Een Vandaag 🇳🇱

_id	695d4da1f8cc25f336d395dc
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6057/afspelen
datetime	2026-01-06 18:25:00
description	Gemeente probeert Heerlen-Noord te verbeteren met Parkstad-wet * Zijn de fietspaden een ondergeschoven kindje als er sneeuw ligt? * Waarom sommige Nederlandse bedrijven maar amper profiteren van de groei van Defensie * Moet Groenland zich zorgen maken na de Amerikaanse inval in Venezuela?

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Snelweg sneeuwvrij, maar het fietspad is een ijsbaan.	33.75
1	Waarom wordt er aan fietspaden en de stoep zo weinig gedaan?	16.74
2	En miljarden extra voor leger, maar er is nog weinig materiaal besteld.	23.69
12	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
19	Het is op sommige plekken glibberen, glijden en hopen dat je niet valt.	4.07
22	We zagen gister dat ook die fietspaden dat soort kwaliteit zijn.	4.2
23	Dat je denkt van: Nou, daar durf ik toch echt niet op te fietsen.	3.55
24	Marjolein van Dillen, vrijwilliger van de Fietsersbond in Hilversum ziet wat u misschien ook wel heeft gezien.	6.6
26	Toen de autoweg schoon was, lag er een hele richel van sneeuw die zo opzij geduwd was, hier op het fietspad.	4.75
27	En ondanks dat hier een heel peloton schoolkinderen langs is geweest want er zitten hier twee middelbare scholen vlak om de hoek zie je dat er nog steeds een berg sneeuw ligt en dat het niet fijn is om te fietsen.	3.91
29	We vragen het hoogleraar mobiliteit, Marco Te Brömmelstroet.	6.3
30	Gemeentes hebben enerzijds een plicht om de wegen schoon te maken, vooral voor nood- en hulpdiensten.	46.38
31	Dus de focus ligt dan in eerste instantie op het schoonmaken van de straat.	3.82
32	Maar het is inderdaad dan wel opvallend dat er hele grote verschillen zijn in gemeenten die dan wel of niet verder gaan met het ook schoonmaken van de fietspaden en de voetpaden.	15.87
33	Maar hoe schoon zijn die fietspaden in de gemeente Hilversum?	14.56
36	Gisteren merkte ik op een aantal ringwegen dat zowel de wegen als de fietspaden wel redelijk goed in orde waren.	4.07
37	Maar een aantal wegen het centrum in waar best wel veel mensen fietsen in Hilversum daar was het soms gewoon heel slecht.	21.32
38	En daar ben ik dan ook gewoon op de weg gaan fietsen net als veel andere fietsers.	3.46
40	In Nederland gaat zo'n 28% van de werkenden op de fiets naar het werk.	90.2
41	Daar wordt volgens de Fietsersbond veel te weinig rekening mee gehouden.	14.19
42	Er zijn echt beroepen waar heel veel mensen op de fiets gaan omdat het gewoon in de buurt is.	8.38
43	Ik bedoel, ik kan me voorstellen bij een ministerie in Den Haag het percentage daar iets lager is.	17.26
44	Maar ik verwacht bij een heleboel beroepen een iets hoger percentage.	6.46
45	En ja, ik weet niet hoe ik dat bij beleidsmakers duidelijk moet maken.	3.95
46	Als vrijwilliger probeer ik dat elke keer duidelijk te krijgen.	3.54
48	Glijpartijen met auto's leveren spannende plaatjes op en blikschade.	90.42
49	Maar de schade van een fietser die onderuit gaat is doorgaans hoger, zegt de hoogleraar.	59.38
50	Je hoort vooral vandaag dat er veel mensen op de eerste hulp binnenkomen, met botbreuken bijvoorbeeld.	28.58
52	Dus je zou kunnen becijferen dat dat vooral enorm veel economische schade met zich meebrengt naast de emotionele en fysieke schade.	6.23
53	Dus dat je als gemeente gewoon een plicht hebt eigenlijk om ook te zorgen dat onze straten en onze openbare ruimtes begaanbaar zijn of toegankelijk zijn voor iedereen.	12.41
