Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a32d292881d9c4db7c35d5e
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6303/afspelen
datetime	2026-06-17 18:30:00
description	Stikstofplannen van kabinet uitgelekt: boeren zijn nu al boos * Wat zijn de gevaren als je AI laat meebeslissen in een oorlog? * Omstreden huisarts schreef verkeerd medicijn tegen corona voor en wordt nu verhoord in parlementaire enquête * Kabinet komt met maatregelen tegen (te) dure dierenartsen, en dat is volgens dierenhulporganisatie hard nodig

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Onrust bij boeren om uitgelekte stikstofplannen.	89.11
1	Het complete pakket om Nederland van het stikstofslot te halen moet nog komen.	39.26
2	Het kabinet wil dat dierenartsen hun prijzen omlaag brengen.	84.48
4	Een kapotte koelkast of auto kun je even letterlijk parkeren maar een ziek dier kun je niet parkeren.	73.04
5	En: Een versie van Elon Musks AI-systeem Grok is ingezet bij Amerikaanse aanvallen op Iran.	73.84
6	Ja, maar AI inzetten in een oorlog, is dat wel verantwoord?	42.88
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
11	De nieuwe stikstofplannen van het kabinet worden volgende week pas gepresenteerd maar ze zorgen nu al voor onrust.	37.94
12	Volgens uitgelekte plannen zouden veehouderijen direct naast grote natuurgebieden, flink moeten inkrimpen.	12.9
13	Ik ben echt wel klaar met heel de stikstofdiscussie.	5.74
19	Marieke van Beers zegt niet dat het geen probleem is.	4.29
20	Ze zegt juist tegen het nagelnieuwe kabinet: Doe iets, neem de leiding.	16.9
21	Volgens mij is het niet zo ingewikkeld maar er is bestuurlijk lef nodig.	4.85
22	Het ontbreekt aan slagkracht het ontbreekt aan bestuurlijk lef misschien.	4.84
23	Boris Meese, wethouder in Nederweert, De Peel, varkensland en voor één middag stikstofhoofdstad van Nederland.	7.12
24	Hoe vaak was hij niet in Den Haag om de urgentie van een oplossing te onderstrepen?	6.95
28	Ook hier in De Peel bij mijn eerste werkbezoek werd gezegd trek die pleister er maar af want wij willen niets liever dan duidelijkheid.	3.81
29	En dat gaan we het land en boeren bieden want na zeven jaar zijn we daar met elkaar aan toe.	4.53
30	Minister Jaimi van Essen is vandaag in herberg de Morgenstond in Griensveen.	5.62
31	Gemeente Horst aan de Maas, om een deal te tekenen met de provincies Brabant en Limburg.	6.51
33	Baalt u ervan dat u op 26 juni grote aankondigingen wil doen en dat u op 16 juni op een website van de NOS al uw plannen ziet staan?	33.38
35	Natuurlijk, want je wilt het als geheel presenteren.	4.24
37	En de samenhang in dit pakket maakt dat het werkt namelijk ondersteuning maatregelen die richting vergunningverlening leiden, natuurherstel.	11.61
38	En op deze manier ben je natuurlijk niet in staat om dat als geheel te doen.	4.43
44	Marieke van Beers heeft de afgelopen jaren al een heel grote stap gemaakt.	4.79
45	De helft van haar bedrijf is uitgekocht en daar komen nu woningen.	13.87
47	Ja, dat is iets wat jaren is opgebouwd en ja, het doet nog steeds pijn.	4.43
49	Pas is alle hokinrichting naar Slovenië volgens mij, getransporteerd.	6.01
50	Dus ergens anders in Oost-Europa gaan ze hier gewoon weer mee verder.	4.14
58	Nu het erop lijkt dat er eindelijk een stikstofregeling aankomt moet er volgens haar vooral één kwestie worden opgelost.	15.91
59	Ik hoop heel erg op het stukje toekomstperspectief dus dat de vergunningverlening weer van de grond komt.	4.58
60	Want zolang er geen vergunningverlening is blijft alles stilstaan.	9.27
62	Als wij vragen om een stal te vernieuwen of als wij vragen om boeren te innoveren of misschien te verplaatsen dan zul je ook vergunningen moeten verlenen.	5.77
63	Dus het is een essentieel onderdeel, eigenlijk het doel van de aanpak dat we de natuur herstellen en vergunningen kunnen verlenen.	5.35
