Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a2ae991881d9c4db71c0fcb
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6321/afspelen
datetime	2026-06-11 18:25:00
description	Oekraïners slagen voor eindexamen, maar studeren in Nederland is onbetaalbaar * Nederland speelt WK in bloedhitte, wat doet dat met je lijf? * Oorlog tussen Amerika en Iran escaleert, zorgt dit voor een nieuwe energiecrisis? * De gasvoorraden raken leeg, maar commerciële partijen zijn afwachtend met inkoop vanwege de hoge prijs

 

Statements

idx	statement	score
0	Bij veel gezinnen kon vandaag de vlag uit, geslaagd!	4.09
1	Maar niet iedereen kan beginnen aan een vervolgstudie.	5.12
2	De vrienden van de Oekraïense Daniel uit Dokkum pikken dat niet.	25.5
3	En de oorlog in het Midden-Oosten laait weer op maar onze gasvoorraad is historisch laag.	26.58
5	De overheid moet zorgen voor leveringszekerheid van gas aan de burgers en de gebruikers.	49.75
6	En naast gas, zijn er door de oorlog ook zorgen over olie.	86.72
9	Ja, hoe goed zijn we daar op voorbereid in Nederland?	6.62
12	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
15	De meeste eindexamen-kandidaten die slagen, studeren verder maar voor de gevluchte Oekraïener Daniel wordt dat lastig.	89.49
16	Nederlandse studenten betalen zo'n 2500 euro collegegeld maar Daniel moet ruim 10.000 euro neertellen.	53.5
18	We hebben in Nederland natuurlijk harde werkers nodig en wij weten uit ervaring natuurlijk met alle jaren die we nu inmiddels met hem hebben, dat hij dat is.	4.29
19	En het zou eigenlijk gewoon ongelooflijk zonde zijn als je zo'n jongen dan laat schieten vanwege studiegeld.	9.98
20	Hij moet gewoon dezelfde regels en hetzelfde studiegeld als wij moeten betalen, vind ik.	4.81
29	Vier jaar geleden had hij echt niet kunnen bedenken dat hij hier in het Friese Dokkum eindexamen HAVO zou doen.	3.76
30	We waren op vakantie in het buitenland, we waren in Egypte.	8.03
31	Ja, het was een beetje een gekke ochtend, want mijn ouders hebben me wakker gemaakt toen de oorlog uitbrak.	4.83
33	Ik dacht dat het een grapje was maar ze hebben de televisie aangedaan.	3.68
39	Ja, toen ik Nederlands had geleerd ging ik naar school en het bleek gewoon een hele Fries sprekende school te zijn.	4.94
40	En iedereen praatte Fries in de pauze bijvoorbeeld, en sommige docenten in de lessen ook.	4.75
41	Dus dan dacht ik, nou als ik toch wil alles goed verstaan en ook een beetje als hen zijn, dan moet ik eerst Fries leren verstaan en dan ook nog spreken.	3.73
49	Inmiddels is hij net zoveel Fries als Oekraïens heeft een bijbaantje bij de snackbar en grote dromen voor de toekomst.	18.09
51	Ik vind Nederland echt gewoon een superleuk land dus ik zou hier wel willen blijven.	5.3
53	Ja, mijn droom Ja, mijn droom eigenlijk is best groot.	3.8
56	En dat is voor Daniel niet vanzelfsprekend want Oekraïners hebben anders dan andere vluchtelingen een zogenaamde tijdelijke beschermingsstatus.	36.9
57	En dat betekent geen studiefinanciering en de volle mep collegegeld.	13.67
58	En dat bedraagt bij die hogeschool waar ik heen wil dat kost iets van 10.000 euro.	8.08
62	Toen dat verhaal in de krant kwam en dit filmpje viral ging stroomde het geld binnen.	25.11
64	En dat betekent dat er nog maar één ding moet gebeuren dat verlossende telefoontje.	3.91
72	Bij ons in de studio Mir Huisman van de Stichting voor Vluchteling-Studenten, het UAF.	6.77
75	Bij schatten in dat er op dit moment zeker 9000 jongeren zijn in de leeftijd tussen 18 en 27 jaar die hier graag willen studeren maar die het niet kunnen betalen.	66.34
