Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a22fe39afbcd9c5e510b354
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6341/afspelen
datetime	2026-06-05 18:30:00
description	Inwoners Moerdijk blijven in onzekerheid over voortbestaan dorp: onduidelijkheid leidt tot veel woede * Eerste week corona-enquêtes: dit viel op * Artsen boos om 'misleidende' website van tabakslobby

 

Statements

idx	statement	score
1	Maar nu komt de regering opeens met een nieuw plan.	6.74
2	Ik krijg wel een beetje de indruk dat er een beetje met ons gespeeld wordt, op dit moment.	3.82
3	Eerste week van de corona-verhoren in de Tweede Kamer.	10.88
4	Wat hebben we geleerd en wat doen we anders in de toekomst?	5.07
5	En, een sigaretten fabrikant die medestanders genereert met AI.	88.75
7	Ja, de tabaksindustrie zoekt op een opvallende manier naar steun in hun strijd tegen nieuwe tabaksregels.	45.18
11	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
12	Moerdijk zou verdwijnen, daar hadden ze zich in het dorp na meer dan 10 jaar strijd bij neergelegd.	6.77
13	Maar nu komt het kabinet met een nieuw plan; gisteravond werd het aan de inwoners gepresenteerd.	11.21
14	Werd u wakker met een kater vanmorgen na die bijeenkomst van gisteren?	4.25
18	Een vriendelijk begin van een tumultueuze vergadering.	3.57
19	Staatssecretaris De Bat met blauwe das kan inwoners van Moedijk nog altijd geen duidelijkheid verschaffen over die immense vraag: Gaat hun dorp nu verdwijnen of niet?	16.14
20	De onzekerheid daarover dwingt inwoners tot ingrijpende beslissingen.	17.04
21	Er zijn nu al mensen waarvan dierbaren overlijden die durven hier hun dierbaren niet meer te begraven omdat ze bang zijn dat over vijf of tien jaar ze dat graf moeten opgraven.	6.8
22	In november nog beslist de gemeenteraad hier in meerderheid voor het opheffen van het dorp.	8.87
24	Omdat er 450 hectare nodig is voor uitbreiding van de industrie en grootschalige stroomvoorziening.	12.92
25	Dat is een boodschap die je als gemeente nooit wil brengen.	5.28
26	Maar voor ons was dat de enige mogelijke boodschap voor toen.	3.93
29	Maar na die beslissing verandert er nog van alles, vertelt burgemeester Moerkerke.	6.66
31	Een kleinere variant zou mogelijk zijn en daardoor ligt er opeens een heel nieuw scenario op tafel.	3.93
32	Inderdaad, wij hadden in mei niet verwacht dat er nog een nieuw scenario zou komen.	4.46
34	Kan het ook zijn dat tijdens het spel de spelregels zijn veranderd?	6.3
35	Ja, die indruk krijg ik nu wel omdat er nu ineens een derde variant op tafel ligt met nog maar 200 hectare.	5.84
36	En ja, ik krijg wel een beetje de indruk dat er een beetje met ons gespeeld wordt op dit moment.	3.69
38	Staatssecretaris De Bat beloofde eerder dat er op 29 juni duidelijkheid zou komen.	10.98
39	Maar tot grote frustratie van inwoners, gemeentebestuur en burgemeester draait De Bat er gisteren omheen.	5.5
40	En dan grijpt wethouder Dingemans in naar de zoveelste vraag daarover uit de zaal.	4.02
43	Ik denk dat het eerlijke verhaal is: op 29 juni gaat er geen definitief besluit plaatsvinden.	9.57
45	Mijn eerste gedachte toen was: het is weer de gemeente die het echte verhaal moet vertellen.	4.05
46	Aan de andere kant, heeft de gemeente Moerdijk niet te vroeg ja gezegd tegen deze beslissing?	39.71
47	We vragen het planoloog Patrick Witte van de Universiteit Utrecht.	7.64
48	In de ideale wereld had je op dit moment natuurlijk een compleet uitgekristalliseerd plan gehad.	4.24
50	Ik snap wel dat de secretaris nu ook een beetje je zou kunnen zeggen, het water aan het testen is.	4.8
51	Dat ze hebben gezegd, met die kleinere opgave zou die alternatieve locatie passen.	4.64