55	En dat zijn toch vooral de fietsers en de voetgangers.	6.06
57	Ik denk dat er wel degelijk sprake is van economische schade, ja.	6.11
58	Een fietspad schoonhouden kost meer moeite dan de rijbaan schoonhouden, zegt de Fietsersbond in Hilversum.	82.93
59	De gemeente moet meer moeite steken in het schoonhouden van een fietspad.	23.81
62	Auto's rijden zout heel snel erin en dan gaat het heel snel.	56.63
64	Dus het is heel lastig om een fietspad net zo snel sneeuw- en ijsvrij te maken als waar de auto's rijden.	16.53
65	Ik denk dat de focus heel erg ligt op het schoonmaken van de straten voor de nood- en hulpdiensten.	4.48
66	Een heleboel gemeenten in Nederland, waaronder ook Hilversum hebben prachtige beleidsdoelen om mensen meer te laten fietsen en te laten wandelen.	54.14
67	Maar dat is nog niet geland schijnbaar in alle budgetten en plannen om bijvoorbeeld gladheid te bestrijden.	4.29
71	Nou, ik hoop We gaan deze sneeuwperiode natuurlijk ook weer evalueren om te kijken of we daar nog wat meer aan kunnen doen.	4.12
72	Maar het belangrijkste probleem blijft gewoon dat het gewoon meer tijd nodig heeft op een fietspad voordat het zout zijn werk doet bijvoorbeeld.	5.66
76	Heb je vragen, stel ze aan mijn collega's in onze chat.	5.91
77	En los van alle overlast onze verslaggever maakte vandaag ook juist heel mooie winterbeelden.	3.45
80	Na Venezuela lijkt hij zijn vizier op nog meer landen te richten.	6.05
81	Zo wordt de dreiging aan het adres van Groenland steeds serieuzer.	9.75
83	Nou, hij zegt dat hij daar over 20 dagen over verder wil praten.	6.22
85	Maar als het aan hem ligt, is Groenland straks Amerikaans.	9.34
86	Samen met Alaska en Canada vormt het eiland een Amerikaanse verdedigingslinie tegen mogelijke aanvallen vanuit Rusland.	31.2
90	Dus houden Groenland en Denemarken waar Groenland bij hoort, hun hart vast.	6.21
93	Andere Europese leiders deden dat in een gezamenlijk statement.	16.86
96	Wat kunnen Denemarken en de EU doen om te voorkomen dat de VS Groenland annexeren?	44.71
97	En welke middelen zijn er om een grootmacht als de VS aan te pakken?	17.88
98	Dus eigenlijk: Wat kan Europa doen bij een aanval op Groenland?	17.24
99	Je kan denken aan militaire actie economische acties; sancties, dwangmaatregelen.	12.83
100	En ook kun je kijken naar inschakeling van de Europese bijstandsclausule om elkaar te helpen in tijden van nood.	7.95
101	Laten we kijken naar die drie thema's, beginnend bij defensie.	3.7
102	De Denen trekken 2 miljard euro uit voor extra verdediging van Groenland en overwegen nu extra militairen die kant op te sturen.	62.52
103	De Europese defensiebaas vindt ook dat andere Europese landen dat moeten doen.	26.76
104	Het Franse leger geeft op X een knipoog: Versterking nodig?	33.58
105	Maar de Amerikanen lijken van dat alles niet zo onder de indruk.	5.52
106	Maar stel dat het wel gebeurt de VS en Denemarken zijn allebei lid van de NAVO.	44.46
107	En artikel 5 van het NAVO-verdrag stelt: een aanval op één, is een aanval op allemaal.	31.98
110	Denemarken zou een aanvraag kunnen doen binnen de EU.	17.84
112	Daarbij wordt ook gesteld: een aanval op één, is een aanval op allen.	4.84
114	Maar goed, dan ook geldt weer: Het is niet zo makkelijk om een Europese militaire actie te beginnen daar, tegen de Amerikanen.	6.35
116	Dus zeggen anderen: Europa kan kijken naar dit soort maatregelen zoals tijdens de handelsoorlog vorig jaar.	13.99
117	Als Europa nou de VS wil raken kan het besluiten om juist importtarieven te heffen op die Amerikaanse diensten.	46.03
