Een Vandaag 🇳🇱

_id	69cd4f125a3cec2158fdc286
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6190/afspelen
datetime	2026-04-01 18:30:00
description	Inflatie: wat kunnen werkgevers en werknemers zelf doen in deze energiecrisis * Stapt Trump uit de NAVO? * Slechte screening en nauwelijks toezicht: hoe gezinshuizen onveilig kunnen zijn voor uithuisgeplaatste kinderen * Terug naar de maan voor waardevolle grondstoffen, moeten we dat wel willen? 'Er is geen ruimtepolitie'

 

Statements

idx	statement	score
1	Thuiswerken, apparaten uitzetten, niet meer vliegen?	38.02
2	Of kijken we vooral naar de overheid voor maatregelen?	11.33
3	Nauwelijks toezicht op gezinshuizen voor kwetsbare kinderen.	13.35
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
10	De Europese Commissie vraagt EU-landen om energiebesparende maatregelen te nemen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten.	87.54
12	Maar hoe doen we dat, en vooral, willen we dat ook?	5.34
13	Rozemarijn, jij hebt die vraag voorgelegd aan het opiniepanel.	4.0
14	Zijn mensen daar dan toe bereid, minder verbruiken?	20.41
18	En natuurlijk, minder energie verbruiken is goed voor het klimaat.	71.45
19	Maar wat heel duidelijk is dit zagen we ook toen de oorlog in Oekraïne begon dat mensen het voelen in de eigen portemonnee helpt het best.	40.65
20	En vinden ze dan ook dat de overheid moet oproepen om dat te doen?	40.22
22	Sommige mensen zeggen: Een aanmoediging vanuit het kabinet is wel goed.	6.11
24	Er zijn best veel mensen die zelfs denken dat het averechts kan werken.	10.38
25	Dat als het kabinet zegt dat we iets moeten doen dat er mensen zijn die denken: Nou, nu ga ik het juist niet doen.	11.19
27	dat er mensen zijn die denken: Nou, nu ga ik het juist niet doen.	4.18
28	En vooral, de meerderheid vindt het de verantwoordelijkheid van burgers zélf om minder te verbruiken.	66.5
30	Meer thuis werken of verhoging van de kilometervergoeding bijvoorbeeld in de kraamzorg.	33.93
31	De kraamzorg heeft heel veel last van die gestegen brandstofprijzen.	90.46
33	Kraamverzorgenden bezoeken vaak meer dan één gezin per dag.	90.19
34	De afstanden kunnen zeker buiten de steden best groot zijn dat je toch behoorlijke afstanden rijdt.	7.27
37	We willen voorkomen dat mensen dadelijk stoppen met kraamzorg omdat ze het niet meer kunnen betalen of er te weinig aan overhouden.	82.43
41	Ja, ik heb hier de eerste signalen al over gekregen van werkgevers.	4.37
44	En als je daarboven gaat, ga je als werkgever 80 procent betalen over al het geld dat je extra uitkeert.	87.87
45	Ja, en dat is voor werkgevers natuurlijk niet fair.	8.13
46	Lisette van Breugel is van de Algemene Werkgeversvereniging Nederland.	9.06
47	Werkgevers gunnen hun medewerkers een betere reiskostenvergoeding.	90.09
49	Maar de overheid die wacht af of het misschien vanzelf goed komt.	6.14
50	Ik kan me ook voorstellen dat er heel behoedzaam wordt gekeken naar wat passend is.	4.02
51	En ik denk dat het verruimen van de belastingmogelijkheden voor werkgevers een hele kleine stap is en ook de schatkist niet zo heel veel kost.	6.24
54	Je zou ook kunnen denken: We doen hetzelfde als begin 2023.	6.16
57	Ik heb daar ook wel mensen over gehoord die zeiden: Wat leuk, wat een fijn extraatje.	3.83
58	En op dit moment heeft het kabinet niet zulke ruime middelen dat je eigenlijk ongebreideld iets kunt weggeven.	6.42
