Een Vandaag 🇳🇱

_id	69f8ce39980f69b4e6cd99eb
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6248/afspelen
datetime	2026-05-04 18:20:00
description	Monument op de Dam beklad, wat betekent dit voor de dodenherdenking? * Eddy Boas (86) overleefde de Holocaust, nu is hij in Nederland om te waarschuwen voor de gevolgen van antisemitisme * Schattig en populair, maar ook moeilijk: waarom de doodle-hond vaak lastiger blijkt dan gedacht * Nederlander op een cruiseschip dood na besmetting met hantavirus, wat is er aan de hand?

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Verontwaardiging na het bekladden van monument op de Dam.	8.96
1	Hoe gaan we in de toekomst herdenken, zonder politiek protest?	7.01
2	En Holocaust overlever Eddy Boas waarschuwt nieuwe generaties.	71.01
3	En meerdere doden op een Nederlands cruiseschip dat roept veel vragen op.	63.61
5	Ja, want virusuitbraken op een cruiseschip, dat gebeurt vaker.	84.86
10	Het Nationaal Monument op de Dam vannacht beklad met rode verf.	14.55
13	Door heel Europa worden oorlogsmonumenten en voormalige kampen steeds vaker doelwit.	85.08
15	En hoe houden we herdenken vrij van politiek protest?	12.22
19	En tegelijkertijd is het natuurlijk nog steeds schandelijk.	3.79
20	Jair Stranders maakt al jaren theatervoorstellingen voor jongeren waarin het op een eigentijdse manier herdenken van de oorlog centraal staat.	9.57
21	Is het mogelijk om politiek en die herdenken nog uit elkaar te trekken?	6.58
23	Nee, ik denk dat het niet mogelijk is om dat uit elkaar te halen.	4.46
25	Maar dat is-ie ook al door als je kijkt naar de herdenking zelf op de Dam Het kabinet staat daar.	7.66
26	Vorig jaar stond daar een Kamervoorzitter en zijn partijen.	6.12
27	Vorig jaar stond daar een Kamervoorzitter en zijn partij en er zijn ook andere partijen in de Kamer die groepen in de samenleving tegenover elkaar zetten.	5.68
28	Dus voor heel veel mensen is de herdenking uit elkaar gepolitiseerd.	6.39
29	Kortom, je moet daar eigenlijk mee leren leven en daar een modus voor vinden?	5.75
30	Nou, ik denk als we accepteren dat de herdenking zeker politiek is dan mag je ook zeggen dat de herdenking zeker ook een moment mag zijn om met elkaar moeilijke gesprekken te voeren.	5.02
31	Dat doet Stranders bijvoorbeeld in zijn reeks 'Theater na de Dam' die op tientallen plekken te zien is.	11.71
32	Er zijn zoveel verschillende manieren om met elkaar moeilijke gesprekken te voeren.	5.61
33	En dan kan je absoluut ook je grieven en je frustraties politiek kenbaar maken.	4.46
34	Laat dat maar gebeuren, want dat kan je niet tegenhouden.	4.18
35	Alleen laat dat wel op een vorm gebeuren die nog steeds de nagedachtenis van de Tweede Wereldoorlog ook in zijn waarde laat.	6.94
36	En dat is natuurlijk het gruwelijke aan deze bekladding.	4.48
39	De oorlog ligt voor jongere generaties steeds verder in het geheugen.	29.54
40	Stranders ziet dat juiste actualiteit de interesse voor het denken kan aanwakkeren.	6.83
41	Wat je dan volgens mij moet doen is een gesprek erover hebben.	4.59
43	En niet meteen in een soort kramp schieten omdat ze de actualiteit erbij halen.	3.9
49	Op het moment dat we alleen maar aan jonge mensen meegeven: 'Dit is wat je moet kennen, dit is wat je moet weten' Een soort nationale religie.	5.59
55	Want je ziet dat als je dat niet zorgvuldig doet dat het de samenleving uit elkaar kan rukken eigenlijk.	6.24
63	De vorm van de herdenking en de inhoud is erg veranderlijk.	4.85
66	En de verandering is vaak gaan door bepaalde nieuwe groepen in de maatschappij.	6.5
