Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a172311afbcd9c5e5bc7105
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6267/afspelen
datetime	2026-05-27 18:30:00
description	Kiezers D66 en CDA tegen samenwerking met Gidi Markuszower, meeste VVD-kiezers zien geen bezwaar; daling D66 in zetelpeiling gestopt * Belangrijkste toegangsluis in Zwartsluis is dicht door achterstallig onderhoud * Nederlandse militairen gaan naar Estland, dit is waarom * Veiligheidsconferentie in Den Haag

 

Statements

idx	statement	score
1	Daar gaat een nieuwe jaarlijkse veiligheidstop in Den Haag over.	17.14
4	En: Nederland gaat met het Duitse leger een NAVO hoofdkwartier bouwen in Estland.	61.56
6	Ja, waarom we dat gaan doen en wat 't inhoudt, heb ik uitgezocht.	3.66
8	En Rijkswaterstaat heeft geen geld.. daarom willen bewoners nu zelf de sluis in 't dorp onderhouden Na twintig jaar is 't geduld op.	42.72
9	We hebben gewoon een schuurmachine erop gezet een hogedrukspuit en ja, geschilderd.	3.98
11	Hoe gaan we om met een bondgenoot die zich als onze grootste vijand gedraagt en kunnen we onszelf wel verdedigen?	6.98
12	Premier Jetten gaf vandaag voor 't eerst een speech waarin hij 't had over die snel veranderde wereld.	8.14
14	Tom, Jetten zei dit op een veiligheidstop, in Den Haag.	6.79
16	Een nieuwe jaarlijkse top georganiseerd dus door Nederland, met welk doel?	7.5
17	Verrassend goed sprak hij Engels, dat viel mij op hier in Den Haag, die top is georganiseerd je heb jarenlang de veiligheidsconferentie in München gehad in Duitsland.	4.65
18	Hier in Den Haag wilden ze ook een veiligheidsconferentie.	6.03
20	De gedachte is dat veel leiders zijn opgegroeid na de Tweede Wereldoorlog in een tijd van vrede.	16.71
24	De mensen onder de 30 worden klaar gestoomd door een veranderende wereld.	83.9
26	Jetten pleit voor nieuwe bondgenootschappen denk aan andere landen die niet zo groot zijn als de Verenigde Staten, China of Rusland maar eerder Latijns-Amerikaanse landen die logisch zijn.	27.86
27	Hij had het over een soort waarde creëren in gezamenlijke gedachte, rechtvaardigheid in Europa.	3.76
29	En soms moeten we ook zaken doen met landen waarmee we misschien niet helemaal eens zijn.	3.92
30	en ook accepteren dat dingen soms anders gaan dan wij zouden willen.	4.09
32	We moeten veel geld uittrekken voor wapens in Europa.	37.8
33	Hoe we dat moeten doen is wel de vraag Ik sprak hem hier net nog even over.	3.72
34	Daar hebben we iets voor nodig, waar niet heel veel van is, namelijk geld.	3.92
35	U heeft nogal problemen om de AOW-leeftijd omhoog te krijgen.	50.05
37	We gaan de komende jaren naar 3,5% van ons budget voor ons leger om ervoor te zorgen dat we niet alleen de Russische dreiging kunnen tegenhouden maar alle dreigingen die bij deze tijd horen.	84.72
38	En daar zie ik gelukkig geen discussie over in de Kamer.	4.12
39	De meeste partijen van links tot rechts zijn ervan overtuigd dat je in zo'n onveilige wereld, ook als Nederland, beter je best moet doen.	19.51
41	Dat zullen we de komende tijd ook met elkaar moeten uitvogelen.	3.83
42	Maar ik ben er echt van overtuigd dat dat kan, omdat het ook een pure noodzaak is.	4.32
43	Maar omdat het uiteindelijk Nederland Als het nodig is, gaan we daarvoor bijlenen?	7.9
44	Nou, je wil uiteindelijk ook aan de volgende generatie want daar gaat deze veiligheidsconferentie ook over niks doorschuiven.	4.37