81	Nou, als het voor de hele groep oplost moet je rekening houden met 100 miljoen per jaar.	6.54
84	Daar geven we twee en een half miljard per jaar aan uit.	14.93
85	Dan is het een relatief klein bedrag om te investeren in kennis en kunde.	3.82
87	Waarom moeten wij het juist voor déze groep wel ophoesten?	9.03
88	Omdat deze groep wat mij betreft een andere groep is.	4.51
91	Als het statushouders zouden zijn dan komen ze in aanmerking voor wettelijk collegegeld en studiefinanciering.	11.43
92	Dus er is ook sprake van rechtsongelijkheid in deze groep.	8.14
93	En ik vind dat we deze groep moeten steunen omdat het jongeren zijn die ook toekomstdromen hebben.	7.19
95	Zolang ze er zijn kunnen we er maar beter in investeren.	7.19
99	Wij krijgen een bijdrage om 450 jongeren te kunnen begeleiden.	9.15
100	We hebben afspraken met een aantal onderwijsinstellingen dat ze in aanmerking komen voor het wettelijk collegegeld.	10.37
101	Dat maakt het voor een kleine groep mogelijk om te kunnen studeren.	4.53
102	Maar het is heel schrijnend om te zien dat het voor een hele grote groep niet zo is.	4.69
106	Ik denk dat het kabinet zich hierachter moet gaan scharen.	5.42
107	Er is al jarenlang heel veel gesproken in het kabinet.	5.55
110	En het is heel eenvoudig, er moet gewoon geld komen.	3.89
111	Als er wel geld kan zijn voor wapens dan ook voor kennis.	5.88
112	Dank, Mir Huisman van de Stichting voor Vluchteling-Studenten.	7.85
113	Nieuwe aanvallen, een wankelend bestand en moeizame vredesonderhandelingen.	5.02
114	De spanningen in het Midden-Oosten lopen opnieuw op.	52.16
117	Ja, experts waarschuwen inderdaad al maanden voor een energiecrisis.	67.05
118	De vraag is: zijn we voorbereid op een energiecrisis?	13.1
119	We kijken naar de voorspellingen van experts de onrust over zo'n crisis, en of we daar in Nederland tegen bestand zijn.	5.94
122	Ik denk dat het wel de grootste energiecrisis kan worden uit historie.	14.17
123	Alle signalen wijzen er eigenlijk op dat het allesbehalve binnen een paar weken laat staan een paar maanden, voorbij is.	4.32
125	Want, kijk je naar wat de inflatie deed tijdens de laatste energiecrisis dan zie je dat de prijzen toen harder stegen dan nu.	61.81
126	Want, nu er minder olie uit het Midden-Oosten komt, exporteren andere landen meer olie.	86.38
127	Sommige landen stapten over op andere energiebronnen, zoals het stoken van kolen.	24.11
131	Als wij ons afvragen of dit een crisis is dan kijken we vooral naar wat de prijzen doen en wat we verwachten wat de markten ook verwachten dat die prijzen gaan doen in de toekomst.	5.12
132	Op dit moment laten die prijzen niet een crisisniveau zien maar het gevoel is wel in de markt dat kan op ieder moment gebeuren.	3.92
134	Bijvoorbeeld in de tarieven voor nieuwe vaste energiecontracten.	11.34
136	Het zijn dit soort stijgingen die voor onrust zorgen bij consumenten.	72.22
137	Mensen hebben nog de energiecrisis van 2022 in hun hoofd.	90.75
141	Ze zoeken of ze moeten overstappen of dat ze hun energiecontract vast moeten zetten.	12.6
142	Toch is de situatie nu anders dan tijdens de vorige crisis.	6.76
145	Het grootste deel van onze olie komt nu uit landen als de VS en Kazachstan.	84.58
146	Maar dat betekent niet dat we buiten schot blijven.	4.07
148	Dus die nieuwe opleving van de oorlog kunnen we ook hier gaan voelen.	5.68
150	Wij achten de kans steeds groter dat we eerst de prijzen nog heel stevig moeten zien stijgen voordat Trump bereidt is, in staat is om een echte deal te sluiten met Iran.	37.07
