat echt is, dat dat iets betekent.	4.29
41	Uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat 232 berichten gemaakt zijn door een AI-model, vergelijkbaar met ChatsGPT of Claude.	15.24
42	Het gaat om berichten die worden verspreid via Facebook, LinkedIn, Instagram en X. Het zijn zakelijke berichten, maar soms ook zeer persoonlijk.	7.04
44	Is het daarom ook juist belangrijk dat die boodschap altijd zo authentiek mogelijk is?	6.18
47	En als de persoon Rob Jetten zegt, ik voel hier iets bij dan wil je dat hij dat is en dat dat niet een chatbot is.	6.18
48	Als het echt om die geschreven teksten gaat dan is dat wel echt iets om op te letten.	4.96
53	Is het erg als je AI gebruikt, als de boodschap maar overkomt?	13.69
55	Niet in die authenticiteit en die emoties die ook bij die boodschap horen zeker als het om een politicus of een bewindspersoon gaat.	4.32
57	En misschien herkennen mensen ook wel dat op LinkedIn worden heel veel berichten met AI geschreven dat je toch ziet dat er een soort leegte in zit of dat je denkt, er klopt iets niet.	9.17
61	Wat is de essentie waar u naartoe werkt in een speech waardoor die speech wel aankomt, wat je bij AI niet krijgt?	13.97
63	Ten eerste denk ik inderdaad iets wat niet helemaal grijpbaar is maar dat is dan misschien de magie van het mens zijn.	4.61
64	Dus van die emoties die je zelf ook voelt van dat je jezelf in bepaalde zaken in kan leven.	5.34
65	En ik probeer mijn spreker ook zo goed mogelijk te leren kennen en te kennen.	3.49
66	En te snappen en te weten welke woorden bij diegene passen.	4.02
68	Die heeft ook niet die relatie die je als speechschrijver als het goed is met je spreker opbouwt.	5.2
74	AI wordt breed ingezet, hangen allerlei associaties aan.	9.79
75	Het is een commercieel bedrijf waar je alle data aangeeft.	6.93
77	Zo'n persoonlijk bericht over Westerbork tast zijn geloofwaardigheid aan?	7.86
79	En als hij in het vervolg een excuus maakt dat hij zelf heeft geschreven vragen mensen zich af of AI daar een rol in speelt.	18.4
82	We komen op een kantel; welke informatie kunnen we nog vertrouwen.	3.51
84	Hoe kun je als burger nog onderscheid maken tussen wat betrouwbaar is en niet?	8.0
85	Dat wordt steeds moeilijker, de modellen worden steeds beter.	4.33
86	Bij berichten waar je iets bij voelt, moet je extra kritisch checken.	8.93
89	De trein rijdt al, maar we zijn de rails nog aan het leggen.	3.56
90	Het is niet te stoppen, maar we kunnen wel nog de richting bepalen.	3.93
93	Het is een technologie die de wereld ingrijpend veranderd.	6.82
95	Heb je thuis nog vragen aan Joris Krijger over dit verhaal stel die dan op eenvandaag.nl/chat want hij schuift daar aan om ze te beantwoorden.	8.3
96	Opnieuw zijn slachtoffers van het toeslagenschandaal teleurgesteld.	74.92
97	Dossiers van kinderen die uit huis waren geplaatst worden toch niet individueel beoordeeld, terwijl dat wel was beloofd.	31.93
99	Uithuisplaatsingen en de toeslagenaffaire, hoe zit dat ook alweer?	16.34
100	Tienduizenden ouders kwamen de afgelopen 20 jaar in grote financiële problemen omdat ze ten onrechte als fraudeur werden gezien en heel veel geld moesten terugbetalen aan de belastingdienst en ook geen recht meer hadden op toeslagen.	36.7
102	Op gegeven moment kwamen ook jeugdzorginstanties kijken.	7.13
103	Die vonden dat kinderen in die gezinnen beter af zouden zijn elders.	24.88
105	Eén van de kinderen die uit huis geplaatst werd is Nora die na lange tijd eindelijk terug is.	9.71
