Een Vandaag 🇳🇱

_id	6967d9a19c4488f33fa39eff
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6065/afspelen
datetime	2026-01-14 18:30:00
description	Spanning rond gesprek Groenland in Witte Huis * Erfpachtsysteem onvoorspelbaar en rommelig * Waarom wil de NASA nu weer naar de maan? * Campagnemisbruik bij mannen

 

Statements

idx	statement	score
2	En dat leidt tot een spannende ontmoeting in het kantoor van de vicepresident.	3.53
3	De Amerikaanse druk veroorzaakt veel zorgen in Denemarken.	90.15
5	Iedereen praat erover, collega's en vrienden onderling.	4.37
8	Ja, de Amerikanen willen zeer binnenkort weer naar de maan.	5.88
11	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN In Groenland en Denemarken houden ze hun adem in.	49.38
14	In Washington DC is zojuist het gesprek tussen de Deense en Groenlandse ministers van Buitenlandse Zaken en de Amerikaanse regering afgelopen.	10.82
17	Iedereen praat erover, collega's en vrienden onderling.	4.37
19	Wat wordt de uitkomst van het gesprek tussen de Deense en Amerikaanse ministers?	13.3
20	Want als het om Groenland gaat, is het Trump menens.	26.27
22	Volgens Trump noodzakelijk want anders neemt China of Rusland het in.	21.9
24	Het is dan ook de vraag of het Trump alleen om de veiligheid te doen is of ook om de zeldzame grondstoffen op het eiland en de interessante handelsroutes op zee die ontstaan door het smeltende Groenlandse ijs.	10.77
25	Hoe het ook zij, Denemarken is niet van plan afstand te doen van Groenland.	22.38
26	Dat standpunt zet Denemarken afgelopen nacht kracht bij door extra militairen naar Groenland te sturen.	35.01
29	Als je het vraagt rondom militaire kringen dan is de antwoord eigenlijk wel ja.	6.55
31	Tegelijkertijd is het ook niet zo dat er honderdduizenden naar Groenland zullen gaan om hier in een oorlog verzeild te raken.	36.4
33	Hij is net weer terug van een vakantie in zijn vaderland Denemarken.	5.32
34	Hoogleraar Claes de Vreese voelde de boosheid van de Denen over de opstelling van Amerikanen.	17.8
35	In het begin werd er natuurlijk een beetje lachend gedaan over: Ik wil Groenland kopen.	4.23
36	Toen werd het wel duidelijk dat het serieus was dat er iets van een interesse was.	4.22
37	En nu is men vooral ook heel erg verbolgen over het feit dat hij zo onrespectvol omgaat met een bondgenoot zoals Denemarken die echt al decennialang met de VS samenwerken.	6.78
38	Volgens Claes heeft de mogelijke Amerikaanse annexatie van Groenland ook grote gevolgen voor ons.	46.63
39	Ja, dan heeft de Deense premier, het denk ik wel goed verwoord.	8.46
40	Dan stopt eigenlijk alles wat we met elkaar in het westen hebben opgebouwd.	4.87
41	Dan valt de NAVO, zoals we hem kennen, gewoon uit elkaar.	7.46
43	En dan moet je er wel rekenschap van nemen dat Amerika in staat is om tegen kleine landen te zeggen: Ik wil dit en ik wil het zo.	4.71
44	Bij mij Sabine Mengelberg, verbonden aan de Defensie Academie en Jordi de Jong, verslaggever.	4.86
45	Sabine, hoe zouden de Amerikanen dat aanpakken, een invasie van Groenland?	13.4
46	We kunnen terugkijken naar de situatie die we hebben gehad in Venezuela een paar weken terug.	5.76
48	Ik denk niet dat dat voor Groenland nodig zou zijn.	5.2
49	En dat zou ook voor een bondgenoot die een andere bondgenoot annexeert een bizarre situatie zijn.	4.81
52	Dat zou een scenario kunnen zijn als we het hebben over een annexatie van Groenland door Amerika.	30.5
