Een Vandaag 🇳🇱

_id	69d143915a3cec2158f9b488
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6203/afspelen
datetime	2026-04-04 18:30:00
description	Het laatste nieuws en achtergronden uit binnen- en buitenland. Via het EenVandaag Opiniepanel kunnen 50.000 leden hun stem laten horen en reageren op actuele thema's.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Hoe haal je een neergehaalde straaljagerpiloot uit vijandelijk gebied?	9.31
1	Het gaat natuurlijk niet alleen maar om het bevrijden van de piloot.	4.32
2	Je moet er eerst zien te komen en je moet er vervolgens ook weer weg zien te komen.	4.49
3	De Amerikanen zetten alles op alles om hun gecrashte militair te vinden.	26.12
5	De tijd tikt want de Iraniers jagen ook op de piloot en hebben zelfs een beloning op zijn hoofd gezet om hem te vinden.	10.1
7	Waarom is juist het paasvuur zo belangrijk voor veel mensen?	33.9
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
11	Dat is de vraag, 24 uur na de crash van een Amerikaanse F15-straaljager boven Iran.	41.42
12	De piloot is gered, maar de boordschutter wordt nog altijd vermist.	9.78
14	Er staat veel op het spel want krijgt Iran hem in handen dan is dat gezichtsverlies voor de Amerikanen en kunnen de Iraniërs hem inzetten als troef in onderhandelingen.	18.58
15	De piloot uit de gecrashte F15 is dus alweer terug maar van de ander ontbreekt dus nog steeds elk spoor.	13.45
16	Het Iraanse regime heeft 50.000 euro uitgeloofd om de piloot te vinden en op deze beelden die verspreid worden zou je zien hoe Iraniërs op zoek zijn naar de piloot.	70.87
17	Meteen na het neerhalen van de F15 is er ook een ander Amerikaans vliegtuig uit de lucht geschoten.	42.23
18	Iraanse staatsmedia delen deze beelden waarop dat te zien zou zijn.	50.31
20	De piloot van dat vliegtuig is meteen in veiligheid gebracht en loopt dus geen gevaar meer.	5.88
21	Maar dat er twee Amerikaanse vliegtuigen op één dag uit de lucht zijn geschoten is wel een blamage voor de Amerikanen.	53.02
22	Zeker omdat president Trump een paar dagen geleden nog dit zei: Totale controle hebben de Amerikanen dus niet.	45.33
23	Want naast de twee bemande vliegtuigen zijn er ook al 17 onbemande Amerikaanse Reaperdrones neergehaald.	39.21
24	De Amerikanen zetten alles op alles om hun boordschutter terug te vinden maar of die nog in leven is, is niet bekend.	63.36
25	In de studio Han Bouwmeester, hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie.	7.04
27	Hoe bijzonder is het dat een bemand Amerikaans vliegtuig uit de lucht is geschoten?	35.2
29	Als je het afzet tegen het aantal vluchten wat Amerika heeft uitgevoerd om te bombarderen.	48.59
30	Maar het krijgt lading omdat namelijk afgelopen week Trump zei dat de luchtmacht en de luchtverdediging al was uitgeschakeld.	64.9
31	En in die woorden bezien is dat een opvallend gegeven dat er nu twee toestellen neergehaald zijn.	5.55
33	Het wordt lastig omdat vol te blijven houden dat de luchtverdediging helemaal is uitgeschakeld.	7.66
34	We horen hoe Iran en Amerika allebei zeggen dat zij de sterkste in de lucht zijn.	10.24
36	De verhoudingen liggen wel wat Amerika en Israël toch eigenlijk zoveel mogelijk de controle hebben in het luchtruim.	4.71
37	De Iraanse luchtverdediging wordt steeds minder en wordt ook gebombardeerd.	89.1
38	En de Iraanse luchtmacht die eigenlijk nooit een rol van betekenis heeft gehad.	12.06
39	Dus je ziet wel dat die verhoudingen helemaal uitslaan naar Amerika en Israël.	5.2
40	Zou je mogen zeggen dat Amerika Iran heeft onderschat?	13.26