106	Kan je vertellen hoe lang woon je nu bij je ouders?	5.71
113	Het kostte bloed, zweet en vooral heel veel tranen.	5.11
114	Maar uiteindelijk is het gezin van Gerda en Jurgen weer compleet en wonen hun twee dochters, Zoë en Nora, weer thuis.	11.93
124	Door de toeslagenaffaire kwamen ze ruim tien jaar geleden ten onrechte in grote financiële problemen.	7.77
125	En Zoë en Nora werden van jongs af aan uit huis geplaatst.	8.93
128	Zodat Jurgen en Gerda in de tussentijd orde op zaken konden stellen.	4.1
129	Op het moment dat ze uit huis gaan.. dan denk je het is een vrijwillig kader.	4.48
130	Dat na zes weken weer alles voor elkaar is en dat je ze terugkrijgt.	3.52
131	De beloofde zes weken werden eerst een half jaar, toen een jaar en uiteindelijk anderhalf jaar.	5.58
132	En toen ook de Raad voor de Kinderbescherming zich ermee ging bemoeien duurde het nog langer en verloren Jurgen en Gerda het ouderlijk gezag.	11.23
133	Omdat de kinderen niet meer aan ze gehecht zouden zijn.	7.68
136	Ik zie mijn vrouw voor mij uitlopen en die andere vrouw grijpt de kinderen uit haar arm en ze gaan de auto in en je hoort de krijs, je ziet je vrouw vallen.	11.46
139	Door het hele politiek, bestuurlijk, juridische systeem zijn fouten gemaakt die ertoe hebben geleid dat duizenden ouders groot onrecht is aangedaan.	71.5
140	Pas toen het toeslagenschandaal aan het licht kwam en na vele juridische procedures, kregen ze het ouderlijk gezag terug.	10.8
142	Ze hadden al die tijd in een pleeggezin gewoond, waar ze hun leven hadden.	4.81
143	Een tijd waarin ze hun ouders voor een periode maar 16 uur per jaar onder begeleiding mochten zien.	5.83
144	We gingen altijd naar een soort kantoor toe en daar gingen we altijd spelen met z'n vieren.	3.95
149	Zoë, die niet herkenbaar in beeld wil kwam uiteindelijk vorig jaar al terug.	5.25
152	Het is twee maanden Het is twee maanden dat ik mijn harem compleet heb.	3.54
155	Sinds Nora terug is, heeft het gezin de koffers gepakt om een nieuwe start te maken, in het buitenland ergens.	7.72
157	Na de ouders van het toeslagenschandaal zijn het nu ook de kinderen die willen weten wat ze is aangedaan.	30.29
158	Ik kijk heel erg terug naar wat de mensen hebben gedaan.	3.75
164	Omdat ze me met onrecht uit huis hebben gezet, mij en mijn zus.	4.35
165	Diep van binnen, zegt ze tegen ons, is ze ook gewoon boos en heel verdrietig.	5.08
166	Van hoe kan dat gebeuren dat in principe één persoon in Nederland mag bepalen wat er met mij gebeurt, terwijl die niet eens weet wie ik ben.	4.51
169	Hoeveel kinderen zichzelf nog als schuldig aanwijzen maar dienen soms ook de grootste schade aan hen.	13.16
171	Nemen ze zichzelf, ten onrechte uiteraard, iets kwalijk?	6.64
173	Dat hebben ze weleens gevraagd: Was het onze schuld?	5.82
175	Al jaren belooft de politiek dat alle dossiers opnieuw moeten worden bekeken en dat er herbeoordelingen kunnen worden gedaan.	13.2
176	In april waren ouders en kinderen van het toeslagenschandaal dan ook opgetogen toen een onafhankelijke staatscommissie werd gelanceerd die de uithuisplaatsingen zou onderzoeken.	14.75
177	Een prima klus voor de commissie, was de verwachting.	3.83
184	De kinderen willen een herbeoordeling, zodat onafhankelijk vastgesteld wordt dat de uithuisplaatsing inderdaad veroorzaakt werd door de financiële problemen van de toeslagenaffaire.	33.51
186	Menselijk gezien vind ik het een dikke aanfluiting.	4.18