46	Dus we zullen toch met elkaar een nette begroting moeten maken.	4.13
47	Tom, We zijn voor onze veiligheid nog steeds afhankelijk van Amerika.	6.65
50	Uit eigen ervaring weet ik dat veel Amerikanen daar zeggen: Trump staat niet voor Amerika voor de waarde die veel Amerikanen nog hebben Trump duurt nog tweeënhalf jaar.	24.27
51	Als hij uit het nieuwe huis betrokken is Als hij uit het Witte Huis vertrokken is dan komt het echt wel goed dat is een opvallende toon, vind ik.	5.65
52	Hoe moeten we ermee omgaan dat is wel een beetje de vraag die hierbij de conferentie boven de markt hing.	4.17
53	Hoe moeten we omgaan met een president die zo onberekenbaar is.	10.38
54	Iemand die daar een unieke kijk op heeft, is een Nederlander die er een lange carriere in de Amerikaanse politiek op heeft zitten.	4.45
55	U hebt ooit in een interview gezegd: 'Als Trump herkozen wordt, dan verlaat ik het land meteen.'	17.04
59	Maar op het ogenblik mijn familie woont in Chicago, tot het niet meer kan. Hij heeft voor meerdere Amerikaanse presidenten gewerkt en had nooit verwacht om ooit in deze situatie te zitten.	5.03
60	Omdat de president van Amerika, de eerste president is sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog die niet denkt dat de veiligheid van Europa essentieel is voor de veiligheid van Amerika.	26.63
68	Maar het feit dat een aantal landen hebben gezegd omdat we tegen deze oorlog zijn gaan we niet de Amerikaanse basis laten gebruiken voor deze oorlog of overvliegenrechten geven aan Amerika.'	28.2
69	Pijn doet dat, omdat je op dat moment realiseert dat die landen het bondgenotenschap niet meer het allerbelangrijkste vinden.	9.0
71	We zeggen deze landen, de NAVO, is een defensieve organisatie.	20.7
72	Nu zeggen deze landen, de NAVO, is een defensieve organisatie.	19.14
74	Waarom zouden wij daar als Europa aan mee moeten helpen?	15.35
76	Maar nee zeggen tegen het gebruik van bases die Amerika heeft in Europa zegt dat er zelfs nu in Europa de gedachte komt dat misschien de veiligheid van Europa en de veiligheid van Amerika niet meer bij elkaar staat.	13.78
77	En dan te zien dat op dit moment, na tachtig jaar lang na zelfs als Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO ben geweest er een vraagteken, een groot vraagteken wordt gesteld over of dat bondgenotenschap nog wel belangrijk is.	4.84
78	Dus dat had ik A. niet verwacht en dat is zeer, zeer treurig.	3.52
81	Toch denkt hij niet dat de NAVO reddeloos verloren is.	4.89
83	Het belangrijkste wat Europa kan doen, is zorgen dat alles wordt geïnvesteerd in de veiligheid van Europa.	6.84
84	Dat betekent A. de defensie-uitgaven omhoog te halen.	13.32
85	B. Beter samen te werken binnen de NAVO maar op Europees niveau.	6.81
86	C. Taken die Amerika voor de grote meerderheid heeft aangenomen overnemen van Amerika langzamerhand en D. Het belangrijkste, zorgen dat de Oekraïne een deel wordt van Europa.	78.14
90	Het heeft een leger dat als ze met ons meevechten een stuk beter wordt.	5.99
91	Ze hebben een technologie, een defensieindustrie die ongelooflijk innovatief is.	4.84
92	En Oekraïne een deel maken van Europa is in wezen essentieel voor de Europese veiligheid.	19.57
94	Ja, op die manier waar ik het net over had, wordt gered door Europa een groter deel van de veiligheid binnen Europa te aanvaarden.	16.34