64	Want anders kunnen we ook niet vooruitkijken met elkaar.	4.82
66	Dus het hele probleem met de vergunningen en de pashouders gaat van tafel?	14.89
71	Al in het regeerakkoord beloofde het kabinet rond 20 grote natuurgebieden een stikstofzone van één kilometer.	35.42
75	Wat dat betreft is het ook helemaal niet erg om over zonering te spreken.	4.13
76	Het wordt vervelend als het generiek zou worden gedaan.	5.23
77	Ik denk dat er gebiedsspecifieke zaken zijn die afgedwongen dienen te worden.	4.25
78	Ik denk er wel vanuit mijn boerenhart van die boeren die dan in zo'n zone bijvoorbeeld zitten te maken krijgen met het generiek beleid.	6.27
79	Ook boeren die daar al best wel heel veel stappen gezet hebben.	7.59
82	Als de boeren weg moeten, stort de regio in, vreest wethouder Meese.	43.94
83	Ik denk dat als we daar te rigoureus in snijden dat we het risico lopen dat het echt naar de klote gaat.	5.19
85	Bedrijven verdwijnen, bedrijven in de periferie die failliet gaan.	10.55
86	De vraag wordt dan natuurlijk, hoe gaat u dat dan doen?	6.01
89	En daarom heeft het kabinet ook gezegd dit is een belangrijke doorbraak en gaan we op 26 juni die doorbraak ook heel graag aan u presenteren.	17.13
91	Joost Vullings, jij staat bij de Enquetezaal in de Tweede Kamer.	4.51
93	Daarover later meer, maar nu eerst de stikstofcrisis.	15.23
95	De minister van Landbouw noemt de uitgelekte plannen 'een bult onzin'maar de plannen..	20.28
99	Maar partijen die erbij betrokken zijn, zoals de coalitiepartijen die zeggen dat dit nog niet de details zijn uit de plannen.	9.27
101	Ergens zijn ze bij de coalitiepartijen zien ze dat er bezorgde reacties zijn.	6.74
105	En ook een partij als het CDA, als het over stikstof ging dan ontplofte de mailbox.	32.49
107	Dus je merkt wel dat voor veel mensen geldt: Trek de pleister ervan af, kom met maatregelen.	3.59
108	Al sinds 2019 wordt er gewacht tot we van het stikstofslot afkomen.	89.22
113	Het eerlijke antwoord is dat de politiek deze belofte niet kan doen.	6.46
115	Maar als het beleid in werking treedt zullen er altijd vergunningen worden verleend maar daar zal bezwaar tegen worden gemaakt.	6.17
116	En dan zal moeten blijken of het stikstofplan van het kabinet of het echt gaat standhouden.	23.86
122	De prijzen van dierenartsen moeten omlaag en er moet meer duidelijkheid komen over de behandelingen voor huisdieren.	24.15
123	Eigenaren moeten beschermd worden, tegen onverwachte, hoge kosten.	14.96
129	Je ziet de laatste jaren dat de prijzen voor dierenartsen flink zijn gestegen.	74.11
135	Zelf ook wel eens verrast door onverwacht hoge kosten?	5.52
136	Twee weken terug ben ik nog naar de spoedzorg gaan met mijn hond.	5.81
137	Dan heb je weinig keuze en dan kostenconsultal 200 euro.	5.73
141	Dierenartsen zien ook de gevolgen van de oplopende kosten voor huisdierbezitters.	85.08
144	Het is spitsuur in de praktijk van dierenarts Joyce Hofman in de Amsterdamse Watergraafsmeer.	6.49
145	Wat bijvoorbeeld een veel voorkomend probleem is zijn gebitsproblemen bij dieren.	46.44
146	We zijn als samenleving gelukkig ook de afgelopen 20 jaar heel anders tegen dierwelzijn aan gaan kijken.	19.64
149	Wat er misgaat is dat heel veel mensen het financieel heel erg zwaar hebben op het moment.	10.86
151	En een kapotte koelkast of een kapotte auto dat kun je even letterlijk parkeren.	11.79
153	En daar komen mensen soms in hele vervelende situaties terecht.	4.34
155	Een huisdier is een luxeproduct vindt de overheid en dus geldt op de zorgkosten een btw-tarief van 21 procent.	57.86
157	Ik denk dat de politiek heel vaak erkent dat het hebben van een huisdier heel belangrijk is voor mensen.	20.12
159	Dat het ook heel veel medische voordelen heeft voor mensen.	7.69