118	In een interview met the Financial Times dreigde de voorzitter van de Europese Commissie hiermee.	29.84
119	Maar die strategie maakt Europa ook kwetsbaar want ze heeft amper alternatieven.	16.78
120	Want voor veel diensten zijn we afhankelijk van de Amerikanen.	28.92
121	Denk aan bedrijven als Microsoft en Google voor onze cloud en e-mail.	6.85
122	En dit soort maatregelen levert vaak weer tegenheffingen op.	11.3
123	Dus die diplomatieke taal door Europa is volgens deze expert zo gek nog niet.	9.47
124	Het verstandigst is eigenlijk toch wat de Europeanen op dit moment lijken te doen.	7.64
125	Wel aangeven dat dit moreel niet kan en verder tijd kopen om je relatie met Amerika te veranderen en afhankelijkheden die niet wenselijk zijn in die relatie verder af te bouwen.	4.92
126	Maar of we genoeg tijd krijgen om van onze Amerikaanse afhankelijkheid af te komen en op eigen benen te staan, is maar de vraag.	5.96
128	De spanning in de wereld stijgt en Europa schaalt militair op.	22.78
129	Ook Nederland gaat fors meer uitgeven aan defensie.	69.97
130	Van 19,8 miljard euro in 2025 naar ruim 34 miljard in 2026.	12.02
131	Wat merken Nederlandse defensiebedrijven daar nu van?	12.13
132	Hij maakt speciaal ontwikkelde terreinwagens voor Defensie.	11.51
136	Dit hebben wij samen met Nederlandse commando's ontwikkeld om precies te zijn.	4.31
138	En zo zien wij ook onze relatie met de Nederlandse defensie.	5.41
140	Eerst bedoeld voor het opsporen van vogels nu omgebouwd voor speuren naar vijandelijke drones.	63.61
141	In 2023 hadden we een bedrijfsbezoek van onze commandant der strijdkrachten.	6.68
146	Twee Nederlandse bedrijven die in juni van 2025 gehoor geven aan de oproep van NAVO-baas Mark Rutte om de productie van hun defensiebedrijf op te schalen en door te ontwikkelen.	76.35
147	Want met de toenemende spanningen in de wereld en een wispelturige Amerikaanse president moeten Europese NAVO-landen de vaak verwaarloosde eigen defensie weer op orde brengen.	6.6
149	Daarnaast hebben wij nog twee voertuigen die nog in de ontwikkelfase zitten.	6.65
153	De radartechnologie van Robin Radar blijkt buitengewoon geschikt om naast vogels ook drones op te sporen.	38.99
155	Dit vermogen blijft niet lang onopgemerkt bij Defensie.	5.6
156	Voor ons en voor heel veel andere militairen was al duidelijk dat drones een nieuwe rol spelen in moderne oorlogsvoering.	25.87
157	Maar voor wie dat nog niet duidelijk was, is dat in 2022, 2023 wel heel duidelijk geworden met de invasie van Oekraïne.	64.46
158	En dat leidde tot een urgente behoefte in Oekraïne om nieuwe vormen van luchtverdediging.	43.2
161	Met de voortdurende Russische droneaanvallen op steden in Oekraïne komt de Nederlandse radartechnologie als geroepen.	90.08
162	En met de waarneming van onbekende drones boven Europese vliegvelden neemt de vraag naar deze techniek alleen maar toe.	13.69
163	Toen wij elkaar spraken in 2022 maakten we een omzet van ongeveer 14 miljoen.	9.24
165	Het was een combinatie van al bestaande awareness, bewustzijn die nog verder toenam toen er allerlei dronewaarnemingen boven België en Nederland waren.	11.33
166	En toen heeft men gemeend nog sneller te moeten schakelen.	3.83
168	Het bedrijf investeert fors in extra personeel en machines om de productie op te schalen.	12.83
169	Landen als Oostenrijk en Zwitserland hebben wel orders geplaatst.	9.31
175	Maar we zijn daar wel in afwachting, want als je moet opschalen Dat kost natuurlijk geld.	4.08