60	Dat wil zeggen, alleen die groepen helpen die het echt nodig hebben.	4.36
61	Het waarborgen van goede kraamzorg is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.	20.79
62	En we rekenen op uw daadkracht om deze urgente problematiek snel en effectief aan te pakken zodat gezinnen kunnen blijven rekenen op de zorg die ze nodig hebben.	4.71
63	Koen Jansen schreef een brandbrief aan de Tweede Kamer: Kijk naar de situatie van die duizenden kraamvrouwen die elke dag in hun eigen auto kilometers maken.	49.55
64	Intussen zijn er ook veel economen die zeggen: Nederlanders zijn hartstikke rijk, het kan er makkelijk af.	43.25
65	Ja, veel Nederlanders zijn heel rijk maar dat zijn niet de kraamverzorgenden.	73.75
66	De Europese Commissie waarschuwde gisteren voor energietekorten in de nabije toekomst.	79.15
67	De Commissie zegt niets over meer reiskosten vergoeden maar juist over meer thuiswerken.	43.53
68	Is thuiswerken een optie voor werkgevers in Nederland?	25.37
70	We zien dat AWVN-leden aangeven dat het thuiswerken een vast onderdeel geworden is van de manier van werken.	46.98
71	Wel dat ze graag afspraken daarover willen maken om te voorkomen dat mensen misschien alleen nog maar vanuit huis werken.	5.92
72	Maar voor de meeste organisaties is er in ieder geval wel inmiddels een stukje inrichting dat er vanuit huis gewerkt kan worden.	4.4
73	Daar ben ik het helemaal mee eens alleen werkt het niet zo in de kraamzorg.	4.53
74	En thuiswerken is eh Ja, we werken thuis, maar bij de mensen thuis en niet bij de kraamzorg thuis.	7.87
77	Nou, het kan natuurlijk niet altijd bijvoorbeeld als je als leraar op een school werkt.	8.82
78	Maar van de mensen die thuis zouden kunnen werken wil 62% dat ook echt wel vaker doen.	73.7
79	Soms zijn mensen al meer thuis gaan werken maar dat geldt zeker niet voor iedereen.	12.33
80	Veel van deze werknemers zeggen: Hier heb ik nog iemand voor nodig.	4.39
82	En we zagen net al, die is in veel gevallen nog terughoudend of heeft daar in elk geval nog niks over bepaald.	3.77
84	Ja, dat OV, of carpoolen, samen rijden, is minder populair.	70.98
85	Er zijn best mensen die zeggen dat ze de auto minder willen gebruiken, maar dan vooral voor de korte stukjes.	5.68
87	Sowieso dingen in huis die, heb je hem weer, ook schelen in de portemonnee.	3.49
90	Het is niet zo dat iedereen ineens een keramische kookplaat heeft maar er zijn bijvoorbeeld panelleden die wat vaker bakken in de airfryer of op een elektrische campingkookplaat.	48.31
97	Maar niet voor iedereen die op vakantie gaat is dat een optie.	6.33
98	De vakantie is voor veel mensen toch heilig en bovendien is die vaak al geboekt.	6.8
99	Mocht je nog vragen of opmerkingen hebben over dit onderwerp dan kan dat op 1V.nl/chat.	4.5
101	De komende uren wordt er een speech verwacht van Donald Trump.	7.36
102	Ja, de spanning loopt op vanwege dít interview met The Telegraph.	7.66
103	Trump zegt dat hij sterk overweegt uit de NAVO te stappen.	77.79
104	Hij is al weken woedend dat NAVO-landen hem onvoldoende steun geven in de oorlog met Iran.	60.52
105	Hoge ambtenaren zeggen al jaren: De waarde van de NAVO voor de VS is enorm.	61.23
106	Maar Trumps voormalige veiligheidsadviseur waarschuwde ons al in 2024.	42.77
107	De premiers van Groot-Brittannië en Australië reageerden vandaag op het interview.	8.43