53	Dus niet gelijk als Rijk zeggen: Dit zijn de contouren, zo gaan we het doen.	4.48
55	Maar dat ze juist zeggen: we verkennen een scenario waarin het dorp kan blijven.	4.02
56	Laten we dan vervolgens met elkaar voldoende tijd nemen om dat ook echt gedragen en onderbouwd te doen.	4.18
57	Is de gemeente te voortvarend geweest om te besluiten dat het hier gaat ophouden?	31.97
58	Ja, dat is natuurlijk een hele rare opmerking als je de fase daarvoor niet meeneemt.	4.19
59	Want zijn we niet te snel geweest met een opgave die we in onze mik geschoven hebben gekregen om daar een verhaal bij te maken?	7.37
60	Nee, het Rijk is te vroeg geweest met die 450 hectare dus opleggen.	33.09
63	Maar in Moerdijk willen ze duidelijkheid, hoe ingrijpend ook.	6.55
64	Maar overheden die zo met elkaar omgaan, dat is funest voor het vertrouwen in de politiek.	4.64
65	Ja, die is tot het vriespunt gedaald hier en misschien nog wel verder.	4.07
68	Ik begin het vertrouwen ook een beetje kwijt te raken.	3.9
69	Dat kan misschien weer wat omhoog gepept worden als de goede besluiten worden genomen als aan onze voorwaarden wordt voordaan.	4.19
70	Maar ja, het is roeien met de riemen die je hebt voor ons.	3.8
71	Maar het is wel een hele lastige discussie met een zwabberende overheid.	5.39
72	De staatssecretaris laat weten dat hij begrijpt dat een later besluit voor meer onzekerheid zorgt en zegt dat hij op korte termijn echt met meer duidelijkheid komt.	20.96
73	Heb je nog vragen hierover; ga dan naar eenvandaag.nl/chat.	4.39
74	Woedende artsen demonstreerden vandaag tegen een campagne van Philip Morris.	30.72
75	De tabaksfabrikant heeft een website gemaakt waar mensen met hulp van AI bezwaarteksten kunnen maken tegen strengere tabaksregels.	65.83
77	Ja, volgens hen gebruikt het bedrijf gewone mensen als lobbyist want via deze posters komen ze op een website waar AI ze dus helpt met bezwaar maken.	50.98
79	We kijken naar de huidige tabaksregels, die hulp-website en of de tabaks-industrie zich daarmee wel aan de wet houdt.	9.89
81	Het antwoord ligt in Brussel, waar de EU werkt aan nieuwe tabaksregels.	27.95
82	Die moeten ervoor zorgen dat minder mensen gaan roken.	88.34
86	Daarom wil Brussel regels die daar beter bij passen.	7.37
89	De Europese Commissie heeft aangegeven dat zij bijvoorbeeld de prijzen van alle nicotineproducten willen verhogen.	77.8
91	En daarmee zijn dus vapes, snus, verhitte tabak, zijn supergoedkoop.	74.5
92	Een van de dingen die zou kunnen gaan gebeuren is dat die accijns voor al die producten gaat gelden.	4.78
93	Worden die producten duurder dan zijn ze natuurlijk minder aantrekkelijk voor jongeren.	70.72
94	En je kunt je voorstellen dat tabaksfabrikanten dat niet prettig vinden.	12.92
96	Philip Morris kwam met deze website, waarmee mensen met een paar klikken een uitgebreide tekst kunnen opstellen met AI.	7.57
97	En dat bezwaar kunnen ze dan weer bij de Europese Commissie indienen.	7.68
98	Met dit soort posters in Nederlandse winkels wordt die website zelfs gepromoot.	9.3
99	Ik vulde hem zelf ook in en zag dat AI voor mij een brief kan opstellen die voor strengere regels is.	8.31
101	Ja, als je kijkt naar hoe die tool gebouwd is bijna 50 buttons die gaan over bezwaren tegen meer regels en maar eentje die gaat over dat je wel voor meer regels bent dat is al heel oneerlijk.	5.09
102	Dus we zijn boos over dat het misleidend is dat het de wetgeving beïnvloedt zonder dat burgers daar echt goed zich bewust van zijn.	13.51
104	Want in 2002 kwamen er regels die reclame voor tabak verboden.	70.24
105	Die boete kan oplopen van 450 tot 4500 euro per overtreding.	9.1