160	Dus ik snap eerlijk gezegd niet waarom dat als een luxeproduct wordt beschouwd.	4.44
161	Het gevolg, steeds meer mensen kunnen de zorg voor hun dier niet meer betalen.	90.12
162	Het gaat zelfs om bijna een miljoen honden en katten in Nederland.	40.95
165	Ja, dus die zitten allemaal met het feit dat ze die zorg moeilijk kunnen betalen.	25.95
166	Ja, dat zijn vaak de mensen die het meeste problemen hebben omdat ze eigenlijk zelf vaak al leven van een week- of maandgeld.	36.56
167	En hun budget dus zodanig klein is dat onverwachte kosten onbetaalbaar worden.	6.23
168	Als jij niet zo'n grote portemonnee hebt dan is het verstandig om een kat te nemen of een kleine kruising, hond.	9.18
169	Dus je moet in het begin wel heel goed nadenken over de keuzes die je daarin maakt.	4.15
170	En heel veel mensen hebben gewoon niet nagedacht over die zorgkosten die daarop volgen.	6.5
171	Kijk ook naar je portemonnnee voor je een huisdier neemt, horen we.	63.96
175	We gaan ook inzetten op meer informatievoorziening.	5.3
176	Je moet ook kijken wat er bij komt kijken als je een huisdier aanschaft.	8.95
179	Vooral de spoedzorg op sommige plekken is heel duur geworden.	80.98
181	En er is een gebrek aan transparantie over de prijzen.	5.4
183	Je weet ook niet wat het kost bij een andere dierenkliniek.	9.8
184	En dan na afloop betaal je toch wat je verteld wordt.	4.78
190	We zorgen er ook voor dat er een verbod komt op omzetprikkels.	44.48
191	Je mag deze ketens niet belonen als ze jou meer behandelingen gaan verkopen.	4.79
198	Maar dan moet het geld ergens anders vandaan komen.	3.96
199	Het btw-tarief zit al op dit niveau voor de nodige jaren.	10.24
201	We legden ook de Beroepsorganisatie Dierenartsen de vraag voor of de prijzen omlaag kunnen.	19.54
202	De gezelschapsdierengeneeskunde is echt je zou kunnen zeggen met 300 procent verbeterd.	71.23
203	Wat wij vroeger niet konden doen, om diverse redenen kunnen we nu wel doen.	3.75
206	Maar dat brengt wel een ander kostenplaatje met zich mee.	4.05
207	Plus en dat is het laatste wat ik echt wil benadrukken alle spulletjes die wij gebruiken, dat zijn dezelfde spulletjes die ze in een ziekenhuis gebruiken.	5.08
209	Want de MRI-scan die ik maak dat apparaat is niet goedkoper omdat ik chihuahuas behandel.	79.86
210	En dat betekent dus gewoon dat er een kostenplaatje aan vast zit.	4.08
211	Er kan en wordt meer gedaan voor zieke dieren dan is het ook logisch dat de prijzen stijgen.	41.63
213	Er zijn ook meer behandelingen mogelijk voor huisdieren die er 10 jaar geleden niet waren.	53.86
216	Het lijkt er niet op dat de sector uit zichzelf de prijzen aanpast.	4.45
217	U zou ook hard kunnen zeggen: maximale prijzen per behandeling.	4.64
218	Wat we hebben gezegd nu is dat een maximumprijs een soort paardenmiddel is.	6.75
225	Dat je ook kunt vergelijken, ook wat betreft de prijzen.	5.18
226	Dan zul je ook zien dat de prijzen zullen gaan dalen.	3.88
231	Waarom kunnen we dat toch niet doen bij dieren ook?	27.95
235	Het is nog een meer onvolwassen markt dan op andere vlakken.	4.76
238	Een versie van Elon Musks AI-systeem Grok blijkt te zijn ingezet bij Amerikaanse aanvallen op Iran.	77.07
240	Ja, want veel mensen kennen Grok vooral van de ophef rond die chatbot.	13.19
241	En nu blijkt dat een versie van dat systeem door het Amerikaanse leger wordt gebruikt om doelen te selecteren.	33.74
242	De vraag is: Wat zijn de gevaren als je AI laat meebeslissen in een oorlog?	17.8
243	We kijken naar hoe het Amerikaanse leger Grok inzette hoe AI al eerder werd ingezet in oorlogen en of het verantwoord is om AI zo'n rol te geven.	43.69
244	Maar eerst waarom AI uberhaupt zijn intrede maakte bij defensie.	4.71
245	En dan kom je al snel uit bij AI, wat grote veranderingen teweegbracht.	3.91