70	Eerst was er zelfs geen aparte positie voor de joodse slachtoffers.	4.33
73	In jaren 60 kwamen Joden erbij, daarna Sinti, Roma In jaren 60 kwamen Joden erbij, daarna Sinti, Roma homo's, andere oorlogsslachtoffers.	21.5
77	Maar een bekladding van het monument hebben we naar mijn weten niet eerder gehad.	5.57
81	De daders verbinden de oorlog in Gaza aan deze Nederlandse herdenking.	82.37
84	Voor hen is het een kans om deze herdenking te kapen.	4.75
88	Dus door dit hier te doen bevestigen ze het belang ervan kun je zeggen.	5.25
89	En het idee dat het hypocriet zou zijn om deze herdenking uit te voeren zónder te denken aan wat er gebeurt in andere landen.	5.02
91	Vandaag wordt er herdacht, ook nog met overlevenden.	6.0
93	Als kleuter overleefde hij samen met zijn vader, moeder en broer als enig complete gezin, de nazikampen.	13.62
94	Na de oorlog verhuisden ze vanuit Nederland naar Australië.	15.97
96	Een documentaire vertelt het verhaal van de Nederlandse Eddy Boas.	31.32
99	Eddy overleefde als kleuter samen met zijn vader, moeder en broer als enige complete gezin de nazikampen.	18.66
105	Waar hij vandaag de oorlog herdenkt en erover spreekt.	3.61
108	Zijn moeder was een van de eerste vrouwen met een groot rijbewijs.	23.6
116	Eddy's vader vroeg aan de Duitsers of zij vanuit Westerbork ook naar Auschwitz mochten.	25.24
117	In kamp Bergen Belsen moest zijn vader de lichamen van overleden gevangenen afvoeren met paard en wagen.	16.15
119	Omdat die beter te eten kregen dan de Joden wist hij af en toe wat eten van de paarden achter te houden voor zijn familie.	18.98
120	Het gezin van Eddy overleeft, maar de rest van zijn familie niet.	21.59
121	Het is echt een wonder dat u hier zit Het gezin van Eddy is uiteindelijk het énige complete gezin dat de kampen heeft overleefd.	4.56
122	Zij keren na alle verschrikkingen uiteindelijk terug naar Den Haag.	6.35
125	Hun bezittingen, hun geld op de bank, niets kregen ze terug.	6.94
126	Drie jaar na de oorlog overleed zijn vader van de stress en uitputting.	10.53
130	Zijn moeder besloot met de kinderen te emigreren naar Australië.	49.97
131	Eddy woont vandaag de nationale kinderherdenking bij.	9.57
132	Juist kinderen moeten horen wat hij heeft meegemaakt zegt hij.	9.08
133	Ondanks alles wat hem is overkomen koestert Eddy geen wrok.	3.95
134	Wel maakt hij zich zorgen over de groeiende haat ten opzichte van Joden.	25.18
136	Hij is 86, een van de laatste ooggetuigen, en waarschuwt: 'Het kan opnieuw gebeuren.'	7.1
141	De herdenking is voor Nederland een soort moreel ijkpunt.	37.54
142	Dat geeft ook aan waarom de reacties op de bekladding zou heftig zijn.	5.22
148	Maar je moet de herdenking niet beschouwen als alleen maar iets dat over het verleden gaat.	4.01
151	Je moet ook een verplichting in het heden zien, juist.	4.72
155	Wat betekent dat als die mensen er allemaal niet meer zijn?	5.68
156	Het is een groot verlies als niemand meer met ons kan praten die het zelf heeft meegemaakt.	4.51
160	Het hoeft niet het einde te betekenen van onze mogelijkheden om ons te verbinden met deze geschiedenis.	4.4
161	Toch hoor je soms nu al op scholen dat het nou niks meer kan worden aangeboden.	4.13
163	Maar je moet niet alleen maar presenteren als iets wat over het verleden gaat.	4.09
164	Niet alleen maar praten over die tijd maar ook over onrecht in het hier en nu.	4.0
166	En heb je vragen over dit onderwerp, ga dan naar eenvandaag.nl/CHAT.	4.14
168	Drie opvarenden zijn overleden aan, waarschijnlijk, een virusuitbraak.	86.53
170	Zó ernstig dat dat Zeeuwse schip de MS Hondius, voorlopig niet mag aanmeren.	24.66