151	Want op dit moment staat hij nog onvoldoende onder druk van de financiële markten en van de economie in zijn eigen land.	4.67
152	En daar houdt ook het kabinet rekening mee, dus liggen er verschillende noodplannen.	15.86
154	Het versnellen van de transitie, zodat we minder afhankelijk zijn van de energie uit het buitenland.	6.94
156	En het ondersteunen van huishoudens en ondernemers die nu het hardst worden geraakt.	4.72
157	En dat brengt ons terug bij de hoofdvraag: is onze economie voorbereid op een energiecrisis?	16.19
158	Nederland en Europa staan er nu beter voor dan bij eerdere energieproblemen, met name in 2022.	89.33
159	Dat heeft er met name mee te maken dat we op dit moment veel minder afhankelijk zijn van met name gas.	6.94
160	En dat we ook niet zo afhankelijk zijn van één leverancier.	4.3
161	We zijn dus beter voorbereid op een energiecrisis; enerzijds door voorbereidingen van het kabinet.	16.79
162	Anderzijds omdat we er beter voor staan dan vier jaar geleden.	4.69
166	We zijn dus minder afhankelijk van gas maar onze voorraden zijn zorgwekkend laag.	48.58
167	Energiebedrijven wachten met vullen vanwege de hoge gasprijs.	89.83
169	Ook vannacht vliegen Iran en de VS elkaar weer in de haren.	74.42
170	De kans dat de straat van Hormuz op korte termijn weer open gaat en er weer voldoende gas op de wereldmarkt komt, is daarom klein.	6.77
172	Slecht nieuws voor Nederland, want om er in de winter warmpjes bij te zitten moeten de gasvoorraden nu echt worden gevuld.	25.49
174	Dus als je met een lage gasprijs die bergingen vult en je kan het in de winter weer verkopen tegen een hoge prijs dan maak je daar winst mee.	24.15
175	En wat we nu zien door die geopolitieke situatie dat de gasprijs nu hoog zijn door alle onrust rond de Straat van Hormuz daardoor is het voor de markt niet interessant om die bergingen te gaan vullen.	27.34
176	En blijven ze leeg, terwijl we wel in de winter dat gas nodig hebben voor de vraag.	7.55
177	Nederland bewaart zijn gasreserve op vier strategische locaties onder de grond.	60.79
179	In de zomer, als er weinig vraag is naar gas pompen we aardgas diep de bodem in om een voorraad op te bouwen.	8.24
180	Zodra de temperatuur weer daalt stijgt de vraag omdat iedereen de verwarming aanzet.	24.74
181	Als de vraag naar gas stijgt halen we het opgeslagen gas weer omhoog om te gebruiken.	39.51
182	Bij elkaar opgeteld kan er 14 miljard kubieke meter gas in de opslag.	18.65
183	Dit volume is goed voor ongeveer de helft van het totale jaarverbruik van Nederland.	7.18
185	De overheid moet zorgen voor leveringszekerheid van gas aan de burgers en de gebruikers.	49.75
186	Dus die moeten zorgen dat in een crisissituatie, in een noodsituatie dat er toch altijd gas geleverd kan worden als ergens in de keten problemen ontstaan.	8.41
187	Het is nog onzeker of de gasreserves voor de komende winter op tijd vol zijn.	33.87
188	Met het tempo van nu gaat het in ieder geval niet lukken zo laat de Gasunie gisteren weten.	6.38
189	De enige partij die de Nederlandse gasopslag nu wel vult, is de overheid zelf.	49.31
190	In de vorm van het staatsbedrijf Energie Bedrijf Nederland, kortweg EBN.	6.94
191	Op dit moment zien we eigenlijk geen activiteit in de bergingen van commerciële partijen, niet of nauwelijks.	3.72
193	Jazeker, want ik denk dat het wel belangrijk is dat zij ook nadenken over hoe ze hun leveringsplichten de komende winter gaan invullen.	6.52
194	Nicolien Vrisou van Eck, ze zou graag zien dat commerciële gasbedrijven ook starten met het vullen van de seizoensopslag.	13.4
196	Het is vooral een zorg dat we voor de komende winter voldoende gas op voorraad hebben.	9.25