98	Tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog een van de in wezen rijkste delen van de wereld zou genoeg geld moeten hebben en genoeg interesse moeten hebben om zich te verdedigen tegen een land zoals Rusland.	6.45
102	Er is vandaag een waslijst aan nieuws naar buiten gekomen vlak voor de uitzending dat Noorwegen en Frankrijk het defensieakkoord hebben gesloten.	43.17
103	Noorwegen wil schuilen onder de Franse nucleaire paraplu.	24.77
104	En eerder vandaag kwam ook al het nieuws naar buiten dat Nederland en Duitsland gaan bouwen aan een NAVO-hoofdkwartier in Estland.	37.45
105	Dus als je het hebt over Europese samenwerking lijkt het warempel van de grond te komen en te werken.	5.7
107	Laten we even inzoomen op dat nieuws over de NAVO, want Nederland gaat samen met Duitsland een nieuw hoofdkwartier van de NAVO opzetten.	29.07
112	We weten: We hebben steeds minder Amerikaanse hulp als het gaat om onze verdediging.	77.41
114	Daar zijn troepen voor nodig dus, om af te schrikken tegen de Russen: 'Val ons niet aan hier, want dan ben je in oorlog met de hele NAVO.'	12.01
115	Dat is eigenlijk het belang van die internationale presentie in de Baltische Staten.	4.5
119	Een militaire samenwerking tussen ons en Duitsland.	9.12
120	De samenwerkende eenheden vind je door het hele land.	4.41
124	Maar ook als er eventuele gewonden vallen dan voeren wij in samenwerking met de Duitsers af naar een Duits hospitaal.	5.97
125	Ook vliegen wij mee in Duitse helikopters en vice versa.	7.34
127	Vanuit het hoofdkwartier in Münster kunnen we, als het nodig is tienduizenden militairen aansturen, voor NAVO-missies.	8.16
129	De Nederlandse krijgsmacht is sowieso heel erg professioneel.	23.28
133	Nederlandse militairen zijn als geen ander gewend om in een internationale omgeving te opereren.	41.69
135	Op dit moment is er al een basis in Polen waarvandaan ook de Baltische Staten moeten worden verdedigd.	9.42
136	Maar door de toenemende dreiging van Rusland richting de Baltische Staten, kan een hoofdkwartier daar slim zijn.	8.51
137	Om, zoals Patrick Bolder net zei, Rusland af te schrikken.	7.11
138	Want die Baltische Staten zelf zijn relatief klein en snel in te nemen.	11.87
139	Ik was twee jaar geleden als verslaggever in Narva.	5.72
140	Een stadje in het oosten van Estland, aan de grens met Rusland.	15.94
141	En daar zag ik dat alleen een brug die twee landen van elkaar scheidt.	3.95
142	Er staan wel wat betonblokken op, maar als de Russen dat willen zijn ze zo in de Baltische Staten, op NAVO-grondgebied.	14.05
143	En als ze dat willen innemen, hebben ze een belangrijke troef.	3.71
144	Je begrijpt het risico als Rusland dat stuk blokkeert Om de samenwerking met die Baltische Staten te versterken heeft defensieminister Yesilgoz vandaag in Letland ook nog een overeenkomst getekend, om daar met drones te gaan oefenen.	44.05
146	Maar de Russen zullen deze plannen ook kunnen uitleggen als provocatie.	7.13
147	Zoals altijd zal Rusland zeggen: Dit is een bedreiging van onze soevereiniteit.	7.34
148	'Want de NAVO schuift weer een keer verder naar het oosten op.'	6.37
150	De NAVO is uitgebreid als gevolg van Russische agressie.	58.7
152	Waar de basis precies moet komen, is nog onduidelijk.	3.77
156	Het blijft voor dit kabinet de grootste uitdaging: Meerderheden vinden in de Tweede Kamer.	9.02
