Een Vandaag 🇳🇱

_id	69cff2115a3cec21584b280e
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6192/afspelen
datetime	2026-04-03 18:30:00
description	Joodse student Nati (28) wordt bedreigd en uitgescholden, maar hij blijft zijn keppel dragen * Amerikaanse wapens raken op door oorlog in Midden-Oosten en dat heeft ook gevolgen Nederland én Oekraïne * De teek rukt op door het warme weer * Politiek wil delen van filmpjes dodelijke incidenten strafbaar maken, maar de vraag is of dat zin heeft

 

Statements

idx	statement	score
5	En vorig jaar steeg het aantal tekenbeten met 40 procent, Whitney.	14.27
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
10	Het is een heftig verhaal: De zelfdoding van twee tieners van een middelbare school in Rotterdam.	61.8
11	Terwijl hulpdiensten vechten voor levens staan tientallen jongeren met hun telefoons eromheen om te filmen.	89.42
12	Schokkende beelden van slachtoffers gaan in no-time viral op Snapchat en TikTok.	90.73
18	Was u verbaasd dat veel jongeren hun telefoon pakten op zo'n heftig moment?	25.03
20	Aan de ene kant ben je verbaasd dat het gebeurt maar ik was niet verbaasd omdat het een manier van communiceren is.	3.96
22	Dat je met elkaar praat als er iets hebt dat gebeurt op elkaar even aanraakt of in de ogen kijkt.	7.31
34	Ze zoeken een soort houvast die wij op een andere manier deden.	4.05
39	Volwassenen wachten misschien en denken na en plaatsen het bewust.	3.83
40	Bij jongeren gaat dat in 1en beweging Het roept de vraag op: Wat kunnen we hier tegen doen?	49.16
41	Ik denk dat het daar ook echt nodig is dat jongeren beter worden opgevoed in socialemediawijsheid.	10.14
42	Want het is enorm triggerend om dit soort beelden te verspreiden.	6.47
43	Het kan zijn dat de ouders eerder het filmpje zien dan dat ze door de politie worden ingelicht.	31.7
45	Hij zet zich in voor de mentale gezondheid van zijn leerlingen met workshops en trainingen.	10.34
46	Je zou denken dat pubers precies weten hoe social media werken.	15.23
48	Pubers die denken dat ze weten hoe het werkt, maar vaak weten ze toch wel minder.	43.52
49	Als je even erop doorvraagt, weten ze helemaal niet zo goed hoe het allemaal werkt.	4.49
50	Twee tieners die zich van het leven beroofden, leerlingen van dezelfde school in Rotterdam en een grote groep leeftijdgenoten die het filmen en online zetten.	83.93
51	Wat is er aan de hand in de hoofden van die kinderen?	6.76
52	Het is niet zo dat deze kinderen slecht of gemeen zijn.	5.95
54	Heel vaak is het gewoon zo dat die pubers de gevolgen niet overzien.	16.81
55	Saskia Merelle is onderzoeker bij 113 Zelfmoordpreventie.	33.59
56	Ze beschrijft dat zelfmoord vooral onder jongeren besmettelijk is.	85.51
59	Het is iets wat we hebben gezien bij overleden tieners, de sociale besmetting.	89.26
60	Dat heel vaak overleden jonge vrouwen ook andere vrouwen kenden die bezig waren met zelfdoding.	88.32
61	Kan het zijn dat social media daar een versterkende rol in spelen?	11.28
63	Als er allerlei content wordt gedeeld over zelfbeschadiging of over jongeren die opgenomen zijn en dat delen met volgers.	18.31
64	Dat copycatgedrag dus dat suicidaal gedrag genormaliseerd wordt dat wordt wel echt versterkt door sociale media.	67.18
65	Paul Bakker kan als biologieleraar precies uitleggen hoe social media zoals Snapchat werken in de hersenen.	87.8