41	Als je ervan uitgaat dat je het hele luchtsysteem hebt uitgeschakeld en je wordt toch uit de lucht gesproken, dan is er sprake van onderschatting.	14.28
42	Het is de nachtmerrie van iedere vlieger om neer te komen in vijandelijk gebied.	23.93
44	Toen ik het verhaal hoorde, dacht ik van: wow, dit is complex.	3.42
45	Complex, omdat het niet alleen gaat om het bevrijden van de piloot.	6.76
46	Je moet er eerst zien te komen en je moet er vervolgens ook weer weg zien te komen.	4.49
47	Ray Klaassens, oud-commando, bekend als instructeur bij Kamp van Koningsbrugge volgt de reddingsmissie van die Amerikanen in Iran op de voet.	16.86
51	En als dat eenmaal lukt en ze komen op de grond en het team komt eruit dan is dit het probleem.	5.05
53	Je kunt je voorstellen hoe in die korte tijd dat dit gebeurt de tijd loopt, wie heeft hem het eerste?	5.14
56	Dit verhaal begint als de piloot van de F-15 boven zuidwest-Iran de schietstoel activeert.	17.2
57	Oud-F-16-piloot Peter Tankink zat jarenlang op zo'n stoel.	20.99
60	Dat was onze grootste nachtmerrie ook toen wij boven Kosovo de oorlog vlogen in 1999.	20.75
61	Toen schoot Tankink een Migstraaljagel neer in de Joegoslaviëoorlog.	26.99
62	Hij heeft zelf nooit aan de hendel van de schietstoel hoeven trekken maar net als de straaljagerpiloot van nu was ook hij toen voorbereid op terechtkomen in vijandelijk gebied.	4.46
63	Binnen 1,5 seconde hang je volledig aan een geopende parachute en ga je naar beneden toe.	24.48
67	En in die box zit ook vacuumverpakt materiaal wat je nodig hebt om te overleven in zo'n gebied waar je boven vliegt.	17.66
68	Maar je hebt een slaapzak bij je, je hebt spullen bij je waar je mee kunt overleven zoals een mes.	33.76
72	Dat is een klein handpistool waar je jezelf mee kunt verdedigen als je naar beneden komt aan je parachute of als je daar in de omgeving aan het ontsnappen bent.	5.81
73	Du moment dat zo'n straaljager neerstort, komt er direct een reddingsmissie op gang en gaan special forces op zoek naar de piloot.	4.41
77	Er is ook medische ondersteuning bij voor mocht hij gewond raken.	15.52
78	Maar ergens gaan ze contact maken met hem en 't kan natuurlijk zijn dat hij wel gevangen genomen is.	3.89
82	Als je dat woord gebruikt in je communicatie met het team dan weet dat team van: oké, hij is niet veilig,, hij staat onder druk.	5.0
83	dan weet dat team van: oké, hij is niet veilig, hij staat onder druk.	5.89
84	Wat hij nu vertelt, moeten we eigenlijk beschouwen als niet waar.	4.45
86	En een Amerikaanse piloot in handen van Iran dat kan grote gevolgen hebben voor het verdere verloop van de oorlog.	20.42
87	Ik denk zelf dat de grote waarde van het gevangen kunnen nemen van een piloot en ik denk het liefst levend dat is daar zit ontzettend veel PR-waarde aan vast.	4.86
90	Ben je ervan bewust als piloot dat je ook een trofee bent voor de vijand?	8.96
92	Maar je hebt veel meer zorgen aan je hoofd op dat moment dat je gevangen genomen bent.	6.18
93	En het is echt een kwestie van overleven op alle vlakken.	4.72
94	Er is altijd een manier om te overleven ook al doet het veel pijn, ook al word je enorm gemarteld.	5.73
95	Maar er is altijd nog een manier om veilig weer of in ieder geval overlevend, er weer uit te komen.	4.54
96	Het feit dat hij nog niet gevonden is, daar is een verklaring voor.	9.86
97	Kan zijn dat hij zich schuilhoudt, dat hij gewond is geraakt.	10.67
98	Het kan ook zomaar want 'n groot deel van de Iraanse bevolking is blij met het feit dat men probeert om het Iraanse regime te toppelen.	55.47
100	En dat iemand hem onderdak geboden heeft, dat zou ook kunnen.	5.58