197	En dat is natuurlijk ook juist de reden waarom wij als EBN de opdracht hebben gekregen om zo'n driekwart van de bergingen te vullen.	8.21
198	En dat we daar ook 1 april actief mee begonnen zijn.	6.16
199	EBN heeft nu de opdracht om 8 miljard kub gas maximaal in die bergingen te stoppen.	27.9
201	Dus dat betekent dat we nog niet onze vuldoelen halen als alleen EBN die bergingen gaat vullen.	5.52
202	Als het voor energiebedrijven niet meer rendabel is om de gasreserves te vullen moet dit dan geen volledige overheidstaak worden?	71.65
203	Want het gaat uiteindelijk over onze energie-zekerheid.	15.1
204	En als we dat slim doen, scheelt dit dan misschien ook nog in de prijs?	6.54
205	Ik zweer bij mijn waterkruikjes, die heb ik ook altijd bij me.	5.08
206	Ik heb dan ook altijd een deken op de bank liggen die ik dan lekker om me heen sla.	3.49
209	Ze is arbeidsongeschikt en moet rondkomen van een bijstandsuitkering.	58.77
210	Daarom zet ze alles op alles om de energierekening zo laag mogelijk te houden.	14.49
213	Er is daar een rails opgehangen, dus daar hangt een gordijn.	4.3
215	En ja, al heel vroeg op de avond gaan de gordijnen gewoon dicht.	4.23
219	Dus moet ze op zoek naar creatieve manieren om het toch een beetje warm te krijgen.	3.94
220	Ik vind toevallig een hele oude stoof nog van vroeger.	3.85
222	Dan doe ik gewoon met de waterkoker dan gekookt water erin.	3.61
226	Maar door de hoge gasprijs is dat niet voor iedereen weggelegd.	18.3
227	Het roept de vraag op of meer overheidsinvloed op de gasopslag ook zou kunnen zorgen voor een lagere gasprijs voor de consument.	64.83
228	Dat is altijd moeilijk aan te wijzen, omdat er geen direct verband tussen zit.	4.36
229	Maar wat we natuurlijk wel zien, is op het moment dat de markt zeker is van gaslevering, dat de prijsstijgingen gedempt gaan.	7.44
230	Dat wil niet zeggen dat we teruggaan naar het prijsniveau wat we vorig jaar hadden.	7.71
231	Want we zitten natuurlijk wel in een beduidend hoger prijsniveau.	6.35
232	Maar het voorkomt mogelijk wel dat je die hele grote prijspiek krijgt.	4.77
233	De gasreserve die nu gevuld wordt, is de seizoensreserve.	80.17
235	Een strategische reserve en noodreserve voor gas heeft Nederland nog niet.	33.45
236	Maar volgens René Peters van TNO zou dit geen overbodige luxe zijn.	4.74
237	De overheid moet zorgen voor leveringszekerheid van gas aan de burgers en de gebruikers.	49.75
238	Maar die hebben we nu nog niet, die strategische voorraad en die noodvoorraad.	4.21
239	Nee, de overheid tot nu toe heeft geen strategische voorraad of noodvoorraad aangelegd.	13.32
240	En het komt, in het verleden was dat ook eigenlijk nooit nodig.	4.14
241	Want wij hadden het Groningenveld en we hadden die kleine velden en we hadden gas genoeg.	4.94
242	Dus eigenlijk zat die strategische voorraad en die noodvoorraad in die grote velden die wij hadden voor gas die je altijd extra kon laten produceren.	10.96
243	Of de kraan net wat open draaien als het nodig was om de markt te bedienen.	4.01
244	Ook de EBN-directeur benadrukt dat naast de seizoensopslag een strategische gasopslag en een noodvoorraad in de huidige onrustige tijd goed van pas kan komen.	21.77
246	Het zou zijn voor de komende jaren, we zijn nog zeker 10, 15 misschien wel 20 jaar hebben wij best een redelijk gasverbruik in Nederland.	36.29
247	En zullen we dus ook moeten voorzien in seizoensvoorraden maar mogelijk ook in strategische reserves.	4.26
248	Aangezien we zo afhankelijk zijn van het buitenland.	5.64