66	Heel veel pubers willen natuurlijk constant eigenlijk een soort van beloond worden.	7.98
67	Doordat ze reacties krijgen gaat dat beloningssysteem bij die leerlingen aan en vinden ze het dus leuk om dat te delen.	6.91
68	Leuk is dan natuurlijk niet het juiste woord, maar ze krijgen daar wel dat dat geluk van.	4.27
69	Ze krijgen likes en dat zet iets in werking in het brein.	88.49
72	De school in Rotterdam waar twee leerlingen zelfmoord pleegden riep ouders op om op de telefoons van hun kinderen te kijken om te controleren of daar filmpjes van de twee op stonden.	86.73
73	Weten ouders wat die kinderen allemaal op hun telefoon doen?	12.71
79	Negen van de tien ouders heeft geen idee wat er allemaal op de telefoon gebeurt.	87.34
80	Klopt, dat blijkt ook uit ons onderzoek naar overleden tieners door zelfdoding, dat ouders dat vaak helemaal niet wisten.	88.82
81	Terwijl die jongeren allemaal in online communities zaten met andere suicidale jongeren die daar elkaar gingen besmetten of zelfbeschadigend gedrag ging aanmoedigen.	75.28
82	Het is heel erg belangrijk dat ouders het gaan bespreken door er een gesprek over aan te gaan.	4.8
84	Denk je inderdaad dat veel ouders geen idee hebben?	5.74
86	Ouders vinden het ook lastig om te weten wat hun kinderen doen.	85.08
90	Ik denk dat in dit geval goed is dat de school daartoe oproept.	5.54
91	Dat je met de kinderen daarover in gesprek gaat om te duiden hoe het werkt.	5.25
95	Dus eerst ga je vragen hoe het gaat en wat ze hebben gezien.	3.66
97	Je hoort ook steeds meer over challenges waar kinderen elkaar opdrachten geven.	9.25
99	Ze zitten ook in een groepsproces en willen er graag bijhoren.	3.71
101	Daarom is het belangrijk het gesprek aan te gaan zodat ze weten dat het goed kan komen.	4.42
102	Er ligt nu een wetsvoorstel om dit aan te pakken; CDA en PRO wil het verspreiden en openbaar maken van gemaakte beelden strafbaar maken.	53.15
103	Ook op de snelweg ernstige ongelukken dat dat verboden wordt.	51.25
104	Ik denk dat dat zeker helpt om een normering neer te zetten.	4.79
105	het zal scholen ook helpen hun beleid erop aan te passen.	14.33
109	Je kan ook niet iedereen bekeuren die door rood licht rijdt maar doordat er rode lichten zijn kun je wel veilig door de stad fietsen.	6.77
112	Neem dan 24 uur per dag gratis en anoniem contact op met 113 of chat op 113.nl Na de aanslagen vorige maand op een Joodse school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam voelen Joodse Nederlanders zich minder veilig op straat.	70.19
113	Veel joodse instellingen hebben daarom de veiligheidsmaatregelen opgeschroefd blijkt uit een rondgang van EenVandaag.	19.15
115	En als je zou kunnen ruiken, dan ruik je nog steeds de brandgeur.	5.29
118	Deze Rotterdamse synagoge was een van de doelwitten van aanslagen op Joodse instellingen de afgelopen weken.	86.47
122	We zijn denk ik 40 jaar geleden begonnen met politie buiten.	5.44
125	Sinds 15 jaar is daar marachaussee gekomen in plaats van de politie.	19.22
128	Meer maatregelen, kogelvrije ramen die erin zitten.	4.6
129	Explosievrije sluizen camerabewaking, noodknoppen, een safe room.	52.62
131	Bij elk dreigend risico wordt er meer beveiliging geplaatst.	10.09