108	Ze zeggen dat ze méér met de EU willen gaan samenwerken.	38.0
110	Trump zegt: Poetin weet dat de NAVO een papieren tijger is.	76.69
111	En dus opnieuw spanning in de Baltische Staten want als Poetin érgens zal gaan testen hoe sterk de NAVO nog is, dan is het daar.	27.09
121	Hij tweette: Geen president zou dit zomaar moeten kunnen doen.	10.4
122	Maar Marco Rubio is nu buitenlandminister onder Trump.	35.94
123	Toen wilde hij de NAVO beschermen tegen iemand als Trump nú zegt hij dit.	53.97
127	Tom, ik denk dat ze hem in de NAVO-landen wel een beetje knijpen.	3.63
128	Ik denk dat op dit moment alle telefoonlijnen roodgloeiend staan in de Europese Unie.	5.69
130	In de eerste termijn van Trump praatte hij al over uit de NAVO stappen.	22.37
131	Op de NAVO top in Den Haag wist Rutte het te voorkomen door hem daddy te noemen.	46.83
133	Ik denk dat hij nu alles op alles aan het zetten is om dit te voorkomen.	4.25
134	Hij wil natuurlijk niet dat onder zijn bewind de Amerikanen uit de NAVO stappen maar het zou zomaar kunnen gebeuren.	13.35
136	Trump gaat vannacht om drie uur onze tijd het Amerikaanse volk toespreken.	13.42
139	Maar er zijn wel geluiden dat het over de NAVO gaat.	6.58
140	Hij kan het gebruiken om druk uit te oefenen op de NAVO-lidstaten, zoals Spanje.	14.4
141	Hij kan het ook gebruiken als dreigement om lucht te krijgen en zijn vliegtuigen weer in Spaanse luchtruim te krijgen.	43.91
143	We moeten niet onderschatten wat voor hekel Trump heeft aan de NAVO en hoe hij het belang van bondgenoten niet begrijpt.	14.51
147	Dat is toen voorkomen maar hij wilde echt al uit de NAVO, als we Bolton moeten geloven.	7.18
149	Hij heeft daarvoor de goedkeuring van het Congres nodig.	7.78
151	Hij heeft een twee derde meerderheid nodig in de Amerikaanse Senaat.	45.81
152	Die gaat hij niet krijgen want de republikeinen hebben een nipte meerderheid.	36.74
153	Maar hij kan ook zeggen dat ze niks van doen als artikel vijf wordt ingeroepen en dan staan we alsnog met lege handen.	6.82
155	Mishandelingen, dwangarbeid of honden die op kinderen worden afgestuurd als ze niet luisteren.	88.21
156	De afgelopen maanden kwamen schokkende feiten naar buiten over gezinshuizen waar uit huis geplaatste kinderen worden opgevangen.	40.07
159	Die bellen ons ook vaak op, van: Hoe kan het nou dat mijn kind uit huis wordt gehaald omdat de overheid zorgen heeft?	38.96
161	Maar vervolgens wordt ons kind wel elders geplaatst waar achteraf blijkt dat het ook niet veilig genoeg is.	6.01
163	Er is een moeilijk toezicht en niet altijd zijn alle zelfstandige gezinshuizen goed in beeld.	5.18
164	Ik ben zeker anderhalf jaar bezig geweest om hen daar weg te krijgen.	3.83
166	In maar een paar maanden tijd zijn kinderen met spoed weggehaald bij zogenoemde gezinshuizen; Kleinschalige jeugdhulpvoorzieningen waar kinderen of jongeren wonen die niet meer thuis kunnen wonen en vaak intensieve zorg nodig hebben.	74.21
167	Drie kinderen van Mark en Francien werden in zo'n gezinshuis geplaatst nadat ze zelf hadden aangegeven hulp nodig te hebben bij de opvoeding.	10.34
168	Mark en Francien kregen ook te maken met een gezinshuis toen hun drie kinderen uit huis werden geplaatst.	8.65
171	En toen kwamen ze in de weekenden thuis en vroegen we: Hoe is het geweest en hoe het is gegaan?	4.2
173	Maar we kregen wel huilerige kinderen drammerig, niet luisteren.	6.16