172	Een Fries echtpaar is dus overleden, net als een Duitse opvarende.	36.06
173	De Nederlandse vrouw had ook echt het hantavirus is net bekend geworden.	88.5
174	Hoe gevaarlijk het is, daarvoor moeten we eerst weten welke hantavariant er rond gaat.	6.47
175	Dat zit zo: Het hantavirus wordt overgedragen door knaagdieren.	87.61
177	In de jaren 70 werd het virus ontdekt en vernoemd naar de Hantan-rivier in Korea.	24.26
178	Want bij die rivier liepen 3000 VN-soldaten in de jaren 50 een mysterieuze besmetting op.	88.13
179	Later bleek dat ook Europese uitbraken in de Eerste en Tweede Wereldoorlog van dat virus kwamen.	28.95
180	Vaak blijft lang onduidelijk dat het over het hantavirus gaat bij een uitbraak.	53.09
181	Het maakt uit wélke variant er nu op dat schip rond gaat.	4.12
182	Grofweg zijn er twee groepen: De Europees-Aziatische en de Noord- en Zuid- Amerikaanse.	8.26
183	Bij die laatste is het sterftecijfer hoog: Tussen de 35 en 40% van de besmettingen eindigt fataal.	79.71
186	Er zijn een groot aantal verschillende soorten van.	12.51
187	De meeste hantavirusinfecties die stoppen bij de mensen die dat krijgen en er is er eentje waar ook af en toe verspreiding tussen mensen gezien wordt.	90.49
190	Die kan wel van mens op mens overspringen en is ontdekt in Argentinië.	30.25
191	Daarom wordt dit schip ook scherp in de gaten gehouden.	3.72
196	De grootste uitbraak ooit herinner je je misschien nog wel.	4.9
197	14 mensen aan boord van cruiseschip de Diamond Princess overleden door een covid-uitbraak.	88.96
199	Wetenschappers noemen cruiseschepen een soort drijvende petrischaaltjes.	85.57
200	Virussen die gedijen als ze op plekken komen waar veel mensen bij elkaar zitten en het liefst veel mensen bij elkaar op een kluitje.	58.3
205	Er is een hele mooie website van het RIVM die 'Ziek door dier'.	82.37
206	Er staat voor allerlei diersoorten op wat je kunt oplopen als je met die dieren omgaat.	10.74
210	De incubatietijd voor het hantavirus is 1 tot 8 weken.	57.52
211	De Nederlandse man die is al een maand geleden overleden.	89.24
214	Ze zijn er in vele soorten: De labra-doodle, berne-doodle, de golden-doodle.	13.9
217	Maar uit Brits onderzoek komt een ander beeld naar voren.	10.7
218	De kans op gedragsproblemen bij deze honden is relatief groot.	80.75
219	Ineke van Herwijnen, universitair docent diergedrag - ?	5.4
221	Ineke van Herwijnen, universitair docent diergedrag Ook u hebt deze rassen onderzocht.	12.58
224	Veel mensen hebben de hond naar volle tevredenheid.	23.0
227	Designerhonden zoals de cockapoo, de cavoodle en natuurlijk de labradoodle.	13.81
228	De honden zijn gefokt op aaibaarheid en sociaal gedrag wat ze ideaal voor het gezin zou maken.	62.72
229	Maar nu er duizenden van deze viervoeters rondlopen blijken sommige toch minder aaibaar dan gedacht.	5.32
232	En dan zeggen ze: 'Ja, het is een lieve, knuffel Goed voor het gezin.'	4.26
233	En dan denk ik weleens: Nou, als je dat wil, koop dan een knuffel.	3.52
234	Hondengedragstherapeut Liselot Boersma herkent zich gedeeltelijk in het Britse onderzoek.	39.59
236	Hoewel ze in haar praktijk inderdaad regelmatig probleemgedrag ziet bij designerhonden zoals doodles en poo's betwijfelt ze of de problemen alleen worden veroorzaakt door een genetisch defect.	30.45
237	Heel vaak is er toch wel sprake van lichamelijk ongemak.	10.39
238	Dus dat er lichamelijk functioneren niet helemaal goed is dus dat er aandoeningen zijn.	58.39
243	En er is ook wel een onderzoek naar gedaan dat zo'n 30 tot 80 procent van de honden die in de gedragskliniek kwamen met gedragsproblemen hadden eigenlijk lichamelijke klachten.	86.29
