Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a9ef49bb34973ab9a3efcde
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6448/afspelen
datetime	2026-09-07 18:30:00
description	AfD boekt monsterzege in Duitse deelstaat: gevolgen voor Europa * Rechtszaak tegen Snapchat: wat maakt deze app zo verslavend? * Afschaffing salderingsregeling raakt huurders met een kleine beurs * Rusland voert hybride oorlog tegen Europa: hoe moeten we reageren?

 

Statements

idx	statement	score
0	Zorgen én felicitaties na de grote winst van radicaal rechts in Duitsland.	3.62
3	De hybride oorlog van Rusland is niet meer te negeren.	12.31
4	Ik denk dat we ondertussen wel een beetje in een nieuwe fase zitten van de hybride aanvallen op Europa.	7.33
5	En ouders met tieners zullen het herkennen: Snapchat is heel verslavend.	90.59
7	Ja, en dus wordt de app voor de tweede keer in korte tijd voor de rechter gesleept.	13.27
11	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
12	Heel veel onvrede en een hoge opkomst hebben de radicaal-rechtse AfD een enorme verkiezingswinst opgeleverd in Duitsland.	15.37
13	In de deelstaat Saksen-Anhalt stemde bijna 44 procent op deze man: Ulrich Siegmund.	11.21
14	Hij beloofde daar zijn kiezers het 'uitsterven van het Duitse volk' tegen te gaan door het invoeren van een kindbonus en gratis kinderopvang.	56.65
15	Hij beloofde kinderen met een handicap of met een migratie-achtergrond in aparte klassen te zetten.	24.86
16	Minder aandacht voor de Holocaust, en meer contact met Rusland.	21.68
19	Waarom is het toch zo'n belangrijke verkiezingssuitslag voor ons?	8.52
21	Het is de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat een extreemrechtse partij in een deelstaat in de regering komt.	18.0
22	Dat is op zichzelf al iets waar Europa van zou moeten sidderen.	5.07
26	Maar zo'n regionale verkiezing heeft altijd invloed op Europa.	9.49
28	En Duitsland is een belangrijke steunpilaar voor Oekraïne.	57.61
30	Dit kan dus invloed hebben op de Europese politiek.	12.08
31	Er was vreugde bij de AfD-aanhang in het oosten van Duitsland.	12.68
34	Een partij in het vizier van de Duitse veiligheidsdienst wint voor het eerst een deelstaatverkiezing.	14.27
35	En aandacht voor de partij is er niet zonder reden.	4.03
36	Omdat veel sympathisanten van de AfD maar vooral ook mensen binnen de partij veel sympathie hebben voor Rusland.	14.99
38	Maar daar ging de campagne van de AfD de afgelopen weken niet over.	18.53
39	De partij deed andere beloften die goed vielen bij de kiezers, Ze willen dus geen geld meer naar Oekraïne geen geld meer voor klimaatpolitiek en geen geld meer voor asielpolitiek.	17.44
40	En dan zeggen ze, ja, dat geld gaan we besteden aan de burger.	6.6
41	Volgens Duitslandkenner Hanco Jürgens is de monsterzegen te verklaren.	8.23
42	De landelijke regering had geen antwoord op de verkiezingsbelofte van lijsttrekker Siegmund.	8.13
43	En, nog belangrijker, de kloof tussen politiek en met name Oost-Duitse burgers is immens geworden de afgelopen jaren.	5.13
44	Als je alleen maar tegenspreekt en op hen inbeukt en niet ingaat op hun argumenten en niet in gesprek gaat en ook niet nadenkt over: we moeten meer mensen uit Oost-Duitsland in onze politieke milieu opnemen dan kunnen ze zich als het enige echte alternatief neerzetten.	6.71
46	Zo heet de partij ook, het Alternative für Deutschland.	12.54