157	Kiezers van D66 in het EenVandaag Opiniepanel zijn er duidelijk over het kabinet moet in ieder geval niet gaan samenwerken met de fractie van Gidi Markuszower.	54.04
158	Rozemarijn Lubbe, vanwege zijn uitspraken over geweld tegen Palestijnse asielzoekers, vinden ze dat niks?	68.91
160	Slechts 17% van hen vindt dat het kabinet zaken mag doen met de fractie van Markuszower.	33.49
161	Maar je ziet die grote rode balk: 76% zegt: Dat kan echt niet.	31.56
162	Bij CDA-stemmers zie je, iets minder sterk, maar hetzelfde beeld.	13.48
163	Deze kiezers willen niet dat de coalitie geassocieerd wordt met Markuszower.	11.53
166	De meesten VVD-kiezers, 60 procent.. vinden het juist prima om met Markuszower te werken.	76.87
169	En zeggen ze, het is gewoon nodig, we hebben een minderheidskabinet.	5.17
171	Markuszower zit niet alleen in de Tweede Kamer te zitten met zijn zevenen.	6.73
172	En zegt iemand, dan moet je ook open staan voor partijen die op sommige punten verder van je af staan.	3.91
174	Ja, dat is ook een partij die wat verder van ze af staat.	4.53
175	Maar daar zijn VVD-stemmers negatiever over: Nog niet de helft wil dat de coalitie zakendoen met PRO.	30.9
177	VVD-stemmers zijn bang dat het beleid dan te links wordt.	57.24
178	Als ze ook maar iets samenwerken met Pro of voorheen GroenLinks-PvdA.	6.79
179	Maar al met al zijn er dus meer VVD-stemmers die met Markuszower willen werken, ondanks die uitspraken, dan met PRO.	11.96
180	Nou, het zegt iets over de koers die de VVD heeft ingeslagen En dat is heel zorgelijk.	18.54
181	Dat laat, denk ik, zien dat inhoudelijk de dingen die Pro graag wil dat die heel ver afstaan van wat de VVD wil.	6.02
182	Het is heel veelzeggend voor de VVD, dat dit is wat hun achterban vindt.	10.8
184	Dit is wat Dilan Yezilgöz als leider van de VVD heeft gezaaid.	9.24
186	Nou gaat het om Markuszower die een asielstop wil en die zegt dat Palestijnen mogen verpieteren in de Gazastrook.	75.97
189	Kijk, dit zijn natuurlijk vooral die laatste uitspraak, daar ben ik het volstrekt mee oneens.	3.91
190	Maar wij vinden bijvoorbeeld wel als VVD dat de asielinstroom omlaag moet worden gebracht.	22.44
191	Maar de VVD zegt ook, 'hij heeft er ook nu inmiddels afstand van genomen.'	20.66
192	En sterker nog, hij heeft er verontschuldigingen voor aangeboden.	5.35
195	Hij is totaal wankelmoedig hierin en hij ziet wat dit hem politiek kost.	3.87
200	De meerderheid wil niet dat er wordt samengewerkt met groep Markuszower.	8.9
201	Volgens mij heeft ook premier Jetten, heb ik zelf ook heel duidelijk gezegd het zijn zulke totale mesjogge, idiote uitspraken.	7.3
203	Hij plaatst zichzelf eigenlijk behoorlijk buiten die samenwerking.	4.64
204	Ook in het debat van gisteren zei Jetten dat samenwerken met Markuszower niet op de rol staat.	12.24
205	Maar de deur onomwonden dichtgooien was er ook niet bij.	3.9
206	Er is geen sprake nu van coalitiesamenwerking gedoogsamenwerking.	5.59
208	Maar gaat u actief zijn steun zoeken als u nog zeven zetels nodig heeft?	9.12
209	Voor gedoogconstructies of grote akkoorden daar zijn dus echt geen plannen voor.	6.71
210	Het is ook de afgelopen tijd ook helemaal niet gebeurd natuurlijk.	9.94
211	Ik denk dat ik gewoon vrij duidelijk ben over dat Niet dus, want uw achterban zegt: Het kan gewoon niet meer met die man samenwerken met groep Markuszower.	4.85