132	Uit een rondvraag van EenVandaag blijkt dat bij de meeste Joodse instellingen de afgelopen weken de veiligheidsmaatregelen zijn opgeschroefd.	69.55
134	Ook blijkt uit de rondvraag dat Joodse Nederlanders nu meer angst hebben om herkenbaar Joods over straat te gaan.	88.23
136	In zijn omgeving is hij de enige die ook buiten nog zijn keppeltje draagt en dat niet bedekt.	3.58
144	Ook rechtenstudent Avigail krijgt regelmatig negatieve en agressieve reacties op het Joodse symbool dat zij draagt, haar Davidsterketting.	44.96
146	Mensen die geen contact met je willen omdat je Israëlische roots hebt of omdat je Joods bent.	49.36
148	Toen ik opgroeide als religieus Joods meisje, zichtbaar Joods was dat wel iets wat ik af en toe tegenkwam.	4.25
150	Maar na de oorlog die op 7 oktober is uitgebroken heb ik in principe meer antisemitisme meegemaakt dan in mijn hele leven bij elkaar.	6.1
155	In geval van calamiteiten kunnen we volgens veiligheidsprotocol hier terugkomen en het hermetisch afsluiten zodat we veilig zijn.	4.56
157	Calamiteiten, aanslagen, indringers, dat soort dingen.	5.52
158	Ook bij deze Joodse school in de Amsterdamse wijk Buitenveldert was er drie weken terug een aanslag.	27.78
159	Die werd opgeeist door dezelfde jihadistische groepering als van de aanslag in Rotterdam.	40.26
160	Meerdere personen zijn gearresteerd, maar de politie wil niets zeggen behalve dat het onderzoek loopt.	16.15
167	Toch vind ik dat wij als Joodse gemeenschap ons niet bang moeten laten maken.	5.08
168	Dus wel alsnog door blijven gaan met het Joodse leven.	7.14
169	Naast opmerkingen en pesterijen maakte Nati ook soms echt gevaarlijke situaties mee.	5.57
170	Zoals een paar maanden geleden op de fiets terug naar huis.	3.86
172	Ik zag hem al daarvoor al soort van naast me fietsen.	3.62
176	En toen ging hij over op 'Hamas, Hamas, Joden aan het gas.'	8.74
177	En 'kanker-Joden', ik weet niet meer precies wat hij zei.	3.84
179	En op een gegeven moment kwam hij echt naast me fietsen.	3.59
180	Het leek met de intentie om me van mijn fiets te trappen.	3.81
183	Toen deed hij z'n rugtas af en zei hij: Ik kan ook schieten, hè?	4.74
184	Hij deed z'n tas niet open, maar deed alsof hij hem open ging doen.	4.58
185	Toen stonden er inmiddels best wel veel mensen bij.	4.61
189	Hij deed z'n rugtas weer op en fietste heel snel weg.	7.56
195	Veel vanuit christelijke gemeenschappen over het hele land.	4.03
196	Het is hartverwarmend om toch ook die steun te zien.	4.7
198	We hebben alles gelezen en er komen nog steeds kaarten binnen.	3.83
200	De andere kant dat er ook mensen met ons meeleven en naast ons staan.	4.07
208	Mensen leren: Wie zijn Joden, wat is Israël, wat gebeurt er allemaal?	23.11
210	of misschien willen doen of dit soort gedachtengoed hebben over Joden die weten vaak niet.	5.21
211	Als je antisemitisch bent en je haat Joden of Israëli's Ik denk dan gewoon dat je een gat in je kennis hebt.	8.87
212	Ik kan mij niet een andere reden voorstellen waarom je een hele groep mensen zou haten.	4.05
214	Ja, de hoge muren zijn nodig, beveiliging is nodig.	7.77
215	Maar als je niet wil dat dat op lange termijn nodig zal blijven investeer dan in het onderwijs.	5.16
216	Als je nog vragen hebt over dit onderwerp, kan dat op 1V.nl/chat Zodra het echt lenteweer is, misschien volgende week gaan massaal naar het bos Maar daar wacht een stille vijand.	3.92