53	De Denen zeggen: Als ze dat doen, is dat het einde van de NAVO.	10.17
55	Ik kan niet in de toekomst kijken maar het feit dat een bondgenoot een andere bondgenoot aanvalt niet alleen politiek, maar ook militair is echt een bom onder het bondgenootschap.	7.38
57	En het gaat om de grootste lidstaat van de NAVO waar de andere staten militair van afhankelijk zijn.	19.95
60	Als de NAVO uiteenvalt, wat betekent dat voor Nederland en de Europese verdediging?	20.67
61	Nederland is altijd in zijn buitenlandse defensiebeleid een trans-Atlantisch land geweest net als het Verenigd Koninkrijk.	38.7
63	Amerika kan optreden tussen de grootmachten die in de decennia daarvoor altijd oorlog met elkaar gevoerd hebben.	10.12
64	Nederland is een voorstander van een grote rol van Amerika binnen de NAVO.	19.42
68	Jordi, de ontmoeting begon vlak voor onze uitzending.	4.82
72	Bronnen in de Deense delegatie lijken ook positief te zijn.	14.05
73	Er is een persconferentie gepland maar die is nog niet geweest.	7.09
78	Ze hebben jarenlang onder het juk van Denemarken moeten leven.	7.43
80	Dat is lastig, want de Denen brengen elk jaar nemen de helft van de staatskas voor hun rekening.	24.83
81	Ze kunnen alleen zelfstandig worden als ze ook andere bondgenoten sluiten.	12.0
83	Dat was vorig jaar ook heel erg de tendens: nu kunnen we misschien onderhandelen en daar ook geld aan verdienen.	4.44
85	Maar de afgelopen week is die tendens eigenlijk verschoven naar: we moeten duidelijk maken dat we wel willen handelen met de Amerikanen maar absoluut niet bij ze willen horen.	8.78
89	Dat is een optie die de afgelopen week naar voren is gekomen.	8.4
90	Tot nu toe hebben we de secretaris van de NAVO gevolgd om koste wat kost bevriend blijven met Trump.	16.42
91	We zijn ook afhankelijk van de Amerikanen bijvoorbeeld bij de situatie in Oekraïne.	54.31
93	Als je een sterke geluid uit Europa laat horen Trump zegt duidelijk dat Amerika nodig heeft maar het is ook andersom zo.	12.41
96	Maar het feit dat Amerika die bases heeft in Europa maakt het voor Amerika ook makkelijker om operaties uit te voeren in het Midden-Oosten of elders in de wereld.	57.36
103	Daarmee hoopt hij geld te verdienen en Amerikanen te trekken.	11.87
106	En zo niet, wat zal er dan veranderen voor de Groenlanders?	19.81
107	Dus bereiden Denemarken en Groenland zich ineens voor op oorlog.	21.21
108	De Groenlanders verwachten daarbij hulp van Europa en de NAVO.	38.52
116	De Denen hebben als signaal nu extra troepen gestuurd.	8.21
117	Er zouden ook troepen uit andere landen komen om te versterken.	6.92
119	Het signaal kan op twee manieren geïnterpreteerd worden.	6.25
120	Aan de ene kant kunnen de Denen laten merken: wij willen Amerika ondersteunen in de dreiging die zij voelen vanuit Rusland of China in het poolgebied.	6.41
122	Dat is het Ruttescenario, zoals je het zou kunnen omschrijven.	6.37
123	De andere kant is het zwarte scenario, dat ze troepen stationeren om te laten zien dat ze het niet over hun kant laten gaan.	4.55
124	De Zweden hebben inmiddels ook toegezegd en andere landen ook.	12.05
126	Zal Nederland ook troepen sturen als de Denen daarom vragen?	21.65
127	Ik had begrepen dat er gisteren in het parlement positief over gestemd is.	3.85
128	Maar dat is wel het scenario van Rutte, zoals ik het noem dat Europa in het kader van lastenverdeling zijn steentje bijdraagt aan de verdediging van Groenland.	27.39