47	Tegenover de oude partijen is er nog maar één mogelijkheid: stem op ons.	3.62
48	En met die politieke wisseling van de macht en met nog nieuwe deelstaatverkiezingen voor de boeg deze maand, zijn er zorgen.	4.66
49	Niet in de eerste plaats omdat er politici actief zijn in een partij met extreme denkbeelden.	5.9
51	En die dwarsverbanden zijn ook in Saksen-Anhalt zichtbaar.	11.09
52	Maar omdat Ulrich Siegmund zo'n vriendelijk voorkomen heeft en een feel-goodcampagne heeft gevoerd is dat een beetje weggevallen.	3.87
56	Het is de armste deelstaat, er is veel werkloosheid er zijn plannen om te bezuinigen op de pensioenen.	71.26
59	Het is een vrij troosteloze toestand daar in het oosten van Duitsland.	5.28
63	Er is daar ook een verlangen naar de DDR en naar de Russische vriendschap.	4.32
65	En Berlijn is er niet in geslaagd om dat deel van het land mee te trekken.	22.93
67	En als je dan komt met een jeugdige, optimistische uitstraling en je zegt dat je het beter gaat maken, dan heb je succes.	4.65
68	Is het dan een alleen een signaal naar de gevestigde orde?	6.35
73	En de manier waarop het gebeurt met een positieve campagne en beloftes die teruggrijpen op het nationaalsocialisme dat is verontrustend aan de ene kant maar hij is ook niet degene die deze mensen wel gelukkiger maken.	4.44
75	Europese populistische partijen reageerden positief op de winst van het AfD.	53.82
76	Net als de Amerikaanse president Trump en tech-miljardair Elon Musk.	61.98
77	Wat voor effect heeft deze winst op ons en de rest van Europa?	8.53
79	Ten eerste raakt het ons omdat er vanuit Rusland en vanuit Amerika kritisch gekeken wordt naar onze democratieën.	4.66
81	Het zijn stevige woorden, maar er zijn in Europa partijen die minder of niets op hebben met Europese samenwerking en in ons land en daaromheen aan kracht winnen.	4.07
82	Zoals het Rassemblement National, de partij van Le Pen en Bardella.	8.71
83	En zij verwachten een hoofdrol te spelen als er volgend jaar presidentsverkiezingen zijn in Frankrijk.	4.75
84	En daar is natuurlijk een heel grote vraag of het Rassemblement National kan winnen.	5.03
85	En als dat gebeurt, heeft dat enorme consequenties voor Europa.	6.25
86	Want Europa wordt bijeengehouden door democratische partijen in Frankrijk en in Duitsland.	20.32
87	En als daar iets verandert, verandert de hele EU-politiek.	8.69
88	De Fransman Bardella en de Brit Nigel Farage die we nog kennen als de drijvende kracht achter Brexit.	18.21
89	Diezelfde Farage, in de rug gesteund door de Amerikaanse president Trump laat geen kans onder nut om de gevestigde orde aan te pakken.	26.44
92	Daar zag je dat eigenlijk een best goede premier, Keir Starmer gewoon niet goed genoeg bevonden werd, omdat men doodsbang was dat Nigel Farage de verkiezingen zou gaan winnen.	18.32
99	Als het gaat om Saksen-Anhalt en Frankrijk: De economie staat er slecht voor.	23.14
100	Er zijn hele regio's in Saksen-Anhalt waar niemand meer woont.	25.96
101	Dan is de hoop gevestigd op iemand die gouden bergen belooft.	3.69
102	Maar er zijn veel treurige gebieden in Europa waar de vergrijzing toeslaat.	44.2
104	We praten straks over Russische desinformatie en beinvloeding?	8.48
106	Er zijn sterke aanwijzingen dat er veel Russische desinformatie is verspreid in aanloop naar de campagne.	16.32
107	Met name het in het kwaad daglicht zetten van andere kandidaten.	3.93
113	Wat betekent dat voor de toekomst van de democratie in Europa?	6.97