217	Vorig jaar steeg het aantal tekenbeten met maar liefst 40%.	74.69
225	Maar een paar millimeter groot en nu al volop actief doordat het weer meezit.	3.9
226	En dus is het opletten aankomend Paasweekend omdat we dan vaak het hoge gras opzoeken op zoek naar eieren precies waar die beestjes zich verschuilen.	19.19
227	Als een teek honger heeft, kruipt hij langs een grassprietje op zo'n klein plantje omhoog.	5.71
229	Vorig jaar werd in Nederland het hoogste aantal tekenbeten in vijf jaar gemeld: bijna 11.000 Een stijging van meer dan 40% ten opzichte van het jaar ervoor.	21.7
231	We zoeken veel vaker de natuur op en dus is de kans op een beet groter.	87.66
232	En denk je aan zo'n tekenbeet, dan denk je waarschijnlijk ook aan de ziekte van Lyme die die beestjes kunnen overdragen.	33.13
233	We weten wel dat hoe sneller je een teek verwijdert hoe lager de kans is dat je ook daadwerkelijk de ziekte van Lyme krijgt.	89.94
234	Want de bacterie heeft even tijd nodig om van de teek in jouw bloedbaan te komen.	73.59
235	En hoe sneller je de teek verwijderd hoe minder kans die bacterie heeft om in jouw lichaam te komen.	89.74
236	De bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt, de borrelia-bacterie draagt een op de vijf teken bij zich.	88.94
237	Toch worden maar 2 op de 100 mensen ook echt ziek na een beet.	91.01
238	Opmerkelijk is dat die borrelia-bacterie al duizenden jaren bestaat.	69.83
239	Hij is zelfs gevonden in Ötzi een ijsmummie van meer dan 5000 jaar oud.	39.96
240	Maar de ziekte van Lyme werd pas veel later bekend.	28.85
241	De ziekte van Lyme is echt bekend geworden halverwege de jaren 70 in de VS in het dorpje Old Lyme waar heel veel kinderen waren met tekenbeten.	41.88
242	Huiduitslag, gewrichtsklachten en zelfs neurologische klachten.	45.19
243	En daarom is de ziekte destijds Lymeziekte genoemd, naar het plaatste Old Lyme.	30.12
244	Bij de meeste mensen is de ziekte herkenbaar door een rode ring of vlek rond de plek van de beet.	90.17
245	Als je er op tijd bij bent, is de ziekte meestal goed te behandelen met antibiotica.	65.27
246	Toch houden er jaarlijks ook 1000 tot 1500 mensen langdurig klachten.	19.71
249	Bij mij heeft de diagnose 2,5 half jaar gekost en ik ben bij 36 verschillende dokters geweest.	8.06
258	En teken kunnen nog iets overdragen: het TBE-virus.	77.66
259	En dus houden Nederlandse artsen zich bezig met een vaccin tegen de tekenbeet, met vrijwillige proefpersonen.	85.83
260	Zij worden drie tot vier keer blootgesteld aan tien schone teken.	73.45
261	De proefpersonen die meedoen Op die manier kunnen we kijken of er een bepaalde afweerreactie ontstaat bij die mensen.	28.47
262	Maar het beste is natuurlijk om zo'n beet te voorkomen.	4.32
263	Want je komt die beestjes vaker tegen dan je denkt.	77.72
266	We zien aan de tekenbeetmeldingen dat zo'n 40 % wordt opgelopen in het bos.	63.69
267	Maar 30%, dus 1 op de 3 tekenbeten, wordt opgelopen in de tuin.	46.58
268	En dat is niet alleen een bosrijke tuin dat kan ook gewoon in de stad zijn.	4.31
270	Volgens de Amerikaanse president gaat de oorlog tegen Iran nog weken duren.	61.7
271	Maar het is steeds meer de vraag of de Amerikanen het nog zo lang volhouden.	4.48