129	Wij trainen elk jaar in Noorwegen dus we weten ook hoe we met de kou moeten omgaan.	4.91
136	Je moet daar alles met het vliegveld of de boot doen.	4.67
137	Er zijn geen dorpen met wegen aan elkaar verbonden.	5.24
140	Nou, wa Jordi net al vertelde de Deense delegatie ziet er iets meer ontspannen uit.	5.35
141	Het zal waarschijnlijk niet bij een gesprek blijven.	4.0
143	Maar dat echt meer NAVO-presentie zal zijn in Groenland zou op zich een goede zaak zijn.	6.25
146	Er zijn een aantal scenario's hoe we dat kunnen inrichting.	3.83
147	Dat kan binnen de NAVO dat je een soort Europese NAVO krijgt tot aan een Europees leger.	13.8
148	En dat we ons helemaal loskoppelen van de NAVO en de Amerikanen.	8.56
150	De Europese krijgsmacht is eigenlijk zo opgebouwd op basis van coalities.	27.16
152	Er zijn heel veel coalities in Europa die samenwerken.	6.24
155	Als we het alleen binnen de EU houden hebben we het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Canada ook niet mee.	8.71
159	En er zijn geluiden van opluchting in de Deense delegatie.	8.07
160	Dat zou betekenen dat het gesprek goed is verlopen.	4.32
161	Sabine Mengelberg en Jordi de Jong, dank jullie wel.	4.65
162	Heb je nog vragen over dit onderwerp gaat u dan even naar 1v.nl/chat, mijn collega's zitten klaar.	3.7
163	Meer dan vijftig jaar na hun laatste missie wil NASA snel weer naar de maan.	20.79
164	En de voorbereidingen zijn al in volle gang, Remko.	3.7
167	Begin volgende maand staat er een testvlucht op de planning.	8.32
168	Dan gaan er vier astronauten een baan om de maan maken.	32.81
170	Die reis is een soort repetitie voor de echte maanmissie waarbij de astronauten daadwerkelijk gaan landen op de maan.	6.88
171	En dat moet allemaal gebeuren met deze raket, de Artemis II.	8.36
172	Zoals je al hoorde, de krachtigste raket die ooit door NASA is gebouwd.	61.96
173	Bijna 100 meter lang, met helemaal in het topje de Orion-module.	6.83
177	Volgend jaar moeten er twee Amerikanen op de maan staan.	9.12
178	Iets wat in de jaren zestig dus voor het eerst lukte.	3.6
180	In totaal hebben er 12 Amerikaanse astronauten op de maan gestaan.	49.93
183	Terugkeren naar de maan levert sowieso heel wat op natuurlijk.	6.25
184	We hebben die Apollomissies gehad in de jaren 60 en 70 maar er valt nog heel veel te onderzoeken op de maan.	43.5
185	Uiteindelijk geeft het ons ook een beter beeld over het ontstaan van een sommenstelsel.	17.65
187	Vanuit wetenschappelijk perspectief is er geen twijfel over dat maanmissies waardevol kunnen zijn.	10.99
188	In de jaren zestig was Rusland de grote tegenstrever.	34.12
189	De VS wilden toen koste wat het kost als eerste iemand op de maan hebben.	40.63
192	Pas begin deze eeuw maakte de eerste Chinees een ruimtewandeling.	64.3
193	Maar inmiddels hebben ze een eigen ruimtestation en hebben ze hun achterstand op de VS voor een groot deel goedgemaakt.	21.32
194	De deadline is 2030, maar Trump wil het liefst nog tijdens deze ambtstermijn een Amerikaanse vlag op de maan.	19.18
196	NASA wordt namelijk hard geraakt door bezuinigingen van diezelfde regering-Trump.	58.34
197	Vorig jaar moest NASA afscheid nemen van 4.000 medewerkers.	22.61
198	En velen vrezen dat bezuinigingen de veiligheid van missies in gevaar brengen áls die missies al doorgaan.	4.22
199	De vraag is dus of er volgend jaar echt iemand wandelt op de maan.	4.12
200	Volgend jaar op de maan landen is niet realistisch.	13.91