187	Vooral die herbeoordelingen waren voor ons belangrijk.	3.87
191	En nu groeien ze op met een schade die ze niet kunnen overzien.	4.94
192	Sander, wat ik niet snap: er is een staatscommissie die onderzoek doet.	6.99
194	Ze willen dat ieder geval apart bekeken en beoordeeld wordt.	4.21
195	Dat wordt ze al jaren beloofd, daar zijn moties over aangenomen in de Tweede Kamer.	12.41
196	Je moet je voorstellen, deze mensen zitten er nog steeds middenin.	3.53
198	Ze hebben nog steeds heel veel vragen hebben alleen antwoorden op algemeen, maar niet op individueel niveau.	3.46
200	Waarom worden die dossiers niet individueel beoordeeld?	9.93
201	De staatssecretaris geeft er eigenlijk geen antwoord op.	20.25
203	Ze houdt de deur een beetje op een kiertje, van misschien ooit nog.	3.46
204	Ouders hun advocaten zeggen dat de overheid bang is voor lange procedures en heel veel schadeclaims.	71.02
205	Waar de mensen zeggen, het gaat niet om geld, maar om de erkenning van leed.	4.45
206	Met jongvolwassenen die maximaal drie of vier dagen per week willen werken gaat Nederland het 'niet redden'.	88.81
208	Maar Whitney, worden jongeren hier terecht aangesproken?	9.49
209	Brekelmans deed die uitspraak inderdaad tijdens de jaarlijkse Binnenhoflezing.	10.61
210	Volgens hem staan er honderdduizenden vacatures open terwijl te veel mensen niet of in deeltijd werken.	15.76
211	Daarom moet volgens hem vijf dagen werken weer de norm worden, óók voor jongeren.	14.96
213	Werken Nederlandse jongvolwassenen minder dan andere generaties?	61.79
214	Want Brekelmans is zeker niet de eerste die dit zegt.	6.58
220	Ze vinden ons lui en dat we laat gaan werken en tien jaar lang studeren.	3.8
223	Daarin is te zien dat van de Nederlandse jongeren tussen de 15 en 29 jaar die een opleiding volgen, bijna driekwart óók een baan heeft.	87.29
224	En dat is ook nodig, omdat het studentenleven duur is.	10.64
225	Ik heb zoveel vrienden kerst inwerken om hun scriptie te halen.	4.67
226	En dat toch niet helemaal goed hebben kunnen doen omdat ze moesten werken omdat hun ouders gewoon niet zo welvarend zijn.	11.39
228	Uit onderzoek van Intelligence Group blijkt dat ruim twee derde van de werknemers onder de 30 het liefst fulltime werkt.	89.1
229	Maar dat lukt vaak niet, omdat ze die kans niet krijgen, zegt het onderzoeksbureau.	34.53
230	Dat komt omdat veel jongeren in sectoren werken waar ze alleen kleine contracten krijgen aangeboden.	44.31
231	CNV Jongeren ziet dat er ook een groep jonge mensen is die graag deeltijd wil werken omdat ze vrijwilligerswerk willen doen, of hun werk willen combineren met hun sociale leven mantelzorg of persoonlijke ontwikkeling.	47.69
232	Maar dan nog werken ze gemiddeld meer dan andere leeftijdsgroepen zegt hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen.	13.23
233	Als je kijkt naar hoe Nederland werkt over de hele beroepsbevolking dan is dat ongeveer zo'n 30 à 31 uur.	10.34
234	En de wat oudere jongeren, die zitten daar gemiddeld wat boven.	41.0
235	Dan kan het zijn dat je dat nog steeds part-time noemt in Nederland maar ze werken in ieder geval boven gemiddelde werkduur die in Nederland aan de hand is.	15.03
237	Bijvoorbeeld omdat je daar minder toeslagen door krijgt.	38.48
238	Komt nog bij dat sommige bedrijven de vijfdaagse werkweek inruilen voor een vierdaagse werkweek, omdat ze zien dat de productiviteit daar beter van wordt.	39.06
240	Ik had met elk directielid elke twee weken een overleg van een uurtje.	5.32