101	Maar dat ze hem nog niet hebben, dat er nog geen nieuws is, dat is op zich Dat is op zich goed nieuws.	3.75
103	Hoe belangrijk is het dat Amerika de piloot als eerste vindt?	8.21
104	Ik kan me voorstellen dat hij ook een zendertje bij zich heeft.	3.77
106	Daar zit een gps in en ze zouden hem eventueel daarmee beter op kunnen sporen.	9.22
107	Als er op een gegeven moment contact is tussen het opsporingsteam en tussen de vlieger zelf, dan wordt het codewoord gebruikt.	8.45
109	Nemen de VS niet veel risico door helikopters en vliegtuigen te sturen om hem te zoeken?	42.82
113	En je hebt een aantal helikopters nodig die mensen kunnen vervoeren, dat team wat eventueel ook per parachute gedropt kan worden en daaromheen heb je weer beveiligingshelikopters nodig die voor de bescherming zorgen van die.. grote transporthelikopters.	17.52
114	Terug naar Tom want wat weten we van eerdere vergelijkbare situaties?	5.23
115	Het is zeker niet de eerste keer dat een Amerikaanse straaljager boven vijandelijk gebied wordt neergeschoten.	47.6
116	Best vergelijkbaar met wat we nu zien is een incident uit 1991 waarbij ook een F15 betrokken was.	36.31
117	De Amerikanen doen er alles aan om dit soort beelden dit keer te voorkomen.	7.25
119	Een Jordaanse F16-piloot is tien jaar geleden in een kooi opgesloten en levend verbrand nadat zijn toestel uit de lucht is geschoten boven Syrie en hij in handen viel van tereurorganisatie IS.	86.96
120	'We zullen wraak nemen', staat met grote letters op deze Jordaanse krant.	6.65
121	Hier, in de hoofdstad Amman is geschokt gereageerd op de dood van de Jordaanse piloot.	40.11
122	Beelden van de moord op piloot Muath al-Kasasbeh laten we bewust niet zien.	43.08
123	Waarschijnlijk rond kerst stortte hij neer bij het IS-bolwerk Raqqa.	17.56
124	Onderhandelingen over zijn vrijlating liepen op niks uit.	15.08
125	Maar of de Amerikaanse boordschutter in Iraanse handen komt of niet het neerhalen van het vliegtuig wordt nu al flink uitgemolken door het Iraanse regime die dit filmpje naar buiten heeft gebracht.	49.89
126	In het Witte Huis zullen ze hier met gemengde gevoelens naar kijken.	3.69
127	Zeker omdat een eerdere president zich ook al eens verslikt heeft in Iran.	17.72
128	Zover is het voor Trump nog niet maar hoe langer de oorlog duurt hoe groter het risico.	26.35
130	We zien dus dat in eerdere conflicten neergehaald toestellen tot een crisis hebben geleid.	7.23
132	Ja, je ziet het ook er werd al gesproken over een trofee.	5.03
134	En Iran kan dan bepalen van je kunt een piloot terugkrijgen, dat kunnen ze openlijk doen in de media en daar staan dit en dit soort dingen tegenover.	47.44
137	En je wordt ook inzet van een propaganda en informatieoorlog.	6.29
138	Kan dit incident in Iran nu een 'gamechanger' zijn in deze oorlog?	12.15
140	Want je ziet vandaag ook al Trump zelf met spierballentaal komen.	7.65
141	Onder andere komt hij terug op het ultimatum wat gesteld is.	7.38
142	'Ze krijgen 10 dagen de tijd om de Straat van Hormuz te openen.	19.34
144	Dus Trump gaat er flink overeen met spierballentaal.	7.64
145	Wat betekent dit incident voor de reputatie van Trump?	14.72
146	Als je het ene zegt van we hebben het luchtafweersysteem uitgeschakeld en dit gebeurt dat heeft een enorme impact wordt over de oorlog gedacht wordt.	42.56
147	En beeldvorming over gewapende conflicten is altijd belangrijk.	5.26
148	En heb je nog vragen over dit verhaal stel ze dan op eenvandaag.nl/chat.	5.29
150	Grote kans dat je als je deze dagen door het oosten van Nederland rijdt paasvuren ziet.	34.14