201	Dat heeft vooral te maken met het feit dat men eigenlijk nieuwe technologie ontwikkelt, nieuwe soorten ruimteschepen en dat die nog volop in ontwikkeling is en er nog heel veel getest moet worden.	6.89
202	Maar of men dan op dit moment China nog zou kunnen inhalen zelfs dat betwijfel ik eerlijk gezegd.	5.04
203	Voor de VS zou het de tweede keer zijn maar het blijft dus spannend welke van deze twee vlaggen voor 2030 als eerste op de maan zal staan.	21.28
205	Je moet het maar durven, een cabaretvoorstelling maken over het misbruik dat je als 6-jarig kind hebt meegemaakt.	19.64
206	Comedian Davey Turnhout verwerkt daarmee zijn verleden en werkt zo ook mee aan een campagne, speciaal voor mannelijke slachtoffers om zo het taboe te doorbreken.	10.83
208	En vanavond ga ik hier dus mijn show spelen en zit het hier gewoon redelijk vol, begrijp ik.	3.5
209	Ik bedoel, het is geen Carré, maar ik ben toch echt heel dankbaar dat ik hier sta en dat die mensen komen vanavond.	3.87
210	Heeft u enig idee naar wat voor een voorstelling u gaat vanavond?	4.63
216	Nee, ik kom als verrassing kijken, dus het wordt een grote verrassing.	3.73
217	Weet je waar het over gaat, wat het belangrijkste thema is?	4.64
219	Ik weet dat hij Davey heet en dat zijn leven chaotisch is.	3.81
221	Ook vanavond hoopt cabaretier Davey Turnhout zijn publiek weer aan het lachen te krijgen.	7.22
224	Het gaat over chaos in de breedste zin, dat mijn leven gewoon chaos is.	3.85
225	Ik heb van jongs af aan al zware ADD en nu met kleine kinderen, een puppy en een gezin.	5.09
226	Maar ook dat wat de grootste chaos in zijn leven veroorzaakte schuwt hij niet in zijn comedyshow.	4.74
228	De chaos is het effect dat seksueel misbruik in mijn leven heeft gebracht.	32.14
230	Dit vind ik op zich wel een mooie lijn als scheiding van die kamer.	4.28
242	Gisteren hebben we een hele leuke show in Maastricht gehad.	4.39
243	En ik hoop vanavond gewoon weer diezelfde energie te kunnen pakken.	3.88
244	En dat mensen en keihard lachen en voelen of iets meenemen.	18.73
245	Jarenlang durfde Davey Turnhout vrijwel niemand te vertellen wat hem was overkomen.	7.81
246	Ik ben seksueel misbruikt toen ik zes was door de mannelijke oppas hier in dit huis.	64.72
247	Boven sliep ik dan als mijn ouders weg waren op hun kamer.	4.13
248	En de herinnering die ik eraan heb is dat ik op hun nachtkastje zag als de klok 2-0-0-0 was, dus acht uur dan hoorde ik voetstappen naar boven en dan liet hij me naast het bed staan en eigenlijk allemaal seksuele handelingen doen.	3.86
249	In de loop der jaren krijgt hij steeds meer last van wat er is gebeurd.	4.62
250	Hij krijgt angst- en paniekaanvallen en durft niet meer te slapen.	89.23
252	Het was wel zwaar, want je zit er zo mee in je hoofd en je zit zo gevangen in je eigen hoofd.	3.81
253	En je kan het niet delen en je maakt jezelf helemaal gek.	5.51
255	Ik schaamde me dood en ik voelde ook heel veel schuld.	3.65
256	Ik had ook het idee dat ik zelf had meegedaan aan die spelletjes.	3.51
257	Zwijgen omdat je denkt dat het jouw schuld is is wat bijna alle kinderen doen die misbruikt zijn, zegt Mandy Sleijpen.	50.38
264	Dus het is veel makkelijker om niet te praten en het allemaal maar zelf te dragen en om het zelfs ook een beetje te vergeten.	4.1
265	Uit onderzoek blijkt dat gemiddeld in elke schoolklas één à twee kinderen zitten die zijn misbruikt.	90.39