177	Want je moet mensen inhuren, je moet machines inhuren, voorraden.	4.87
180	Ondanks de forse verhoging van de Defensiebegroting van 19,8 naar 34,5 miljard in 2026 blijven orders bij een aantal Nederlandse defensiebedrijven uit.	33.04
182	We vragen het aan Raymond Knops, voorzitter van het NIDV de branchevereniging voor defensiebedrijven in Nederland.	9.34
185	We moeten af van allerlei procedures die nog gebruikt worden die echt gedateerd zijn.	4.66
186	De overheid moet ook leren dat zij ook een deel van de risico's moet pakken, niet alleen de bedrijven.	8.24
187	En uiteindelijk gaat het erom dat die bedrijven opdrachten krijgen.	5.33
188	Langjarige opdrachten, zodat je echt kapitaalintensieve investeringen kunt gaan doen productiefaciliteit kunt gaan opbouwen.	3.73
189	Want vergeet niet, de spullen die gemaakt worden het materiaal dat gemaakt wordt, is voor de overheid bedoeld.	10.93
190	Tijdens de Koude Oorlog beschikt Nederland over een bloeiende defensie-industrie.	79.98
191	We bouwen fregatten en onderzeeërs en verschillende wapensystemen die over de hele wereld worden verkocht.	21.62
192	Maar na jaren van bezuinigingen is er van die bedrijvigheid weinig meer over.	4.42
193	Om de industrie nieuw leven in te blazen is volgens Knops veel geld nodig, maar ook een cultuurverandering.	14.04
194	Defensie is gebukt gegaan de afgelopen decennia onder heel weinig budget.	81.15
199	En dat is in zekere zin niet alleen het aanpassen van procedures maar ook een cultuuromslag.	4.26
200	En bij cultuur duurt het altijd even maar in dit geval is de aanleiding de crisis aan de oostflank van Europa, enorm.	9.58
201	De geopolitieke situatie in de wereld is daar nooit zo instabiel geweest in de afgelopen decennia.	7.93
205	Er is maar één weg en dat is de weg voorwaarts en snel dingen aanpassen.	4.05
206	En ervoor zorgen dat we gereed zijn dat we onze strijdkrachten in Europa kunnen voorzien van het beste materiaal.	5.76
207	Bij Defenture hebben ze goede hoop dat de orders uiteindelijk wel binnenkomen.	9.62
208	Maar wat niet meehelpt is dat de Nederlandse krijgsmacht wel orders heeft geplaatst voor legervoertuigen bij Duitse en Amerikaanse bedrijven terwijl de GRF speciaal in samenwerking met Defensie is ontwikkeld.	30.46
209	Wij weten dat er een aantal voertuigen in Duitsland besteld is.	9.49
213	En dan vragen we ook: Wat moeten wij doen om te zorgen dat dat een Nederlands voertuig wordt?	14.07
214	Ik neem aan dat u ook de vraag stelt: Waarom bestellen jullie niet bij ons?	6.42
218	Hoe kan jullie radar een vogel onderscheiden van een drone?	19.31
219	Als wij nou heel gedetailleerd kijken naar zo'n drone zien we snelheidsverschillen binnen het object zelf.	25.13
220	En die komen van de rotorbladen waarbij het ene tipping point van de propeller naar je toe komt en het andere van je afbeweegt.	5.15
221	Dat geeft een bepaalde signatuur waardoor wij ze van elkaar kunnen onderscheiden.	4.31
222	Waar het ene defensiebedrijf bijna verdrinkt in de orders kan het andere juist wel wat extra opdrachten gebruiken.	5.3
223	Aan demissionair staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman de taak om hierin richting te geven met passend beleid.	7.73
224	Kijk, wat belangrijk is is dat wij als Defensie ook daadwerkelijk orders erin zetten.	5.71
225	Want dat heb je nodig uiteindelijk om op te schalen.	4.36
226	En ook knelpunten op financiering en regelgeving weg te nemen.	4.33