174	Hele andere kinderen dan wij weg hebben gebracht, zeg maar.	8.14
175	Hun jongste heeft gedragsproblemen en gaat niet meer naar school.	74.1
176	Ze horen van haar hoe ze haar dagen doorbrengt in het gezinshuis.	5.71
181	Dus 's morgens ging ze wel naar beneden, aankleden alles doen wat ze moest doen voor naar school en dan eten en dan naar boven.	4.21
184	En dan werd de deur op slot gedaan en dan zat ze daar.	3.79
189	Ze hebben het idee dat er echt niks aan gedaan wordt.	5.23
190	En dan kunnen we allemaal weer artikelen in de krant lezen en iedereen wil dan weer een verandering maar zij zeggen: Uiteindelijk verandert er nog steeds niks.	4.37
191	De afgelopen paar jaar steeg vooral het aantal zelfstandige gezinshuizen.	44.71
194	We weten zelfs niet precies hoeveel het er zijn, aan die kant.	4.86
197	Alles wat lid is van Jeugdzorg Nederland of aangesloten is bij de bekende en grote franchise-organisaties dat hebben we allemaal in beeld.	7.57
198	Maar we hebben ook zelfstandige standalone gezinshuizen die we niet goed in beeld hebben, en daar hebben we zorgen over.	8.38
199	Hoe makkelijk of moeilijk is het om een gezinshuis te starten?	21.91
200	Zou ik aan het eind van het jaar met een gezinshuis kunnen starten?	5.62
202	Zonder dat ik daar papieren voor heb of een opleiding?	5.03
203	Er zijn kwaliteitscriteria waar je aan moet voldoen maar die zijn niet afdwingbaar.	6.44
205	Er worden kinderen uit huis geplaatst ergens op een plek waar er dus niet echt kwaliteitseisen zijn en dan is er ook weinig toezicht.	9.27
206	Er zijn kwaliteitscriteria en de vraag is natuurlijk aan alle gezinshuisouders om aan die kwaliteitscriteria te voldoen.	8.6
207	Alleen, er is moeilijk toezicht en niet altijd zijn alle zelfstandige gezinshuizen goed in beeld.	4.51
208	Als zij wat vertelde over wat er gebeurde in dat huis kregen ze op hun falie, zeg maar.	4.39
210	Ik krijg veel opnames van ouders terug van hun kinderen dat ze dus eigenlijk alleen het geluid opnemen of beeld.	16.13
211	Ze voelen zich wel genoodzaakt om dat naar hun ouders te sturen om te zeggen dat het niet goed gaat of dat zij zorgen hebben.	13.83
212	Als een kind naar een moeder gaat, en dat zie ik vaker gebeuren die zegt: Ik word mishandeld, of een pleegmoeder of een gezinshuismoeder doet niet zo aardig tegen mij en een ouder doet een melding dan is onze ervaring dat daar weinig mee gedaan wordt omdat ouders niet altijd geloofd worden.	21.68
213	Een van de kinderen krijgt een heftige aanvaring met de moeder van het gezinshuis.	50.3
214	Een aangifte van fysieke mishandeling volgt en direct worden alle kinderen er weggehaald.	36.91
219	Bij mij in de studio justitieverslaggever Eveline Rethmeier.	5.09
222	Ze zijn ook nog in afwachting van wat er nu gaat gebeuren.	3.93
223	Voorlopig mogen de drie kinderen bij familieleden verblijven.	10.44
224	En de politie doet onderzoek naar de aangifte van fysieke mishandeling.	37.61
225	Hoe kan het dat er nauwelijks screening en toezicht is?	22.59
229	Gemeenten zoeken naarstig naar plekken waar ze kinderen die uit huis moeten worden geplaatst naartoe kunnen brengen.	84.03
230	Gezinshuizen zijn al ontstaan met het idee om ze niet meer in instellingen te stoppen.	54.89
231	Zo kunnen ze toch in een soort thuissituatie opgroeien en daar een zorg krijgen.	12.08