241	Heb ik elke drie weken een overleg van drie kwartier.	5.47
242	Nu Heb ik elke drie weken een overleg van drie kwartier.	5.12
244	Zo zijn er heel veel dingen die organisaties doen waar een klant niks van merkt, een medewerker niks van merkt.	4.86
245	Goed, dat jongvolwassenen in Nederland gemiddeld minder werken lijkt dus niet te kloppen maar we kunnen wel met zijn allen wat meer uren invullen.	35.86
246	Morgen is het 25 jaar geleden dat twee gekaapte vliegtuigen de Twin Towers van het World Trade Center invlogen.	78.84
248	Joyce, van het Opiniepanel, wat zeggen mensen over dat moment?	9.63
250	Sommigen mensen dachten in eerste instantie op tv naar een actiefilm te kijken ofzo.	36.55
254	De meesten, driekwart noemen het dan ook een kantelpunt in de geschiedenis.	8.42
256	De jongeren in ons onderzoek zijn 18 jaar of ouder.	21.93
258	Maar ze zeggen dat ze min of meer weten wat er toen gebeurd is.	3.85
259	Omdat ze het hebben gehoord van hun ouders, of leren op school.	12.65
260	Ze voelen wel, de angst die toen opkwam wordt nog steeds wordt gebruikt.	4.2
262	Sommigen zien het als een verklaring voor de opkomst van extreem rechts.	12.12
263	En ze denken ook dat dat het moment was dat haatgevoelens en argwaan richting moslims openlijk ontstonden.	5.89
264	Joyce, aan jouw onderzoek deden jong volwassenen mee van boven de 18 jaar.	25.14
265	Maar voor scholieren die nu op de middelbare school zitten is 9/11 iets van lang geleden waar ze weinig van weten.	27.17
268	Gijs Korenblik is docent Geschiedenis en maatschappijleraar aan het Isendoorn College in het Gelderse Warnsveld.	7.69
269	Vanochtend geeft hij les aan de mavo 4-klas met Geschiedenis als eindexamenvak.	6.11
270	Eerst gaan we een historische rangorde maken van allerlei gebeurtenissen uit de afgelopen 20 jaar.	3.55
272	Wat ik wil, is dat je met je groepje ga je de ranglijst invullen.	3.58
273	Dus welke gebeurtenis is voor jullie het allerbelangrijkst?	4.41
276	Geen wonder dat ze vooral het wereldnieuws kiezen dat dichtbij hen staat.	4.93
278	Corona van 2020, de oorlog tussen Rusland en Oekraïne en de bommen van Amerika en Iran.	59.1
279	En die staan bovenaan omdat Omdat we dat meegemaakt hebben.	4.62
281	Daar heb ik veel films en documentaires van gezien.	5.63
282	Hoe belangrijk is dit geweest, 9-11, wat je ervan weet voor wat er momenteel allemaal in de wereld speelt?	8.97
286	Ik heb het zelf niet meegemaakt, maar ik vind het wel nog steeds interessant om over te hebben nu, tijdens de lessen.	3.83
287	We gaan zo een filmpje kijken over wat er gebeurd is 9-11 en vervolgens gaan we dat bespreken.	10.28
288	Want 9-11 is ook examenstof voor jullie dadelijk in mei.	78.17
290	Oh, my God1 Al-Qaeda en Osama Bin Laden kozen speciaal Amerika uit.	13.98
291	Waarom was Amerika nou 20 jaar geleden doelwit voor die aanslag?	37.45
297	Amerika was het grootste land, heel veel haat naar het Westen.	67.42
299	Hoe keken zij bijvoorbeeld naar hoe Amerikanen omgingen met mensen in het Midden-Oosten?	20.31
300	Die mensen in het Midden-Oosten werden eigenlijk voor heel veel economische westerse belangen maar niet zo netjes behandeld om het zacht uit te drukken, slecht behandeld.	17.91
302	De kinderen van nu hebben dan misschien geen emotionele binding met 9-11 het is volgens leraar Gijs heel belangrijk om ze over de achtergronden en gevolgen van die dag te vertellen.	8.42