151	Toch mogen die lang niet overal meer, maar er zijn alternatieven.	4.32
152	Jan, we zijn hier op de vuurplaats waar altijd het paasvuur werd ontstoken.	3.94
154	Dan komen de wagens met snoeiafval, er komen pallets, blank hout.	14.76
157	De hele dijk staat vol met publiek en dan gaat de fik erin.	3.77
158	Het paasvuur in Huissen is een traditie van bijna 100 jaar oud.	46.19
159	Door onder andere een duivelskop op de stapel te verbranden wordt het kwaad verbannen en kunnen de Huissenaren weer met een schone lei beginnen.	5.62
163	De regels van verschillende instanties stapelen zich zo op waardoor het paasvuur dit jaar simpelweg niet meer door kan gaan.	3.96
167	Dan heb je de verplichte inhuring van verkeersregelaars.	11.96
168	De EHBO, de brandweer die kijkt, het brandt en die gaat weg en dan moeten wij zorgen dat er beveiligers bij komen.	18.12
171	Veel vrijwilligers, veel organisatoren van dit soort kleine evenementen die voelen zich uiteindelijk behandeld alsof ze Lowlands zijn.	4.67
172	En dat is gewoon niet iets waar ze aan kunnen voldoen.	5.4
174	We zien echt het aantal paasvuren teruglopen in Nederland.	72.55
175	Het betekent echt iets voor de leefbaarheid van die dorpen en voor de gezelligheid.	4.42
176	En het betekent ook dat die plekken waar mensen gezellig bij elkaar komen waar samenhang is vanuit het hele dorp, dat dat minder plaatsvindt.	4.15
177	En dat gaat de Huissenaren niet in de koude kleren zitten.	4.17
180	We komen steeds meer in betutteling te zitten met alle milieumaatregelen.	33.44
181	En vooral zulke tradities die natuurlijk al eeuwen oud zijn die dan allemaal afgelast worden.	4.34
184	Ik vind het heel erg lastig want het is natuurlijk een traditie van kinds af aan al geweest.	4.16
186	Het moet nog Veel hoger opgestapeld worden en nog veel meer feest.	3.95
187	Extra beveiliging, dat is allemaal onzin, onzin, onzin.	4.26
191	Het is eigenlijk een optelsom die een beetje getrapt is.	4.49
192	Dus het begint bij de gemeente, die hebben steeds meer regels überhaupt rond als je een evenement organiseert.	5.1
193	Dan heb je de provincie, die komen met ook extra stikstofregels en omgevingsregels.	36.72
194	En die komen ook vaak weer vanuit landelijk beleid wat nodig is of wat nodig wordt gevonden.	4.63
195	U werkt bij de provincie, maar veel mensen wijzen ook naar die provincie en die zeggen: Ja, die moeten het eenvoudiger maken.	5.06
197	Ik ben als provinciaal politicus verantwoordelijk voor het beleid dat hier wordt vastgesteld.	4.27
198	Maar we merken dat we nu echt op een kantelpunt zijn.	3.96
199	We hebben zoveel regelgeving waardoor het gewoon te ingewikkeld wordt.	6.49
201	CDA-statenlid van de provincie Gelderland Diede Balduk stelde schriftelijke vragen aan Gedeputeerde Staten over de ingewikkelde regelgeving rond lokale evenementen.	16.53
202	Het gaat voor mij niet alleen om de paasvuren maar het is natuurlijk tekenend.	4.52
203	Er zijn heel veel vrijwilligers met mooie evenementen bezig.	4.27
204	Of het nu een lentemarkt is, een carnavalsoptocht een schutterij of een paasvuur.	5.11
205	En ik zou het jammer vinden dat door onnodige regels die vaak goed bedoeld zijn, maar door zijn geslagen dat dit soort dingen komen te vervallen.	4.39
206	Om Pasen toch samen te kunnen vieren, organiseren twee vriendengroepen 23 kilometer verderop het Paasfestival OntKeetEndt.	9.46
210	Doordat wij hier in het dorp zoveel organiseren merk je dat iedereen hier in de dorpskerm blijft hangen.	3.71
211	Door zoveel te organiseren hou je de mensen in het dorp.	5.26