228	Nee, die orders die komen er uiteindelijk ook wel aan maar we hebben zelf intern ook de zaak opnieuw moeten inrichten.	5.4
229	We horen bijvoorbeeld bij Defenture: Wij zijn er nu klaar voor om een enorme order aan te nemen van een Nederlandse Defensie maar die komt maar niet.	15.41
230	Defenture, dat gaat specifiek over terreinvoertuigen, wat kleinere.	5.73
231	Die hebben we nu bij onze speciale eenheden en de wat grotere dat is de Mammoth, terreinvoertuigen op steroids eigenlijk.	20.25
233	Ja, er gaan meer orders richting de Nederlandse industrie.	35.16
235	En daarin ben je de hele tijd met elkaar in gesprek dus dat bedrijven ook niet te vroeg moet opschalen.	3.91
236	Want als wij nog niet de behoefte of de euro's hebben dan moet je een jaar wachten.	5.6
238	Moed is een van de belangrijkste elementen van wat gevraagd wordt van militairen.	14.46
240	En moed betekent ook dat je soms dingen anders doet dan je daarvoor gedaan hebt en dat je dat ook uitlegt.	4.46
241	En het komt er nu op aan dat al die intenties ook worden omgezet in daden.	3.8
242	Het is al de armste buurt van Nederland, Heerlen-Noord.	7.79
243	De instroom van kwetsbare bewoners uit de rest van Nederland vanwege veel goedkope huurwoningen, zet de leefbaarheid verder onder druk.	90.92
245	Ruim een half uur voordat de voedselbank in Heerlen-Noord opengaat staan hier de eerste mensen in de rij.	6.62
246	Binnen bereiden Nancy Nijsten en haar moeder de boel voor.	6.93
248	Maar ja, we zijn eigenlijk elke dag volle bak bezig.	3.8
251	Sinds ik gepensioneerd ben, ben ik elke dag aan het werken.	5.02
253	Een kwetsbare wijk, waar mensen gemiddeld zes jaar eerder doodgaan dan in de rest van Nederland.	88.75
254	Ruim twee maanden geleden waren we hier ook al en werden we meegenomen door Jessica.	4.57
256	Meer dan de helft van de mensen hier, bijna 60 procent heeft een laag inkomen.	88.48
257	Armoede, slechte gezondheid en eenzaamheid het zijn grote problemen.	69.0
267	Zo op het eerste oog zie je het eigenlijk helemaal niet.	4.5
277	Ook oud-SP-voorzitter Ron Meyer kent de problemen als geen ander.	5.84
278	Hij groeide hier op en is nu directeur Nationaal Programma Heerlen-Noord een samenwerkingsverband tussen bewoners en overheden dat zich richt op de leefbaarheid in de toekomst.	6.16
279	En zijn er toch mensen die tegen jou zeggen: Woon je nog in Heerlen-Noord?	5.93
284	Ja, dat vind ik zeker het meest ingewikkelde maar tegelijk moet ik daar heel erg om lachen want je krijgt mij met geen duizend olifanten hier weg.	3.96
285	Probleem nu is dat Heerlen aantrekkelijk is voor mensen met een lage beurs die van heinde en verre hier komen wonen.	41.61
286	We bleken kampioen huisvesten van alleenstaande moeders die elders in het land gescheiden zijn.	70.94
287	400 mensen met een bijstandsuitkering komen jaarlijks naar Heerlen-Noord toe bovenop dat we door die concentratie van armoede en de mijnsluiting al een arme gemeente zijn.	82.77
289	Omdat hier historisch verklaarbaar veel arbeiderswoningen zijn waar ook te lang, te veel en te weinig aan gedaan is.	6.37
291	Ik zou hetzelfde doen als ik geen woning zou kunnen vinden.	4.06
292	Wie ik het wel kwalijk neem zijn rijke gemeentes met een drie keer zo hoge WOZ-waarde en woningwaarde die bewust te weinig sociale woningen bouwen.	32.56
293	Waardoor mensen zonder werk noodgedwongen naar Heerlen trekken.	25.99
295	Dus wij krijgen eigenlijk de meeste mensen van ver weg en we moeten eigenlijk ook nog de maatschappelijke problemen van de rijkste gemeenten van dit land op onze schouders nemen.	10.74