246	Tijdens de eerste twee dagen van de oorlog met Iran raakte Amerika in twee dagen zo'n tweeduizend doelen.	69.1
247	Tien jaar geleden toen Amerika het opnam tegen IS duurde het uitschakelen van hetzelfde aantal doelen zes maanden.	36.27
250	AI helpt om de besluitvormingcyclus te versnellen en ook de verbeteren.	57.42
251	Dat komt eigenlijk omdat AI in staat is om binnen millisecondes grote hoeveelheden data te analyseren waar normaal mensen daar uren of dagen mee bezig zijn.	65.82
253	Ook Israël gebruikte AI om doelwitten in Gaza te selecteren.	79.08
255	Het systeem werd dus goedgekeurd toen het zo'n negen op de tien keer goed zat.	7.89
257	Maar is dat wel genoeg als het over leven en dood gaat?	6.12
258	Het blijven altijd besluitvormings ondersteunende modellen daarom is het belangrijk als we weten wat die modellen wel en niet kunnen.	4.91
260	Daarom is het belangrijk om in je defensieorganisatie het niveau van AI-geletterdheid dat je dat zo hoog mogelijk maakt.	5.47
261	Volgens Lindelauf staat of valt alles dus met de manier waarop mensen met zo'n systeem omgaan.	8.76
262	Maar dat is dan weer precies waar experts zich zorgen over maken.	4.37
263	Zeker als je luistert naar hoe het Israelische leger te werk zou zijn gegaan.	7.83
264	En dat brengt ons terug bij de hoofdvraag: Wat zijn de gevaren van AI in een oorlog?	7.49
265	Nou, vooral de mens achter de machine of die wel zijn verantwoordelijkheid neemt.	3.97
266	En dat is precies de reden waarom er dit jaar meer dan 80 landen, ook Nederland samenkwamen in Spanje om antwoord te geven op dit soort vragen.	7.53
267	Als de AI een aanbeveling geeft wie is er dan verantwoordelijk om naar die aanbeveling te kijken en te valideren en te zeggen: dit klopt of dit klopt niet.	18.93
270	Ik denk dat de algemene consensus wel is dat we dat heel zorgvuldig moeten doen.	4.71
271	Regeringen zitten dus niet stil om de verantwoordelijkheden vast te leggen.	18.95
272	Een opvallende getuige vandaag voor de Parlementaire Enquete Commissie Corona.	6.13
274	Hij werd bijvoorbeeld beboet omdat hij medicatie voorschreef die niet voor deze ziekte was bedoeld.	50.37
275	Hoe bepaal je bij een gevoelig onderwerp als de corona-aanpak wie je wél als getuige wilt horen, en wie niet?	18.61
276	Je wilt voorkomen dat je het verwijt krijgt vooringenomen te zijn.	4.11
278	Wij kijken als coronacommissie ook naar hoe er met andere geluiden is omgegaan.	9.83
279	Hij had een ander geluid en daar gaan we hem naar vragen.	3.94
280	Het kan ook gaan om mensen die verkeerde adviezen hebben gegeven.	10.85
281	Een opmerkelijke genodigde vandaag bij de enquêtecommissie.	4.0
282	Namelijk de corona-kritische huisarts Rob Elens die beboet en berispt omdat hij tijdens de epidemie onder andere mensen een anti-malariamiddel gaf dat daar niet voor bedoeld was.	80.14
284	Kennelijk heeft de commissie gedacht dat ook het aan het woord laten van deze man zinnig is in het onderzoek.	34.25
285	Pro-Kamerlid Tom van der Lee is qua enquêtecommissies door de wol gewerfd.	15.1
286	Hij was betrokken bij een onderzoekscommissie over het kinderopvangtoeslagenschandaal en was voorzitter van de enquête over de Groninger gaswinning.	12.35
292	Want we weten toch al dat wat hij deed met dat malariamiddel dat dat niet klopte.	31.67
293	Wat onderdeel is van onze opdracht is hoe is er omgegaan met kritische geluiden in die coronatijd?	8.63
294	Was het kabinet, was de Kamer daar ontvankelijk voor?	16.66
295	Daarom is hij onder andere opgeroepen, ook Maurice de Hond.	7.13
296	Dat geldt ook van Mona Keijzer die in het kabinet heel kritisch was, ontslagen is.	36.35
298	Ook in het verhoor van huisarts Elens komt dat naar voren.	16.33
299	Dat er in zijn geval iets misging, blijkt wel uit het feit dat Hugo de Jonge, destijds minister van Volksgezondheid door het tuchtcollege op de vingers is getikt voor zijn bemoeienis met de arts.	20.95