266	Sleijpen wil met haar stichting het thema bespreekbaar maken.	14.44
267	Een nieuwe campagne richt zich nu vooral op mannen omdat het taboe daar nog groter is.	14.37
269	Dat schaamtestuk is nog groter, omdat er weinig over bekend is en omdat er weinig over gepraat wordt.	3.64
270	En wij hopen met de campagne te bereiken dat er meer mannen op gaan staan en durven te gaan zeggen: Ik heb dit ook meegemaakt, maar het is niet mijn schuld.	3.67
272	Ik denk omdat het dus zo vaak gebeurt om te laten zien van: Je bent niet alleen.	4.67
273	En ook om dus weer het onderwerp uit de taboesfeer te halen en om het in het licht te zetten.	3.81
274	En dat hopelijk ooit dan meer kinderen gaan praten en meer kinderen eerder durven te zeggen: Hee, dit gebeurt mij nu, maar dit moet stoppen.	3.69
276	Na dertig jaar vertelde Turnhout het uiteindelijk aan een collega die hem op het hart drukte dat het niet zijn schuld was.	6.08
279	Het was ook echt gewoon een prachtig cadeau dat je krijgt.	4.2
280	Er wordt gewoon iets van je schouders afgenomen wat je gewoon 25 jaar lang meedraagt.	7.18
281	En ineens denk je ook: Ja, het kan ook helemaal niet mijn schuld zijn.	3.67
282	Het is logisch dat slachtoffers geen schuld en schaamte hoeven hebben.	6.12
284	En wat bij mij in die kast zat, was: Ik ben seksueel misbruikt.	7.69
286	Laat het alsjeblieft niet de sfeer verpesten die we net allemaal hebben gecreëerd.	4.36
289	En dan ga je hier in een vol theater over zo'n beladen onderwerp praten!	4.16
290	Ja, maar Ik denk dat als je het drie jaar geleden had gezegd dat ik het ook niet had geloofd.	3.81
291	Maar nu had ik echt het idee: Nu is het gewoon de tijd.	3.64
292	Nu ik zelf zie dat ik me niet meer hoef te schamen hoop ik gewoon dat het anderen aansteekt.	3.77
293	Als die openheid komt, dat we dan een verschil kunnen maken dat weer echt de schuld en schaamte bij de dader terechtkomen, waar ze horen.	5.01
294	Misschien vinden sommige mensen het ongepast dat ik vanavond grapjes heb gemaakt over mijn eigen misbruikverleden.	3.86
295	Maar weet je wat ik denk dat veel, maar dan ook veel erger is dan grapjes maken over taboeonderwerpen?	6.92
297	Zijn er dan mensen bij shows die het ingewikkeld vinden?	14.31
299	Ik heb eigenlijk nog heel weinig negativiteit meegemaakt.	3.43
300	Voor mij verrassend, maar niet vreemd of raar of dapper.	3.99
307	We zaten net ook te denken: Dan is het dus twee kinderen per klas.	7.19
308	En dan ga je terugdenken: Kennen wij eigenlijk iemand?	4.31
310	Je moet het maar durven zeggen want ik denk dat genoeg mensen zich ervoor schamen en er zijn er genoeg die het hebben meegemaakt.	4.05
311	Het is niet dat ik zwaar gebukt de deur uit ging want ik even dacht, van: Dadelijk is het heel zwaarmoedig.	3.5
312	Hij doet het dan net met genoeg humor dat je er nog een beetje om kan lachen en dat je erover kan praten.	4.06
316	En terwijl ik het nummer hoor hoor ik pas voor de allereerste keer de tekst.	3.48
318	Ik dacht de hele tijd een soort van mantra: Als drie mensen er wat aan hebben die zich minder eenzaam of alleen voelen, zoals ik me voelde dan is het het waard, dan is het allemaal waard.	4.64
319	En ik heb zo veel mooie berichten en dankbaarheid gekregen dat het in dat opzicht echt een succes is geworden.	3.83
324	Heb je na het zien van deze reportage hulp nodig of wil je met iemand praten dan kun je contact opnemen met het Centrum voor Seksueel Geweld: 0800 0188.	8.13