106	Aan de gevel mag nog maar twee vierkante meter reclame hangen.	5.77
108	En dat brengt ons terug bij de hoofdvraag: Mag een tabaksfabrikant dit soort posters gebruiken?	11.28
109	Dit zegt longarts Cohen: Er is een reclameverbod voor alles wat met tabak te maken heeft.	79.11
110	En deze campagne hangt aan de buitenkant van tabakswinkels.	8.61
111	En wat je ziet is een knalgele kleur en allemaal feestende mensen.	3.41
112	Je kan je afvragen of dat niet überhaupt al een beeld is wat als reclame door zou kunnen gaan.	4.92
114	De Reclame Code Commissie gaat kijken wie er gelijk heeft.	13.26
116	Wat was de rol van het kabinet; adviseurs, experts en andere betrokken instanties tijdens corona?	9.91
117	Daar draait het om tijdens de verhoren van de parlementaire enquete naar de corona-aanpak.	8.16
123	Ja, en hij wordt later in de enquete nog een keer verhoord.	4.2
124	Hij was natuurijk een van de meest bepalende gezichten van toen.	5.0
125	Hij vertelde op twee fronten dat hij vindt dat het anders had gemoeten.	6.51
126	Hij zegt dat hij minder had moeten varen op de cijfers van de Wereld Gezondheids Organisatie, omdat die achteraf onvolledig waren.	18.63
127	En interessant: hij zegt dat het onderscheid tussen de wetenschap en de politiek te klein was.	7.47
128	Bij de persconferenties stond hij als enige tussen Rutte en De Jonge.. waardoor het leek alsof de wetenschap en de politiek teveel een pot nat waren.	12.44
129	Hij had liever gewild dat andere adviesorganen er ook bij hadden gestaan bijvoorbeeld de BAO, waar gemeenten en de GGD in zaten.	10.83
130	Als ik natuurlijk met de minister-president sta voor de pers om bepaalde maatregelen wellicht toe te lichten dan denk ik achteraf dat het een misser is, vind ik althans, hoor dat daar niet even prominent de BAO stond.	8.62
131	Verander dat, want daarmee neem je ook weg, dat andere mensen gaan wijzen van: Ja, wat doet die daar?	5.76
134	U had het heel duidelijk over het onderscheid tussen de wetenschap en de politiek.	5.04
136	Wat ik bedoel, is dat het belangrijk is dat een wetenschappelijk advies een wetenschappelijk advies is.	4.49
137	Dat je niet wil dat dat politiseert, zoals dat dan heet.	4.6
138	De politiek moet dat wetenschappelijk advies uiteraard wegen en meenemen maar dan een politiek besluit nemen.	12.37
139	Heeft dit gebrek aan onderscheid misschien ook invloed gehad denkt u ook op het wantrouwen jegens die maatregelen?	5.66
140	Ja, maar u holt alweer vooruit in conclusies die ik helemaal niet heb getrokken in het verhoor zojuist.	4.62
141	Ik heb alleen aangegeven dat het kwetsbaar is als je dat niet goed bewaakt.	4.37
142	Marloes, je noemde het al: dit onderwerp heeft natuurlijk een enorm polariserend effect gehad.	5.05
144	Je merkte het hier vanochtend al voor het gebouw: er stonden wat demonstranten voor de deur, en er zijn speciale veiligheidsmaatregelen getroffen voor de mensen die door de commissie gehoord worden omdat men er rekening mee houdt dat de discussie door deze enquete weer gaat oplaaien.	5.67
145	Commissieleden voelen ongetwijfeld ook de druk op de schouders van mensen die hun vraagtekens hebben bij coronabeleid om te zorgen dat hun vragen ook beantwoord worden.	27.58
149	Dat is omdat er er tussendoor telkens verkiezingen zijn geweest en daardoor veranderde de samenstelling van de commissie steeds.	9.92
150	De meeste Kamerleden die de verhoren doen, zitten nog maar een half jaar in de Kamer dus die moesten zich heel snel inlezen.	16.05
151	Wij spraken met ervaringsdeskundige Peter Kwint die zelf eerder in zo'n parlementaire ondervragingscommissie zat.	6.08