301	Waarom wilde hij dat ik moest stoppen met mijn praktijk?	8.29
302	Dit is zo ontzettend traumatiserend geweest voor mij.	6.55
303	De huisarts gelooft nog steeds in zijn eigen aanpak en blijft sceptisch over het vaccineren.	60.9
304	Iemand is er enorm gebaat bij dat deze vroege behandeling niet werd erkend zodat de gentherapeutische platforms kunnen worden geactiveerd.	12.5
305	Ik geloof dat Pfizer 9,3 miljard heeft verdiend in Nederland per jaar.	60.12
306	Mensen worden in eerste instantie allemaal achter gesloten deur verhoord.	7.85
309	Op basis van welke afweging wordt besloten mensen ook voor de camera te verhoren?	18.47
312	Het kan gaan om het toetsen van een bevinding of het zoeken van nadere antwoorden op vragen die nog open zijn.	4.13
313	Er zijn ook getuigen die twee maal worden gehoord zodat ze geconfronteerd worden met de getuigenissen van anderen.	7.72
315	Bijvoorbeeld voormalig premier Mark Rutte en de vandaag veelgenoemde Hugo de Jonge.	7.86
316	Zo kunnen zij weer reageren op de uitspraken van anderen.	4.43
317	Ja, dat is zeker het geval als iemand twee keer wordt gehoord.	4.21
319	Maar zullen zij de uitkomsten van deze door de Tweede Kamer opgezette commissie straks wel geloven?	20.57
322	Ik denk dat heel veel mensen op zich het waarderen dat de Kamer de moeite neemt om terug te kijken.	6.95
323	Maar dat zal niet betekenen dat iedereen automatisch overtuigd wordt.	4.3
324	En wat heeft dat gedaan met uw vertrouwen in de overheid?	8.62
326	Joost Vullings in Den Haag, jij bent bij dat verhoor door de Parlementaire Enquete Commissie.	5.52
327	Vandaag dus ruimte voor de mensen die niet verantwoordelijk waren voor het coronabeleid maar juist kritisch waren.	5.45
329	Je hoorde net al in de reportage de commissievoorzitter.	7.35
331	Maar het is ook niet gek dat het in de opdracht terecht is gekomen.	3.91
332	Een enquêtecommissie wordt altijd voorbereid door een andere commissie.	7.3
333	En daar zaten ook mensen in van Forum voor Democratie.	7.26
334	Uiteindelijk is een opdracht voor een enquêtecommissie ook een politiek compromis.	6.78
335	Dus moet er ook echt wel aandacht zijn voor het andere geluid.	4.26
336	We willen niet alleen Hugo de Jonge die zijn beleid kon verdedigen.	7.31
337	De mensen die kritiek hadden moeten ook aan bod komen.	3.89
338	En dat zien we dus gebeuren, dat critici worden uitgenodigd.	3.72
339	En waarom is er precies gekozen voor deze kritische huisarts?	14.21
340	Als je goed naar het verhoor kijkt en je ziet welke vragen er worden gesteld dan weet je een beetje waar ze naar op zoek zijn.	4.42
341	Eigenlijk staat deze huisarts symbool voor veel Nederlanders die aan het begin van corona wel vertrouwen hadden in de overheid maar gaandeweg door zaken die ze meemaakten het vertrouwen verloren.	40.85
343	Dat zag je aan de diepe zucht aan het einde van de reportage.	4.11
344	Deze man is het vertrouwen in de overheid volledig kwijt.	7.45
346	Ik weet niet of de commissie dat ook gaat vragen aan Hugo de Jonge.	5.48
347	Ik weet ook niet precies hoe dit gaat terugkomen in het eindrapport.	5.48
349	Maar ze willen vooral laten zien dat mensen door toedoen van de overheid door de heftige maatregelen het vertrouwen in de overheid kunnen kwijtraken.	11.58
350	Ze zijn nu bijna drie weken bezig met die getuigenverhoren.	5.98
352	Uiteindelijk denk ik dat het hoofdverhaal toch is hoe de politiek het heeft gedaan.	5.06
353	En niet kijken hoe iedere maatregel tot stand is gekomen.	5.13
355	Er is een hele crisisorganisatie uit de grond gestampt.	6.81
356	Er is veel geïmproviseerd en is dat allemaal goed gegaan?	5.55
360	En heeft de Tweede Kamer alles wel goed gecontroleerd?	14.65
371	We zijn er altijd online en morgen weer op radio en TV.	4.88