114	Als je het vanuit een helikopter bekijkt zijn er partijen in Europa die de democratie om zeep willen helpen.	8.54
115	En de gevestigde partijen hebben daar niet echt een antwoord op.	6.13
116	De partijen die we nu hebben, hebben we ongeveer twee eeuwen in Europa en in Amerika, maar dat werkt niet meer.	5.08
119	Maar degenen die dat kunnen veranderen hebben er eigenlijk het minst belang bij.	4.81
120	Het is verstandig om na te gaan denken: Is ons systeem nog wel up-to-date?	6.81
122	Brandstichtingen, hacks, sabotage-acties het lijken losse incidenten maar ze vormen een patroon.	9.47
123	Volgens experts voert Rusland daarmee een hybride-oorlog tegen Europa.	78.44
124	Hoe we daarop moeten reageren, dat weten we niet echt, zo lijkt het.	4.76
125	Ik denk dat we ondertussen wel een beetje in een nieuwe fase zitten van die hybride aanvallen op Europa.	6.38
126	We zien aan de ene kant dat het aantal hybride aanvallen toeneemt.	85.24
127	We zien ook dat er daar meer risico's in worden genomen.	5.53
128	Begin vorige maand wordt een drone met explosieven aangetroffen op de luchthaven van Leipzig, vlak bij een Oekraïens vrachtvliegtuig.	59.71
129	Vorig jaar werden ook al drones waargenomen in Europa maar nu had het heel erg mis kunnen gaan.	34.64
130	Wat we nu zagen, was echt een explosief op een Europese luchthaven.	11.79
132	En we zien ook dat de Europese leiders daar anders op reageren.	5.13
133	En dat we nu in toenemende mate zien dat er wordt gewezen ook naar Rusland als mogelijke dader.	8.85
134	Bij hybride aanvallen wordt geprobeerd de tegenstander te verzwakken zonder dat het direct om een militair conflict gaat.	86.43
136	Zo vlogen een paar jaar geleden postpakketten van DHL in brand in Duitsland.	31.29
137	De Roemeense presidentsverkiezingen werden ongeldig verklaard na Russische desinformatie.	31.34
139	Energiecentrales in Duitsland worden gesaboteerd met explosieven.	90.38
140	En vorige week nog ging een Poolse drnefabrikant in vlammen op.	32.6
141	We zitten in die grijze zone waarbij er dus expliciet ook geprobeerd wordt om onder die drempelwaarden te blijven van een militair conflict.	6.37
142	Tegelijkertijd kan dat natuurlijk escaleren, dat risico is er.	4.43
143	Het kan ook zijn dat op vrij korte termijn daar wel eens menselijke slachtoffers bij vallen.	6.44
144	En dan gaat Europa daar ook weer anders op reageren natuurlijk.	4.88
145	Niet altijd kan Rusland meteen als dader worden aangewezen.	23.73
146	Maar volgens defensie-expert Michelle Haas is duidelijk sprake van een patroon.	12.04
147	Het gaat vooral over een soort onrust die er gecreëerd wordt.	3.86
151	Er wordt in kaart gebracht: Wat zijn onze kwetsbaarheden?	16.93
152	Bijvoorbeeld spionage op de Noordzee: Waar liggen die kabels?	20.81
155	Hoe sterk is jullie politieke cohesie binnen Europa?	4.81
157	Jullie bevolking, steunt die nog de regeringen of kunnen we die uiteenspelen?	14.67
159	Rusland is op zoek naar onze zwakke plek en probeert de Europese landen uit elkaar te spelen.	44.62
160	De eenheid bewaren en onze defensie versterken zijn nu de grootste uitdaging.	4.69
161	Ik kan me voorstellen dat mensen ook wel angstig worden van een boodschap: oorlog is niet ondenkbaar.	5.45
162	Ja, ik denk dat angst eigenlijk afneemt als we inzien wat er aan de hand is en hoe we daar een beetje grip op kunnen krijgen.	5.22