249	En op dit moment zien we natuurlijk dat er zoveel geopolitieke spanningen zijn in de wereld dat we echt rekening moeten houden dat deze crisis die we nu hebben in het Midden-Oosten, niet de laatste zal zijn.	5.39
250	In Den Haag wordt de gasvoorraad nauwlettend in de gaten gehouden.	8.19
252	We willen leveringszekerheid, maar het moet wel betaalbaar blijven.	4.92
253	Verantwoordelijk minister Van Veldhoven-Van der Meer licht het toe.	7.6
254	Daarom laat ik mij informeren, GasUnie roept op tot die extra urgentie.	14.41
255	Ik laat ook natuurlijk EBN kijken naar wat is de capaciteit van wat eraan veel snelheid mogelijk is.	4.3
256	En daarom kom ik voor de zomer nog met een brief aan de Kamer waar we kijken, moet er wat extra bij?	7.97
258	Worden bedrijven voldoende aangesproken op hun verantwoordelijkheid?	8.04
261	We moeten er met elkaar voor gaan zorgen dat er ook deze winter genoeg gas is.	9.52
262	Daar heb ik alle vertrouwen in, maar we zitten er wel heel dichtbij, want dat is belangrijk.	3.66
263	Maar of deze aanpak ook voor een lagere gasprijs zal zorgen komende winter, is nog maar de vraag.	13.8
264	Tegen een lagere prijs voor de winter, dat kan ik helaas niet beloven.	3.83
265	Het kabinet heeft natuurlijk wel een armoedennoodfonds ingericht om ervoor te zorgen dat de meest kwetsbare huishoudens ook gesteund kunnen worden.	88.23
266	En dat is natuurlijk extra belangrijk in zo'n jaar.	3.74
268	Ja, ikzelf persoonlijk kan niet zo heel veel doen als de dingen die ik al doe.	3.75
270	Of er moet weer zo'n noodfondsenergie opgericht worden en we hopen dat je daar wel weer in aanmerking voor komt.	5.43
271	Dan kun je in ieder geval wel gewoon die rekening blijven betalen.	9.49
272	Want ik merk bij mezelf, en ik hoor het ook van veel mensen om me heen je bent gewoon zo bang dat je over een bepaald budget heen gaat dat je bij moet betalen.	7.28
273	Want je wordt er gewoon, tenminste ik persoonlijk, heel verdrietig van.	4.2
274	Nog een kleine drie uur, dan gaat het beginnen: het WK Voetbal.	4.89
277	In veel speelsteden ligt de temperatuur boven de 30 graden.	54.29
287	Want als we wereldkampioen worden dan heb jij daar ook een grote rol in gespeeld.	4.11
289	Het zijn de voetballers en de coaches die het doen maar ik vind het wel fijn dat we onze kennis die we hebben hebben kunnen overdragen zodat ze daar gebruik van kunnen maken.	4.33
290	Hij blijft bescheiden en dat is nergens voor nodig.	4.02
291	Want als geen ander weet inspanningsfysioloog Hein Daanen hoe je optimaal kan presteren in de hitte.	52.05
292	Hij werkt samen met honderden topsporters en dit WK adviseert hij het Nederlands elftal.	8.48
295	Nu ben ik geen groot voetballer, maar ik heb wel deze meegenomen.	3.54
297	Want jij vertelde me Want jij vertelde me dat je me kan laten ervaren hoe het straks in Kansas gaat zijn als Nederland daar wedstrijden speelt.	4.35
298	En ook dat je kan meten wat het met mijn lichaam doet als je in die hitte voetbalt.	4.36
300	We vragen je dadelijk om in de klimaatkamer te gaan hardlopen.	11.06
301	En in de klimaatkamer hebben we het Kansas-klimaat nagebouwd.	88.42
303	Kansas City, de stad waar het Nederlands elftal traint en ook minimaal één wedstrijd speelt tijdens dit WK.	13.91
308	Maar je ziet die 55 procent luchtvochtigheid erbij.	86.34
310	Als de Nederland warm is dan is de luchtvochtigheid meestal een stukje lager.	89.18
311	Wat doet het met je lichaam om in die warmte te voetballen?	45.01
313	Met dit draadje op je rug, plak ik vast op je rug kunnen we je huidtemperatuur op de rug meten.	7.68
316	Dan vragen we je om tijdens het hardlopen het masker op te zetten.	8.12