237	Het systeem is kwetsbaar en er wordt te weinig gekeken waarom mensen dit willen, want dat is lucratief.	6.32
238	Mensen kunnen ook financieel afhankelijk worden van het aantal kinderen dat ze in huis hebben.	65.08
239	Dan willen ze voorkomen dat het kind weer uit huis wordt geplaatst omdat ze geld krijgen.	68.08
241	En dus moet je de screening en het toezicht op orde hebben.	4.33
243	Ja, bij zelfstandig gevestigde gezinshuizen hangt daar geen organisatie boven, dus die moeten dat doen.	9.94
244	Vandaag begint ook een staatscommissie die alle uithuisplaatsingen onder de loep neemt.	9.18
249	Dat is een voortvloeisel van een eerdere staatscommissie die heeft gekeken naar de uithuisplaatsing van kinderen van toeslagen ouders.	66.25
251	De toeslagen ouders hebben aangedrongen bij de commissie: ga verder met dit onderzoek.	22.73
252	Er worden en vergelijken met andere landen veel kinderen uit huis geplaatst.	59.22
253	Hopelijk worden er minder kinderen uit huis geplaatst.	78.25
254	Dan hoop je dat de screening en het toezicht ook beter worden.	5.86
257	Na ruim 50 jaar gaan de Amerikanen opnieuw naar de maan.	46.31
258	Althans, een landing is pas over een paar jaar gepland het gaat nu om een testvlucht die om de maan heen draait en daarna weer terugkeert.	17.75
262	Ik vind het wel heel spannend dat we weer teruggaan naar de maan en misschien zelfs wel daar een basis gaan neerzetten.	5.32
263	Vindt u het eigenlijk wenselijk dat we die kant op gaan of zegt u: Laat dat ding met rust?	5.61
264	Nee, ik vind wel dat we het moeten doen, maar dat we het op een verantwoordelijke manier moeten doen.	4.12
265	Er is zo veel te ontdekken, zo veel nuttige informatie die we daar vandaan kunnen halen, ook voor ons leven hier op aarde.	4.17
266	Ik denk niet dat het verstandig zou zijn om alles maar te stoppen.	4.2
268	Als je die enorme raket heel langzaam naar buiten ziet komen realiseer je je hoe lang het eigenlijk heeft geduurd.	6.93
269	Eind 1972 gingen de Amerikanen voor de zesde keer naar de maan.	70.57
270	Twee astronauten verbleven daar drie dagen en nachten.	60.62
272	De Amerikanen gingen zich op andere dingen richten zoals het spaceshuttleprogramma, het internationale ruimtestation wetenschap en missies naar Mars.	13.64
273	Maar de maan is altijd in beeld gebleven simpelweg omdat hij relatief dichtbij staat.	10.16
278	Ik denk dat je de maan moet zien als een steppingstone als een stap naar verdere ruimte-exploratie.	7.18
279	Als je naar de maan kan en je kan daar water ontginnen en daar brandstof van maken, dan hoef je niet al het water of alle brandstof mee van de aarde te nemen.	24.15
281	Tanja Masson-Zwaan is universitair docent ruimterecht aan de Universiteit van Leiden.	9.21
282	Ze denkt dat niet alleen Amerika, maar ook China of andere landen de komende jaren op zoek gaan naar water in het oppervlak van de maan.	11.33
283	En niet alleen water is interessant er zijn ook een heel wat commerciële bedrijven die op de maan willen zoeken naar zeldzame grondstoffen.	5.26
285	Helium-3 is een belangrijke hulpbron ook op het moment dat we daar hier op aarde wat mee kunnen.	32.04
286	Het is wel zo dat we die hulpbronnen aanvankelijk in de ruimte zelf zullen gebruiken.	4.83
287	Dus dat we ze nog niet naar aarde gaan brengen want dan moet je eigenlijk weer lanceren vanaf de maan.	4.99
288	En dat zal de kostprijs daarvan natuurlijk heel erg opdrijven.	4.1