163	Als jij sterker eruitziet, word je minder snel geslagen.	74.42
164	En dat is niet omdat wij zelf willen escaleren, dat je je versterkt maar dat is omdat je wil voorkomen dat je heel kwetsbaar bent en dat je zwakte toont.	5.32
165	De kans dat oorlog ons bereikt op dit moment is groter dan de afgelopen decennia, dat is de vaststelling.	19.47
167	Niet om ons te laten verlammen door een soort angst of alarmisme maar wel om te weten van: Oké, wij zitten in die dynamiek en hoe moet je je daarop voorbereiden?	4.89
168	Bij ons Martijn Kitzen, hoogleraar Krijgswetenschappen.	6.59
173	Kijk, Rusland probeert ons onder druk te zetten met deze hybrideacties.	31.52
180	En er zijn ook landen die zijn zelf op dat hybrideterrein actief.	9.89
181	Ik weet niet of dat voor ons iets is, maar je moet er wel naar kijken.	4.16
183	De Amerikanen bijvoorbeeld tijdens de midterms was er ook Russische inmenging.	29.38
184	Toen hebben ze geprobeerd een cyberaanval uit te voeren op een fabriek in Rusland.	34.03
190	Voor veel mensen is het nog steeds een ver-van-mijn-bedshow.	3.57
191	Het is natuurlijk hybride, maar het is geen echte oorlogsvoering.	4.59
193	Ook in Nederland hebben we drones gezien die rondvlogen.	74.57
195	Je weet ook niet of het soms een ongeluk was of dat het daadwerkelijk door de Russen is ingestoken.	7.6
199	Dat grijze gebied, daarmee brengen ze ons in verwarring.	4.67
201	Ten eerste: informeer je en kijk wat er aan de hand is.	3.81
203	Mensen kunnen denken: Wat hebben de Russen voor belang hierbij?	5.99
204	Nou, ze willen ons destabiliseren waardoor ze zelf hun gang kunnen gaan.	4.02
205	Tegelijkertijd moeten mensen niet paranoide worden.	5.9
207	Als er iets gebeurt dan kijken we er wat er aan de hand is en dan gaan we pas reageren.	5.29
209	Heb je nog vragen over dit verhaal, ga dan nu naar eenvandaag.n/chat.	3.52
211	Ouders van tieners zullen het herkennen: Kinderen die de hele dag met Snapchat bezig zijn.	87.62
212	Snapchat heeft die kinderen bewust verslaafd gemaakt zegt Stichting Massaschade & Consument.	89.15
215	Foto's, filmpjes en berichtjes delen die na het bekijken weer verdwijnen.	4.25
216	Dat is waar ik aan denk als het over Snapchat gaat.	6.93
217	Maar er zitten nog veel meer functies in de app en die vormen volgens de consumentenstichting het probleem omdat je er dagelijks door terugkomt.	27.28
218	Dus dat zijn de snapscores, de snapstreaks, de pushberichten.	3.71
219	En als je iemand een dag niet hebt gesproken, is die hele streak weg.	3.87
221	Iedere keer dat je terugkeert krijg je weer een punt.	4.39
222	In Nederland heeft de app 6 miljoen actieve gebruiker In Nederland heeft de app 6 miljoen actieve gebruikers die dus worden beloont als ze Snapchat vaak openen.	24.81
223	En doe je dat een dag niet, dan kun je iets kwijtraken waar je misschien al maanden of zelfs jaren aan hebt gewerkt.	3.95
224	De vraag is: Wat kan er worden gedaan tegen de verslavende werking van Snapchat?	26.35
225	Het is natuurlijk niet voor het eerst dat een socialemedia-app verslavend wordt genoemd.	17.59
226	Ook TikTok en Instagram zijn zo ontworpen dat je blijft kijken.	89.7
228	Daar blijf je niet alleen hangen vanwege filmpjes of een algoritme.	5.57
230	Daarover spraken we met ethiekfilosoof Katleen Gabriels.	18.05
231	Als jij dagenlang iedere dag contact hebt gehad met een bepaalde vriend of vriendin, dan kan je een streak opbouwen.	4.81