272	Er is iets waar de Amerikanen het liever niet over hebben.	5.29
273	Het is geen toeval dat de laatste tijd steeds meer Iraanse raketten door de Israëlische luchtverdediging komen.	74.01
274	Maar is dat wel zo of hebben de Amerikanen een groter probleem dan ze willen toegeven?	12.74
276	Want het Amerikaanse Payne Institute monitort nauwkeurig wat het Amerikaanse leger op voorraad heeft en wat ze verschieten.	23.4
277	11.000 stuks aan raketten, bommen en luchtafweer zijn alleen al in de eerste 16 dagen van de oorlog verschoten.	83.85
278	Daardoor dreigt er nu al een tekort aan belangrijke wapens.	16.98
279	Als je het lijstje afgaat, met stip op 1:de Arrow-raketten die gebruikt worden door de Israëlische luchtverdediging.	17.55
281	En op dit wapen, de Thaad wordt gebruikt om Iraanse raketten uit de lucht te halen.	56.28
282	Ze kosten 3 miljoen euro per stuk en in de eerste twee weken van de oorlog zijn er al 198 verschoten.	16.15
283	Snel een paar nieuwe bestellen kan niet want er worden er elk jaar maar 100 geproduceerd.	6.18
284	Datzelfde geldt voor de Tomahawkraketten die worden afgeschoten alsof er een oneindige voorraad van is.	21.43
286	Ze kosten 5 miljoen per stuk en ook daarvan worden er maar een paar 100 jaar per jaar geproduceerd.	10.63
287	Dus of de VS het willen toegeven of niet, de tijd tikt.	6.48
288	De bodem van de voorraadkast komt met dit tempo snel in zicht.	3.58
289	Bart van den Berg, veiligheid- en defensie-expert bij Instituut Clingendael.	8.0
290	Duizenden bommen en raketten in relatief zo'n korte tijd ruim twee weken, is dat gebruikelijk?	16.85
292	De VS hebben de aanval ingezet met zoveel raketten binnen een maand is ongekend.	88.94
297	Een derde hebben ze verschoten van hun kritieke voorraden.	53.57
298	Maar ze moeten ook voor strategische oorlogen bijvoorbeeld China in de Pacific moeten ze voorraden aanhouden.	6.89
303	De tomahawk daarvan worden er maar 100 geproduceerd per jaar.	17.51
309	Met een aantal schoten per dag kunnen ze de regio ontregelen.	6.54
311	Als de VS door de voorraden heen is moeten ze gas terugnemen en dan kan Iran dit misschien gaan binnen zelfs.	42.56
313	Vanmiddag kwam het nieuws naar buiten dat een Amerikaans gevechtsvliegtuig boven Iran is neergehaald.	62.56
314	Trump beweerde eerder nog dat de VS vrij kan rondvliegen in het luchtruim van Iran.	71.97
317	Of hij echt is neergeschoten is of dat die niet functioneerde dat is niet duidelijk.	5.5
320	En daardoor loopt de VS ook tegen het einde van het vermogen aan.	11.38
323	De VS levert ook wapens aan Oekraine, voor de oorlog tegen Rusland.	77.78
326	Verschillende raketten zoals de patriot voor luchtdoelafweer en die krijgen ze niet.	18.8
329	Ook Nederland koopt voornamelijk Amerikaanse wapens.	42.66
331	Het Nederlandse parlement heeft vorige week voor 1,1 miljard aan Patriots besteld.	30.17
336	Er is andere technologie beschikbaar maar niet in de schaal en omvang van de VS. We kunnen heel veel leren van Oekraïne.	22.8
337	Oekraïne is heel innovatief en ze hebben bijna overproductie voor afweersystemen.	89.28
338	Wij zouden ook kunnen afnemen en dat kan veel goedkoper.	4.31
339	Werk aan de winkel dus niet afhankelijk te zijn van Amerika.	4.11
341	Heb je thuis nog vragen, hierover bijvoorbeeld ga dan naar 1v.nl/chat Morgen zijn we er weer.	3.46