289	En voordat dat economisch haalbaar is zijn we nog wel tientallen jaren verder, denk ik.	4.17
296	Elke keer als ik hier kom, dat doet dat wel iets met mij.	4.01
297	Wetenschapper Marc Klein Wolt weet alles van de maan.	15.62
298	We spreken hem in het oudste museum van Nederland het Teylers Museum in Haarlem waar ze iets heel kostbaars uit het archief hebben gehaald.	5.9
302	We zien hier de atlas van de maan gemaakt door mensen in het Observatoire de Paris rond 1910.	21.48
303	Op het doorzichtige papier zie je de kraters ingetekend.	4.23
309	We waren er natuurlijk nog nooit geweest dus er was het idee van: Misschien is er wel leven op de maan en wonen er mensen en al die dingen meer.	5.07
310	Maar deze foto's lieten natuurlijk wel heel duidelijk zien dat dat niet het geval was.	4.26
311	Het is Klein Wolt een paar jaar geleden gelukt om een wetenschappelijk instrument mee te laten liften op een Chinese maanmissie.	9.5
313	Een telescoop, gemaakt van kleine antennes neerzetten op de achterkant van de maan om in alle rust het heelal in te kijken.	76.49
314	De achterkant van de maan, die altijd van ons af staat die wij niet kunnen zien.	4.69
316	Wij willen die signalen uit het vroege heelal proberen op te vangen.	7.9
319	Ja, je zit in de schouder van de maan en je hebt geen atmosfeer dus je kan die straling zien.	65.18
320	Het is er lekker stil omdat er alle andere signalen van onze aarde er niet zijn.	5.57
323	Als de mens zich echt gaat vestigen op de maan en mijnbouw gaat plegen, loopt dat goed af?	10.87
325	Er is geen atmosfeer, maar er is wel een elektromagnetisch veld.	7.82
326	En het geladen stof van de maan kan als je gaat graven of als er inslagen zijn, kan gaan zweven.	89.85
327	Maar als je continu blijft graven en mijnen dan kan het misschien wel een hele wolk rondom de maan maken.	4.01
328	Dan zien we de maan niet meer zo mooi, helder en scherp maar meer als een stofwolk.	4.58
335	Volgens Tanja Masson-Zwaan zijn er momenteel veel landen met elkaar in overleg over hoe ze zich op de maan moeten en kunnen gedragen.	8.52
338	De VN heeft een permanent comité dat zich met ruimtevaart bezighoudt.	37.88
339	En daar is een werkgroep dus nu bezig, expliciet met het gebruik van de hulpbronnen op de maan en andere hemellichamen.	7.46
341	En ook landen die nationale wetgeving hebben aangenomen, doen daarin mee.	7.6
342	En omdat we toch een soort nieuwe maanrace hebben tussen de Amerikanen en de Chinezen dit keer het zijn niet zozeer de Russen, hebben zij er toch ook belang bij dat ze deelnemen aan dat internationale beslissingsproces.	7.29
344	Vier mensen zullen tien dagen onderweg zijn naar de maan en terug.	8.74
345	Voor het eerst gaan ook een vrouw en een zwarte Amerikaan zo ver.	15.22
346	Maar ze vliegen dus alleen om de maan heen, landen doen ze niet.	6.29
348	Veel deskundigen denken niet dat er voor 2030 geland wordt.	86.09
349	En ook China wil graag mensen op de maan gaan zetten.	5.99
353	Ik denk dat de strijd zal gaan tussen China en Amerika.	4.37
354	Wat we in Europa en Amerika ook hebben is dat er natuurlijk altijd veranderingen zijn in de politiek.	4.57
356	Daar heb je dus jarenlang dezelfde mensen aan de macht.	4.77
357	Die hebben een bepaald plan en dat wordt gewoon uitgevoerd.	5.06
358	Dus als ik mijn geld zou moeten zetten op iets dan zou ik denken China.	4.31