247	Designerhonden zijn samengesteld uit verschillende hondenrassen.	14.31
248	Zo bestaat de cockapoo uit een cockerspaniël en een poedel.	40.33
249	En de cavoodle uit een cavalier-kingcharlesspaniël en een poedel.	5.83
250	De Australian labradoodle bestaat maar liefst uit vijf andere rassen.	45.01
251	De labrador, poeder cockerspaniël De labrador, poedel, cockerspaniël curly-coated retriever en de Ierse waterspaniël.	44.61
252	Ik zat te denken: Misschien verkeren die honden wel in een voortdurende persoonlijkheidscrisis.	5.55
253	Ja, het is ook best heftig, want er zitten echt decennialang honderden jaren lang geselecteerde eigenschappen in.	5.23
255	En je weet niet welke genen tot expressie gaan komen.	10.99
257	En daarvoor zijn wel die eerste weken en maanden echt zó belangrijk.	4.06
258	Als je een hond niet opvoedt, wordt het ongeleid projectiel.	90.96
259	Net als je een kind niet opvoedt, wordt het ongeleid projectiel.	90.57
260	Dus je zal er echt energie, tijd en aandacht in moeten steken.	4.19
261	Labradoodlefokker Monica Janneman erkent dat er soms gedragsproblemen voorkomen.	59.0
262	Maar herkent zich niet in het beeld dat doodles hier vaker last van hebben dan andere hondenrassen.	68.59
263	In elk nest heb je een hieperdepiephondje je hebt een clown, je hebt een ADHD'er.	52.9
270	Ze hoorde weer wat, dus ze moet weer even melden dat er wat leuks was.	3.58
271	En dat is allemaal niet erg alleen de combinatie is dan wel heel belangrijk.	4.18
272	Dat op een gegeven moment de combinatie van baasje met hond ook wel klopt.	5.51
274	Hoe een hond genetisch in elkaar zit bepaalt volgens Boersma maar voor een klein gedeelte het gedrag.	32.37
276	Je kan hier bijvoorbeeld zien hoeveel factoren er wel niet van invloed zijn op het gedrag van honden.	22.57
277	En waar wij het nu eigenlijk over hebben gehad is eigenlijk alleen dit stukje.	4.18
280	Maar hier zie je levensfase, waaraan de hond wordt blootgesteld, de gezondheid van de hond het immuunsysteem, hoe dat werkt, het zenuwstelsel.	86.1
281	Honden hebben ook emotionele systemen in de hersenen.	90.67
284	Des te belangrijker dat de match tussen de hond en de eigenaar klopt.	5.25
287	En niet denken van: 'Je komt binnen en je wil een rode hond ik heb een rode hond en neem hem mee.'	4.07
288	'O, je wil een teef, dan neem je die teef maar mee.'	3.82
292	En het is een dier wat ten eerste een hart heeft, een ziel heeft.	4.2
294	En goed doen is ook de energie erin stoppen, de opleiding.	4.94
295	Laat die hond ook puppycursus volgen maar ook vervolgcursus, want dat klinkt heel leuk.	4.42
296	Mijn kind gaat ook verder dan zes jaar naar school gaat.	10.96
298	En als je dat doet, dan krijg je een fantastisch hond.	6.76
302	Ja, je kan het de honden sowieso niet kwalijk nemen.	5.15
304	We zien in het onderzoek dat de verwachting in de realiteit een mismatch zijn.	22.19
306	Het gaat ook om de gevoeligheid voor drukte en stress.	43.51
307	Geldt dat voor doodles meer dan voor andere honden?	16.26
309	Er zitten kwetsbaarheden in het ras wat dit betreft.	28.52
314	Deze honden zijn ook kwetsbaar omdat ze verkocht worden door commerciële fokkers omdat er veel vraag naar is.	59.09
315	En er krijg je een extra kwetsbaarheid in de eerste levensfase.	17.69
318	Wat zou het advies zijn als mensen misschien een doodle willen?	6.04
319	Stel je voor dat het een echte poedel zou zijn zou je hem dan ook willen?	5.56
325	2 Heb je hier nog vragen over - Ga naar eenvandaag.nl/ chat.	4.17
326	Heb je hier nog vragen over, ga naar eenvandaag.nl/ chat.	4.67