232	Dat grijpt echt in in die leefwereld van die jongeren en die geven daar ook betekenis aan.	5.1
233	Dus bijvoorbeeld, een lange streak kan dan ook een teken van vertrouwen en vriendschap worden.	5.54
234	Waakhond Bits of Freedom onderzocht wat die streaks met jongeren doen.	36.29
236	En sommigen openen de app zelfs alleen om hun streak niet kwijt te raken.	6.43
237	Want de gedachte dat zo'n reeks wordt verbroken, kan veel stress opleveren.	4.68
238	Ik was een keer op vakantie en daar had ik geen wifi.	26.15
239	Ik zat helemaal in de stress, ik kon m'n vriendin ook niet bellen.	4.2
240	Meestal spreek ik van tevoren af dat iemand hem overneemt.	3.51
243	Dat is een kaart waarop je kunt zien waar je vrienden zijn.	7.91
244	Daar zijn bijvoorbeeld anekdotes, ook in mijn eigen omgeving dat jongeren dan zien van.	5.02
245	: Oei, er was een logeerpartijtje en ik was niet uitgenodigd.	4.03
246	Je zou nu kunnen denken: Ouders, verbied die app dan gewoon.	8.97
247	Maar dat is lastig, want voor veel tieners speelt een groot deel van hun sociale leven zich af op Snapchat.	88.03
248	En dat brengt ons terug bij de hoofdvraag: Wat kan er worden gedaan tegen de verslavende werking van de app?	10.22
249	Volgens de stichting ligt de oplossing bij Snapchat zelf.	56.01
251	Het is zeker niet problematisch voor die allemaal maar zelfs als een kleine groep op het vlak van mentaal welzijn er hinder ervan ondervindt, dan gaat het nog om heel veel jongeren.	31.16
252	En ik denk dat het heel belangrijk is om te wijzen op de verantwoordelijkheid van zo'n bedrijf erachter.	4.14
253	En tegelijkertijd ook heel goed te beseffen dat zo'n bedrijf geen goed doel ambieert.	4.31
255	Snapchat is kortgeleden ook door een andere stichting aangeklaagd.	64.42
256	Een rechter zal bepalen welke stichting de rechten van gebruikers het best kan vertegenwoordigen.	7.52
258	Als straks de salderingsregeling stopt, worden huurders sportclubs en buurtcentra extra hard getroffen.	57.98
259	Want nu kunnen ze opgewekte stroom nog één op één wegstrepen tegen het eigen verbruik maar vanaf januari is dat verleden tijd.	80.7
264	Ja, van de woningbouwvereniging voor 27,50 euro per maand.	11.25
266	Ook voor volgende bewoners zit dat in het huurcontract vast.	9.57
267	Die zonnepanelen maken dat wel goed en drukken de energierekening op dit moment.	61.04
269	Dat scheelt echt ettelijke honderden euro's per jaar.	16.45
270	En als je van de AOW afhankelijk bent dan is dat een behoorlijk bedrag.	10.1
271	Met de salderingsregeling kunnen mensen met zonnepanelen stroom die ze in de zomer opwekken maar niet gebruiken verrekenen met de stroom die ze in de winter van het net halen.	88.79
272	Ook sportverenigingen en buurthuizen maken hier gebruik van.	13.22
274	En dat merken vooral mensen met een kleine portemonnee.	5.21
275	Hoe je het ook wendt of keert het gaat ons tegen de 50 euro per maand kosten.	8.43
277	De panelen van Wim Lozie liggen pas drie jaar op het dak.	5.99
278	Dus hij baalt er goed van dat hij zijn opgewekte stroom niet meer één op één kan wegstrepen tegen het eigen verbruik.	23.73
279	En dat is eigenlijk niet helemaal eerlijk van onze overheid.	4.66
280	Ze hebben ons eerst aangemoedigd om zonnepanelen te nemen dat hebben we nu gedaan, ook wij en nu wordt in feite een stuk zekerheid onder je voeten vandaan getrokken, en dat vind ik niet correct.	23.76