153	Hoe is zo'n eerste week als je in zo'n commissie zit?	4.76
155	Ja, ik bedoel je bent voor het eerst zichtbaar voor de buitenwereld.	4.3
157	Vier jaar geleden zat hij als ondervrager ook achter deze tafel.	4.74
158	Toen ging het over de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen.	45.33
159	Nu kijkt hij hoe de huidige commissie de eerste verhoren over corona aanpakt.	21.61
162	Maar in alle eerlijkheid, ook voor de parlementaire enquêtecommissie is dit een spannend moment.	4.01
163	De grap van corona, voor zover je het zo kunt zeggen was natuurlijk dat bijna iedereen die beslissingen moest nemen begon met heel weinig kennis.	4.13
165	Hoe beoordeel je besluiten van destijds met de kennis van nu?	6.16
166	Want toen al werden we hiermee om de oren geslagen.	3.89
167	Feit is dat je in een crisis als deze met 50 procent van de kennis, 100 procent van de besluiten moet nemen.	6.11
169	Het is precies waarom Marion Koopmans deze week dit zei: Het is ook gemakkelijk om met de kennis van nu terug te kijken.	4.69
172	Ik heb zelf wel eens een keer een motie ingediend van: de middelbare scholen zouden nog even dicht moeten blijven.	6.34
173	Achteraf is het heel verleidelijk om te zeggen dat je eigenlijk te streng bent geweest.	5.03
174	Omdat je niet weet wat het alternatief was geweest.	5.68
175	De context waarin je zat, was ook deels dat je besluiten moest nemen terwijl je net twee, drie maanden daarvoor niet bij wijze van spreken, letterlijk in landen als Italië de lijken op de gang opgestapeld zag liggen.	3.81
176	Ook oud-Kamervoorzitter Khadija Arib wordt verhoord over hoe de Kamer in die tijd functioneerde.	10.85
182	Omdat, ja, weet je, als je op basis van hun experts en hun briefings en hun OMT, hun maatregelen leest, dan is het al snel logisch.	5.93
183	Ik denk dat als je terugkijkt, is er voor zover ik weet geen enkel moment geweest dat de Kamer heel serieus het beleid van de regering echt heeft bijgestuurd.	6.95
184	En los van al die besluiten, blijft er nog een groot onderwerp boven de markt hangen.	3.53
185	Ja, wat we natuurlijk zien is dat er veel onrust, polarisatie is in de samenleving.	6.37
186	Dat is een gegeven, dat is ook echt iets wat heel belangrijk is.	4.7
187	Hoe zorg je dat je mensen nog weet te bereiken met de juiste informatie en ook eigenlijk niet de discussie laat kapen door een kleine groep kwaadwilligen.	4.65
188	Het is natuurlijk ook een groep die je nooit overtuigd krijgt.	4.1
189	Terwijl je die misschien wel een stem wil geven als ondervrager.	4.24
190	Volgens mij moet je je niet blind staren op de meest luidruchtige groep tegenstanders.	4.93
191	Maar is er in een veel bredere groep in de samenleving wel een soort van wantrouwen richting de overheid ontstaan.	5.86
192	Zo van, goh, wat kan die overheid eigenlijk veel van ons afpakken als het spannend wordt.	5.58
193	En die groep lijkt mij, nou ja, ik zou het heel waardevol vinden als je daar wel iets Dat je inderdaad die stem en die zorgen ook mee kunt nemen in je verhoren.	4.78
194	Het gaat tijdens de verhoren ook vaak over stel dat het nog een keer gebeurt, wat doen we dan anders?	6.2
196	Ja, over de vraag of je eerder zou moeten beginnen met maatregelen, of juist niet, maar ook over: hoe kunnen we in een tijdperk van social media, gezondheidsinformatie beter kunnen overbrengen zonder dat er heel veel misinformatie rondgaat.	6.32
198	En ook breder, vandaag zei Pieter-Jaap Aalbersberg van de NCTV nog: stel dat er een hele andere crisis komt, de stroom valt uit zijn we daar dan wel goed genoeg op voorbereid?	16.86
202	Morgen een nieuwe EenVandaag; nu het gesprek met vice-premier Yesilgöz.	5.15