297	Eigenlijk voelt het alsof we het afvoerputje van Nederland een beetje zijn geworden.	5.97
298	En mensen die ergens boven geen huis of ding krijgen die komen dan tijdelijk allemaal deze kant op.	6.06
299	Eigenlijk zit arm een beetje bij arm en rijk bij rijk.	6.02
300	En het zou fijner zijn als dat een beetje gemengd zou zijn.	4.18
304	Niet in alle wijken, maar in veel wijken zie je toch wel dat het probleemwijken zijn geworden.	5.21
305	Ja, mensen die hebben geen sociaal contact meer eigenlijk.	10.81
306	Want als je arm bent, word je ook beperkt in je sociale doen en laten.	27.84
308	Die kinderen die hangen eigenlijk een beetje op straat.	17.71
310	Sinds de jaarwisseling denkt de gemeente Heerlen een oplossing te hebben gevonden met behulp van een Rotterdams idee.	9.64
311	In Rotterdam-Zuid is een aantal jaren geleden de Rotterdamwet ingevoerd.	16.24
312	Het doel is: zorg dat mensen het beter krijgen en dat ze vervolgens niet de wijk verlaten.	12.82
313	In navolging van die Rotterdamwet is hier nu de Parkstadwet in werking getreden.	28.57
316	Dat wil zeggen dat wij hier voorrang gaan bieden om te beginnen aan mensen met werk, met maatschappelijke beroepen.	3.79
317	Dus wij koesteren eigenlijk onze eigen kinderen met werk.	5.6
318	Dat zijn niet per se rijke mensen, maar wel mensen die werk hebben.	5.41
320	Dus we verarmen te vaak en te veel doordat onze kinderen wegtrekken uit de wijken waar ze geen woning kunnen vinden die voor hen geschikt is.	33.86
321	De speciale wet zorgt ervoor dat je alleen in Heerlen-Noord mag wonen als je betaald werk hebt en niet in het verleden woonoverlast hebt veroorzaakt.	85.08
323	Dat betekent dat je buurten hebt, een buurt hier verderop waar 77% van de inwoners in- en uitstroomt.	45.32
324	Dat betekent dus dat je niet alleen een verarmingsprobleem hebt maar dat er ook een probleem is met: Je leert je buurman nooit kennen want die komt hier naartoe als hij niet anders kan omdat hij weg moet uit zijn rijkere gemeente.	9.91
325	Maar die verhuist ook weer nadat wij hem bijvoorbeeld aan werk hebben geholpen, succesvol.	4.09
331	De Parkstadwet is net in werking getreden, 1 januari.	16.64
334	Ik hoop dat het een kans wordt voor wijken zoals de Passart, om de gemeenschap weer een boost te geven.	5.02
336	Ja, je krijgt toch controle over wie er komt te wonen.	17.89
339	Heel veel mensen van buitenaf, die geen binding hebben met de wijk waar je ook geen gemeenschap mee kunt opbouwen.	5.11
346	Het reguleren en ervoor zorgen dat deze mensen niet meer hier terecht kunnen komen is niet alleen voor de gemeenschap hier goed maar is voor hen zelf ook goed.	5.19
349	Ze hebben geen netwerk en ze komen verder in de problemen.	5.18
350	Toch is de vraag: Is het niet asociaal dat mensen zonder werk straks geen woning meer kunnen krijgen in Heerlen-Noord?	45.69
351	Nee, zegt Meyer, die vindt dat rijkere gemeenten nu hun verantwoordelijkheid moeten nemen.	21.84
354	Dus we hebben een meerderheid aan goedkope huurwoningen.	70.66
355	Dus wij doen al decennia lang alles als armste gemeente van het land om de problemen in dit land op te lossen.	4.0
356	Maar het is een keer schluss om het maar in goed Nederlands te zeggen.	4.09
358	Dus we moeten aan de gemeentes met maar 10% sociale huur vragen: Waarom bouw je eigenlijk niet voor je eigen mensen?	50.17
360	Want ondanks alle overlast op het spoor en op de weg is het ook een kwestie van zeldzaam genieten.	4.96
361	Vooral jonge Nederlanders kunnen hun geluk niet op.	89.98