214	Dat hij jullie plannen aan een meerderheid zou kunnen helpen als jullie zeven zetels tekort komen.	9.3
215	Uw achterban zegt: Dat is gewoon principeel voor ons geen optie.	4.59
216	Nee, maar ik denk dat onze achterban ook niet wil dat je mensen gaat verbieden om ergens voor te stemmen.	9.46
217	Maar als we het hebben over samenwerking dan denk ik vooral aan de partijen die Nederland vooruit willen helpen.	5.63
218	En niet partijen die omvolkingstheorieën verkondigen of idiote uitspraken doen over geweld tegen Palestijnen.	25.1
219	Maar u sluit niet uit dat jullie hem ooit wel om steun gaan vragen als het echt nodig is?	7.68
222	Dus ik denk dat ik nu door ga. Joost Vullings, ook aangeschoven.	3.42
223	Joost, Rozemarijn laat net zien dat de achterban van Jetten niet met Markuszower wil samenwerken gaat hij daar naar luisteren?	17.7
224	Je ziet dat iedereen een lang antwoord nodig heeft.	4.24
226	Ze zeggen: we hebben er niet mee samengewerkt, het is niet onze vaste partner.	5.09
227	Markuszower heeft wel het kabinet gesteund in het begin.	19.39
228	Ze zeiden toen: we weten niet welke kant hij op zal gaan.	3.98
229	Uiteindelijk zeggen ze hij wordt niet onze vaste danspartner maar af en toe een dansje?	8.24
230	dit minderheidskabinet kan zich niet veroorloven om de deur dicht te gooien.	4.42
234	Wat betekent dat voor de politieke positie van Markuszower?	6.39
235	Hij heeft zich neergezet als een soort redelijke variant van de PVV.	4.77
237	Hij hoopte dingen binnen te kunnen haken en zaken te kunnen doen.	3.67
240	Hij stond als een hondje te kwispelen voor Jetten om weer in beeld te komen.	8.21
241	Maar hij is die positie kwijt voor hem is het een terugslag.	4.73
242	Laten we naar de maandelijkse zetelpeiling gaan, met Verian.	4.24
246	We houden het in de gaten, bij Verian, ook onder het Opiniepanel.	6.17
247	Daar zien we dat een paar procent van de kiezers die partij eventueel een kans geeft, maar het is niet genoeg voor een zetel.	9.03
249	Rozemarijn, best veel kritiek op Jetten, zie je dat terug bij D66?	18.44
253	Extra opvallend, want als je hier kijkt naar de zetelpeilingen van de afgelopen 6 maanden dan zie je dat de partij steeds verloor.	8.49
256	Dat heeft Joost me uitgelegd, dat is vrij normaal voor de grootste partij.	4.43
257	Ja, eerst stijgen ze altijd een beetje door en dan gaat de weg naar beneden.	3.7
262	Ook hier goed om even naar de afgelopen maanden te kijken want dan zie je dat de partij sinds de verkiezingen steeds tussen de 20 en 23 schommelt.	8.77
263	En ook goed om te zeggen dat rechts als geheel niet stijgt door de aandacht voor asiel deze maand.	9.7
265	Maar bij andere rechtse partijen gaat er juist een beetje af.	4.46
266	Dus er is hoogstens wat onderling verloop op rechts.	3.59
274	Die partij staat eigenlijk nu al een paar maanden stabiel rond dat aantal.	5.42
277	Hier in het midden zie je JA21 en FVD, blauwe en bruine balkje.	6.87
282	Joost, ik wil het met jou nog even hebben over gisteravond.	3.44
283	Er waren veel partijen gisteren naar aanleiding van Loosdrecht er was een soort gevoel van de partijen we moeten goed zeggen dat de FvD een extreemrechtse partij is en dat ze moeten stoppen met termen als omvolking en remigratie.	15.15
286	Meneer Bontenbal krijgt ruimte voor een persoonlijk feit.	5.05