319	En dan tenslotte, en daar zul je misschien iets minder enthousiast over zijn dit is een rectaalsensor.	4.9
320	Ik heb hem netjes in het hoesje gedaan met een beschermend laagje er rondomheen.	3.38
322	Ik wil je vragen om deze ongeveer 12 centimeter aan te brengen, diep.	4.17
323	Want dan kunnen we heel goed die kerntemperatuur meten.	5.27
327	Nee, maar het is wel een belangrijke meetwaarde om te kijken of je niet te warm wordt.	9.13
329	En het is met name die lichaamstemperatuur van binnen die bepaalt hoe goed je kunt presteren.	11.32
335	Eerst tijd voor een gesprek met een ervaringsdeskundige.	4.11
338	Een harde verdediger die niet bekend stond om zijn fluwelen techniek.	6.06
342	Ook toen werd het toernooi gehouden in de Verenigde Staten.	7.05
345	Zeker in Orlando en in Dallas was het 40 plus graden.	18.72
346	Dus ja, sommige spelers hadden in de rust kippenvel, anderen moesten overgeven.	3.92
347	Ik kon er, ja, niet om stoer te doen maar ik kon er gelukkig goed tegen.	3.48
348	Ik had er ook niet zoveel Maar wie moest er overgeven?	4.25
350	Maar ik kan me wel herinneren dat Ronald Koeman op een gegeven moment in de rust zijn shirt uittrok.	5.0
362	Nu ben ik geen topvoetballer, dus 90 minuten, dat ga ik niet doen.	3.6
364	En dan doen we een beetje rustig lopen, wat sprintjes erbij.	3.45
367	Van mijn huid en interne temperatuur tot mijn vochtverlies en zuurstofopname.	67.12
368	Oké, Ruben, jouw rectaaltemperatuur is nu heel mooi 37,3.	5.03
379	Dus je kerntemperatuur is flink gestegen, je rectaaltemperatuur.	88.31
381	Het zal dus niet lang duren voordat je lichaamstemperatuur boven de 38 is.	61.53
382	Dat lijkt koorts, maar bij inspanning is dat heel gebruikelijk.	7.28
385	Dan heb je kans op een hitteberoerte en dat is ernstig.	85.0
387	Na een kwartiertje hardlopen en sprinten zit het erop.	6.8
388	Oké, dan zou hij als het goed is nu los moeten komen.	4.59
394	Je zegt wel dat je er geen last van had, maar dit is een behoorlijk bezweet koppie.	3.96
395	Ja, maar dat is schutkleur voor de Belgische shirts, hè?	11.56
396	Maar inderdaad, je kunt goed zien dat ik rood aangelopen ben en niet van de woede.	4.05
397	Na de wedstrijd wordt Valckx uitgeloot voor de dopingcontrole.	15.48
399	Tijdens zo'n wedstrijd, wat ik begreep in die hitte verlies je zes, zeven liter vocht al.	27.52
400	Dus ja, en ik had al Als ik water drink, dan hoef ik niet zo snel te pissen om het zo maar te zeggen.	3.44
402	Dus ik vroeg na twee water: can I get a beer, maybe?	3.55
405	En toen kreeg ik één biertje nog een biertje en nog een biertje.	3.57
410	Nou, bij jou is de kerntemperatuur één graad gestegen van 37,3 naar 38,3 en de huidtemperatuur vier graden gestegen.	36.77
413	Hun kerntemperatuur loopt minder snel op omdat ze eerder gaan zweten, een topsporter.	89.8
415	En dat zorgt ervoor dat er bij die toppatleten minder warmte in het lichaam wordt opgeslagen, maar meer direct wordt afgegeven.	84.77
416	Toch moeten we vrezen dit WK, want de prestaties van Nederlandse topsporters gaan in de hitte met 30 procent achteruit.	74.78
417	Blijkt uit onderzoek dat Hein deed samen met de Universiteit Nijmegen.	8.79
418	Wij schatten in dat als je geacclimatiseerd bent dan kun je dat naar 15 procent terugbrengen.	44.44
419	Op Hein's advies reisde de Oranje daarom eerder af naar Amerika dan veel andere nationale ploegen, om alvast te wennen aan de hitte.	8.7
420	Wie weet dat ons dat straks net dat kleine voordeel geeft tijdens het WK.	6.84
424	We zijn er altijd online en morgen weer op radio en TV.	4.88