303	Ik weet wel dat bijvoorbeeld veel jonge jongens en meisjes met een moslimachtergrond, toen net 9-11 was gebeurd waren de eerste tien jaar, denk ik, heel pittig en zwaar.	30.75
305	Dat ze echt voelden, ik moet mezelf verantwoorden, bij wijze van.	3.63
306	Niet alleen in Nijmegen waren moslims dit weekend het doelwit van een aanslag.	66.74
307	Ook in Zwolle werd geprobeerd een moskee in brand te steken.	32.32
308	Bilal bent Abdelkarim is docent burgerschap aan een mbo in Amsterdam.	7.56
310	Hij schreef een boek over hoe de aanslagen in New York het leven van hem en andere moslims moeilijker maakten.	54.17
311	Als we een moment moeten aanwijzen waarop alles veranderd werd dan is dat 9-11.	4.81
312	Je moet je voorstellen, 2001 was eigenlijk nog echt de jaren-90 vibe.	5.36
313	Het was nog echt een taboe om negatief over een hele bevolkingsgroep te spreken.	4.98
314	Het werd na 11 september, opkomst op Pim Fortuyn alle politici die we daarna hebben gezien, maar ook vanuit media is het zo erg veranderd dat politiek correct-zijn eigenlijk gewoon politieke zelfmoord is.	30.43
318	Voor veel Nederlandse kinderen ligt 9-11 dus in een ver verleden.	44.99
319	En hoe is dat voor kinderen met een islamitische achtergrond?	17.57
320	Waar jij veel last had van 9-11, hebben zij nog last van 9-11?	4.87
325	Zij vinden de uitspraken of acties van Donald Trump ook niet zo schokkend als heel veel mensen die ouder zijn.	47.65
328	Dat is de wereld van vandaag de dag voor een gedeelte van de jongeren.	9.51
332	Die is aanbeland bij het onderdeel complottheorieën.	42.49
333	Een hele bekende is bijvoorbeeld dat er van tevoren in het gebouw van die Twin Towers, dus deze twee gebouwen dat er al explosieven waren aangebracht.	19.44
334	TikTok is een populaire app, maar de leerlingen slikken lang niet alle content die daarop voorbij komt.	90.44
335	Is TikTok voor jou een middel om story's zoals deze te bekijken of te checken?	9.0
337	Het is wel mensen die maken dingen voor views, en zo.	4.56
339	Als ik er ingeïnteresseerd ben, dan ga ik gewoon op het internet even kijken of het echt waar is.	4.13
340	En als ik er niet ingeïnteresseerd ben, dan scroll ik mooi verder.	3.47
342	Voor veel mensen een dag die ze niet zullen vergeten.	3.87
343	Voor deze leerlingen een filmpje, een feit in hun schoolboek.	11.81
344	Joyce, vinden mensen in jouw onderzoek dat de wereld is veranderd sinds 9/11?	37.46
347	Dat veranderde van een land dat voorvechter was van de democratie naar een land van the war on terror en spierballentaal, zeggen mensen.	4.12
348	Volgens mensen is 9/11 ook het moment waardoor de spanning tussen het Westen en het Midden-Oosten op scherp kwam te staan.	45.54
349	En 6 op de 10 van de mensen zeggen ook: ik ben zelf ook anders naar de wereld gaan kijken.	13.25
351	Mensen kijken anders naar andere culturen, religie, de islam.	30.15
352	En het was het moment waarop de wereld de onschuld verloor.	4.12
353	Dat, je opeens beseft: als iemand kwaad wil, is het nergens meer veilig.	5.81
355	Ja, van alle deelnemers aan ons onderzoek zegt 12% tot op de dag van vandaag liever niet meer te komen op drukke plekken, of niet meer te vliegen.	80.7
356	Anderen zeggen dat ze wel op drukke plaatsen komen maar bijvoorbeeld goed kijken waar de nooduitgangen zijn.	4.13
357	Je wil je niet laten leiden door angst maar je blijft je toch bewust dat een aanslag altijd mogelijk is.	9.46
358	Dank je wel, Joyce Heb je vragen over deze uitzending?	4.44