282	Ik denk dat we er alleen maar gaan komen die grote klimaat- en energietransitie, die grote verbouwing dat gaat alleen maar slagen als iedereen mee kan doen.	11.86
283	En dat staat hier op de tocht zegt Kees Vendrik van het Nationaal Klimaat Platform.	6.11
284	De ene groep die vroeg is begonnen, alles heeft terugverdiend die kan de afschaffing van de salderingsregeling prima overleven.	14.29
289	FC Weesp ging helemaal van het gas af met zonnepanelen en warmtepompen.	66.76
290	Maar ook hier zijn de zorgen groot over de energierekening van volgend jaar.	14.34
291	We berekenen dat het toch tussen de vijf- en tienduizend euro gaat schelen op jaarbasis voor onze vereniging.	9.35
292	Tienduizend lijkt misschien heel weinig op jaarbasis, maar het is ieder jaar.	3.83
294	Zoveel dat hij zich genoodzaakt ziet om de contributie te gaan verhogen.	4.4
295	Ik denk dat dat de enige optie is want uiteindelijk moet de rekening betaald worden.	4.14
296	En als je dat niet binnenkrijgt uit die verduurzaming moet het bij de mensen vandaan komen, wat heel spijtig is.	6.74
297	Wim en zijn vrouw Els zijn al zuinig met energie en voelen zich nu de regeling stopt echt machteloos.	4.99
298	Ik kan mijn gas afsluiten, ik kan mijn water afsluiten ik kan de gewone elektriciteit afsluiten.	8.85
299	Ik wil als ik wegga ook mijn omvormer kunnen afsluiten.	3.71
300	Want mijn zonnepanelen gaan rustig door met terugleveren.	35.79
301	En terwijl ik op vakantie zit moet ik ook betalen voor de stroom die teruggeleverd wordt.	3.8
303	Dit zijn de warmtepompen en achter mij de omvormers voor de panelen hier op het dak.	4.13
304	Twee jaar geleden wint FC Weesp de prijs voor meest duurzame sportaccommodatie van Nederland.	62.07
305	Toch moedigt Rutger ter Hoeven andere verenigingen niet meer aan om zonnepanelen te laten installeren.	44.95
306	Het frustrerende is, als vereniging maar ook als individu zet ik heel erg in op die verduurzaming en geloof ik heel erg dat Nederland dat nodig heeft.	7.98
307	En juist door veranderend overheidsbeleid is dat voor mij wel heel frustrerend persoonlijk.	4.81
308	En je moet er echt twee keer over nadenken voordat je die investering doet, want het moet uit kunnen.	3.94
309	Want zonder besparingen kan je eigenlijk die investering niet doen als club.	8.15
312	Ook omdat als we het goed doen die sportverenigingen in de toekomst een hele belangrijke leverancier kunnen worden van lokale energie.	10.06
313	Niet alleen voor de sportvereniging zelf, maar ook voor de buurt.	4.77
314	Dat is precies waar de voetbalclub uit Weesp naartoe wil.	4.49
315	Onze creatieve oplossing is de nieuwe middelbare school die gebouwd wordt.	5.11
316	Daar zouden we wellicht samen die energie kunnen gebruiken en daarmee een batterij betaalbaar maken.	9.53
317	Kees Vendrik stuurt begin volgende week een brief namens het Nationaal Klimaat Platform aan ministers Stientje van Veldhoven en de Tweede Kamer.	11.07
320	Ga deze mensen en deze clubs en deze organisaties helpen.	4.55
322	De deur is even dichtgeslagen nu met de afschaffing van de salderingsregeling.	9.82
324	Minister van Klimaat en Groene Groei Van Veldhoven stelt dat het ook zonder salderingsregeling aantrekkelijk blijft om zelf opgewekte stroom te gebruiken.	80.92
325	Voor wie de middelen niet heeft is er het Nationaal Warmtefonds om huizen energiezuiniger te maken.	77.39
329	We zijn er altijd online en morgen weer op radio en tv.	4.71