288	Ja, voorzitter, op z'n Rotterdams: hoe goor wil je het hebben?	6.29
289	Hoe goor wil je het hebben dat je dit soort dingen tegen Kamerleden zegt.	9.3
290	Best wel stevige taal Joost, zowel links als rechts viel de FvD aan, wat zegt dat?	6.65
291	Dat betekent dat veel veel partijen vinden Forum voor Democratie en een rechtser partij.	5.7
292	Waar de partij eerder door haar extreme standpunten vaak werd genegeerd.	4.03
293	Maar er zijn natuurlijk ook andere rechtse partijen die denken: er gaan veel zetels naartoe.	4.33
294	Mona Keijzer denkt ook: Forum voor Democratie gaat er goed in de peilingen.	10.17
297	Wat doe je als de sluis in 't dorp nodig toe is aan onderhoud Heel ander nieuws.	3.87
307	Zo voelt het voor de bewoners van Zwart Sluis vorige maand wanneer ze besluiten de sluis op eigen houtje een opknapbeurt te geven.	11.81
309	Maar Rijkswaterstaat, die de sluis beheert, steekt er nu een stokje voor.	6.98
310	Rijkswaterstaat moet gewoon blij zijn dat wij dat doen.	12.67
316	Betrokken burgers die jullie werk doen, onderhouden van de sluis daar moeten jullie heel blij mee zijn, toch?	6.39
318	Het zijn onze objecten en we hebben daar strikte regels voor, voor hoe we het onderhoud doen.	3.71
319	Dus het is niet de bedoeling dat burgers ons werk gaan doen.	5.41
320	Ja, maar zij zeggen, die burgers: Het is al twintig jaar niet gebeurd, dus we moeten wel.	12.88
322	Dus voor ons is het een hele puzzel om te programmeren.	3.43
326	Maar ja, de sluis is inmiddels in zo'n slechte staat dat hij niet eens meer open mag.	4.33
327	En dus is het een stuk rustiger op zijn terras merkt horecaondernemer Johan Moorman.	4.19
332	Ja, dat heeft zeker gevolgen voor de horecaondernemers, maar ook voor de winkeliers.	16.38
334	Ik denk dat het voor iedereen in zo'n sluis, ja, desastreus is.	4.05
335	En dus is Johan, samen met andere ondernemers de stichting Zwart Sluis Open begonnen.	6.94
336	Maar het kan nog wel even duren voordat hij ook echt weer open is.	3.94
337	We gaan daar op puzzelen en een plek geven in de onderhoudsprogrammering.	3.67
338	En dan zullen we zien wanneer de Grote Kolksluis aan de beurt is.	4.16
339	Klinkt alsof dat nog wel jaren, zo niet decennia kan duren.	4.1
340	Nogmaals, dat is even bezien wanneer dat past in de planning.	3.6
341	We hebben grote tekorten in het onderhoud en we zullen dat hierin moeten passen.	3.82
342	Grote tekorten dus en dat is nog voorzichtig uitgedrukt.	4.92
343	Want niet alleen onze sluizen, ons complete verkeersnet is dringend aan onderhoud toe.	12.7
344	Het verschil tussen wat er nodig is aan geld en wat er beschikbaar is voor investeringen voor de komende jaren, dat is 34,5 miljard euro.	8.47
345	En dan hebben we het over wegen, de hoofdwegennet, het watersysteem we hebben het over de vaarwegen, de sluizen en kademuren en dat soort zaken.	3.88
347	En dat leidt tot allerlei gevolgen voor burgers en bedrijven dus stremmingen, storingen, belemmeringen.	4.08
349	Al willen ze er alles aan doen om de sluis weer open te krijgen.	4.11
352	En we reiken zeker de handen uit richting Rijkswaterstaat.	3.99
355	We zijn in goed overleg, ook met de gemeente maar wij kunnen niet afspraken maken met de burgers voor het beheer van die sluis.	13.64
357	Kort samengevat: Het is heel vervelend, maar zolang er geen geld bij komt uit Den Haag, gaat er niets veranderen?	8.78