215	Altijd supergezellig, Altijd supergezellig, er is altijd veel te doen.	4.09
216	En iedereen kent elkaar, dus dat is altijd wel leuk.	4.3
219	Want voor de rest valt er in de buurt niet zoveel te doen.	4.3
226	Hebben jullie nou ook last van die regelgeving die het voor sommige mensen moeilijk maakt om bijvoorbeeld nog paasvuren te organiseren?	11.46
227	Ik zal niet zeggen dat het steeds makkelijker wordt.	4.23
229	Maar gelukkig is de gemeente Overbetuwe nog wel meedenkend met hetgeen wat we willen organiseren.	6.24
230	Voor Jan Wannet is een Pasen zonder paasvuur bijna ondenkbaar.	4.74
232	Het is waar wij geboren zijn, waar wij opgegroeid zijn, waar wij wonen.	3.9
234	Het is een beetje tegenstrijdig dat aan de ene kant we veel horen over eenzaamheid in de samenleving over tegenstellingen tussen generaties.	10.7
235	Dit zijn plekken waar mensen bij elkaar komen van jong tot oud.	29.71
236	Hier heb je iets wat gewoon mensen zelf organiseren.	3.76
239	Maar volgens Diede Balduk is het wel tijd om kritischer te kijken naar de wirwar aan voorschriften.	4.84
242	We hebben inmiddels ook een verantwoordelijkheid op gezondheid, op de veiligheid.	4.4
243	Maar we zijn ook wel een beetje doorgeslagen met elkaar.	3.59
244	En juist doordat we zijn doorgeslagen, haken mensen af en verliezen we juist deze mooie evenementen.	4.19
245	Misschien dat er iemand met een fakkel rondloopt als symboliek maar het zal stil zijn hier.	4.21
249	Met verhalen over de overwinning van het leven op de dood, van het licht op het donker.	3.97
250	Zo ook het levensverhaal van het jongetje Artem uit Kherson een stad in Oekraine, pal aan het front.	12.68
257	Als Rusland 4 jaar terug Oekraine binnenvalt is Artem 4 jaar oud.	24.95
258	We ontmoeten Artem, z'n moeder en z'n broer in Lviv in het Superhumans Center.	11.71
259	Dat is een kliniek waar oorlogsslachtoffers worden geopereerd en waar ze revalideren.	19.97
260	Het is een geavanceerd centrum, waar ze letterlijk alles doen om mensen die ledematen hebben verloren een nieuw leven te geven.	5.39
262	De ellende begint als de Russen aan het begin van de oorlog Kherson aanvallen en innemen.	25.31
263	10 maanden lang wappert in de stad dan de Russische vlag.	9.5
265	11 november 2022 boekt het Oekrainse leger een groot succes.	50.55
267	Want de Russen worden verdreven naar de overkant van de rivier de Dnipro.	68.88
269	Vanaf die oostkant van de rivier terroriseren ze de burgers in het bevrijde Kherson.	23.31
273	Gek genoeg gaat het 'gewone leven' ook door voor Artem.	3.87
274	Z'n school gaat online, maar hij kan z'n energie kwijt in de sportschool.	74.19
276	4 oktober vorig jaar wil z'n moeder hem en z'n broer naar schaakles brengen.	5.37
277	Maar als de jongens in de auto zitten gaat het mis.	11.56
279	Met behulp van grote binnen- en buitenlandse fondsen hebben ze inmiddels 4000 mensen kunnen helpen.	7.4
280	De kennis en innovaties die ze daarmee ontwikkelen gaat naar andere ziekenhuizen in Oekraine.	18.49
281	Want door die oorlog hebben naar schatting 100.000 mensen een prothese nodig.	80.63
282	In deze kliniek gaat het niet alleen om het lichamelijke.	5.42
283	Maar halen ze ook alles uit de kast om de geest gezond te maken.	6.39
284	Hier in Lviv lijkt zijn geboortestad Kherson ver weg.	16.15
285	Maar Kherson is tot op de dag van vandaag nog altijd een stad aan het front.	9.62
290	En zo jong als hij is, heeft Artem voor ons ook nog een wijs advies.	4.52
291	Heb je nog vragen over de onderwerpen in onze uitzending?	3.85
294	We zijn er altijd online en maandag weer, op radio en TV.	5.25